VI SA/Wa 3565/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) Protokolant spec. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2025 r. sprawy ze skargi N. K. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów radcowskich oddala skargę Przedmiotem skargi N. K. (dalej: "Strona", "Skarżąca", "Aplikanta") jest uchwała Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów radcowskich. Uchwała ta została wydana w następującym stanie sprawy: Uchwałą Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. nr [...] z dnia [...] listopada 2021 r. Skarżąca została wpisana na listę aplikantów radcowskich. Skarżąca zajęcia szkoleniowe na I roku rozpoczęła w styczniu 2022 r. W związku z otrzymanie z kolokwium i kolokwium poprawkowego z prawa cywilnego, postępowania cywilnego ocen niedostatecznych Aplikantka nie uzyskała zaliczenia pierwszego roku szkoleniowego w 2022 r. W roku szkoleniowym 2023 Skarżąca powtarzała pierwszy rok aplikacji. Również i w tym roku szkoleniowym uzyskała oceny niedostateczne z kolokwium i kolokwium poprawkowego z prawa cywilnego, postępowania cywilnego. Ponownie nie uzyskała zatem zaliczenia pierwszego roku szkoleniowego. Powyższe (niezaliczenie więcej niż raz roku szkoleniowego) stało się przyczynkiem do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie skreślenia Skarżącej z listy aplikantów radcowskich, w oparciu o art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1166), o czym Skarżąca – pismem z dnia 9 stycznia 2024 r. – została zawiadomiona w dniu 30 stycznia 2024 r. W toku postępowania Aplikantka przedstawiła swoje stanowisko. Po przeprowadzeniu postępowania, w dniu 17 kwietnia 2024 r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. (dalej: "Rada") podjęła uchwałę nr [...] o skreśleniu Skarżącej z listy aplikantów radcowskich prowadzonej przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. Podstawę prawną uchwały stanowił art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 499) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, ze zm.), dalej "k.p.a.". W uzasadnieniu uchwały Rada stwierdziła m.in., że nie może być wątpliwości, iż wobec osoby, która uzyskuje oceny negatywne z kolokwiów, czy to na skutek udzielenia nieprawidłowych odpowiedzi na zadane pytania czy też w wyniku nieprzystąpienia do egzaminu, zachodzi obiektywna przesłanka uzasadniająca stwierdzenie nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu radcy prawnego. Osoba taka nie rokuje jako mogąca wykonywać czynności profesjonalnego pełnomocnika, z należytą starannością wymagającą wiedzy prawniczej. Oceniając kwestię przydatności aplikantki do wykonywania zawodu radcy prawnego wedle indywidualnych przesłanek jej dotyczących, w oparciu o całokształt materiału dowodowego Rada stwierdziła, iż wobec Skarżącej zachodzi przesłanka skreślenia z listy aplikantów radcowskich, tj. przesłanka nieprzydatności do wykonywania zawodu radcy prawnego, o której mowa w art. 37 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Odwołanie od powyższej uchwały, w ustawowym terminie, wniosła Skarżąca, zarzucając jej wydanie z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. W uzasadnieniu odwołania Strona przywołała obszerny fragmenty wyroku NSA z dnia 16 października 2018 r. II GSK 2949/16, a następnie wskazała że Rada skupiła się jedynie na ocenach z kolokwium pomijając w swojej ocenie inne pozytywne okoliczności jak: dodatkowe pozyskiwanie wiedzy prawniczej przez Skarżącą, pozytywne opinie patrona i radców prawnych z którymi współpracowała. Skarżąca podniosła nadto, że uzyskana punktacja z kolokwium jest dyskusyjna. Zaskarżoną w sprawie uchwałą z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych (dalej także: "Prezydium", "organ"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572), utrzymało w mocy uchwałę nr [...] podjętą przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. W uzasadnieniu uchwały Prezydium wskazało, że zgodnie z § 28 ust. 2 pkt 2 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej stanowiącego załącznik do uchwały nr 90/VII/2009 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] października 2009 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej (tekst jedn. stanowi załącznik do uchwały nr 1153/XI/2023 Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 10 października 2023 r.) nie zalicza się roku w przypadku gdy aplikant uzyskał ocenę niedostateczną z chociażby jednego kolokwium poprawkowego. Następnie organ zacytował przepis art. 37 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, wskazując że zgodnie z § 32ab ust. 1 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej niezaliczenie więcej niż jeden raz roku szkoleniowego stanowi podstawę do stwierdzenia przez Radę nieprzydatności do wykonywania zawodu i skreślenia z listy aplikantów radcowskich. Wskazał także, że Skarżąca dwukrotnie nie zaliczyła I roku aplikacji radcowskiej (w latach 2022 i 2023), z powodu niezaliczenia wymaganego kolokwium z prawa cywilnego, postępowania cywilnego. Aplikantka przystępowała łącznie cztery razy do powołanego kolokwium (raz w terminie podstawowym w 2022 r., raz w terminie poprawkowym w 2022 r., raz w terminie podstawowym w 2023 r. oraz raz w terminie poprawkowym w 2023 r.) oraz z każdego z tych terminów otrzymała ocenę niedostateczną. Zdaniem Prezydium fakt niezaliczenia powołanych kolokwiów jest bezdyskusyjny, gdyż prace Skarżącej nigdy nie zostały ocenione na więcej niż 19 punktów, przy maksymalnej ich liczbie - 30 (zgodnie z Regulaminem uzyskanie od 0 do 19 punktów oznacza ocenę niedostateczną). Jednocześnie stosownie do § 31 ust. 9 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej od ustalonego przez komisję wyniku kolokwium odwołanie nie przysługuje. Wynik kolokwium nie może zatem być kwestionowany w toku niniejszego postępowania. Dalej organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie podstawą do stwierdzenia nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu radcy prawnego jest niezaliczenie więcej niż jeden raz roku szkoleniowego, która to przesłanka jest wskazana w Regulaminie odbywania aplikacji radcowskiej jako podstawa do stwierdzenia nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu radcy prawnego i skreślenia z listy aplikantów obok negatywnej opinii patrona. Przesłanki te nie muszą być spełnione łącznie, a pozytywna opinia patrona nie oznacza zneutralizowania dwukrotnego niezaliczenia roku szkoleniowego, gdyż wyniki kolokwium mają najbardziej skonkretyzowany charakter. W związku z tym pozytywne opinie patrona Aplikantki oraz inne opinie przedłożone przez Skarżącą, zdaniem Prezydium nie mogą mieć przesądzającego charakteru. Organ wskazał także, że w toku niniejszej sprawy nie ma potrzeby wszechstronnego rozważenia osoby Skarżącej oraz dotychczasowego przebiegu jej aplikacji. Niezależnie od powyższego, nawet gdyby przyjąć odmiennie, organ wskazał, że brak pozytywnego zweryfikowania wiedzy aplikanta nie może być sanowany m.in. przez brak przekroczenia przez niego wymaganej liczby nieobecności na aplikacji, odbycie przewidzianych Regulaminem praktyk, ukończenie studiów podyplomowych, pozytywną opinię patrona lub pozytywne opinie innych adwokatów i radców prawnych. Organ podkreślił, że prace Skarżącej był sprawdzane łącznie przez pięciu różnych egzaminatorów (w tym zarówno radców prawnych, jak i sędziego) i nigdy żaden z nich nie ocenił pracy Skarżącej na więcej niż 18 punktów (co przy tym miało miejsce wyłącznie raz), a aby zaliczyć kolokwium konieczne jest uzyskanie co najmniej 20 punktów. W skardze na powyższą uchwałę nr [...] Skarżąca wskazała, że zaskarża ją w całości i zarzuca jej naruszenie: 1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania w postaci: a) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 37 ust. 4 ustawy o radcach prawnych - poprzez brak rozważenia i ustosunkowania się do wszystkich zarzutów odwołania w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały; b) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 37 ust. 4 ustawy o radcach prawnych - poprzez ich niezastosowanie, w konsekwencji czego doszło do naruszenia obowiązku ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy, polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz na dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz do sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej uchwały bez jednoznacznego wyjaśnienia jakimi motywami organ kierował się przy przyjęciu, że elementy negatywne pracy kolokwialnej Skarżącej przeważyły nad jej elementami pozytywnymi w sposób, który uniemożliwił podwyższenie oceny z kwestionowanego kolokwium (z zakresu prawa cywilnego, postępowania cywilnego z dnia 11 grudnia 2023 r.), jak i dlaczego praca Skarżącej z zakresu prawa cywilnego i postępowania cywilnego nie mogła zostać oceniona pozytywnie w świetle kryteriów określonych w § 31 ust. 1, 2, 3, 6 oraz 7 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej; c) art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3, a także art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 4 ustawy o radcach prawnych poprzez: - zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. obiektywnego stanu wiedzy prawniczej Skarżącej oraz zgodności z nim rozwiązania kolokwium z prawa cywilnego i postępowania cywilnego zaproponowanego przez Aplikantkę; - zaniechanie rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym w sposób mający na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, ukierunkowanie zaś postępowania przeciwko słusznemu interesowi strony oraz na utrzymaniu za wszelką cenę zewnętrznego wrażenia poprawności i prawidłowości uchwały Rady nr [...] w sprawie skreślenia Skarżącej z listy aplikantów radcowskich; - zupełne pominięcie okoliczności wskazanych przez Stronę w odwołaniu, w tym również wskazanych jako istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, co doprowadziło do braku odniesienia się do całokształtu sprawy i do uznania okoliczności za udowodnione w oparciu o część jedynie materiału sprawy, dogodną dla z góry przyjętej tezy o niezasadności odwołania; - sporządzenie w decydującej mierze jedynie pozornego uzasadnienia, mającego zakwestionować odwołanie Skarżącej, nie zaś uwzględnić prawidłowy i logiczny proces decyzyjny, a także realnie wykazać słuszność podjętego rozstrzygnięcia; d) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 4 ustawy o radcach prawnych poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niezrozumiały, oparty na zasadzie negacji dla samej negacji, wewnętrznie sprzeczny i niezgodny z obowiązkami nałożonymi na organ w zakresie sporządzenia uzasadnienia, polegający na braku jednoznacznego wyjaśnienia jakimi motywami Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych kierowało się przy przyjęciu, że elementy negatywne pracy kolokwialnej Skarżącej przeważyły nad jej elementami pozytywnymi w sposób, który uniemożliwił podwyższenie oceny z kwestionowanego kolokwium, jak i dlaczego praca Skarżącej z zakresu prawa cywilnego i postępowania cywilnego nie mogła zostać oceniona pozytywnie w świetle kryteriów określonych w § 31 ust. 1, 2, 3, 6 oraz 7 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej; 2) przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy w postaci: a) art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z § 31 ust. 6 i 7 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej oraz art. 7 i 8 k.p.a. w zw. z art. 2, art. 7 i art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, polegające na przyjęciu nierównych kryteriów oceniania prac z zakresu prawa cywilnego i postępowania cywilnego w stosunku do różnych aplikantów radcowskich, którzy opierali sporządzone na kolokwium apelacje cywilne na tej samej podstawie prawnej jak Skarżąca i którzy uzyskali wynik pozytywny, konsekwencją czego było podjęcie przez ten sam podmiot, wobec osób znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej (w tym w szczególności wobec Aplikantki), różnych i zupełnie rozbieżnych ocen w przedmiocie kolokwium z zakresu prawa cywilnego i postępowania cywilnego, a w konsekwencji niewłaściwej oceny pracy Aplikantki na poziomie niedostatecznym, a co za tym idzie niesłusznym podjęciu decyzji o niezaliczeniu roku szkoleniowego 2023; b) § 29 ust. 4 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej w zw. z art. 337 ust. 1 pkt 4 ustawy o radcach prawnych oraz art. 7 i 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na braku wyłączenia od sprawdzania pracy pisemnej Aplikantki, a także od ustalania liczby punktów i oceny z kolokwium z zakresu prawa cywilnego i postępowania cywilnego przez członka komisji r.pr. R. F. pozostającym z Aplikantką w stosunku zależności osobistej, określonej w art. 337 ust. 1 pkt 4 ustawy o radcach prawnych. Mając na uwadze powyższe Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej uchwały i utrzymanej nią w mocy uchwały Rady oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Jednocześnie Skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z poniższych dokumentów: 1) kserokopii opinii patrona oraz kserokopii pozytywnych opinii radców prawnych oraz adwokatów, z którymi Skarżąca współpracowała: a) opinii r.pr. M. K. ze stycznia 2024 r. (opinia patrona znajduje się w aktach sprawy); b) opinii r.pr R. R. z dnia 6 lutego 2024 r.; c) opinii adw. K. W. z dnia 3 lutego 2024 r.; 2) pisma Skarżącej dotyczące zajęcia stanowiska w zakresie postępowania w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów radcowskich z 6 lutego 2024 r. i 13 marca 2024 r.; 3) kserokopii pracy kolokwialnej Skarżącej z dnia 11 grudnia 2023 r.; 4) kserokopii Opisu Istotnych Zagadnień do zadania z zakresu prawa cywilnego, postępowania cywilnego z dnia 11 grudnia 2023 r.; 5) opinii korepetytora Aplikantki wykazującej zachowanie przez nią należytej staranności. W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Wskazała, że organ skupił się wyłącznie na wyniku kolokwium, które w jej ocenie nie może być samodzielną przyczyną skreślenia z listy aplikantów radcowskich. Podkreśliła, że Rada powołała się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z lat 2008-2011, a więc wydane przed wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. II GSK 2949/16, który wskazuje na konieczność całościowej oceny postawy aplikanta radcowskiego w toku odbywania aplikacji i dokonanie wszechstronnej oceny w tym zakresie. Tymczasem Prezydium jak i Rada skoncentrowali się jedynie na wyniku kolokwium, negując tym samym całokształt okoliczności powołanych w sprawie. Aplikantka zaakcentowała dotychczasową praktykę zawodową, bardzo dobry wynik uzyskany z egzaminu wstępnego na aplikację radcowską oraz swoją postawę i zaangażowanie w powierzane jej obowiązki. Wskazała, że regularnie uczęszczała na zajęcia i nigdy nie przekroczyła limitu nieobecności. Na stopień dobry zdała przedmiot prawo pracy i prawo ubezpieczeń społecznych, z którym w ramach korporacyjnej obsługi prawnej miała czasami do czynienia. Ukończyła wszystkie (dwukrotnie) przewidziane do tej pory obowiązkowe praktyki z pozytywną oceną, zarówno sądowe jak i pozasądowe, uczestniczyła w każdych zajęciach na aplikacji i przewidzianych programem praktyk w prokuraturze, sądzie oraz pracując w kancelarii prawnej, uzyskując przy tym pozytywną ocenę patrona. Nigdy nikt nie zgłaszał wobec Skarżącej jakichkolwiek zarzutów dotyczących niewłaściwej postawy etycznej, rzetelności czy sumienności. Jednak organ jak i Rada w ogóle nie pochylili się nad wszechstronnym rozważeniem osoby Skarżącej, przymiotów jej charakteru oraz dotychczasowym przebiegiem aplikacji. Prezydium skoncentrowało się jedynie na wyniku kolokwium, wskazując za każdym razem, że Aplikantka otrzymała ocenę niedostateczną z wyniku kolokwium, co stanowi negatywną przesłankę do niezaliczenia roku szkoleniowego (jednego i drugiego) bo "tak stanowi Regulamin". Co prawda nastąpiło przytoczenie punktacji kolokwialnej, jednak bez odpowiedzi pozostała argumentacja Skarżącej dotycząca porównania opisu istotnych zagadnień do zadania z zakresu prawa cywilnego, postępowania cywilnego z dnia 11 grudnia 2023 r. do pracy kolokwialnej Aplikantki z dnia 11 grudnia 2023 r. W odpowiedzi na skargę Prezydium wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie Strona podtrzymała dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ocenie Sądu, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w sprawie pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), jest uchwała Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] utrzymująca w mocy uchwałę nr [...] podjętą przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. o skreśleniu Skarżącej z listy aplikantów radcowskich prowadzonej przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. Podstawę prawną prowadzenia aplikacji radcowskiej stanowią przepisy rozdziału 4 ustawy o radcach prawnych. Określają one m.in. zasady i cele odbywania aplikacji, obowiązki i uprawnienia aplikantów radcowskich, jak również uprawnienia organów samorządu radcowskiego do skreślania aplikanta z listy aplikantów radców prawnych. Oprócz unormowań ustawowych podstawę prawną prowadzenia aplikacji stanowią także przepisy Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej, stanowiącej załącznik do uchwały nr 90/VII/2009 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] października 2009 r. (tekst jedn. zob. uchwała Prezydium nr 1153/XI/2023, Radc. 2023.10.10, dostępna w systemie LEX). Zaś postępowanie w sprawie skreślenia aplikantów z listy uzupełniają postanowienia Regulaminu prowadzenia list radców prawnych i list aplikantów radcowskich, stanowiących załącznik do uchwały nr 164/XI/2021 Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 12 marca 2021 r. w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego uchwały w sprawie regulaminu prowadzenia list radców prawnych i list aplikantów radcowskich. Stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy o radcach prawnych celem aplikacji radcowskiej jest przygotowanie aplikanta do należytego i samodzielnego wykonywania zawodu radcy prawnego, w szczególności wykształcenie umiejętności z zakresu zastępstwa procesowego, sporządzania pism, umów i opinii prawnych oraz przyswojenie zasad wykonywania zawodu. Aplikacja radcowska rozpoczyna się 1 stycznia każdego roku i trwa trzy lata (ust. 2 art. 32 ww. ustawy). Stosownie zaś do § 1 ust. 1 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej, określającego zasady odbywania przez aplikantów radcowskich szkolenia zawodowego, celem szkolenia jest w szczególności m.in. pogłębianie i aktualizacja wiedzy prawniczej. Program aplikacji określony został w załączniku do ww. Regulaminu. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej uchwały stanowił art. 37 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, zgodnie z którym "Rada okręgowej izby radców prawnych może skreślić aplikanta radcowskiego z listy aplikantów radcowskich, jeżeli stwierdzi jego nieprzydatność do wykonywania zawodu radcy prawnego.". W sprawie niniejszej organy stwierdziły nieprzydatność Skarżącej do wykonywania zawodu radcy prawnego z powodu niezaliczenia więcej niż raz roku szkoleniowego. Zdaniem Prezydium brak pozytywnego zweryfikowania wiedzy aplikanta nie pozwala przyjąć, że wykazuje on cechy przydatności do wykonywania zawodu radcy prawnego. Osoba taka nie daje bowiem gwarancji, że będzie wykonywać czynności profesjonalnego pełnomocnika z należytą starannością i na odpowiednim poziomie. W ocenie Sądu w stanie faktycznym sprawy brak jest podstaw do odebrania stanowisku Prezydium przymiotu zgodności z prawem. Stosownie do treści art. art. 7 k.p.a. "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". Z treści zasady prawdy obiektywnej wynika obowiązek organu administracji wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do prawidłowego zastosowania przepisu prawa. Z art. 7 i art. 77 k.p.a. wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Stosownie do treści art. 77 § 1 k.p.a. "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.". Wedle art. 77 § 1 k.p.a. organ jest zobowiązany: podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego oraz rozpatrzyć ten materiał. Przez materiał dowodowy należy rozumieć ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przy czym przedmiotem dowodu winny być fakty mające znaczenie dla sprawy, tj. dotyczące danej sprawy i mające znaczenie prawne. Przepis art. 80 k.p.a. zobowiązuje zaś organ do oceny, na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w dowolną, musi zostać dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł. Organ winien opierać się na materiale dowodowym przez siebie zebranym oraz powinien dokonać oceny znaczenia i wartości tych dowodów dla toczącej się sprawy. Nadto ocena o której mowa w art. 80 k.p.a. winna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego. W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej organy samorządu radcowskiego nie naruszyły ww. przepisów, albowiem prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Zajęte stanowisko uzasadniły w sposób wymagany przez przepis art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu uchwały Prezydium podało przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona argumentacja w sposób wystarczający odnosi się do istotnych w sprawie okoliczności faktycznoprawnych. Uzasadnienie uchwały zwiera wymagane prawem elementy, a to uzasadnienie faktyczne i prawne. Prezydium odniosło się także do argumentów odwołania. Wskazało przy tym z jakich powodów argumenty Strony nie mogły skutkować uchyleniem uchwały Rady. W sprawie nie ma sporu co do tego, że Skarżąca rozpoczęła aplikację radcowską w styczniu 2022 r. oraz że w związku z uzyskaniem w roku szkoleniowym 2022 z kolokwium i kolokwium poprawkowego z prawa cywilnego, postępowania cywilnego oceny niedostatecznej rok szkoleniowy nie został jej zaliczony (patrz: Karta zamknięcia roku aplikacji radcowskiej – rok aplikacji i rok szkoleniowy: I 2022 – k. 54 tom I). Uzyskanie oceny niedostatecznej wynika z protokołów KC/KPC 1.2022 z 5 września 2022 r. i 18 października 2022 r. Z pierwszego z protokołów wynika, że pracę sprawdzali dwaj egzaminatorzy – r.pr. R. F. i r.pr. M. K. Natomiast pracę sporządzoną w terminie poprawkowym sprawdzali egzaminatorzy: SSA J. S. i r.pr. M. S. Żaden ze sprawdzających nie ocenił pracy na ocenę wyższą niż niedostateczna. Również i w roku szkoleniowym 2023 Skarżąca uzyskała ocenę niedostateczną z kolokwium prawa cywilnego, postępowania cywilnego, które odbyło się w dniu 19 września 2023 r. (termin podstawowy) – por. protokół KC, KPC/1.2023 Kolokwium z dnia 19 września 2023 r. Ocenę niedostateczną Skarżąca uzyskała także z kolokwium z prawa cywilnego, postępowania cywilnego przeprowadzonego w terminie poprawkowym (por. protokół z KC, KPC/1.2023 Kolokwium z dnia 11 grudnia 2023 r.) Prace sprawdzali r.pr. M. L. i r.pr. M. K. oraz SSA J. S. i r.pr. M. L. (protokoły zawarte w t. I akt administracyjnych). W tej sytuacji również i powtarzany I rok aplikacji w roku szkoleniowym 2023 nie został Skarżącej zaliczony (patrz: Karta zamknięcia roku aplikacji radcowskiej – rok aplikacji i rok szkoleniowy: I 2023 – k. 55 tom I). Stosownie do § 27 ust. 1 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej aplikant obowiązany jest do uzyskania zaliczenia zajęć i przedłożenia zaświadczeń o odbyciu praktyk objętych planem szkolenia, a także opinii patrona. Stosownie do § 28 ust. 1 ww. Regulaminu zaliczenia roku szkoleniowego przez aplikanta dokonuje kierownik szkolenia albo inna osoba wyznaczona przez Radę. Wedle zaś ust. 2 pkt 2 § 28 Regulaminu nie zalicza się roku szkoleniowego w przypadku, gdy aplikant uzyskał ocenę niedostateczną z chociażby jednego kolokwium poprawkowego. Stosownie zaś do ust. 4 § 28 Regulaminu w okresie trwania aplikacji aplikant może powtarzać tylko jeden rok szkoleniowy. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku skontrolowania przez Prezydium prawidłowości przyznanej punktacji z kolokwium z prawa cywilnego, postępowania cywilnego wskazać należy, iż zgodnie z Regulaminem odbywania aplikacji radcowskiej w kwestii ustalania ocen i wyników kolokwiów władne są komisje powoływane przez Prezydium Rady (§ 29 ust. 3 Regulaminu odbywania aplikacji; § 31 ust. 6 Regulaminu). Regulamin odbywania aplikacji radcowskiej nie przewiduje ingerencji Prezydium w tym zakresie oraz instytucji weryfikacji przez ten organ wyniku kolokwium. Ustalenie wyniku kolokwium należy wyłącznie do komisji, co wynika z treści § 31 ust. 6 i ust. 9 ww. Regulaminu. Tym samym w niniejszym postępowaniu organ nie miał możliwości weryfikacji wiedzy Skarżącej (por. wyrok WSA w Warszawie z 7.01.2015 r. VI SA/Wa 2379/14). Przepisy dotyczące kolokwium stosuje się także, w zakresie nieuregulowanym, do kolokwium poprawkowego (ust. 4 § 32a ww. Regulaminu). Zatem zarzuty Strony sformułowane w pkt 1 lit. b) i c) oraz w pkt 2 lit. a) petitum skargi skupiające się na nieprawidłowej, zdaniem Strony, ocenie jej pracy z prawa cywilnego, postępowania cywilnego nie mogły odnieść zamierzonego skutku w postaci podważenia legalności uchwały zaskarżonej. Jak już wyżej wskazano, kwestia przebiegu i wyników kolokwiów przeprowadzanych w toku aplikacji należy do wyłącznej kompetencji organów samorządu radcowskiego, w którą sąd administracyjny nie może ingerować. Obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa nie dają sądowi administracyjnemu podstaw prawnych do wkraczania w sferę działania zastrzeżoną dla organów samorządu zawodowego radców prawnych, do której w myśl art. 38 ust. 1 ustawy o radach prawnych zalicza się organizację i prowadzenie aplikacji radcowskich (por. wyrok WSA w Warszawie z 15.01.2014 r. VI SA/Wa 2473/13). Tym samym także i zarzut sformułowany w pkt 2 lit. b petitum skargi dotyczący niewyłączenia się od sprawdzania pracy Skarżącej jednego z egzaminatorów w roku szkoleniowym 2022, nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Sąd nie podzielił także stanowiska Skarżącej, że niezaliczenie po raz wtóry roku szkoleniowego nie mogło stanowić podstawy do stwierdzenie nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu radcy prawnego. Niewątpliwe przepis art. 37 ust. 2 ustawy i radcach prawnych daje organom samorządu radcowskiego uprawnienie do oceny przydatności poszczególnych aplikantów do wykonywania zawodu radcy prawnego, co przejawia się w możliwości jego skreślenia z listy aplikantów radcowskich. Ustawa nie wskazuje, co należy rozumieć pod pojęciem "nieprzydatności do wykonywania zawodu", niemniej jednak uprawnienie organów w tym zakresie należy rozpatrywać w ścisłym powiązaniu z celami prowadzenia aplikacji. Jednakże stosownie do § 32ab ust. 1 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej "Niezaliczenie więcej niż jeden raz roku szkoleniowego stanowi podstawę do stwierdzenia przez Radę nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu radcy prawnego i skreślenia z listy aplikantów radcowskich.". Celem prowadzenia aplikacji radcowskiej jest dążenie do osiągnięcia stanu, w którym zawód radcy prawnego wykonują osoby o odpowiednio wysokim poziomie wiedzy i praktycznych umiejętnościach jej wykorzystania oraz przestrzegające określonych wartości etycznych. W ocenie Sądu uprawnienie organów do selekcji aplikantów pod względem ich przydatności do wykonywania zawodu radcy prawnego jest niezbędna do tego aby już na etapie kształcenia wykluczyć osoby, które nie są w stanie sprostać wysokim wymaganiom stawianym radcom prawnym. Bezspornie przeprowadzane kolokwia mają na celu ocenę poziomu wiedzy uzyskanego przez aplikantów w ramach konkretnej dziedziny prawa. Stwierdzenie zaś nieodpowiedniego merytorycznego przygotowania aplikanta musi skutkować możliwością wyłączenia go z grona osób przygotowujących się do wykonywania zawodu zaufania publicznego. W sprawie niniejszej Skarżąca czterokrotnie wzięła udział w kolokwium z prawa cywilnego, postępowania cywilnego – dwukrotnie w roku 2022 oraz dwukrotnie w roku 2023. We wszystkich czterech terminach uzyskała z przedmiotowego kolokwium ocenę niedostateczną. Dwukrotnie zatem nie zaliczyła I roku aplikacji. W tej sytuacji za uprawnione należy uznać stanowisko Prezydium, że brak pozytywnego zweryfikowania wiedzy aplikanta nie pozwala przyjąć, że wykazuje on cechy przydatności do wykonywania zawodu radcy prawnego. Osoba taka nie daje bowiem gwarancji, że w przyszłości będzie wykonywać czynności profesjonalnego pełnomocnika z należytą starannością i na odpowiednim poziomie merytorycznym. Tym samym nie stanowi naruszenia prawa, zastosowanie w ustalonym faktycznym, przepisu art. 37 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, mimo że Skarżąca została pozytywnie ceniona przez patrona i inne osoby, których opinie przedłożyła do akt sprawy, uzyskała wynik dobry z kolokwium z prawa pracy i ubezpieczeń społecznych oraz nie przekroczyła limitu nieobecności i odbywała wymagane praktyki. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Sąd nie podzielił zatem stanowiska Strony o naruszeniu przez Prezydium art. 32 ust. 1 Konstytucji w zw. z § 31 ust. 6 i 7 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej. Sąd oddalił wniosek Strony o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu ze wskazanych w skardze dokumentów, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.). Przewidzianą w tym przepisie możliwość przeprowadzenia przez sąd dowodu uzupełniającego z dokumentu należy rozumieć jako odnoszącą się do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. W sprawie takich wątpliwości Sąd nie stwierdził. Przy czym wskazać należy, że część dokumentów objętym wnioskiem o przeprowadzenie dowodów uzupełniających znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Dowody takie sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Końcowo Sąd wskazuje, że orzeczenia na które powołuje się Strona w skardze dotyczą odmiennego stanu faktycznego od zaistniałego w sprawie niniejszej, a zatem rozważania tam zawarte, w tym w szczególności akcentowana przez Stronę argumentacja Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiona w sprawie II GSK 2949/16, nie mogły mieć bezpośredniego przełożenia na sprawę niniejszą. Podsumowując, zdaniem Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób odpowiednio: mający wpływ lub mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź dający podstawę do wznowienia postępowania. Sąd nie podzielił żadnego z zarzutów skargi. Dlatego, w oparciu o przepis art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji o oddaleniu skargi.