VI SA/Wa 3294/13

PostanowienieWSA w Warszawie2015-05-05

Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, odnotowująca stratę finansową, ale zwiększająca skalę działalności i przychody, może zostać zwolniona z opłat sądowych na podstawie prawa pomocy?
Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, mimo odnotowywania straty finansowej, nie może zostać zwolniona z opłat sądowych na podstawie prawa pomocy, jeśli nie wykaże utraty płynności finansowej i nie udowodni, że podjęła wszelkie niezbędne działania w celu zdobycia funduszy na pokrycie kosztów postępowania. Sama strata podatkowa nie jest równoznaczna z brakiem środków finansowych, a zwiększenie skali działalności i przychodów świadczy o utrzymaniu płynności finansowej.
Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie wyroku oraz od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Spółka uzasadniała wniosek trudną sytuacją finansową, odnotowując stratę za ubiegły rok obrotowy i brak środków trwałych. Sąd analizował sytuację finansową spółki, w tym wzrost przychodów i kosztów, a także przedłożone wyciągi z rachunków bankowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono B. Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym p o s t a n a w i a: odmówić B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wydanym w niniejszej sprawie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie kary pieniężnej. Strona skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a po wezwaniu Sądu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, wniosła sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Natomiast składając skargę kasacyjną od powyższego wyroku, skarżąca rozszerzyła zakres wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnosząc o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację finansową spowodowaną odnotowaniem straty za ubiegły rok obrotowy w wysokości 282.889,95 zł oraz brak środków trwałych. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych to 0 zł, a strata za ostatni rok obrotowy według bilansu zamknęła się w kwocie 282.889,85 zł. Wskazała też, że na jej rachunku bankowym znajdują się środki w kwocie 388,72 zł. W sprawozdaniu z działalności skarżącej za rok 2012 stwierdzono, iż na przestrzeni poszczególnych miesięcy systematycznie rosła sprzedaż usług ochrony na rzecz osób fizycznych, co jednoznacznie dobrze rokuje na działalność spółki w roku 2013. Z dodatkowych informacji i objaśnień do sprawozdania z działalności spółki za 2012 rok, nadesłanych do sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 1196/13, wynika, że skarżąca rozpoczęła działalność gospodarczą w marcu 2012 roku, zatrudniła 265 osób, osiągnęła przychód netto ze sprzedaży usług ochrony w wysokości 287.682,75 zł, a odnotowana strata finansowa netto w kwocie 224.462,53 zł jest związana z zakupem 273 sztuk kas fiskalnych (niezbędnych ze względu na rodzaj prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej) za kwotę netto 109.473 zł. Dokument CIT-8, nadesłany uprzednio przez skarżącą do nin. sprawy, wykazuje stratę spółki za rok 2012 w kwocie 206.720,83 zł przy przychodzie w wysokości 310.354,30 zł. Natomiast z rachunku zysków i strat (wariantu porównawczego) - sporządzonego za okres od [...] stycznia 2014 r. do [...] września 2014 roku wynika, że za rok 2013 skarżąca spółka osiągnęła przychód netto ze sprzedaży w wysokości 647.900,97 zł, a koszty działalności operacyjnej zamknęły się w kwocie 941.030,86 zł. Uwzględniając pozostałe przychody i koszty operacyjne, strata netto skarżącej spółki za rok 2013 wyniosła 291.918,29 zł. Dokument ten wskazuje również, iż w ciągu trzech pierwszych kwartałów ubiegłego roku przychód netto spółki ze sprzedaży wyniósł 409.686,10 zł, zaś koszty działalności operacyjnej sięgnęły kwoty 697.924,75 zł. Skarżąca przedstawiła również wyciągi z rachunku bankowego za okres od [...] sierpnia 2014 r. do [...] listopada 2014 r., na którym saldo końcowe wynosiło 0 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Oceniając aktualny stan majątkowy skarżącej, należy zaakcentować znaczny wzrost przychodów netto ze sprzedaży w stosunku do roku 2012, w którym spółka rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej. I tak, o ile 2012 rok zamknął się przychodem netto na poziomie 287.682,75 zł, to w roku 2013 przychód z tego tytułu sięgnął kwoty 647.900,97 zł. Zarazem nastąpił wzrost kosztów działalności operacyjnej z kwoty 535.590,69 zł w 2012 roku do kwoty 941.030,86 zł w roku 2013. Wzrost ten w odniesieniu do poszczególnych kategorii dotyczył zarówno wypłacanych przez spółkę wynagrodzeń, które wzrosły z kwoty 244.445,07 zł do kwoty 422.079,00 zł. Zużycie materiałów i energii także się zwiększyło - z kwoty 111.351,54 zł do kwoty 185.650,83 zł. Znacznie powiększyła się też wartość kosztów usług obcych - z kwoty 123.258,63 zł do kwoty 248.958,93 zł. Również wyniki finansowe uzyskane na koniec trzeciego kwartału 2014 roku pozwalają przypuszczać, że skarżąca co najmniej utrzymuje poziom przychodów i kosztów z roku 2013. Otóż w okresie od [...] stycznia 2014 roku do [...] września 2014 roku przychód netto ze sprzedaży przekroczył 409 tysięcy zł, a na wynagrodzenia (w ww. okresie) spółka przeznaczyła ponad 270 tysięcy zł. Z przedstawionych powyżej okoliczności wynika bezspornie, że skarżąca spółka, pomimo odnotowywanej straty z prowadzonej działalności gospodarczej, ewidentnie zwiększyła jej skalę. Oprócz ogólnego znacznego wzrostu przychodu, świadczy o tym niewątpliwie podniesienie poziomu wydatków na wynagrodzenia oraz zużycie materiałów i energii. Zaznaczyć przy tym należy, iż wskazywana przez skarżącą strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie oznacza automatycznie konieczności zwolnienia strony z kosztów sądowych. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej NSA/ z 9 września 2013 r., sygn. akt II GZ 489/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. W orzecznictwie podnosi się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (vide postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, lecz musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (vide postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem nie mamy do czynienia z takim przypadkiem na gruncie przedmiotowej sprawy. Spółka w oczywisty sposób nie utraciła płynności finansowej, skoro w latach 2012 – 2013 zwiększyła przychód o ponad 360 tysięcy zł, a w ciągu trzech pierwszych kwartałów 2014 roku jej przychód sięgnął kwoty 409.686,10 zł. Ponadto strona skarżąca nie wykonała zarządzenia referendarza sądowego do nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, obejmujących informacje o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (vide lit. c/ pisma Sądu z 9 lutego 2015 r.). Mianowicie analiza przedstawionych przez skarżącą wyciągów z jej rachunku bankowego o nr [...], prowadzonego w [...] S.A., wskazuje, że spółka posiada dwa inne należące do niej i prowadzone w tym samym banku, nieujawnione rachunki bankowe (o nr: [...] i [...]), z których nie przedłożyła wyciągów. I tak przykładowo w dniu [...] października 2014 r. na rachunek o nr [...] skarżąca przekazała kwotę 16.000 zł, a z rachunku o nr [...] przelała kwotę 79,80 zł. Zauważyć także należy, iż skarżąca w żaden sposób nie wyjaśniła przyczyn pojawienia się w październiku 2014 r. na ujawnionym rachunku bankowym (o nr [...]) kwoty zablokowanej w wysokości – 192.666,36 zł. Nie wiadomo zatem z jakiego tytułu ww. kwota została zablokowana i jakie są tego konsekwencje w kontekście możliwości korzystania przez spółkę z przedmiotowego rachunku. Zwłaszcza jeśli zważy się fakt, iż po zablokowaniu tej kwoty skarżąca dokonywała przelewów z omawianego rachunku bankowego; i to zarówno przelewów zewnętrznych, jak i przelewów wewnętrznych, tj. na ww. dwa należące do niej nieujawnione rachunki prowadzone w tym samym banku co ujawniony rachunek. Natomiast analiza transakcji dokonywanych na ujawnionym rachunku bankowym skarżącej spółki wskazuje, że jedynych wpłat na ten rachunek dokonuje I. N., zajmujący stanowisko prezesa zarządu skarżącej spółki. I tak w miesiącu wrześniu 2014 roku dokonał dwukrotnie wpłat na łączną kwotę 13.000 zł, a w miesiącu październiku 2014 roku dokonane przez niego trzy wpłaty w sumie wyniosły 23.500 zł. Jednocześnie z przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego wynika, iż przeważające operacje na tym rachunku polegały na dokonywaniu przelewów na rzecz komorników sądowych, urzędu skarbowego, ZUS, a także agencji ochrony. Wyciągi te nie dokumentują więc żadnych kwot uzyskiwanych z tytułu prowadzonej działalności, podczas gdy kwoty te złożyły się na wykazaną w rachunku zysków i strat wysokość przychodu przekraczającego na dzień [...] września 2014 roku 409 tysięcy zł. W świetle powyższego należy stwierdzić, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała wpłat potwierdzających prowadzoną przez nią działalność gospodarczą, co czyni niewyjaśnionym faktyczny stan środków pieniężnych posiadanych przez spółkę. Oznacza to niespójność złożonych oświadczeń dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej z przedstawionymi dokumentami źródłowymi, które tę sytuację mają potwierdzać. W konsekwencji uznać należy, iż skarżąca spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co skutkuje odmową przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło