VI SA/Wa 3175/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej p o s t a n a w i a: odmówić B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wydanym w niniejszej sprawie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie kary pieniężnej. Strona skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a po wezwaniu Sądu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, wniosła sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Natomiast składając skargę kasacyjną od powyższego wyroku, skarżąca rozszerzyła zakres wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnosząc o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację finansową spowodowaną odnotowaniem straty za rok obrotowy 2013 w wysokości 282.889,95 zł oraz brak środków trwałych. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych to 0 zł, a strata za ostatni rok obrotowy według bilansu zamknęła się w kwocie 282.889,85 zł. Wskazała też, że na jej rachunku bankowym znajdują się środki w kwocie 388,72 zł. W informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego skarżącej za rok 2013 podano, że spółka zatrudnia 366 osób, w tym 3 osoby na podstawie umowy o pracę, a 363 osoby na podstawie umowy zlecenia. W roku 2012 spółka – z uwagi na rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej – zakupiła 273 sztuki kas fiskalnych, a w roku 2013 dokupiła 168 sztuk kas fiskalnych. Z rachunku zysków i strat skarżącej spółki za rok 2013 wynika, że osiągnęła przychód netto ze sprzedaży w wysokości 647.900,97 zł, a koszty działalności operacyjnej zamknęły się w kwocie 941.030,86 zł. Uwzględniając pozostałe przychody i koszty operacyjne, strata netto skarżącej spółki za rok 2013 wyniosła 291.918,29 zł. Natomiast rachunek zysków i strat skarżącej sporządzony na dzień [...] grudnia 2014 roku wskazuje, iż w ubiegłym roku przychód netto ze sprzedaży wyniósł 557.127,18 zł, zaś koszty działalności operacyjnej sięgnęły kwoty 1.019.210,40 zł. Przy uwzględnieniu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych, strata netto skarżącej spółki za rok 2014 zamknęła się w kwocie 460.383,85 zł. Skarżąca przedstawiła również wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego w [...] S.A. o nr [...] za okres od [...] listopada 2014 r. do [...] stycznia 2015 r., na którym saldo końcowe wynosiło 0 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Oceniając aktualny stan majątkowy skarżącej, należy zauważyć, że pomimo zmniejszenia przychodów netto ze sprzedaży w roku 2014 (557.127,18 zł) w stosunku do roku 2013 (647.900,97 zł), spółka zwiększyła koszty działalności operacyjnej z kwoty 941.030,86 zł w 2013 roku do kwoty 1.019.210,40 zł w roku 2014. Wzrost ten w odniesieniu do poszczególnych kategorii dotyczył zarówno wypłacanych przez spółkę wynagrodzeń, które wzrosły z kwoty 422.079,00 zł do kwoty 450.070,72 zł, jak i kosztów usług obcych - z kwoty 248.958,93 zł do kwoty 289.766,32 zł, a także zużycia materiałów i energii - z kwoty 185.650,83 zł do kwoty 225.142,03 zł. Z przedstawionych powyżej okoliczności wynika bezspornie, że skarżąca spółka, pomimo odnotowywanej straty z prowadzonej działalności gospodarczej, podnosi poziom wydatków na wynagrodzenia, usługi obce oraz zużycie materiałów i energii. Zaznaczyć przy tym należy, iż wykazywana przez skarżącą strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie oznacza automatycznie konieczności zwolnienia strony z kosztów sądowych. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej NSA/ z 9 września 2013 r., sygn. akt II GZ 489/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. W orzecznictwie podnosi się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (vide postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, lecz musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (vide postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem nie mamy do czynienia z takim przypadkiem na gruncie przedmiotowej sprawy. Spółka w oczywisty sposób nie utraciła płynności finansowej, skoro w latach 2013 – 2014 jej przychód netto oscylował na poziomie 550 - 640 tysięcy zł. Ponadto strona skarżąca nie wykonała zarządzenia referendarza sądowego do nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, obejmujących informacje o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (vide lit. c/ pisma Sądu z [...] marca 2015 r.). Mianowicie analiza przedstawionych przez skarżącą wyciągów z jej rachunku bankowego o nr [...], prowadzonego w [...] S.A., wskazuje, że spółka posiada dwa inne należące do niej i prowadzone w tym samym banku, nieujawnione rachunki bankowe (o nr: [...] i [...]), z których nie przedłożyła wyciągów. I tak przykładowo w dniu [...] listopada 2014 r. na rachunek o nr [...] skarżąca przekazała kwotę 192,09 zł, a z rachunku o nr [...] przelała kwotę 49 zł. Zauważyć także należy, iż skarżąca w żaden sposób nie wyjaśniła przyczyn pojawienia się na ujawnionym rachunku bankowym (o nr [...]) kwoty zablokowanej w wysokości – 192.666,36 zł. Nie wiadomo zatem z jakiego tytułu ww. kwota została zablokowana i jakie są tego konsekwencje w kontekście możliwości korzystania przez spółkę z przedmiotowego rachunku. Zwłaszcza jeśli zważy się fakt, iż po zablokowaniu tej kwoty skarżąca dokonywała przelewów z omawianego rachunku bankowego; i to zarówno przelewów zewnętrznych, jak i przelewów wewnętrznych, tj. na ww. dwa należące do niej nieujawnione rachunki prowadzone w tym samym banku co ujawniony rachunek. Zaakcentować również należy, że przedłożone przez skarżącą wyciągi z rachunku bankowego o nr [...] w żadnym stopniu nie dokumentują kwot uzyskiwanych z tytułu prowadzonej działalności, podczas gdy kwoty te złożyły się na wykazaną w rachunku zysków i strat wysokość przychodu przekraczającego na dzień [...] grudnia 2014 roku 550 tysięcy zł. Jak wynika z nadesłanych wyciągów, na przestrzeni trzech miesięcy (listopad 2014 roku – styczeń 2015 roku) na ujawnionym rachunku bankowym skarżącej spółki dokonano zaledwie 13 transakcji, z czego 3 transakcje polegały na uregulowaniu stałej opłaty za prowadzenie rachunku w kwocie 19 zł, 5 transakcji – stanowiły przelewy wewnętrze na i z nieujawnionych rachunków skarżącej prowadzonych w [...] S.A., a tylko 3 transakcje stanowiły przelewy zewnętrze (dwie na rzecz Urzędu W. i jedna na rzecz komornika sądowego). Dodać także wypada, iż żadna z transakcji nie przekroczyła kwoty 200 zł (większość transakcji obejmowała kwotę kilkudziesięciu zł). W świetle powyższego należy stwierdzić, że skarżąca nie wyjaśniła faktycznego stanu jej środków pieniężnych. Oznacza to niespójność złożonych oświadczeń dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej z przedstawionymi dokumentami źródłowymi, które tę sytuację mają potwierdzać. W konsekwencji uznać należy, iż skarżąca spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co skutkuje odmową przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.