VI SA/Wa 330/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi małoletniej B. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na skierowanie małoletniej na leczenie poza granicami kraju oddala skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 oraz art. 42j ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1793 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" i § 6 ust. 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie wydawania zgody na uzyskanie świadczeń opieki zdrowotnej poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz. U. poz. 1551) zwanym dalej "rozporządzeniem w sprawie wydawania zgody", a także art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.) zwany dalej Kpa, po rozpatrzeniu wniosku o przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju małoletniej B. B. (skarżąca) z dnia [...] czerwca 2016 r. o numerze identyfikacyjnym [...], odmówił skierowania małoletniej B. B. (PESEL [...]) na wykonanie I etapu korekcji operacyjnej końsko-szpotawego ustawienia stopy, stabilizacji [...] i unieruchomienie w opatrunku gipsowym stopowo-podudziowym na okres 6 tygodni poza granicami kraju w [...],[...],[...], Republika Federalna Niemiec we współpracy z [...] GmbH, [...]. Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Oryginał ww. wniosku wraz z załączoną do wniosku dokumentacją w sprawie wpłynął do Kancelarii Centrali NFZ w dniu [...] lipca 2016 r. Przedmiotem wniosku wskazanym w części I.B. w pkt. 1.1. było przeprowadzenie poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych należących do świadczeń gwarantowanych, których aktualnie nie wykonuje się w kraju. Wniosek dotyczy wykonania leczenia w postaci I etapu korekcji operacyjnej końsko szpotawego ustawienia stopy, stabilizacji [...] i unieruchomienie w opatrunku gipsowym stopowo-podudziowym na okres 6 tygodni. Z treści wniosku wypełnionego w części III przez prof. dr. hab. n. med. S. D. - specjalistę ortopedę i traumatologa z Kliniki Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w [...] wynikało, iż u dziecka rozpoznano przepuklinę oponowo-rdzeniową, wodogłowie wrodzone, niedotlenienie okołoporodowe oraz wrodzoną stopę końsko-szpotawą. Dziecko było rehabilitowane i konsultowane w wielu ośrodkach w Polsce, w tym w Klinice Ortopedii i Traumatologii w [...] (prof. S. S.), w Klinice Ortopedii w [...] (prof. M. N.), w Poradni Ortopedycznej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w [...] (dr K. M.). Małoletnia B. B. była operowana w dniu [...] stycznia 2016 r. na Oddziale Neurochirurgii w [...] - wykonano u niej uwolnienie stożka rdzenia kręgowego. Jak wskazuje lekarz wnioskujący, w rehabilitacji u dziecka stosowano m.in.: hipoterapię, metodę Vojty, metodę NDT Bobath, PNF, terapię SI, kombinezony Dunag, Adeli Suit i TheraTogs oraz trójwymiarową manualną korekcję stóp [...]. W zaopatrzeniu ortopedycznym stosowano ortezy AFO firmy [...] z [...] oraz ZFO firmy [...] wykonane za pośrednictwem firmy [...] z [...], a następnie ortezy AFO z elementami włókna węglowego wykonane przez Laboratorium [...] w [...]. Jak wynikało z wniosku, dziecko porusza się samodzielnie przy zaopatrzeniu w ortezy. Biodro lewe jest dysplastyczne i niestabilne, natomiast prawe jest z dysplazją. Lewa stopa ma ustawienie końsko-szpotawe. Zdaniem lekarza wnioskującego, dziecko wymaga IV- etapowego leczenia i zaopatrzenia w specjalistyczny sprzęt ortopedyczny, który umożliwi w przyszłości prawidłowy rozwój psychiczny i adaptację społeczną dziewczynki. Jak wskazał ww. lekarz specjalista, aktualny wniosek dotyczy I etapu leczenia, który będzie obejmował korekcję operacyjną końsko-szpotawego ustawienia stopy, stabilizację [...] i unieruchomienie w opatrunku gipsowym stopowo-poddudziowym na okres 6 tygodni (II etap - usunięcie gipsu i [...] i unieruchomienie stopy w ortezie firmy [...], III etap - plastyka stropu panewki i biodra lewego i osteotomía derotacyjno-waryzująca kości udowej lewej - unieruchomienie w ortezie firmy [...] lub gipsie biodrowym, IV etap - plastyka stropu panewki i biodra prawego i osteotomía derotacyjno-waryzująca kości udowej prawej - unieruchomienie w ortezie firmy [...] lub gipsie biodrowym). Dodatkowo ww. lekarz wnioskujący poinformował, że lekarz, który miałby przeprowadzić leczenie małoletniej B. B. w niemieckim ośrodku - dr L. D. - jest wysokiej klasy specjalistą od zaopatrzenia ortopedycznego współpracującym z firmą [...]. Ze względu na brak możliwości przeprowadzenia niezbędnego dla dziecka leczenia w ośrodkach krajowych, w opinii prof. dr. hab. n. med. S. D., konieczne jest skierowanie dziecka na dalsze leczenie do [...],[...],[...],[...], Republika Federalna Niemiec we współpracy z [...] GmbH, [...],[...], Republika Federalna Niemiec. Ww. lekarz specjalista uzasadniając konieczność przeprowadzenia wnioskowanego leczenia w ww. ośrodku zagranicznym wskazał, że cyt. "Biorąc pod uwagę skomplikowany charakter wady wrodzonej kręgosłupa oraz trudności w jej leczeniu operacyjnym, jak również jej nawrotowy charakter konieczne jest leczenie dziecka w wyspecjalizowanym ośrodku zapewniającym poziom świadczeń oraz indywidualne zaopatrzenie ortopedyczne." Lekarz wnioskujący stwierdził ponadto, że cyt.: "Do chwili obecnej konsultujący lekarze nie widzieli możliwości przeprowadzenia kompleksowego leczenia skoordynowanego obejmującego zabiegi operacyjne oraz zaopatrzenie dziecka w specjalistyczne ortezy kończyn dolnych ze względu na brak takich ośrodków w Polsce". Organ wskazał ponadto, że w dniu [...] kwietnia 2016 r. dziecko przebywało na leczeniu ambulatoryjnym w [...],[...]. Jak wynika ze sprawozdania sporządzonego przez dr. med. C. M. - specjalisty ortopedy, należy cyt. "przeprowadzić korektę lewej stopy i torsji wewnętrznej piszczeli. Prawdopodobnie w Polsce zalecono, aby przeprowadzić to dopiero w okresie dojrzewania. Ponieważ z pewnością powstaną w następstwie problemy, np. w kolanie, ale też w samej stopie, to radzimy przeprowadzić korektę jeszcze w tym roku". Dr med. C. M. zaproponował wykonanie wysokospecjalistycznego zaopatrzenia ortopedycznego przez współpracującą z kliniką, a specjalizującą się w zaopatrzeniu ortopedycznym dzieci, firmę [...]. Prezes NFZ działając na podstawie przepisu § 6 ust. 7 rozporządzenia w sprawie wydawania zgody wskazał, iż może zasięgnąć opinii konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny właściwej dla wnioskowanego leczenia lub badań diagnostycznych oraz opinii innych osób wykonujących zawód medyczny lub podmiotów leczniczych, posiadających profesjonalną wiedzę w zakresie wnioskowanego leczenia lub badań diagnostycznych. Organ wyjaśnił ,że pismem z dnia [...] lipca 2016 r., wystąpił z prośbą do ówczesnego konsultanta krajowego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu - prof. dr. hab. med. P. M. o zajęcie stanowiska wobec świadczenia, o którym mowa we wniosku oraz o wydanie jednoznacznej opinii w zakresie możliwości przeprowadzenia wnioskowanego świadczenia w Polsce, a także jego skuteczności mając na uwadze poprawę stanu zdrowia małoletniej i prawdopodobny dalszy rozwój choroby, W odpowiedzi na powyższe prof. dr hab. n. med. P. M. w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. stwierdził, że cyt. "W związku ze stanowiskiem grupy polskich ortopedów dziecięcych, którzy uważają, że dzieci z wadami narządu ruchu powinny być leczone w Polsce, proszę o skierowanie dziecka na konsultację do prof. dr. hab. n. med. J. C. - Kierownika Kliniki Ortopedii i Ortopedii Dziecięcej CMKP w [...] (...)". Organ pismem z dnia [...] lipca 2016 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2016 r. zwrócił się do prof. dr. hab. n. med. J. C. - Kierownika Kliniki Ortopedii i Ortopedii Dziecięcej CMKP w [...] z prośbą o zajęcie merytorycznego stanowiska w sprawie wnioskowanego świadczenia oraz o wydanie jednoznacznej opinii w zakresie możliwości przeprowadzenia wnioskowanego leczenia na terenie kraju oraz konieczności jego przeprowadzenia w ośrodku zagranicznym. W dniu [...] sierpnia 2016 r. do organu wpłynęło pismo prof. dr. hab. n. med. J. C. o wyznaczeniu konsultacji dla małoletniej B. B. na dzień [...] sierpnia 2016 r. lub [...] września 2016 r. W dniu [...] września 2016 r. do organu wpłynęło, przesłane drogą elektroniczną, pismo Pani M. B., z którego wynikało, że konsultacja małoletniej odbyła się w dniu [...] września 2016 r. i przeprowadził ją lek. med. W. P. - specjalista ortopeda i traumatolog z Kliniki Ortopedii i Ortopedii Dziecięcej CMKP w [...], który swoje wnioski zobligował się przekazać prof. dr. hab. n. med. J. C.. Matka dziecka okazała w piśmie swoje niezadowolenie spowodowane koniecznością dojazdu z niepełnosprawnym, małym dzieckiem do [...] (420 km w jedną stronę), oraz drugim dzieckiem (pięciomiesięcznym) i nieprzyjęciem małoletniej B. na konsultację przez specjalistę, który miał zadecydować o zasadności złożonego wniosku, tj. przez prof. dr. hab. n. med. J. C.. Organ wyjaśnił ,że w informacji o wyznaczeniu konsultacji nie została wskazana osoba (lekarz), który ma ją przeprowadzić. Konsultacja mogła zostać przeprowadzona przez każdego z lekarzy specjalistów z Kliniki Ortopedii i Ortopedii Dziecięcej CMKP w [...] - wyznaczony przez prof. dr. hab. n. med. J. C. lekarz med. W. P., który konsultował dziecko, wszystkie swoje ustalenia przekazał Kierownikowi Kliniki. W dniu [...] września 2016 r. do Centrali Funduszu wpłynęła opinii sporządzona przez lek. med. W. P. z której wynika, że zgadza się on z proponowanym zakresem leczenia operacyjnego w Niemczech, jednakże w jego ocenie, w przypadku dziewczynki, w pierwszej kolejności powinno być zoperowane lewe biodro. Lek. med. W. P. stwierdził w podsumowaniu swojej opinii, że cyt. "Zabiegi proponowane mogą być wykonane w ośrodkach w Polsce. Jednakże leczenie kompleksowe jednoczasowe skojarzone z ortoptyką w warunkach polskich nie jest możliwe do wykonania". Pismem z dnia [...] września 2016 r., organ zwrócił się do lek. med. W. P. z prośbą o doprecyzowanie opinii i odpowiedź na pytanie, czy w związku ze stwierdzeniem, że "leczenie kompleksowe jednoczasowe skojarzone z ortotyką w warunkach polskich nie jest możliwe do wykonania" (leczenie kompleksowe obejmuje również leczenie dziecka w II, III i IV etapie planu leczenia - wskazanym we wniosku w części III.C pkt. 3 - Prognoza, co do prawdopodobnego dalszego przebiegu choroby) należy uznać, iż I etap leczenia będący przedmiotem wniosku i obejmujący wyłącznie zabieg operacyjny w postaci korekcji końsko-szpotawego ustawienia stopy, stabilizacji [...] i unieruchomienie w opatrunku gipsowym stopowo- podudziowym na okres 6 tygodni, powinien być, jako całość procesu leczenia dziecka, wykonany poza granicami kraju z powodu braku możliwości dalszego, kompleksowego, jednoczasowego leczenia dziecka w klinice w [...]. Pismem z dnia [...] października 2016 r., lek. med. W. P. stwierdził, że cyt. "każda z przeprowadzonych wcześniej konsultacji obejmowała możliwość kompleksowego leczenia" oraz cyt. "ortotyka, o której wcześniej była mowa dotyczy przede wszystkim działań po operacji stopy końsko-szpotawej.". Pismem z dnia [...] października 2016 r., organ ponownie zwrócił się o doprecyzowanie stanowiska lek. med. W. P., kierując do dr. n. med. M. B. - dyrektora naczelnego Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego im. Prof. A. G. CMKP w [...] pytanie, czy w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym im. prof. A. G. w [...] istnieje możliwość przeprowadzenia, w indywidualnym przypadku małoletniej B. B.: 1. korekcji operacyjnej końsko-szpotawego ustawienia stopy lewej, stabilizacji [...] i unieruchomienia w opatrunku gipsowym stopowo-podudziowym na okres 6 tygodni (I etap leczenia), a następnie 2. usunięcia gipsu i [...] i unieruchomienie stopy w ortezie (II etap leczenia), - w celu poprawy stanu zdrowia dziecka. Jednocześnie organ poinformował dr. n. med. M. B., że zgodnie z informacją przekazaną przez firmę [...], ww. ortezy mają być wykonane po II etapie leczenia (po ok. 6 tygodniach od wyjęcia metalu) i obejmować mają staw skokowy po obu stronach (lej protezowy obejmujący staw; adapt. cześć stopy; korekta nieprawidłowego ustawienia obejmująca staw; brzuszne prowadzenie podudzia; długi spód stopy w technice węglowej przedstopie sztywne; szyny do stopy). W dniu [...] października 2016 r. do organu wpłynęła następującej treści opinia podpisana przez lek. med. W. P., cyt. "W odpowiedzi na pismo z dnia [...].10.2016 r. pragnę poinformować, że w SPSK im. A. G. w [...] jest możliwe przeprowadzenie operacji korekcji stopy końsko-szpotawej (podobnie jak w kilku innych ośrodkach na terenie kraju). Możliwe jest również przeprowadzenie ll-etapu leczenia określonego w drugim pytaniu". W odpowiedzi na opinię lek. med. W. P., w dniu [...] października 2016 r. Pani M. B. przesłała do organu drogą mailową pismo, w którym Wnioskodawczym kwestionuje zasadność podnoszonych przez organ wątpliwości co do możliwości bądź braku możliwości wykonania wnioskowanego świadczenia wyrażonych w piśmie do lek. med. W. P. z dnia [...] września 2016 r. Zdaniem matki dziecka, z opinii lek. med. W. P. wynika, że zgadza się on z planem leczenia nakreślonym przez specjalistów z ośrodka w [...] i że zabieg połączony z ortotyką jest niemożliwy do wykonania w Polsce. Pani M. B. podnosiła w swoim piśmie, że po niniejszym wniosku, planowała złożyć wnioski do Prezesa NFZ na kolejne etapy leczenia. Pełnomocnik ustawowy małoletniej stwierdziła, że cyt. "Musimy traktować te dwie rzeczy (operację stopy i zaopatrzenie ortopedyczne) razem, bo jest to jeden proces podzielony na 2 etapy DLA DOBRA DZIECKA. Nie da się zrobić operacji w Polsce, a potem jechać do Niemiec robić ortezy. W kraju na zaopatrzenie ortopedyczne będziemy czekać na tyle długo, że ewentualny efekt operacji może zaniknąć. Poza tym jakość zaopatrzenia ortopedycznego dostępnego w Polsce jest nam doskonale znana, w ciągu sześciu lat życia córki mieliśmy już okazję używać wyrobów wszystkich wiodących firm ortopedycznych w Polsce i nie uchroniły one dziecka przed zmianami kostnymi przez co jesteśmy zmuszeni do operacji stopy". Wnioskodawczyni zarzuciła organowi w piśmie, że dąży do cyt. "odrzucenia wniosku (...) i celowego przeciągania czasu rozpatrywania" wniosku. Organ podkreślił ,że wbrew twierdzeniom Wnioskodawczyni, nie ma możliwości rozpatrzenia wniosku w zakresie innym, niż wynika to z części III. C pkt. 4 wniosku: wskazanie szczegółowego zakresu leczenia lub badań diagnostycznych, których dotyczy wniosek. Wskazany przez lekarza wnioskującego zakres leczenia dotyczy I etapu leczenia i jedynie tego zakresu dotyczy niniejsza decyzja. Lekarz wnioskujący nie wskazał w części III.C pkt. 4 (zakres leczenia), że wniosek obejmuje zaopatrzenie małoletniej B. B. w ortezy. Organ powołał się na treść pisma prof. CMKP dr. hab. med. J. C. z dnia [...] lipca 2016 r., z którego wynika, że ośrodek w Otwocku od kilku lat współpracuje z wykonawcami zaopatrzenia ortopedycznego, m. in. z firmami [...] w [...] oraz [...] w [...] oraz zakładami sprzętu ortopedycznego w [...] w zakresie zaopatrzenia ortopedycznego dla chorych z artrogrypozą, a wykonywane przez te jednostki zaopatrzenie spełnia nasze oczekiwania. Specjalista dodał ponadto, że cyt. "(...) istnieją na świecie ośrodki dysponujące największym doświadczeniem w diagnostyce i terapii w przypadku tych schorzeń, co nie znaczy, że na terenie RP nie ma takich możliwości". Pismem z dnia [...] października 2016 r. organ wystąpił do prof. CMKP dr. hab. med. J. C. - pełniącego stanowisko konsultanta krajowego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu od dnia [...] października 2016 r. - z prośbą o zajęcie merytorycznego stanowiska w sprawie wnioskowanego leczenia oraz wydanie opinii w zakresie możliwości przeprowadzenia tego leczenia na terenie kraju ,czy też konieczności jego realizacji w ośrodku zagranicznym - w [...] we współpracy z [...] Gmbh [...] w [...] w Niemczech. Organ w piśmie podkreślił, iż co prawda przedmiotowy wniosek dotyczy przeprowadzenia u małoletniej B. B. I etapu leczenia, niemniej jednak, przeprowadzenie ww. leczenia ściśle wiąże się z przeprowadzeniem II etapu - po zdjęciu gipsu - tj. zaortezowaniu stopy. Organ zwrócił się zatem również z prośbą o zajęcie merytorycznego stanowiska w sprawie wskazanego zakresu leczenia oraz jednoznaczną i wyczerpującą odpowiedź na pytanie, czy w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym im. prof. A. G. w [...], w indywidualnym przypadku małoletniej B. B., istnieje bądź nie istnieje możliwość przeprowadzenia kompleksowego leczenia jednoczasowego skojarzonego z ortotyką - zarówno I jak i II etapu leczenia wskazanego we wniosku, tj. przeprowadzenia: 1. korekcji operacyjnej końsko-szpotawego ustawienia stopy lewej, stabilizacji [...] i unieruchomienia w opatrunku gipsowym stopowo-podudziowym na okres 6 tygodni (I etap leczenia), a następnie 2. usunięcia gipsu i [...] i unieruchomienie stopy w ortezie (II etap leczenia), - mając na uwadze poprawę stanu zdrowia dziecka. W dniu [...] listopada 2016 r. do organu wpłynęła odpowiedź prof. CMKP dr. hab. med. J. C. pełniącego funkcję konsultanta krajowego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu, z której wynika, że leczenie wymagane u małoletniej B. B. jest standardową operacją, którą można wykonać w każdym większym ośrodku w Polsce, np. w [...],[...],[...],[...],[...]. Specjalista podniósł w swoim piśmie, że cyt. "W [...] w Instytucie Pediatrii w [...] prowadzony jest krajowy program leczenia artrogrypozy, którego uczestnicy włączeni są w system nieodpłatnego kompleksowego leczenia chirurgicznego połączonego z wytwarzaniem na miejscu zaopatrzenia ortopedycznego. Uważam ten program za wzorcowy (...)". Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. Wnioskodawczym została poinformowana o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w Centrali NFZ dowodów i materiałów, w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Na prośbę Wnioskodawczym ww. pismo zostało przekazane również drogą elektroniczną w dniu [...] listopada 2016 r. Ponadto działając na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wydawania zgody w dniu [...] lipca 2016 r. organ prowadzący postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie wystąpił do wskazanych we wniosku zagranicznych placówek opieki medycznej w celu dokonania uzgodnień dotyczących w szczególności wstępnych kosztów leczenia. W dniu [...] lipca 2016 r. pracownik [...] GmbH, [...],[...], Republika Federalna Niemiec poinformował o kosztach wnioskowanego zaopatrzenia ortopedycznego. W dniu [...] września 2016 r. pracownik [...] poinformował o kosztach wnioskowanego leczenia operacyjnego. W dniu [...] listopada 2016 r. do organu wpłynęło pismo Pani M. B., w którym zwróciła się ona o udostępnienie dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania w formie skanów przesłanych drogą e-mailową lub kserokopii za pośrednictwem poczty. Swoją prośbę Wnioskodawczym uzasadniła odległością od miejsca zamieszkania do Centrali NFZ (420 km w jedną stronę) oraz faktem, że oprócz niepełnosprawnej małoletniej B. musiałaby zabrać ze sobą drugie, pięciomiesięczne dziecko. W swoim piśmie, Pani M. B. podważa opinię prof. CMKP dr. hab. med. J. C. - konsultanta krajowego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu na temat dostępności wnioskowanego leczenia na terenie kraju, w którym wskazuje, iż leczenie jest możliwe do wykonania w kilku ośrodkach w kraju, m. in. w [...] i [...]. Zdaniem Wnioskodawczyni, cyt. "Opinia ta wynika z błędu w tłumaczeniu dokumentacji z [...] wykonanym na potrzeby procedowania wniosku przez NFZ. Z tłumaczenia wynika, że ortezy pooperacyjne dla dziecka zostaną wykonane w ciągu sześciu tygodni od zdjęcia gipsu i usunięcia [...], tymczasem nastąpi to bezpośrednio po tym fakcie, w trakcie siedmiodniowego pobytu dziecka na oddziale kliniki w [...] (to właśnie stanowi II etap planowanego leczenia (...)*" W ww. piśmie, Wnioskodawczym podnosi ponadto, że analizowany wniosek dotyczy operacji lewej stopy wraz z osteotomią, następne etapy (wykonanie ortez [...] oraz operacje obu bioder) będą przedmiotem kolejnych wniosków. Pełnomocnik ustawowy małoletniej skarżącej podkreśla, że do podziału na IV etapy leczenia, a tym samym do złożenia czterech wniosków, przekonał ją lekarz wnioskujący, powołując się na jego doświadczenia z NFZ. Wnioskodawczym wskazała ponadto w swoim piśmie, że zgadza się z opinią, że same zabiegi operacyjne oraz samo zaopatrzenie w ortezy jest możliwe do wykonania w Polsce, jednak jako leczenie skoordynowane w naszym kraju są niewykonalne. Zdaniem matki dziecka, wady konieczne do zoperowania i zaortezowania u dziewczynki nie mogą być traktowane jako zwykła szpotawość. Matka podnosi ponadto, że w kraju na sporządzenie ortez czeka się około miesiąca, gdy tymczasem dziecko musi być zaortezowane niezwłocznie po zdjęciu gipsu (6 tygodni po operacji), bowiem zaprzepaszczony zostałby efekt operacji. Zdaniem Pani M. B., I etap leczenia jest nierozdzielnie związany z II etapem. Żaden z polskich ośrodków nie jest, zdaniem matki dziecka, w stanie zapewnić skoordynowanego jednoczasowego skojarzonego z zaopatrzeniem ortopedycznym leczenia. Pani M. B. podnosi ponadto, że dziecko używało już produktów wiodących firm ortopedycznych w Polsce ([...],[...],[...],[...], Zakłady w [...]) i nie uchroniło jej to przed zmianami kostnymi w obrębie nóg. Pani M. B. wniosła w piśmie o pozytywne rozpatrzenie wniosku, dając przy tym wyraz braku zaufania do lekarzy polskich oraz podważając prawidłowość opinii prof. CMKP dr. hab. med. J. C.. W odpowiedzi na pismo Wnioskodawczym odnośnie możliwości udostępnienia dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania w formie skanów przesłanych drogą e-mailową lub kserokopii za pośrednictwem poczty, organ pismem z dnia [...] listopada 2016 r. poinformował o treści art. 73 § 1a Kpa, zgodnie z którym wgląd w akta sprawy, sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów jest możliwe w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika organu (niemniej jednak kopia opinii konsultanta krajowego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu - prof. CMKP dr. hab. med. J. C. z dnia [...] listopada 2016 r. została przesłana Wnioskodawczyni przy tym piśmie).organ poinformował również, że kolejne pozyskane w toku prowadzonego postępowania opinie specjalistów w przedmiocie leczenia dziecka zostaną przekazane metce. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy organ zważył co następuje: Zgodnie z art. 42j ust. 1 ustawy o świadczeniach, Prezes Funduszu może na wniosek wnioskodawcy, jego przedstawiciela ustawowego, małżonka, krewnego lub powinowatego do drugiego stopnia w linii prostej, osoby pozostającej we wspólnym pożyciu lub osoby upoważnionej przez wnioskodawcę, w drodze decyzji administracyjnej, skierować wnioskodawcę do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, należących do świadczeń gwarantowanych, których aktualnie nie wykonuje się w kraju, kierując się niezbędnością udzielenia takiego świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy. Organ wskazał ,że rozpatrując wnioski o przeprowadzenie leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju, Prezes NFZ prowadzi postępowanie wyjaśniające w zakresie istnienia przesłanek, o których mowa w treści art. 42j ust. 1 ustawy o świadczeniach pozwalających na wydanie zgody na leczenie poza granicami kraju tj.: 1) ustalenia czy wnioskowane świadczenie opieki zdrowotnej należy do świadczeń gwarantowanych; 2) ustalenia braku możliwości przeprowadzenia leczenia lub badań diagnostycznych na terenie kraju; 3) ustalenia niezbędności udzielenia takiego świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalono, że wnioskowane świadczenie znajduje się w "Wykazie świadczeń gwarantowanych", stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 694 z późn. zm.) w części I tego załącznika, tj. "Świadczenia scharakteryzowane procedurami medycznymi" jako procedura w klasyfikacji ICD-9: - 84.871 Rekonstrukcja pierwotna wrodzonych i nabytych deformacji stopy; - 78.417 Inne zabiegi naprawcze kości - kość piszczelowa/kość strzałkowa, a także w części II ww. załącznika, tj. "Świadczenia scharakteryzowane rozpoznaniami" jako rozpoznanie w klasyfikacji ICD-10: - Q66.6 Inne wrodzone zniekształcenia koślawe stopy; - Q66.8 Inne wrodzone zniekształcenia stopy. Ponadto, ustalono, iż: 1) wnioskowane leczenie operacyjne oraz zaopatrzenie ortopedyczne może aktualnie być wykonane w kraju, 2) wykonanie wnioskowanego leczenia operacyjnego i zaopatrzenia ortopedycznego Organ ustalił również ,ze wnioskowane świadczenie jest niezbędne dla poprawy stanu zdrowia dziecka. Na powyższe wskazali specjaliści: - prof. dr hab. med. J. C. - Kierownik Kliniki Ortopedii i Ortopedii Dziecięcej CMKP w [...] - konsultant krajowy w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu, - lek. med. W. P. z Kliniki Ortopedii i Ortopedii Dziecięcej CMKP w [...]. Organ powołał się na opinię prof. CMKP dr. hab. med. J. C. - Kierownika Kliniki Ortopedii i Ortopedii Dziecięcej w [...], konsultanta krajowego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu z dnia [...] listopada 2016 r., całe leczenie i zaopatrzenie w ortezy małoletniej B. B. może zostać wykonane w kraju m. in. w Uniwersyteckim Szpitalu Dziecięcym w [...], Klinice Ortopedii i Ortopedii Dziecięcej Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego im. Prof. A. G. w [...], Ortopedyczno-Rehabilitacyjnym Szpitalu Klinicznym Klinice Ortopedii i Traumatologii Dziecięcej w [...], Centralnym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w [...]. Zdaniem organu powyższe oznacza, że w sytuacji jednoznacznego wskazania możliwości leczenia chorej w krajowych ośrodkach opieki zdrowotnej, niezbędność udzielenia wnioskowanego świadczenia poza granicami kraju przestaje być uzasadniona , na poparcie swoich twierdzeń organ przywołał stosowne orzecznictwo (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1/10 wydany w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2012 r. sygn. II GSK 51/11). Organ podkreślił, że wydając decyzję negatywną - w sytuacji możliwości leczenia małoletniej B. B. w kraju - Prezes NFZ nie neguje konieczności leczenia ww. pacjentki i nie ogranicza jej dostępu do leczenia i opieki medycznej, a wręcz wskazuje na zasadność jego wykonania w celu poprawy stanu zdrowia pacjentki oraz wskazuje ośrodek krajowy, w którym wnioskowane świadczenie może być wykonane. Wskazać również należy, iż zgodnie z orzeczeniami krajowych sądów administracyjnych, z uwagi na szczupłość zasobów finansowych NFZ, leczenie poza granicami kraju powinno być stosowane u chorych, u których nie ma możliwości leczenia w kraju (wyrok WSA w Warszawie sygn. akt VI SA/Wa 2349/10 z dnia 21 marca 2011 r.; podobne stanowisko zajął WSA w Warszawie w wyroku z dnia 16 kwietnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1/10).Organ powołał się również na wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1898/12, w którym sąd stwierdził, że fakt mniejszego doświadczenia ośrodka krajowego w prowadzeniu wnioskowanego rodzaju leczenia, nie należy do przesłanek umożliwiających skierowanie wnioskodawcy do przeprowadzenia leczenia poza granicami kraju przez Prezesa NFZ. Zgodnie z ww. orzeczeniem, cyt. "[...] brak doświadczenia polskich placówek w przeprowadzaniu wnioskowanych świadczeń, nie może stanowić podstawy do skierowania wnioskodawcy na leczenie poza granicami kraju.". Prezes NFZ podkreślić ponadto, że organ rozpatrując wniosek o skierowanie na leczenie poza granicami kraju jest ww. przesłankami związany. Zgodnie z wykładnią przesłanek warunkujących skierowanie na skierowanie pacjenta na leczenie poza granicami kraju, jednoznacznie wskazanych w art. 42j ustawy o świadczeniach, warunkiem skierowania na leczenie jest stwierdzona możliwość bądź brak możliwości przeprowadzenia leczenia w kraju. Z powyższego wynika, iż brak jest podstaw do przypisywania "ryzyku zabiegu" waloru przesłanki warunkującej udzielenie zgody. Wszelkie zatem rozważania co do tego, z jakim wynikiem wiązało się leczenie w kraju, a z jakim zagranicą pozostaje poza sferą okoliczności, które w związku z powołanym przepisem winny być w przedmiotowym postępowaniu wyjaśnione i które winny (po dokonaniu ich oceny) stanowić podstawę ustaleń rozstrzygających o stanowisku organu w przedmiocie wniosku. Zarzuty odnoszące się do wyjaśnienia sprawy w zakresie ryzyka zabiegu są zatem nieuzasadnione. W świetle powołanego przepisu chodzi bowiem o ustalenie, czy leczenie może być przeprowadzone w kraju (wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 maja 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 635/12).W odniesieniu do niniejszej sprawy, organ ustalił, wskazując w sposób jednoznaczny, że wskazane kliniki w kraju mogą przeprowadzić leczenie dziecka. Reasumując ustalenia organ nie dał wiary stwierdzeniom zawartym we wniosku przez lekarza wnioskującego - prof. dr. hab. med. S. D. - specjalistę ortopedę i traumatologa z Kliniki Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu z Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w [...]. Specjalista ten stwierdził, że cyt. "Wnioskowane leczenia i badania diagnostyczne oraz specjalistyczne zaopatrzenie ortopedyczne w zakresie koniecznym dla skutecznego leczenia dziecka nie jest przeprowadzane w kraju (...)". Organ powołał się na opinię prof. dr. hab. med. J. C. - Kierownika Kliniki Ortopedii i Ortopedii Dziecięcej CMKP w [...] - konsultanta krajowego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu, z której wynika, że wnioskowane świadczenia są możliwe do wykonania i to w kilku ośrodkach w Polsce, np. Uniwersytecki Szpital Kliniczny w [...] przeprowadza kompleksowe leczenie wrodzonych stóp końsko-szpotawych, wrodzonych i nabytych deformacji układu ruchu (np. skrócenia i zniekształcenia kończyn, zwichnięcia stawów biodrowych), również ośrodek kierowany przez prof. dr. hab. med. J. C. zajmuje się leczeniem schorzeń narządu ruchu będących następstwem zarówno wad wrodzonych jak i nabytych, i dedykowany jest wyłącznie dzieciom. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła skarżąca. Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: - po pierwsze, naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 10, 73 § 1 i § 2 oraz art. 52 Kpa. poprzez uniemożliwienie Skarżącej zapoznania się z aktami postępowania ograniczając jej czynny udział w postępowaniu; 2. art. 7, 77 § 1, 107 Kpa polegające na zaniechaniu podjęcia przez Prezesa NFZ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, braku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oparciu decyzji fakt niemający potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym; 3. art. 8 Kpa poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w szczególności poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku gdy chodzi o życie i zdrowie małoletniej Skarżącej. - po drugie, naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.: • art. 42j ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że sam fakt, iż określony zabieg przeprowadza się w kraju wyklucza możliwość skierowania Skarżącej do przeprowadzenia leczenia za granicą. W uzasadnieniu skargi rozwinęła poszczególne jej zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentacje. W dniu [...] czerwca 2017 r. skarżąca złożyła pismo procesowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przedmiotowa decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem skargi była decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] grudnia 2016 r., którą to decyzją odmówiono skarżącej skierowania na wykonanie I etapu korekcji operacjnej końsko-szpotawego ustawienia stopy, stabilizacji [...] i unieruchomienia w opatrunku gipsowym stopowo-podudziowym na okres 6 tygodni poza granicami kraju w Niemczech, w miejscu wskazanym w decyzji. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd nie dopatrzył się w działania organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił przepis art. 102 ust. 5 pkt 24 oraz art. 42j ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach i § 6 ust. 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia rozporządzenia w sprawie wydawania zgody, a także art. 104 § 1 Kpa. Po analizie przedstawionej dokumentacji medycznej i zapoznaniu się z opinią lekarza wnioskującego prof. dr hab. med. S. D. - specjalisty ortopedy i traumatologa z Kliniki Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w [...], prof. dr. hab. med. J. C. - Kierownika Kliniki Ortopedii i Ortopedii Dziecięcej CMKP w [...] - w dniu wydania decyzji pełniącego funkcję konsultanta krajowego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu, opinią prof. dr. hab. n. med. P. M. Kierownika Kliniki Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu Szpitala Klinicznego Dzieciątka Jezus w [...] oraz lek. med. W. P. z Kliniki Ortopedii i Ortopedii Dziecięcej CMKP w [...], Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie wyraził zgody na przeprowadzenie ww. leczenia poza granicami kraju. Podejmując powyższą decyzję organ miał również na uwadze dokumentację medyczną załączoną do a/a, a także stanowisko opiekunów małoletniej skarżącej oraz informacje pozyskane ze wskazanego we wniosku szpitala w Niemczech.   Zgodnie z art. 42 j ust. 1 ustawy o świadczeniach, Prezes Funduszu może na wniosek wnioskodawcy, jego przedstawiciela ustawowego, małżonka, krewnego lub powinowatego do drugiego stopnia w linii prostej, osoby pozostającej we wspólnym pożyciu lub osoby upoważnionej przez wnioskodawcę, w drodze decyzji administracyjnej, skierować wnioskodawcę do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, należących do świadczeń gwarantowanych, których aktualnie nie wykonuje się w kraju, kierując się niezbędnością udzielenia takiego świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy. W sprawie bezspornym jest, że świadczenie o które ubiegała się małoletnia skarżąca należy do świadczeń gwarantowanych. Wnioskowane świadczenie znajduje się w "Wykazie świadczeń gwarantowanych", stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 694 z późn. zm.) w części I tego załącznika, tj. "Świadczenia scharakteryzowane procedurami medycznymi" jako procedura w klasyfikacji ICD-9: - 84.871 Rekonstrukcja pierwotna wrodzonych i nabytych deformacji stopy; - 78.417 Inne zabiegi naprawcze kości - kość piszczelowa/kość strzałkowa, a także w części II ww. załącznika, tj. "Świadczenia scharakteryzowane rozpoznaniami" jako rozpoznanie w klasyfikacji ICD-10: - Q66.6 Inne wrodzone zniekształcenia koślawe stopy; - Q66.8 Inne wrodzone zniekształcenia stopy. W tym miejscu należy wskazać, że wbrew treści wniosku (zawartej w części III c pkt 4 wniosku) matka małoletniej skarżącej w toku całego postępowania wskazywała na konieczność przeprowadzenia łącznie I etapu leczenia (etap wnioskowany) wraz z II etapem leczenia tj. z ortotyką – zaopatrzenie małoletniej w kortezy w Niemczech, które w ocenie matki małoletniej skarżącej są znacznie lepszej jakości niż ortezy polskie. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia odmawiając skarżącej skierowania na przedmiotowe leczenie za granicą nie dał wiary stwierdzeniom zawartym we wniosku przez lekarza wnioskującego - prof. dr. hab. med. S. D. - specjalistę ortopedę i traumatologa z Kliniki Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu z Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w [...], który wskazał, że "Wnioskowane leczenia i badania diagnostyczne oraz specjalistyczne zaopatrzenie ortopedyczne w zakresie koniecznym dla skutecznego leczenia dziecka nie jest przeprowadzane w kraju (...).". Powyższym twierdzeniom organ przeciwstawił opinie innych specjalistów w danej dziedzinie tj.: lek med. W. P. z dnia [...] października 2016 r., w której wskazał, że w SPSK im. A. G. w [...] jest możliwe przeprowadzenie korekcji stopy końsko-szpotawej (podobnie jak w kilku innych ośrodkach na terenie kraju). Lek med. W. P. wskazał ponadto, że możliwe jest również przeprowadzenie II etapu leczenia tj. ortotyki. Również z opinii prof. dr. hab. med. J. C. - Kierownika Kliniki Ortopedii i Ortopedii Dziecięcej CMKP w [...] - konsultanta krajowego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu, wynika, że wnioskowane świadczenia są możliwe do wykonania i to w kilku ośrodkach w Polsce, np. Uniwersytecki Szpital Kliniczny w [...] przeprowadza kompleksowe leczenie wrodzonych stóp końsko-szpotawych, wrodzonych i nabytych deformacji układu ruchu (np. skrócenia i zniekształcenia kończyn, zwichnięcia stawów biodrowych), również ośrodek kierowany przez prof. dr. hab. med. J. C. zajmuje się leczeniem schorzeń narządu ruchu będących następstwem zarówno wad wrodzonych jak i nabytych i dedykowany jest wyłącznie dzieciom. W ocenie Sądu organ słusznie odmówił wiarygodności opinii prof. S. D. z uwagi na stanowisko lek. med. W. P., ale przede wszystkim prof. dr. n. med. J. C. - konsultanta krajowego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu, do którego zadań, jako podmiotu posiadającego duże doświadczenie we właściwej dla sprawy dziedzinie medycyny – zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o konsultantach w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2015 r., poz. 126 z późn. zm.) - należy m. in. opiniowanie wniosków o skierowanie pacjenta ilu przeprowadzenia leczenia lub badań diagnostycznych za granicą. Powyższe upoważnienie daje konsultantowi krajowemu pełne prawo do oceny merytorycznej wniosku - w tym oceny zasadności skierowania na leczenie poza granicami kraju - stanowiąc tym samym merytoryczną pomoc dla Prezesa NFZ przy podejmowaniu decyzji o konieczności skierowania na leczenie za granicą. Sąd podkreśla jednocześnie , że opinia opinii prof. S. D. może być prawdziwa jeżeli chodzi o całość leczenia tj. IV etapy , jednak wniosek dotyczył tylko I etapu leczenia ,który to etap w ocenie wyżej wskazanych specjalistów jest możliwy do przeprowadzenia w Polsce. Ponieważ powyższe świadczenia są możliwe do wykonania w Polsce wobec tego Prezes NFZ uznał, że nie są spełnione przesłanki z art. 42j ustawy o świadczeniach i dlatego podjął skarżone rozstrzygnięcie. W tym miejscu należy wskazać, że w sytuacji jednoznacznego wskazania możliwości leczenia chorej i w krajowych ośrodkach opieki zdrowotnej, niezbędność udzielenia wnioskowanego świadczenia poza granicami kraju przestaje być uzasadniona (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1/10 wydany w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2012 r. sygn. II GSK 51/11). Organ w ocenie Sądu dokonał prawidłowej analizy znajdujących się w aktach sprawy opinii. Wydając decyzję negatywną - w sytuacji możliwości leczenia małoletniej B. B. w kraju - Prezes NFZ nie negował konieczności leczenia ww. pacjentki i nie ogranicza jej dostępu do leczenia i opieki medycznej, a wręcz wskazywał na zasadność jego wykonania w celu poprawy stanu zdrowia pacjentki oraz wskazywał ośrodek krajowy, w którym wnioskowane świadczenie może być wykonane. Skład orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że leczenie poza granicami kraju powinno być stosowane u chorych u których nie ma możliwości leczenia w kraju (podobnie WSA w Warszawie w wyroku o sygn. akt VISA/Wa 2349/10 z dnia 21 marca 2011 r. oraz w wyroku z dnia 16 kwietnia 2010 r. sygn. akt VISA/Wa 1/10). Rozpoznając przedmiotowy wniosek organ słusznie kierował się przesłankami jednoznacznie wskazanymi w art. 42j ustawy o świadczeniach. Wszelkiego rodzaju dywagacje dotyczące doświadczenia ośrodka niemieckiego w leczeniu powyższego schorzenia pozostają zatem poza sferą okoliczności, które w związku z powołanym przepisem winny być brane pod uwagę w niniejszym postępowaniu. Ponadto Sąd wskazuje, że Prezes NFZ działa w granicach wniosku. Dla przypomnienia należy podkreślić, że wniosek w niniejszej sprawie dotyczył I etapu leczenia małoletniej skarżącej tj. korekcji operacyjnej końsko-szpotawego ustawienia stopy, stabilizacji [...] i unieruchomienia w opatrunku gipsowym stopowo-podudziowym na okres 6 tygodni. Tak więc wszelkie zarzuty matki małoletniej skarżącej co do błędnego przetłumaczenia II etapu leczenia na język polski dotyczące kwestii wykonania ortez również nie należą do niniejszego postępowania, gdyż jak wyżej wskazano wniosek dotyczył tylko I etapu leczenia. Jak wynika z odpowiedzi na skargę zakres leczenia określony jako II etap, czyli zdjęcie gipsu oraz zaortezowanie dziecka - jest obecnie procedowany przez organ w związku ze złożeniom przez p. M. B. wniosku o wyrażenie zgody przez Prezesa NFZ m.in. na skierowanie na wykonie ortez dla dziecka w firmie [...]. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 10, 73 § 1 i § 2 oraz art. 52 Kpa., gdyż organ nie uniemożliwił małoletniej skarżącej - jej matce zapoznania się z aktami postępowania, ani nie uniemożliwił jej czynnego udziału w sprawie. Jak wynika z akt postępowania wszelkie pisma wysyłane przez organ w niniejszej sprawie kierowane były również w kopiach do strony skarżącej. Ponadto organ na prośbę matki małoletniej skarżącej przesłał jej następujące pisma: • do pisma z dnia [...] sierpnia 2016 r. organ dołączył kopię pisma prof. J. C. z [...].08.2016 r., • mailem z dnia [...].09.2016 r. organ przesłał Skarżącej opinie dr. W. P. z [...].09.2016 r., • mailem z dnia [...].10.2016 r. organ przesłał Skarżącej opinię dr. W. P. z [...].10.2016 r., • kopia opinii prof. J. C. z [...].11.2016 r. została przesłana Skarżącej wraz z pismem o zakończeniu postępowania w dniu [...].11.2016 r. Ponadto strona skarżąca była w stałym kontakcie telefonicznym z organem i była na bieżąco informowana o kolejnych działaniach np. opinia W. P. z dnia [...] października 2014 r., która jak wynika z oświadczenia organu, została skarżącej przeczytana przez telefon (opinia zawierała jedno zdanie). Reasumując organ nie tylko nie utrudniał stronie skarżącej zapoznania się z aktami sprawy, ale każdorazowo przychylał się do prośby o nadesłanie otrzymywanych przez organ pism. W tym miejscu Sąd wskazuje, że na podstawie art. 73 § 1 Kpa. organ nie ma obowiązku sporządzania odpisów akt i dostarczania ich stronom postępowania. W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom skargi, nie mógł mieć również zastosowania art. 52 Kpa., gdyż jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 1806/12 "Nie można stosować przepisu art. 52 Kpa.do przymuszenia strony do zapoznania się w określony sposób z aktami sprawy, jeżeli strona sama, względnie jej pełnomocnik, nie wystąpił o zastosowanie tego trybu,,. W niniejszej sprawie wniosku takiego nie było, a w piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. strona skarżąca poinformowała organ, że nie ma możliwości przyjazdu celem wglądu w akta i prosi o jak najszybsze wydanie decyzji. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 Kpa., gdyż w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie został w sposób prawidłowy zgromadzony materiał dowodowy w zakresie I etapu leczenia małoletniej skarżącej oraz prawidłowo została dokonana przez organ subsumcja stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu nie doszło też do naruszenia art. 8 Kpa., gdyż organ w ocenie Sądu wypełnił dyspozycję tego przepisu. Organ nie prowadził w ocenie Sądu postępowania w sposób opieszały czy przewlekły. Niniejsze postępowanie nie jest postępowaniem prostym, wymaga zasięgnięcia opinii specjalistów, które często nie są formułowane w sposób jednoznaczny i wymagają doprecyzowania. W niniejszej sprawie koniecznym okazało się też zbadanie małoletniej skarżącej ,co także wydłużyło postępowania. Jednak w ocenie Sądu działania organu były prowadzone bez zbędnej zwłoki. Biorąc powyższe pod rozwagę, działając na podstawie 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.