VI SA/Wa 3580/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym p o s t a n a w i a: odmówić przyznania B. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. B. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej też jako skarżąca, spółka) wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację finansową spowodowaną odnotowaniem straty za ubiegły rok obrotowy w wysokości 282.889,95 zł oraz aktualny stan jej rachunku bankowego, na którym znajdują się środki w kwocie 388,72 zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych to 0 zł, a strata za ostatni rok obrotowy według bilansu zamknęła się w kwocie 282.889,85 zł. Z załączonego do sprawy rachunku zysków i strat skarżącej spółki wynika, że skarżąca w roku 2013 osiągnęła przychód netto ze sprzedaży w wysokości 647.900,97 zł, a koszty działalności operacyjnej zamknęły się w kwocie 941.030,86 zł. Uwzględniając pozostałe przychody i koszty operacyjne, strata netto skarżącej spółki za rok 2013 wyniosła 291.918,29 zł. Natomiast rachunek zysków i strat skarżącej sporządzony na dzień 31 grudnia 2014 roku, a załączony do sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 3330/13. wskazuje, iż w ubiegłym roku przychód netto ze sprzedaży wyniósł 557.127,18 zł, zaś koszty działalności operacyjnej sięgnęły kwoty 1.019.210,40 zł. Przy uwzględnieniu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych, strata netto skarżącej spółki za rok 2014 zamknęła się w kwocie 460.383,85 zł. Skarżąca przedstawiła również wyciągi z rachunku bankowego za okres od 30 czerwca 2014 roku do 30 września 2014 roku, na którym saldo końcowe wyniosło 832,48 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. W ocenie rozpoznającego niniejszy wniosek referendarza sądowego, w świetle przedstawionych przez stronę okoliczności, stwierdzić należy, że spółka nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Oceniając aktualny stan majątkowy skarżącej, należy zauważyć, że pomimo zmniejszenia przychodów netto ze sprzedaży w roku 2014 (557.127,18 zł) w stosunku do roku 2013 (647.900,97 zł), spółka zwiększyła koszty działalności operacyjnej z kwoty 941.030,86 zł w 2013 roku do kwoty 1.019.210,40 zł w roku 2014. Wzrost ten w odniesieniu do poszczególnych kategorii dotyczył zarówno wypłacanych przez spółkę wynagrodzeń, które wzrosły z kwoty 422.079,00 zł do kwoty 450.070,72 zł, jak i kosztów usług obcych - z kwoty 248.958,93 zł do kwoty 289.766,32 zł, a także zużycia materiałów i energii - z kwoty 185.650,83 zł do kwoty 225.142,03 zł. Z przedstawionych powyżej okoliczności wynika bezspornie, że skarżąca spółka, pomimo odnotowywanej straty z prowadzonej działalności gospodarczej, podnosi poziom wydatków na wynagrodzenia, usługi obce oraz zużycie materiałów i energii. Zaznaczyć przy tym należy, iż wykazywana przez skarżącą strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie oznacza automatycznie konieczności zwolnienia strony z kosztów sądowych. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej NSA/ z 9 września 2013 r., sygn. akt II GZ 489/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. W orzecznictwie podnosi się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (vide postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, lecz musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (vide postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem nie mamy do czynienia z takim przypadkiem na gruncie przedmiotowej sprawy. Spółka w oczywisty sposób nie utraciła płynności finansowej, skoro w latach 2013 – 2014 jej przychód netto oscylował na poziomie 550 - 640 tysięcy zł. Jednocześnie o jej możliwościach płatniczych świadczy regularne pokrywanie wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zarówno o charakterze cywilnoprawnym (np. zapłata na rzecz agencji ochrony kwoty 2 937 złotych w dniu 26 sierpnia 2014 roku i 24 września 2014 roku oraz na rzecz operatora telekomunikacyjnego kwoty 1 244 złotych w dniu 11 lipca 2014 roku i kwoty 682 złotych w dniu 24 września 2014 roku) jak i publicznoprawnym (regularne wpłaty na rzecz urzędów skarbowych i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – przykładowo 2 440 i 1475 złotych w dniu 25 lipca 2014 roku oraz kwoty 2 164 złotych w dniu 24 września 2014 roku). Podkreślenia wymaga, że koszty sądowe również są wydatkami związanymi z bieżącą działalnością spółki. Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się bowiem z możliwością powstania konieczności prowadzenia postępowań sądowych. Inne zobowiązania związane z bieżącą działalnością spółki nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (p. postanowienie NSA z 18 lipca 2012 r., sygn.. akt I GZ 155/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto analiza transakcji dokonywanych na rachunku bankowym skarżącej spółki wskazuje, że jedynych lecz regularnych wpłat na ten rachunek dokonuje Prezes Zarządu skarżącej spółki. I tak w miesiącu lipcu przelane przez niego środki wyniosły łącznie 15 tysięcy złotych, w miesiącu sierpniu 12 tysięcy złotych a w miesiącu wrześniu 13 tysięcy złotych. Zarazem z przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego wynika, że przeważające operacje na rachunku polegały na dokonywaniu przelewów na rzecz komorników sądowych, urzędu skarbowego i ZUS a także agencji ochrony. Wyciągi nie dokumentują więc żadnych kwot uzyskiwanych z tytułu prowadzonej działalności, podczas, gdy kwoty te złożyły się na wykazaną w rachunku zysków i strat wysokość przychodu przekraczającego w 2013 roku siedemset tysięcy. W konsekwencji brak udokumentowania na rachunku bankowym wpłat potwierdzających prowadzoną działalność gospodarczą czyni w istocie niewyjaśnionym faktyczny stan środków pieniężnych posiadanych przez spółkę. W ocenie rozpoznającego wniosek taki dysonans pomiędzy zapisami opisującymi transakcje dokonywane na rachunku bankowym a skalą przychodu sugerowałoby, że wszelkie przychody spółki pochodzące ze sprzedaży towarów i usług wpłacane są na konto Prezesa Spółki lub przekazywane są mu przez pracowników spółki w formie gotówkowej. Ewentualnie może także sugerować, że spółka posiada również inne (nieujawnione Sądowi) rachunki bankowe. W każdym razie świadczy o niespójności między składanymi oświadczeniami o sytuacji majątkowej strony a dokumentami źródłowymi, które tę sytuację mają potwierdzać. W konsekwencji uznać należy, że skarżąca spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co skutkuje odmową przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie rozpoznającego wniosek brak jest bowiem przeciwwskazań do pokrycia przez skarżącą z posiadanych środków także kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.