VI SA/Wa 373/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2009 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] października 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] października 2008 r. działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji ( Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm. ) – dalej UBiA, cofnął panu W. G., zwanemu dalej skarżącym, pozwolenie na broń palną bojową i kolekcjonerską. Uzasadniając decyzję podał, że skarżący wyrokami Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. i [...] czerwca 2007 r. został uznany winnym popełnienia przestępstw odpowiednio z art. 218 § 1 i 219 k.k., tj. z katalogu przestępstw przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, za co został skazany na kary grzywny. W toku postępowania administracyjnego ustalono również, że przeciwko skarżącemu prowadzone było postępowanie karne o czyn z art. 212 §1 k.k., mieszczący się w kategorii przestępstw przeciwko czci i nietykalności cielesnej, zakończone wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] kwietnia 2008 r. warunkowo umarzającym postępowanie karne, na okres próby 2 lat. Jak dalej wyjaśnił, skarżący umyślnie dopuścił się czynów przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, bliskich ze względu na ustawowe znamiona przestępstwu oszustwa wyrażonego w art. 286 § 1 k.k., stąd utracił wiarygodność co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni palnej. W wyniku złożonego przez skarżącego odwołania, Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji , stwierdzając jego zasadność co do istnienia przesłanki, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 UBiA. Komendant Główny zgodził się, iż skarżący należy do osób, które należy ocenić jako stwarzające obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, o czym stanowi art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA. Organ wskazał, iż od osób starających się o pozwolenie na broń wymaga się bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa, a oznacza to, że każde naruszenie norm prawnych przez takie osoby musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zatem oskarżenie skarżącego o popełnienie przestępstw z art. 218 § 1 i art. 219 k.k., co do których zapadły wyroki skazujące oraz warunkowe umorzenie postępowania karnego prowadzonego przeciwko skarżącemu za czyn z art. 212 § 1 k.k. takiej ocenie również podlega. Zdaniem organu, cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń palną bojową i kolekcjonerską uzasadniają okoliczności popełnionych przez niego przestępstw, a także ich ciężar gatunkowy, tj. znaczenie dla sfery stosunków społecznych. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze, skarżący wnosił o uchylenie w całości decyzji Komendanta Głównego Policji jako naruszających art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA przez nieprawidłową interpretację tych przepisów i w konsekwencji błędne przyjęcie, że istnieją przesłanki pozwalające na cofnięcie skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni bojowej i kolekcjonerskiej. Naruszone zostały też przepisy procesowe, a mianowicie art. 6 i art. 7 Kpa. poprzez nieprawidłowe ustalenie okoliczności sprawy, nieuwzględnienie interesu drugiej strony postępowania, a także przyjęcie, że prawo do broni może posiadać jedynie osoba o nieposzlakowanej opinii, nie wywodząc tego z brzmienia konkretnego przepisu, co kłóci się z zasadą praworządności. Udzielając odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż pozwolenie na posiadanie broni jest uprawnieniem wyjątkowym i z tego względu posiadacz broni musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu. Skazanie, czy też warunkowe umorzenie postępowania karnego w sprawie o popełnienie czynu zabronionego, niweczy rękojmię bezpiecznego posiadania broni i wyklucza możliwość dysponowania bronią przez taką osobę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), cytowanej dalej jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga W. G., w przedstawionym stanie faktycznym zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2008 r. o nr [...] narusza prawo. Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA. Stosownie do treści wskazanych przepisów organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 cytowanej ustawy, tj. takich, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Organ, wydając decyzję na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, jest związany dyspozycją tego przepisu, jednak obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń wynikać będzie z dokonanej przez organ uprzedniej oceny posiadacza broni pod kątem bezpiecznego i zgodnego z porządkiem publicznym dalszego dysponowania bronią. Oceny tej organ będzie dokonywał na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym także ewentualnych wyroków skazujących lub informacji właściwych organów o toczących się przeciwko posiadaczowi broni postępowaniach karnych. W rozpatrywanej sprawie, w związku z powzięciem informacji o zapadłych wobec osoby skarżącego wyrokach karnych za popełnienie przestępstw sklasyfikowanych w dziale XXVIII Kodeksu Karnego, tj. za czyny określone w art. 218 § 1 i art. 219 k.k. oraz w związku z warunkowo umorzonym postępowaniem karnym w sprawie o czyn z art. 212 § 1 k.k., organ Policji zaliczył skarżącego do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA, a więc do takich, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i na tej podstawie faktycznej cofnął skarżącemu pozwolenia na broń bojową i kolekcjonerską. Ze stanowiskiem organu zgodzić się nie można. Nie ulega wątpliwości, że prawo do posiadania broni nie jest prawem osobistym zagwarantowanym Konstytucją RP i wymaga pozwolenia właściwego organu policji stosownie do przepisu art. 10 ust. 1 UBiA, który decydując w tej kwestii, winien wziąć pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes osoby ubiegającej się o broń, lecz również interes publiczny wyrażający się w braku zagrożenia bezpieczeństwa i porządku publicznego ze strony danej osoby. Przepis ustawy o broni i amunicji, określa w art. 15 ust. 1 jakim osobom pozwolenie na broń wydane być nie może. Konsekwentnie, stwierdzenie istnienia po stronie osoby już posiadającej pozwolenie na broń którejkolwiek ze wskazanych w pkt od 2) do 6) art. 15 ust. 1 okoliczności, prowadzi do tego, że posiadane pozwolenie musi zostać cofnięte stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 UBiA. Zgodnie zatem z obowiązującym prawem pozwolenia na broń nie może mieć (nie może jej zostać wydane lub musi zostać cofnięte pozwolenie już posiadane) m.in. osoba, wobec której, jak stanowi art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA, istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Cytowany przepis uzależnia posiadanie pozwolenia na broń od braku "uzasadnionej obawy", że przyszły bądź aktualny posiadacz broni użyje jej niezgodnie z celami bezpieczeństwa i porządku publicznego. O istnieniu "uzasadnionej obawy" decyduje organ właściwy do wydania pozwolenia na broń lub cofnięcia posiadanego już pozwolenia. Jak na to wskazuje wykładnia gramatyczna art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, skazanie prawomocnym wyrokiem sądowym za popełnienie przez osobę posiadającą broń przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (lub gdy wobec posiadacza broni toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw) już rodzi po stronie organu decydującego w sprawach pozwolenia na broń uzasadnioną obawę, o której przepis stanowi. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 4 września 2008 r. (sygn. akt II OSK 994/07) i z dnia 23 czerwca 2008 r. (sygn. akt II OSK 695/07). W ocenie Sądu popełnienie przez osobę posiadającą pozwolenie na broń jednego z wymienionych w komentowanym przepisie przestępstw uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń bez potrzeby dodatkowego uzasadnienia negatywnego wpływu takiego przestępstwa na sferę bezpiecznego i zgodnego z porządkiem publicznym dysponowania bronią. Inaczej jednak ma się rzecz w przypadku skazania posiadacza broni za inne, niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA przestępstwo lub gdy toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o popełnienie przestępstwa innego, niż przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Przypomnieć należy, iż termin "uzasadniona obawa", którym posłużył się ustawodawca w art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA jest pojęciem niedookreślonym, rodzącym obowiązek organu możliwie precyzyjnego uzasadnienia powstania takiej obawy skutkującej, jak w konkretnej sprawie, odebraniem prawa przyznanego. W żadnym razie nie jest uprawnione stanowisko, że popełnione przez posiadacza broni przestępstwa należące do katalogu przestępstw przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, winno skutkować odebraniem posiadanego pozwolenia na broń. Skazanie za takie przestępstwo nie stanowi samoistnej przesłanki dla negatywnej oceny posiadacza broni jako stwarzającego obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6. Należy przypomnieć, że jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lutego 2008 r. ustawodawca nie wprowadził generalnego zakazu posiadania broni przez wszystkie osoby, które albo zostały skazane za popełnienie przestępstwa lub wobec których toczą się postępowania o popełnienie przestępstwa (sygn. akt II OSK 84/07). Prawidłowe twierdzenie organu, że "każde naruszenie przepisów prawa, a zwłaszcza prawa karnego, musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego", nie może być źródłem wywodów, a następnie niekorzystnych dla strony rozstrzygnięć, które nie znajdują oparcia w konkretnych przepisach ustawy o broni i amunicji. Nie jest uprawnione stwierdzenie, iż każdy skazany traci wiarygodność i stwarza obawę użycia broni sprzecznie z porządkiem publicznym, bo gdyby tak przyjąć, to pozbawionym uzasadnienia byłoby prowadzenie postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy dana osoba jako posiadacz broni stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, czy nie. Wystarczyłoby stwierdzenie faktu skazania za jakiekolwiek przestępstwo. Wyrok skazujący za popełnienie przez posiadacza broni innego, niż przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu przestępstwa lub informacja o toczącym się postępowaniu karnym za popełnienie takiego przestępstwa stanowić mogą uzasadnienie do wszczęcia postępowania administracyjnego o cofnięcie pozwolenia na broń i winny, jako dowód w sprawie, poddane zostać ocenie na tle innych zebranych dowodów obrazujących postawę i cechy charakteru posiadacza broni. W orzeczeniach sądów administracyjnych wielokrotnie zwracano uwagę na to, iż przy rozpatrywaniu spraw o cofnięcie pozwolenia na broń należy oceniać charakter popełnionych czynów przestępczych, ale również okoliczności dotychczasowego wykonywania uprawnień wynikających z pozwolenia na broń oraz opinie o posiadaczu broni wydane przez właściwe organy w zakresie ich właściwości. Organ prowadzący postępowanie, opierając ostatecznie swoje przekonanie co do zagrożenia użycia broni niezgodnie z celami bezpieczeństwa i porządku publicznego na fakcie skazania (lub prowadzenia postępowania karnego) za inne, niż przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu przestępstwo, obowiązany jest uzasadnić obawę zagrożenia przez wykazanie wpływu popełnionego przestępstwa na sferę posiadania i dysponowania bronią przez osobę skazaną. Nie może dokonać tego, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, poprzez własną ocenę przestępstwa i przekonanie, iż ciężar gatunkowy tego czynu zabronionego, mającego znaczny wpływ na sferę stosunków społecznych, uzasadnia odebranie pozwolenia na broń. Cofnięcie pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA opiera się na uzasadnionej obawie organu, że posiadana broń może zostać użyta niezgodnie z celami bezpieczeństwa i porządku publicznego, lecz to przekonanie organu musi wynikać z dokonanej na podstawie zebranych dowodów oceny cech zachowania i osobowości posiadacza broni jako niosących ryzyko dalszego bezpiecznego posiadania broni, nie może zaś być wypadkową rozumowania, iż skoro posiadacz broni popełnił przestępstwo, to nie ma prawa nią dalej dysponować. Nadto należy wskazać, że warunkowe umorzenie postępowania karnego nie oznacza wyroku skazującego, co, na tle rozpatrywanej sprawy ma zasadnicze znaczenie, nie pozwalające zastosować wobec skarżącego przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji. O niewykonalności uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.