VI SA/Wa 3758/14
WyrokWSA w Warszawie2015-04-22
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Ewa Frąckiewicz, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo zwrócił wnioskodawcy podanie o pisemną interpretację przepisów dotyczących obowiązku wpisu do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich, stosując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego zamiast przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o pisemną interpretację przepisów dotyczących danin publicznych innych niż podatkowe, zgodnie z wykładnią a contrario przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, powinien być rozpatrywany na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ niewłaściwie zastosował art. 66 § 3 k.p.a. (zwrot podania do organu niewłaściwego), zamiast art. 61a § 1 k.p.a. (odmowa wszczęcia postępowania), a także przedwcześnie rozstrzygnął merytorycznie kwestię zakresu interpretacji. Ponadto uzasadnienie postanowienia organu było wadliwe.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o pisemną interpretację przepisów ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, dotyczących obowiązku wpisu do rejestru i zapłaty opłaty skarbowej. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwrócił podanie, uznając, że wniosek nie dotyczy przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia daniny publicznej lub składek, a także że brak jest organu właściwego do wydania interpretacji w tym zakresie. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister utrzymał w mocy postanowienie o zwrocie podania. Skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2014 r., stwierdził, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o pisemną interpretację 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego K. P. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. W dniu [...] lipca 2014 r. zostało wydane postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, o nr [...], w sprawie zwrotu wnioskodawcy podania z dnia [...] czerwca 2014 r.
Przedmiotowe postanowienie zostało wydane w związku ze złożeniem przez Pana K. P., dalej: strona lub skarżący, w dniu [...] czerwca 2014 r. wniosku o wydanie pisemnej interpretacji, w trybie art. 10 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672, z późn. zm.), dalej: u.s.d.g., przepisów ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina (Dz. U. z 2014 r., poz. 1104), a w szczególności art. 3 i art. 17 przedmiotowej ustawy w odniesieniu do wykonywania przez rolników działalności polegającej na wyrobie wina oraz art. 3 u.s.d.g.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] lipca 2014 r. Ministra Rolnictwa, dalej również: organ wyjaśnił, że w trybie art. 10 u.s.d.g., nie można ubiegać się o wydanie interpretacji przepisów związanych z wykonywaniem działalności w zakresie wyrobu wina, w szczególności dotyczących rozstrzygnięcia czy dana działalność podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich, tj. zagadnień regulowanych przepisami ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina. W ocenie organu w trybie przywołanego artykułu można ubiegać się o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie.
Jednocześnie Minister Rolnictwa wskazał, że w przedmiotowej sprawie brak jest organu właściwego w sprawie wydania interpretacji, w trybie art. 10 u.s.d.g., w żądanym przez podmiot zakresie.
W związku z powyższym, zgodnie z art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.), dalej również: k.p.a., Minister Rolnictwa postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., zwrócił wnioskodawcy podanie z dnia [...] czerwca 2014 r.
2. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2014 r. strona wystąpiła do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej wyżej wymienionym postanowieniem.
W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku strona wskazała, iż zauważa błędy w interpretacji prawa dokonanej przez organ i zastosowanej przez niego argumentacji. Strona podniosła, że za dokonanie wpisu do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich pobiera się opłatę skarbową w wysokości 616 zł. Opłata skarbowa jest daniną publiczną. Wniosek o wydanie interpretacji może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Według strony od zakresu i sposobu zastosowania przepisów (art. 17 ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina) wynika więc obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej.
Strona podniosła, że to do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi należy rozstrzygnięcie jakie podmioty są zobowiązane do wpisu do wymienionego wyżej rejestru, a co za tym idzie, są obowiązane do zapłaty daniny publicznej. Nie ulega bowiem żadnej wątpliwości, że to od uznania, iż dana działalność podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich zależy konieczność wniesienia opłaty skarbowej. Zdaniem Strony udzielenia interpretacji wymaga rozstrzygnięcie w jakich okolicznościach wymagany jest wpis do wymienionego rejestru, od czego w konsekwencji zależy obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej.
3. Mając na uwadze powyższe Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadanie sprawie dalszego biegu.
4. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. znak [...] utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] lipca 2014 r.
Dokonując ponownego rozpatrzenia sprawy organ wskazał, że przedmiotem interpretacji, w trybie art. 10 ust. 1 u.s.d.g., mogą być sprawy, które odnoszą się do zakresu i sposobu zastosowania wyłącznie przepisów, z których wynika obowiązek dokonania przez przedsiębiorcę świadczenia pieniężnego o charakterze publicznoprawnym, innego niż podatek. Strona natomiast zwróciła się do Ministra Rolnictwa o dokonanie w trybie art. 10 ust. 1 u.s.d.g. wykładni jakie podmioty są zobowiązane do wpisu do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich, której przytoczony przepis nie rozstrzyga.
Dotyczy on bowiem jedynie takich przepisów, z których dla przedsiębiorcy wynika obowiązek świadczenia daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne. W związku z tym na jego podstawie organ może wydać pisemną interpretację co do zakresu i sposobu zastosowania tylko tychże przepisów.
5. Pismem z dnia 26 września 2014 r. Strona, reprezentowana przez pełnomocnika wniosła, za pośrednictwem Ministra Rolnictwa, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczne postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2014 r. Znak [...], utrzymujące mocy postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...]. Strona zaskarżała wymieniony akt w całości, zarzucając organowi naruszenie: art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. i art. 10 u.s.d.g. Wnosiła o zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi przytoczono szczegółową argumentację do zarzutów w niej podniesionych.
Strona podniosła, że o tym jakie podmioty podlegają wpisowi do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich decyduje Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Za dokonanie wpisu do wymienionego rejestru działalności regulowanej pobiera się opłatę skarbową, która jest daniną publiczną.
Zdaniem Strony to do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi należy rozstrzygnięcie, jakie podmioty są zobowiązane do wpisu do wymienionego wyżej rejestru, a co za tym idzie, są obowiązane do zapłaty daniny publicznej.
Strona uważa, że udzielenie interpretacji wymaga rozstrzygnięcie, w jakich okolicznościach wymagany jest wpis do wymienionego rejestru, od czego w konsekwencji zależy obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej.
5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
3. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.
4. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 10 ust. 1 u.s.d.g. przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie.
Stosownie do art. 10 ust. 2 u.s.d.g. wniosek o wydanie interpretacji może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. W myśl zaś ust. 3 art. 10 u.s.d.g. przedsiębiorca we wniosku o wydanie interpretacji jest obowiązany przedstawić stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe oraz własne stanowisko w sprawie. W ust. 4 art. 10 u.s.d.g. określono jakie inne wymogi ma zawierać wniosek o wydanie interpretacji. W ust. 6-9 art. 10 u.s.d.g. uregulowano kwestie związane z uiszczeniem należnej opłaty od wniosku o wydanie interpretacji. Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 5 u.s.d.g. udzielenie interpretacji następuje w drodze decyzji, od której przysługuje odwołanie. Interpretacja zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska w sprawie wraz z uzasadnieniem prawnym oraz pouczeniem o prawie wniesienia środka zaskarżenia.
Z kolei z treści art. 10a ust. 1 u.s.d.g. wynika, iż interpretację wydaje się bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez organ administracji publicznej lub państwową jednostkę organizacyjną kompletnego i opłaconego wniosku. W razie nie wydania interpretacji w terminie uznaje się, że w dniu następnym po dniu, w którym upłynął termin wydania interpretacji, została wydana interpretacja stwierdzająca prawidłowość stanowiska przedsiębiorcy przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji.
Według ust. 2 art. 10a u.s.d.g. interpretacja nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy, jednakże przedsiębiorca nie może być obciążony jakimikolwiek daninami publicznymi, sankcjami administracyjnymi, finansowymi lub karami w zakresie, w jakim zastosował się do uzyskanej interpretacji.
Interpretacja jest wiążąca dla organów administracji publicznej lub państwowych jednostek organizacyjnych właściwych dla przedsiębiorcy i może zostać zmieniona wyłącznie w drodze wznowienia postępowania. Nie zmienia się interpretacji, w wyniku której nastąpiły nieodwracalne skutki prawne.
5. Zgodnie z art. 10a ust. 4 u.s.d.g. zasady i tryb udzielania interpretacji przepisów prawa podatkowego reguluje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.), dalej: o.p.
Z powyższych regulacji wynika przede wszystkim to, że wskutek nowelizacji art. 10 u.s.d.g. i wprowadzenia do ustawy o swobodzie działalności gospodarczej art. 10a – w stanie prawnym obowiązującym od dnia 20 września 2008 r. (ustawa z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 141, poz. 888) i mającym zastosowanie w sprawie, ustawodawca rozróżnił tryb uzyskiwania interpretacji w sprawach podatkowych od trybu uzyskania interpretacji w sprawach innych danin publicznych i składek. Wynika to bezpośrednio z art. 10a ust. 4 u.s.d.g., zgodnie z którym tryb wskazany w art. 10 u.s.d.g. nie ma zastosowania przy udzielaniu interpretacji z zakresu prawa podatkowego.
W tym zakresie zasady i tryb wydawania interpretacji indywidualnych reguluje Ordynacja podatkowa. W innych sprawach niż podatkowe (daniny publiczne, do których nie ma zastosowania Ordynacja, jak też składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne) właściwy będzie każdorazowo tryb wskazany przez ustawodawcę w art. 10 u.s.d.g. (por. A. Kaźmierczyk, K. Michałowska "Nowelizacja przepisu art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej", Przegląd Prawa Handlowego 2008/11).
Skutek nowelizacji art. 10 i dodania art. 10a do ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest taki, że przed nowelizacją ustawa ta nie posiadała kompleksowej regulacji w zakresie udzielania interpretacji, odsyłając do ustawy – Ordynacja podatkowa. Na tle brzmienia art. 10 ust. 1 i ust. 3 u.s.d.g. w kształcie obowiązującym do 19 września 2008 r., w istocie rzeczy wnioski o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynikał obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej, odnosiły się do danin publicznych wynikających z przepisów prawa podatkowego. Tym samym tryb udzielania tego rodzaju pisemnej interpretacji regulowała ustawa – Ordynacja podatkowa w obowiązującym wówczas brzmieniu.
W aktualnym stanie prawnym z uregulowań zawartych w art. 10 i art. 10a ust. 4 u.s.d.g. oraz w rozdziale 1a Działu II Ordynacji podatkowej jednoznacznie wynika, że postępowanie w sprawie wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego stanowi odrębny rodzaj postępowania, zmierzający do wydania interpretacji jako aktu odrębnego od decyzji administracyjnej, od której służy skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.
Wobec powyższego w sprawie należy rozważyć jakie przepisy proceduralne powinny być zastosowane: o.p., czy też k.p.a. i czy organ prawidłowo je zastosował.
6. W ocenie organu przepis art. 10 ust. 1 u.s.d.g., stanowi, iż przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie. Zgodnie z art. 10 ust. 5 wyżej wymienionej ustawy, udzielenie interpretacji następuje w drodze decyzji, od której przysługuje odwołanie.
Wyżej wymieniony przepis określa zakres elementy oraz procedurę wydania interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie. Zakresem interpretacji mogą zatem być objęte jedynie przepisy prawne dotyczące świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne. Należy wskazać, iż podniesiona we wniosku Skarżącej kwestia, stanowiąca przedmiot interpretacji dotyczyła rozstrzygnięcia, jakie podmioty są zobowiązane do wpisu do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich, innymi słowy w jakich okolicznościach wymagany jest wpis do wyżej wymienionego rejestru, tj. zagadnień regulowanych przepisami ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina.
W ocenie organu przepis art. 10 ust. 1 u.s.d.g. nie obejmuje wymienionych kwestii. Z treści powołanego przepisu wynika, że wniosek o wydanie pisemnej interpretacji w indywidualnej sprawie może dotyczyć jedynie sytuacji związanej ze stosowaniem przepisów prawa daninowego. Z tych powodów, w ocenie organu, zawarta we wniosku strony o wydanie interpretacji kwestia mająca stanowić przedmiot interpretacji dotyczy w rzeczywistości zagadnień związanych z rozstrzygnięciem przez organ, jakie podmioty są zobowiązane do wpisu do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich, prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina. W ocenie organu powyższe oznacza, że nie obejmuje ona kwestii dotyczących zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne, które to przepisy powinny stanowić przedmiot indywidualnej interpretacji.
Według organu z tego też względu w przedmiotowej sprawie nie było możliwe zastosowanie drogi postępowania administracyjnego, a co za tym idzie wydanie, w trybie art. 10 ust. 1 u.s.d.g., interpretacji w przedmiotowej sprawie. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 66 § 3 k.p.a., jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu.
8. Sąd podziela ocenę organu, co do konieczności rozstrzygnięcia wniosku złożonego w przedmiotowej sprawie na podstawie przepisów k.p.a. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie organu zostało oparte na niewłaściwej podstawie prawnej.
W art. 10 i 10a u.s.d.g. ustawodawca nie stwierdził wprost jaki rodzaj przepisów proceduralnych należy stosować prowadząc postępowanie w przedmiocie wniosku o wydanie pisemnej interpretacji dotyczącej danin, w szczególności brak jednoznacznego stwierdzenia, że stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
W orzecznictwie i doktrynie na tle powyższych uregulowań prezentowany jest pogląd, że skoro z art. 10 ust. 1 i 10a ust. 4 u.s.d.g. wynika, iż do wniosku o pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego ma zastosowanie Ordynacja podatkowa, to – a contrario – jeżeli wniosek dotyczy innych danin, wówczas podlega rozpoznaniu według uregulowań Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok SN z 18 kwietnia 2011 r., sygn. III UK 117/10, Lex nr 898257; post. SN z 6 kwietnia 2011 r., sygn. II UK 331/10, OSNP 2012/11-12/147, a także postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. II OW 134/12, Lex nr 1242954).
Na uzasadnienie powyższego stanowiska ponadto w doktrynie wskazuje się, że aczkolwiek art. 11 u.s.d.g. nie odsyła wprost do przepisów k.p.a., to należy przyjąć, że przepisy te stosuje się także do załatwiania przez organy administracji publicznej spraw przedsiębiorców. W tym zakresie stosuje się wobec przedsiębiorców te same rozwiązania co wobec innych podmiotów (powołana B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2000, s. 264).
Zważywszy na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie rozpoznającym sprawę poglądy te podziela. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie wydania interpretacji w innych sprawach niż podatkowe wynika z tego, że w treści art. 10 ust. 1 u.s.d.g. jest mowa o indywidualnej sprawie" przedsiębiorcy. Treść ust. 2 i 3 art. 10 u.s.d.g. wskazuje zaś jaki jest zakres tego postępowania, którego istota sprowadza się do uzyskania przez wnioskodawcę wyjaśnienia treści przepisów prawa i ich zastosowania w odniesieniu do indywidualnej sytuacji wskazanej we wniosku.
Natomiast art. 10 ust. 5 u.s.d.g. wyraźnie określa, że udzielenie interpretacji następuje w drodze decyzji, od której przysługuje odwołanie. Aczkolwiek w przepisie tym ustawodawca stanowi, że decyzja ta zawiera pouczenie o prawie wniesienia środka zaskarżenia, to jednakże nie ma tutaj żadnej regulacji co do sposobu, trybu i terminu jego złożenia. Skoro ustawodawca w art. 10 ust. 5 użył terminu "odwołanie" na określenie przysługującego stronie środka zaskarżenia, to oznacza, że chodzi tutaj o odwołanie w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a.
Tym samym użyty w art. 10 ust. 5 u.s.d.g. zwrot "decyzja" należy odnieść do decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., co oznacza, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu z wniosku o wydanie pisemnej interpretacji znajdują zastosowanie. Decyzja, o jakiej stanowi art. 10 ust. 5 u.s.d.g., zawiera interpretację co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej, która określa w sposób istotny sytuację prawną wnioskodawcy. Decyzja ta zawierająca interpretację przepisów prawa nie stanowi stosowania interpretowanego prawa, jednakże jest rozstrzygnięciem przyznającym lub odmawiającym przyznania określonych uprawnień poprzez zagwarantowanie, że zastosowanie się do stanowiska organu nie może przedsiębiorcy szkodzić, niezależnie od prawidłowości tego stanowiska.
Ratio legis powyższych unormowań prowadzi do wniosku, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie nie tylko na etapie wydawania decyzji w oparciu o art. 10 ust. 5 u.s.d.g., ale też przy wstępnym badaniu wniosku złożonego w trybie art. 10 ust. 1 u.s.d.g. Skoro wniosek taki należy złożyć do organu właściwego, musi on spełniać określone przez ustawodawcę wymogi i musi być należycie opłacony, to oczywistym jest, że te kwestie wstępne muszą być ocenione w ramach tzw. wstępnego badania wniosku. Zadaniem organu, w tym wstępnym postępowaniu jest też sprawdzenie dopuszczalności postępowania w sprawie. W postępowaniu wstępnym nie można wykluczyć sytuacji, że wniosek będzie zawierał braki formalne. Oczywistym jest, że w określonych sytuacjach organ będzie zobligowany do wezwania o usunięcie braków. Tego rodzaju działania muszą być prowadzone wedle ściśle określonych reguł postępowania celem zagwarantowania stronie przysługujących jej praw. Oczywistym więc jest, że analiza powyższych uregulowań zawartych w art. 10 i 10a u.s.d.g. musi prowadzić do wniosku, iż skoro zasady i tryb udzielania interpretacji przepisów prawa podatkowego reguluje Ordynacja podatkowa, to a contrario zasady i tryb udzielania interpretacji przepisów dotyczących innych danin, poza odmiennościami (na zasadzie lex specialis), przewidzianymi w art. 10 u.s.d.g., reguluje Kodeks postępowania administracyjnego.
Wykładnia powyższych uregulowań ustawy o swobodzie działalności gospodarczej znajduje oparcie w poglądzie, że dla dokonania wykładni językowej konieczne jest uwzględnienie całości relewantnego dla rozstrzygnięcia danego problemu tekstu prawnego. Odtworzenie zaś normy prawnej z tekstu prawnego zwykle wymaga nie tylko odwołania się do znacznie większej niż tylko jeden – zrębowy – przepis, przepisów prawnych, ale i do pewnych twierdzeń o systemie prawnym, w tym twierdzeń o regułach jego konstrukcji (por. glosa J. Mikołajewicza do uchwały 7 sędziów NSA z dnia 24 września 2001 r., sygn. OPK 16/01; opubl. OSP 2002/4/50).
Reasumując powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że wykładnia a contrario przepisów z art. 10 i 10a u.s.d.g., regulujących tryb wydawania interpretacji w innych sprawach niż sprawy podatkowe, uprawnia do twierdzenia, iż do postępowania w tych sprawach mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem także art. 61a k.p.a.
Przytoczony wyżej pogląd, co do zasad procedowania nad wnioskami o wydanie interpretacji na podstawie przepisów u.s.d.g, znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie – wyrok NSA z 9 września 2014 r., II GSK 999/13, opublikowany na stronie www.nsa.gov.pl, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwaną dalej: CBOSA). Pogląd ten w pełni podziela WSA w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie i przyjmuje jako własny.
8. Przekładając powyższe rozważania na przedmiotową sprawę, Sąd jak już wskazywał, podziela pogląd organu, że wniosek przedsiębiorcy o wydanie interpretacji powinni się rozstrzygać na podstawie przepisów u.s.d.g. i k.p.a., jednak nie podziela oceny organu, co do podstawy prawnej skarżonego rozstrzygnięcia.
W przedmiotowej sprawie organ oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie przepisu art. 66 § 3 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu.
W ocenie Sądu postanowienie organu powinno być oparte na treści art. 61a § 1 k.p.a. zgodnie którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Celem regulacji zawartej w art. 61a k.p.a. jest odróżnienie postępowania wstępnego polegającego na wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego od postępowania właściwego, które kończy się rozstrzygnięciem sprawy co do istoty przez wydanie decyzji.
Skoro celem wniosku złożonego w trybie art. 10 ust. 1 u.s.d.g. jest uzyskanie od organu administracji publicznej wydania interpretacji w formie decyzji, to jest to wniosek o jakim stanowi art. 61 k.p.a. Treść tegoż wniosku konstytuuje bowiem postępowanie o udzielenie interpretacji w formie decyzji administracyjnej. Aczkolwiek interpretacja ta nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach, jedynie stanowi potwierdzenie istnienia lub nieistnienia określonych uprawnień i obowiązków w sferze prawa poprzez wskazanie prawidłowego stanowiska w sprawie wraz z uzasadnieniem prawnym, tym samym nie jest pozbawiona składników władztwa.
Przepis art. 61a k.p.a. przewiduje nie tylko formę odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, ale też i instytucję odmowy wszczęcia postępowania, w sytuacji gdy organ uzna, że występuje bezwzględna przeszkoda do wszczęcia, czyniąca wszczęcie postępowania niedopuszczalnym. Organ uznając, że w jego ocenie pismo strony nie może być uznane za wniosek, nawet wadliwy, rozstrzyga w tej kwestii przy wstępnym badaniu treści wniosku, wydając postanowienie w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a., na które przysługuje, stosownie do § 2 tego przepisu, zażalenie lub przy odpowiednim stosowaniu art. 144 k.p.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
9. W ocenie Sądu organ nie właściwie rozstrzygnął w sprawie, zarówno procesowo i merytorycznie. Skoro uznał, że w przedmiotowej sprawie, brak jest organu właściwego w sprawie wydania interpretacji, w trybie art. 10 u.s.d.g., w żądanym przez podmiot zakresie, nie powinien rozstrzgać jednocześnie że w trybie art. 10 u.s.d.g., że nie można ubiegać się o wydanie interpretacji przepisów związanych z wykonywaniem działalności w zakresie wyrobu wina. Przedwczesne było rozstrzygnięcie organu, że w trybie przywołanego artykułu można ubiegać się o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie. Roztsrzygana sprawa taką nie była. Jeśli zwrócił podanie w trybie przepisu art. 66 § 3 k.p.a., nie powinien rozstrzygać meritum sprawy.
10. W ocenie Sądu, skoro to do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi należy rozstrzygnięcie jakie podmioty są zobowiązane do wpisu do wymienionego wyżej rejestru, a co za tym idzie, są obowiązane do zapłaty daniny publicznej w postaci opłaty skarbowej, to minister powinien rozstrzygnąć, czy powyższa sytuacja spełnia przesłanki z art. 10 u.s.d.g., co do wydania interpretacji i taką intepretację wydać.
W przypadku uznania przez organ, że stan faktyczny przedstawiony we weniosku o interpretację nie spełnia przesłanek określonych w przepisie art. 10 u.s.d.g., nie można ubiegać się o wydanie interpretacji przepisów związanych z wykonywaniem działalności w zakresie wyrobu wina, ponieważ nie jest to pisemna interpretacja, co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej etc. oraz składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie, wówczas zastosowanie powinien mieć art. 61a k.p.a. Powyższe wynika także z poglądów sądu wyrażonych w przytaczanym powyżej orzeczeniu NSA z 9 września 2014 r., które skład orzekający w pełni podziela.
11. Na marginesie zauważyć należy też, że stanowisko merytoryczne organu w sprawie i jego uzasadnienie sprowadza się w skarżonym postanowienieu do jednego zdania: “Tymczasem należy zauważyć, że przepis ten nie rozstrzyga wymienionej kwestii. Dotyczy on bowiem jedynie takich przepisów, z których dla przedsiębiorcy wynika obowiązek świadczenia daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne".
W ocenie Sądu takie uzasadnienie nie spełnia wymogów zawartych w treści. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji czy też postanowienia ma bowiem na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Pamiętać przy tym należy, że uzasadnienie (faktyczne i prawne) stanowi integralną część decyzji. A zatem ocenie Sądu nie podlega jedynie jej osnowa, ale decyzja jako całość, łącznie z uzasadnieniem. W konsekwencji powyższe uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji z tego powodu, że nie poddaje się kontroli i ocena jej legalności nie jest możliwa (por. wyroki NSA z 28 października 1998 r., I SA/Gd 1651/96 i NSA z 14 grudnia 1998 r., II SA 1756/99).
Powyższy pogląd z obu ww. orzeczeń NSA skład orzekający podziela i przyjmuje jako własny. Z tych powodów skarżone postanowienie jako niespełniające powższych kryteriów, co do podstaw i trybu rozstrzygnięcia interepretacji Skarżącego, a także uzasadnienia skarżonego postanowienia, zasługuje na uchylenie.
12. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w zw. z art. 209 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło