VI SA/Wa 3676/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary za naruszenie obowiązków informacyjnych p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej – P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPPr) skarżąca P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zażądała zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że nie posiada dostatecznych środków na uiszczenie kosztów sądowych i opłacenie pomocy prawnej. Spółka nie przynosi dochodów od 2013 roku. Obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada znaczących aktywów, dlatego nie może uzyskać kredytu. Ponadto stały jest brak środków na rachunku bankowym skarżącej. W oświadczeniu o majątku i dochodach (rubryki nr 6 – 9 formularza wniosku PPPr) skarżąca wskazała, że jej kapitał zakładowy wynosi 100.000 zł, a stan środków pieniężnych na rachunku bankowym prowadzonym w [...] wynosi 0 zł. Natomiast skarżąca nie podała wartości środków trwałych (według bilansu za ostatni rok), jak również wartości zysku (straty) za ostatni rok obrotowy według bilansu, wpisując w te rubryki "Bd.". Wobec tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny sytuacji finansowej skarżącej spółki, pismem Sądu z dnia [...] stycznia 2015 r. (w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego) skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie w terminie 14 dni: a/ zeznań podatkowych skarżącej spółki za rok 2012 i 2013, ewentualnie zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b/ rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2014, c/ dokumentów wskazujących wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2014 roku – np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec grudnia 2014 roku, d/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca przy piśmie z [...] lutego 2014 r. (którego brak formalny – poprzez podpisanie przez osobę uprawnioną do reprezentacji spółki – został uzupełniony [...] maja 2015 r.) nadesłała kserokopie następujących dokumentów: - wstępny rachunek zysków i strat (zestawienie na dzień [...] grudnia 2014 r.), - wstępny bilans za rok 2014 oraz - zeznania podatkowe (CIT-8) za lata 2012 – 2013. Jednocześnie w ww. piśmie skarżąca poinformowała, że roczne sprawozdanie finansowe spółki za rok 2014 jest w przygotowaniu i planowany termin jego sporządzenia to [...] maja 2015 r. Ponadto w związku z zawieszeniem prowadzenia działalności gospodarczej i ujemnym saldzie na rachunku bankowym (spowodowanym naliczaniem opłat za prowadzenie tego rachunku) "bank [...] S.A. samodzielnie dokonał zamknięcia rachunku bankowego spółki". Dlatego skarżąca nie jest w stanie przesłać wyciągów z rachunków bankowych. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Natomiast stosownie do treści art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca spółka została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym jej odpowiedź była niepełna. Otóż skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego fakt zawieszenia przez nią działalności gospodarczej (nie podała nawet daty zawieszenia działalności), a także w żaden sposób nie udokumentowała "samodzielnego zamknięcia przez bank" jej rachunku bankowego. Ponadto w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż "nie posiada znaczących aktywów", a w przedłożonym przez nią bilansie sporządzonym na [...] grudnia 2014 r. wartość aktywów została oszacowana na kwotę 19.668.092,79 zł. Z kolei z nadesłanych przez skarżącą deklaracji podatkowych za lata 2012 – 2013 wynika, że w roku 2013 nastąpił znaczny wzrost przychodów skarżącej z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w stosunku do roku 2012. I tak w roku 2013 przychody skarżącej wyniosły 8.549.853,63 zł (przy kosztach uzyskania przychodów w wysokości 13.752.829,58 zł), a w poprzednim roku, tj. 2012 przychody skarżącej wynosiły niespełna 1 milion zł, tj. 984.742,85 zł (przy kosztach uzyskania przychodów w kwocie 2.480.303,51 zł). Odnosząc się natomiast do podnoszonego przez skarżącą argumentu braku dochodów z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, podkreślić należy, iż strata z tego tytułu nie oznacza automatycznie konieczności przyznania stronie prawa pomocy. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej NSA/ z 9 września 2013 r., sygn. akt II GZ 489/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. W orzecznictwie podnosi się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym (co ma miejsce w niniejszej sprawie), nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (vide postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl. Dlatego osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, lecz musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (vide postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem nie mamy do czynienia z takim przypadkiem na gruncie przedmiotowej sprawy. W szczególności brak jakichkolwiek dokumentów odnośnie okoliczności zawieszenia przez spółkę działalności gospodarczej oraz zamknięcia jej jedynego rachunku bankowego uniemożliwia ustalenie, czy skarżąca wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.