VI SA/Wa 332/25
WyrokWSA w Warszawie2025-08-27
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Marek Maliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Komendant Główny Straży Granicznej był właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego i odmowie wstrzymania wykonania decyzji, a także czy prawidłowo odmówił wznowienia postępowania i wstrzymania wykonania decyzji, uznając wniosek za złożony po terminie z powodu skutecznego doręczenia pism stronie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Komendant Główny Straży Granicznej był właściwy do rozpoznania zażalenia, ponieważ zgodnie z art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. jest on traktowany jako minister. Sąd stwierdził również, że organ prawidłowo odmówił wznowienia postępowania i wstrzymania wykonania decyzji, uznając wniosek za złożony po terminie. Uzasadniono to skutecznym doręczeniem pism stronie, potwierdzonym przez Poczty Polskiej S.A. w postępowaniu reklamacyjnym, co stanowi dowód urzędowy, którego strona nie podważyła w sposób skuteczny. Sąd oddalił również zarzut dotyczący zastosowania prawa UE, wskazując na brak zastosowania wyroku TSUE do lotów spoza UE.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki z Królestwa Niderlandów na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego oraz odmowie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej z 2021 r. nakładającej na spółkę karę pieniężną. Spółka wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że nie miała wiedzy o toczącym się postępowaniu i dowiedziała się o nim dopiero w 2024 r. Organ odmówił wznowienia, uznając wniosek za złożony po terminie, powołując się na skuteczne doręczenie pism, co zostało potwierdzone przez Pocztę Polską S.A. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wznowienia postępowania, doręczeń oraz właściwości organu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek asesor WSA Marek Maliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...], Królestwo Niderlandów na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 14 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oraz odmowy wstrzymania wykonania oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z 14 listopada 2024 r. nr [...] Komendant Główny Straży Granicznej (dalej: "Komendant" lub "organ"), działając na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 144, art. 126 oraz art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku zażalenia [...] z siedzibą w R., Królestwo Niderlandów (dalej: "Strona, "Skarżąca", "Spółka") utrzymał w mocy własne postanowienie z 12 września 2024 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego oraz o odmowie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej z 15 listopada 2021 r. nr [...].
Jak wynika z akt sprawy, Komendant Główny Straży Granicznej ww. decyzją z 15 listopada 2021 r., nr [...] nałożył na Skarżącą karę pieniężną za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (Dz. U. z 2022 r., poz. 1441; dalej: "ustawa PNR"), w wysokości 20 000 zł. Odpis decyzji został przesłany na adres spółki za zwrotnym potwierdzeniem odbioru.
Pismem z 6 sierpnia 2024 r. Strona wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 15 listopada 2021 r., uchylenie wskazanej decyzji; wydanie w jej miejsce nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy oraz wstrzymanie wykonania decyzji z 15 listopada 2021 r. Jako podstawę prawną wniosku wskazał art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145aa k.p.a. w zw. z art. 147, art. 148 § 1, art. 150 § 1 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 152 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu podkreślała, że przewoźnik nie miał wiedzy o toczącym się postępowaniu, a wiedzę tę uzyskał dopiero 8 kwietnia 2024 r., kiedy to doręczono mu upomnienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z 26 marca 2024 r.
Komendant Główny Straży Granicznej wydał postanowienie 12 września 2024 r. w którym: w pkt 1 odmówi wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Komendanta Głównego Straży Granicznej z 15 listopada 2021 r. w związku z uchybieniem terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, a w pkt 2 odmówił wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia Spółki Komendant Główny Straży Granicznej postanowieniem z 14 listopada 2024 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z 12 września 2024 r. Zdaniem Organu załączone do akt sprawy dokumenty uzyskane w toku postępowania reklamacyjnego wskazują datę doręczenia spółce zawiadomienia o wszczęciu postępowania z 26 sierpnia 2021 r.; postanowienia z 25 października 2021 r.; decyzji z 15 listopada 2021 r. oraz postanowienia z 19 listopada 2021 r., co podważa zarzuty podnoszone przez Spółkę w zażaleniu oraz skutkuje brakiem podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 148 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego sposobu doręczenia przesyłek na zagraniczny adres spółki, organ podkreślał, że doręczenie przesyłek zostało powierzone fachowemu podmiotowi doręczycielskiemu, funkcjonującemu w kraju siedziby spółki. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie jednoznacznie wynika, że przesyłki zostały skutecznie doręczone do siedziby spółki, a ich odbiór został pokwitowany. W ocenie organu, należy przyjąć, że osoba czynna w lokalu przedsiębiorstwa podjęła się przyjęcia przesyłek, nie omawiając ich odbioru. Wewnętrzna organizacja Strony, związana z obiegiem korespondencji w siedzibie Spółki po jej doręczeniu nie może wpływać na skuteczność dokonanego doręczenia.
Reasumując, po ponownym przeanalizowaniu dowodów oraz wszystkich istotnych okoliczności występujących w sprawie, rozpatrując zażalenie, organ stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie, albowiem zaskarżone w nim postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie w całości wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie postanowień, uchylenie decyzji z 15 listopada 2021 r., zasądzenie kosztów postępowania. Dodatkowo Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów z odpowiedzi Poczty Polskiej z 16 listopada 2021 r., z 4 lutego 2022 r. oraz z 14 lutego 2022 r., na reklamacje Komendanta Głównego, na okoliczność: treści dokumentów "potwierdzających" doręczenie pism w postępowaniu do Skarżącej w Holandii; stwierdzenia przez Pocztę Polską, że Poczta Polska nie jest w stanie doręczyć Komendantowi Głównemu zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek przez Skarżącą; podpisu osoby odbierającej przesyłkę dostarczoną przez Pocztę Polską Komendantowi Głównemu w odpowiedzi z 16 listopada 2021 r. na reklamację złożoną przez Komendanta Głównego.
Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 145aa § 1 k.p.a. w zw. z art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 148 §1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a., poprzez nieuchylenie w całości przez Komendanta Głównego postanowienia z 12 września 2024 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie oraz w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej z 15 listopada 2021 r. i poprzez stwierdzenie w skarżonym postanowieniu przez Komendanta Głównego, że Skarżąca miała wiedzę o toczącym się postępowaniu oraz stwierdzenie przez Komendanta Głównego, że pisma w postępowaniu zostały skutecznie doręczone skarżącej do jej siedziby w Królestwie Niderlandów, podczas gdy w aktach sprawy brak jest dowodów, wbrew twierdzeniom Komendanta Głównego, aby jakiekolwiek pisma w sprawie były skutecznie doręczone Skarżącej oraz, aby Skarżąca miała wiedzę przed 2024 rokiem o postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie;
2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 145aa § 1 k.p.a. w zw. z art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a., poprzez nieuchylenie w całości przez Komendanta Głównego postanowienia z 12 września 2024 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie oraz w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej z 15 listopada 2021 r., a to w sytuacji, gdy w sprawie nie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, a także w świetle tego, że Skarżąca nie brała udziału w postępowaniu bez swojej winy, w związku z czym, Skarżąca nie miała faktycznej możliwości składania stanowisk i wniosków dowodowych w sprawie;
3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art, 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 145aa § 1 k.p.a. w zw. z art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. w zw. z art. 152 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a., poprzez nieuchylenie przez Komendanta Głównego postanowienia z 12 września 2024 r. i tym samym, niewstrzymanie wykonania decyzji z 15 listopada 2021 r., pomimo, że istnieje uzasadnione przypuszczenie, że ww. decyzja będzie podlegać uchyleniu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, a to z uwagi na fakt, że Komendant Główny nie zapewnił Skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, czym Komendant Główny odmówił Skarżącej uprawnienia do obrony swoich praw;
4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 145aa § 1 k.p.a. w zw. z art, 149 § 3 k.p.a. w zw. w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a., poprzez nieuchylenie przez Komendanta Głównego postanowienia z 12 września 2024 r. odmawiającego Skarżącej wznowienia postępowania, pomimo, że Skarżąca nie brała udziału w postępowaniu i w związku z czym, Skarżąca nie była w stanie zaprezentować swojego stanowiska i nie mogła złożyć wniosków dowodowych, a to z kolei prowadzi do wniosku, że Komendant Główny nie miał możliwości zebrać całego, możliwego do zgromadzenia materiału dowodowego;
5. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 59 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 145aa § 1 k.p.a. w zw. z art. 149 § 3 k.p.a. w zw. w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 148 §1 k.p.a., poprzez nieuchylenie przez Komendanta Głównego postanowienia z 12 września 2024 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, a to w sytuacji, gdy Komendant Główny, wydając decyzję 11 listopada 2021 r., naruszył zasadę pierwszeństwa prawa UE nad prawem krajowym, wynikającym choćby z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 czerwca 2022 r., C-817/19, w sprawie Ligue des droits humains ASBL przeciwko Conseil des ministres;
6. art. 127 § 2 k.p.a. w zw. z art. 149 § 3 i § 4 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, poprzez rozpoznanie zażalenia z dnia 7 października 2024 r. przez Komendanta Głównego Straży Granicznej, podczas gdy zażalenie winno być rozpatrzone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, jako organ nadrzędny w stosunku do Komendanta Głównego;
- wskutek czego organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 64 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 65 ust. 1 i ust. 4 ustawy PNR.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na przekroczenie terminu do jej wniesienia lub oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie jest postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z 14 listopada 2024 r. utrzymującego w mocy własne postanowienie z 12 września 2024 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego oraz o odmowie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej z 15 listopada 2021 r. nr [...]. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w analogicznych sprawach tut. Sąd oddalał skargi na postanowienia Komendanta Głównego Straży Granicznej w podobnych sprawach (zob. wyrok WSA w Warszawie z 11 czerwca 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 334/25), a Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela stanowisko przedstawione w powołanym orzeczeniu.
Oceniając w pierwszej kolejności zasadność zarzutu naruszenia art. 127 § 2 w zw. z art. 149 § 3 i § 4 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 914) wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy Komendant Główny Straży Granicznej jest centralnym organem administracji rządowej podległym ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Z art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. wynika natomiast, że ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o "ministrach" - rozumie się przez to Prezesa i wiceprezesa Rady Ministrów pełniących funkcję ministra kierującego określonym działem administracji rządowej, ministrów kierujących określonym działem administracji rządowej, przewodniczących komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów, kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 4.
Przepis art. 1 pkt 1 i 4 k.p.a. stanowi natomiast, że Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, w sprawach wydawania zaświadczeń.
Z kolei w myśl art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1370) w sprawach indywidualnych decyzje centralnego organu administracji rządowej są ostateczne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa uprawnienie takie przyznaje ministrowi kierującemu określonym działem administracji rządowej.
Komendant Główny Straży Granicznej jest w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. ministrem. Organ ten był zatem właściwy do rozpoznania zażalenia, co czyni ww. zarzut niezasadnym.
Kwestionowane przez Skarżącą postanowienie zostało wydane w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie wznowieniowe.
Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie m. in. jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4). Stosownie do art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony.
W myśl art. 145aa ust. 1 k.p.a można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanej decyzji. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (ust. 2).
Postępowanie wznowieniowe ma charakter dwuetapowy. Pierwszy etap sprowadza się do formalnej oceny dopuszczalności wznowienia postępowania. Dopiero pozytywna ocena dopuszczalności wznowienia, zakończona postanowieniem o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), pozwala na przejście do drugiego etapu, tj. do postępowania rozpoznawczego, w ramach którego organ bada, czy kwestionowana decyzja jest dotknięta wadami kwalifikowanymi.
Podanie o wznowienie postępowania uruchamia postępowanie wstępne, w ramach którego następuje ustalenie czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został termin do złożenia podania. Postępowanie wstępne powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a., czyli wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia.
Przepisy k.p.a. określają różne terminy do wniesienia podania o wznowienie postępowania, w zależności od podstawy wznowienia. W przypadku podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. zastosowanie znajdzie termin z art. 148 § 2 k.p.a. Stosownie do wskazanego przepisu podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
W orzecznictwie podkreśla się, że zachowanie terminu z art. 148 § 2 k.p.a. musi być przez stronę udowodnione. Strona powinna wykazać, kiedy dowiedziała się o decyzji, skoro skuteczność żądania wznowienia postępowania zależy od zachowania tego terminu. Udowodnienie tej okoliczności musi być na tyle ścisłe, aby możliwe było ustalenie, że podanie strony o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. Organ swobodnie ocenia dowody zaoferowane w tym zakresie przez stronę i może uznać przy braku dowodu przeciwnego za dostateczne nawet oświadczenie strony. Wprawdzie to wnioskodawca winien wykazać, że zachował termin na złożenie żądania wznowienia postępowania, jednakże nie zwalnia to organu z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie (por. wyrok NSA z 21 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 463/11). Organ zobligowany jest zatem do dokonania weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności, a następnie dokonania oceny zebranego materiału dowodowego, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Przy czym warunkiem koniecznym do odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu do złożenia podania o wznowienie, jest wykazanie, że strona wiedziała o decyzji wcześniej niż miesiąc od dnia złożenia podania (por. wyrok NSA z 21 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 522/06).
Na gruncie niniejszej sprawy argumentacja Skarżącej koncentruje się wokół kwestii prawidłowości doręczenia Skarżącej zawiadomienia o wszczęciu postępowania, decyzji z 15 listopada 2021 r. nakładającej na Spółkę karę pieniężną oraz postanowienia z 19 listopada 2021 r. Zdaniem Skarżącej dowody dołączone przez Pocztę Polską do odpowiedzi operatora pocztowego na reklamację Komendanta Głównego Straży Granicznej nie stanowią dokumentu potwierdzającego z całą pewnością, że do doręczenia faktycznie doszło, i to w przypadku każdego z ww. pism.
Sąd podkreśla, że z akt sprawy wynika, że okoliczność doręczenia spółce ww. dokumentów została potwierdzona przez Pocztę Polską S.A. w pismach z: 16 listopada 2021 r., z 4 lutego 2022 r. i z 14 lutego 2022 r. W treści ww. pism wskazano, że zgłoszona przez organ reklamacja przesyłek poleconych na podstawie art. 4 ustawy Prawo pocztowe, przepisów dotyczących zagranicznego obrotu pocztowego – art. 19 Światowej Konwencji Pocztowej (Dz.U. z 2015 r., poz. 1522) oraz przepisów wykonawczych – Regulaminu Poczty Listowej Berno 2013 została uznana za nieuzasadnioną, bowiem na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że ww. przesyłki zostały doręczone adresatowi, zgodnie z zasadami określonymi w wewnętrznych przepisach operatora pocztowego danego kraju – art. 24 Światowej Konwencji Pocztowej. W treści ww. pism wyjaśniono, że z uwagi na podjęte działania przez zagranicznego operatora pocztowego, mające na celu ograniczenie ryzyka rozprzestrzeniania się epidemii COVID-19, nie ma możliwości nadesłania potwierdzenia odbioru przesyłki, z podpisem odbiorcy.
W orzecznictwie przyjmuje się, że zarówno pismo Poczty Polskiej S.A. w postępowaniu reklamacyjnym, jak i duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru mają charakter dokumentu urzędowego, bowiem stanowią wynik rozpatrzenia reklamacji pocztowej w sposób przewidziany prawem i w zakresie działania podmiotu, który wyjaśnień udzielił, poświadczając tym samym zaistnienie określonych faktów. Jak wskazał NSA w wyroku z 21 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 1099/16 dokumenty te stanowią dowody stwierdzające w sposób wystarczający i jednoznaczny doręczenie przesyłki adresatowi w konkretnym dniu (art. 76 § 1 k.p.a.).
Zdaniem Sądu zwiększona moc dowodowa dokumentu urzędowego sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań, a mianowicie prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). Domniemanie autentyczności dokumentu urzędowego wskazuje na to, że dany dokument pochodzi od organu (jednostki), który go wystawił. Z kolei domniemanie zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością. Dzięki temu domniemaniu dowód urzędowy skraca i upraszcza postępowanie dowodowe. Treść dokumentu urzędowego podlega pewnego rodzaju ocenie organu. Wszak organ musi zapoznać się z treścią dokumentu, ażeby sformułować określone wnioski, które mogą mieć znaczenie dla sprawy. Niemniej jednak ocena ta nie może wiązać się z wartościowaniem i nieskrępowaną weryfikacją dokumentu urzędowego (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 1791/22).
Nie można zarzucać organowi, że argumentując swoje stanowisko w sprawie wykorzystał dane zgromadzone w systemie informatycznym Poczty Polskiej oraz podmiotu zagranicznego, które stanowią odzwierciedlenie czynności podjętych w związku z realizacją doręczania przesyłek pocztowych. Kwestionowanie samej tylko formy poświadczenia tych czynności – czego próbę podjął pełnomocnik Skarżącej – nie stanowi, zdaniem Sądu, skutecznego sposobu na uprawdopodobnienie, że do próby doręczenia przesyłki w ogóle nie doszło.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie Skarżąca nie przedstawiła dowodu, który mógłby w jakikolwiek sposób podważyć okoliczności wynikające z ww. dokumentów urzędowych. Tym samym organ prawidłowo uznał, że złożony przez spółkę wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 15 listopada 2021 r. został złożony po terminie określonym treścią art. 148 § 2 k.p.a. W konsekwencji Sąd uznał za bezzasadne zarzuty oznaczone w skardze od punktu pierwszego do czwartego.
Sąd nie widzi ponadto podstaw do twierdzenia, że wyrok TSUE z 21 czerwca 2022 r. wydany w sprawie C-817/19 znajduje zastosowanie w odniesieniu do lotów niestanowiących lotów wewnątrzunijnych, a z takim lotem mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Przedmiotowy lot realizowany był na trasie P.(Republika Dominikany) – P.. Z tych też względów argumenty Skarżącej zawarte w treści skargi (zarzut piąty skargi), a nawiązujące do ww. wyroku, Sąd uznał za bezpodstawne.
Ponadto, w świetle art. 45 k.p.a., wbrew twierdzeniom Skarżącej, nie do przyjęcia jest nałożenie na doręczającego przesyłkę obowiązku sprawdzania "za każdym razem", czy kwitujący odbiór przesyłki ma formalne uprawnienia do odbioru pisma. W orzecznictwie słusznie podkreśla się, że zapewnienie prawidłowego funkcjonowania jednostek, o których mowa w przepisie art. 45 k.p.a., nakłada na kierujących nimi obowiązek podjęcia takich działań organizacyjnych, ażeby wykluczyć możliwość odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione (postanowienie NSA z 7 lipca 2011 r. sygn. akt I OZ 474/11). Z kolei doręczający nie musi znać zakresu obowiązków i uprawnień osób znajdujących się w firmie, do której przesyłka jest adresowana, skoro zobowiązują się one do jej odbioru, składając własnoręczny podpis (por. wyrok WSA w Lublinie z 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Lu 51/11). Zdaniem Sądu, organ oceniający skuteczność doręczenia korespondencji może oprzeć się na domniemaniu, że osoba odbierająca pismo skierowane do Spółki jest uprawniona do wykonania tej czynności, a nieuwzględnienie takiego domniemania pozostawałoby w sprzeczności z realiami obrotu gospodarczego i funkcjonowania osób prawnych. Wobec tego nie można zasadnie oczekiwać od organu, aby prowadził czynności wyjaśniające w celu ustalenia, czy osoba odbierająca pismo jest do tego uprawniona. Zaniedbania w tym zakresie obciążają podmioty wymienione w art. 45 k.p.a. Zdaniem Sądu, uznanie zarzutu doręczenia pisma osobie nieuprawnionej tylko na podstawie złożonego oświadczenia o braku uprawnienia do odbioru pisma prowadziłoby w praktyce do możliwości podważenia, z uwagi na realia obrotu gospodarczego i funkcjonowania osób prawnych, skuteczności doręczenia większości pism przekazanych w trybie art. 45 k.p.a.
Należy ponadto zaznaczyć, że art. 45 k.p.a. posługuje się pojęciem osoby uprawnionej do odbioru pism. Uzasadnione jest zatem przekonanie, że przez osobę uprawnioną, o której mowa w art. 45 k.p.a. należy rozumieć każdą osobę, która została regulaminowo, czy tylko zwyczajowo uprawniona przez spółkę do odbierania korespondencji przychodzącej do jej siedziby. Jeśli osoba taka przebywała w lokalu siedziby spółki i nie oświadczyła doręczającemu, że przyjmowanie przesyłek nie mieści się w zakresie jej obowiązków, nie można twierdzić, że doręczyciel doręczył przesyłkę do rąk osoby nieuprawnionej.
Dodatkowo zdaniem Sądu organ prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej z 15 listopada 2021 r. nr [...] z uwagi na brak spełnienia ustawowych kryteriów. Strona skarżąca w przedmiotowym postępowaniu nie zakwestionowała skutecznie faktu doręczenia jej ww. decyzji z 15 listopada 2021 r., a dodatkowo powołane przez Skarżącą orzeczenie TSUE nie ma zastosowanie w stanie faktycznym sprawy (lot poza UE).
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd stwierdza, że organ w sposób prawidłowy poczynił ustalenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a), z poszanowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a). Analiza okoliczności faktycznych znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, które spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., a w szczególności zawiera odniesienie do ustalonego prawidłowo w sprawie stanu faktycznego oraz dokonaną przez organ wykładnię mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa oraz zarzutów Skarżącej zawartych w zażaleniu. Skarżąca miała zapewniony udział w postępowaniu i z prawa tego korzystała (art. 10 § 1 k.p.a.).
Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm,; dalej: "p.p.s.a."), oddalił wniosek Skarżącej o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w skardze, gdyż dokumenty te stanowią cześć materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego i jako takie podlegały ocenie organu, jak i Sądu.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Ze wszystkich wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło