VI SA/Wa 3776/14
WyrokWSA w Warszawie2015-05-12
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Iwona Szymanowicz-Nowak, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odbiorniki telewizyjne znajdujące się w pokojach hotelowych, udostępniane gościom w ramach umowy o świadczenie usług hotelarskich, podlegają obowiązkowi rejestracji i opłat abonamentowych, mimo że nie są one przedmiotem odrębnej umowy sprzedaży lub użyczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odbiorniki telewizyjne stanowiące wyposażenie pokoi hotelowych, udostępniane gościom w ramach umowy hotelowej, podlegają obowiązkowi rejestracji i opłat abonamentowych. Przepis art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych, zwalniający z obowiązku rejestracji, dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sprzedaż lub przekazanie odbiorników do używania na podstawie umów jest podstawową działalnością gospodarczą przedsiębiorcy, a nie gdy odbiorniki są jedynie elementem wyposażenia świadczonych usług hotelarskich. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące niekonstytucyjności art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, uznając, że wysokość sankcji jest proporcjonalna do skali działalności i liczby niezarejestrowanych odbiorników.Stan faktyczny
W wyniku kontroli przeprowadzonej w hotelu należącym do A. Sp. z o.o. stwierdzono posiadanie 46 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, które były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu i były użytkowane od października 2013 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. nakazał rejestrację odbiorników i ustalił opłatę abonamentową. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Administracji i Cyfryzacji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych oraz niekonstytucyjność art. 5 ust. 3 tej ustawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Sędzia WSA Renata Nawrot Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2015 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zarejestrowania i ustalenia opłaty za użytkowanie odbiorników telewizyjnych oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], Minister Administracji i Cyfryzacji, działając na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także: "skarżąca spółka" lub "strona skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], którą nakazano stronie skarżącej rejestrację używanych 46 odbiorników telewizyjnych oraz ustalono opłatę w kwocie 26.634,00 (dwadzieścia sześć tysięcy sześćset trzydzieści cztery) złotych za używanie przez skarżącą spółkę 46 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 14 kwietnia 2014 r. upoważnieni pracownicy Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. - działając na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - przeprowadzili kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu przy ul. [...] w [...] (Hotel "[...] "), zajmowanym na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej przez skarżącą spółkę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. .
Kontrola została przeprowadzona w obecności M.F. - Stanowisko ds. marketingu oraz D.P. - Dyrektora.
W wyniku przeprowadzonej kontroli ujawniono we wskazanym powyżej lokalu 46 sztuk odbiorników telewizyjnych. W protokole kontroli widnieje zapis, iż ujawniono "odbiorniki telewizyjne marki O. - 46 szt., które odbierały programy: po uruchomieniu odbiorników przez Panią M.F. w 41 odbiornikach: TVP1, TVP2, TVN, Polsat, TVN24, TV PULS, TVP Lublin. Do odbiornika doprowadzona jest antena naziemna". W protokole kontroli odnotowano ponadto, iż: "Stwierdzono, że odbiorniki w ilości 46 szt. odbiorników telewizyjnych są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Stwierdzony okres używania odbiorników w tym lokalu wynosi: od października 2013 roku i został ustalony na podstawie informacji uzyskanej od Pani M.F. - wyznaczonej przez dyrektora Pana D.P. ". W protokole odnotowano jednocześnie, iż: "Poinformowano o przepisach wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych, 41 szt. odbiorników sprawdzono - sprawne technicznie, na 5 szt. odbiorników spisano oświadczenie. Pani M.F. nie posiada wiedzy na temat rejestracji odbiornika i wnoszonych opłat".
Powyższy protokół z kontroli został bez zastrzeżeń podpisany przez kontrolerów oraz D.P. i M.F. .
Do protokołu załączono pisemne oświadczenie M.F. , opatrzone datą 14 kwietnia 2014 r., z którego wynika, iż 5 sztuk odbiorników telewizyjnych w lokalu zajmowanym przez stronę skarżącą jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Z oświadczenia wynika jednocześnie, iż "Uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie jest możliwe z następujących przyczyn: pokoje były wynajęte gościom hotelowym; 41 odbiorników w pokojach gościnnych sprawdzone - sprawne technicznie".
Pismem z dnia 29 maja 2014 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. zawiadomił stronę skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Jednocześnie, powołując się na przepis art. 10 § 1 k.p.a., organ pierwszej instancji poinformował skarżącą spółkę o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji nakładającej opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Do pisma organ załączył potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię protokołu z przeprowadzonej kontroli oraz kopię złożonego w toku kontroli oświadczenia.
W wyniku dokonanych ustaleń, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., działając na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczenia opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia i wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień (Dz. U. Nr 132, poz. 116 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. - decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] nakazał stronie skarżącej rejestrację używanych 46 odbiorników telewizyjnych (pkt 1 decyzji) oraz ustalił opłatę w kwocie 26.634,00 złotych (46 sztuk odbiorników x 30 x 19,30 złotych) za używanie przez skarżącą spółkę 46 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych (pkt 2 decyzji).
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że w wyniku kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2014 r. ustalono, że w lokalu użytkowanym przez stronę skarżącą znajdowało się 46 odbiorników telewizyjnych, które były sprawne techniczne w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu oraz były użytkowane w lokalu od października 2013 r. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych oraz zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, w celu wykonania obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych odbiorniki podlegają zarejestrowaniu w placówce operatora publicznego w ciągu 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie. Organ stwierdził, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy o płacie abonamentowej, za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Ponadto, organ podniósł, że art. 2 ust. 2 cyt. ustawy zawiera domniemanie, polegające na przypuszczeniu, że osoba, która posiada odbiornik w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Organ zauważył jednocześnie, że art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych oraz § 1 i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, określają obowiązek zarejestrowania odbiorników w placówkach operatora publicznego, w terminie 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie. Ponadto, powołując się przepis art. 5 ust. 3 cyt. ustawy, organ określił opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanych 46 odbiorników telewizyjnych. Organ wyjaśnił, że miesięczna opłata abonamentowa została określona w rozporządzeniu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 7 maja 2013 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2014 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 566) i zgodnie z brzmieniem § 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia wynosi 19,30 złotych za jeden miesiąc.
Pismem z dnia 21 lipca 2014 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez adwokata, wniosła do odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji.
Wnosząc o uchylenie w całości spornej decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postepowania w sprawie, strona skarżąca zarzuciła organowi:
naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych - poprzez jego zastosowanie w ustalonym podczas kontroli stanie faktycznym, w sytuacji, w której na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy odbiorniki te nie podlegały obowiązkowi rejestracji, jako, że były wyłącznie przekazane osobom trzecim do używania na podstawie umów świadczenie usług hotelowych,
oparcie spornej decyzji w zakresie punktu 2 na art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, który to przepis w ocenie skarżącej jest sprzeczny z art. 64 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
W uzasadnieniu odwołania strona skarżąca stwierdziła, że - wbrew ustaleniom organu pierwszej instancji - uznać należy, iż odbiorniki telewizyjne znajdujące się w pokojach hotelowych nie podlegają obowiązkowi rejestracji. Strona zauważyła, że wspomniane odbiorniki nie były przeznaczone do używania przez ich posiadacza, a jedynie przez osoby trzecie. Osoby te, jak wskazała strona skarżąca, miały możliwość używania telewizorów na podstawie umowy o świadczenie usługi hotelowej, której elementem było prawo do używania odbiornika. Strona skarżąca zarzuciła ponadto, iż art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych narusza art. 64 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, albowiem wprowadza ograniczenia prawa własności poprzez stworzenie mechanizmu obowiązku zgłoszenia tego prawa pod groźbą sankcji określonej w art. 5 ust. 3 cyt. ustawy. Skarżąca spółka zarzuciła jednocześnie przekroczenie konstytucyjnych granic proporcjonalności regulacji sankcji administracyjnych, wskazując na wygórowanie sankcji w wysokości trzydziestokrotności miesięcznej opłaty abonamentowej. Zdaniem strony skarżącej, o sprzeczności przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych ze wspomnianymi wyżej regulacjami ustawy zasadniczej świadczy nie tylko zbytnia dolegliwość kary, lecz również jest automatyzm nakładania. Strona zauważyła bowiem, iż ustawodawca nakazuje stosowanie tej kary mechanicznie i w sposób sztywny, bez względu na zróżnicowanie przyczyn i okoliczności braku rejestracji odbiornika.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Administracji i Cyfryzacji, działając na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 2 cyt. ustawy, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Zdaniem organ odwoławczego, w świetle wskazanych powyżej uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, iż odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik - z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5.
Minister Administracji i Cyfryzacji podniósł, że w wyniku przeprowadzonej w dniu 14 kwietnia 2014 r. kontroli stwierdzono posiadanie w lokalu 46 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że w toku kontroli stwierdzono, iż spornych odbiorników używano od października 2013 r. Powyższe ustalenia, jak stwierdził organ, zostały odnotowane w protokole z kontroli, jak również w złożonym przez M.F. oświadczeniu, w którym osoba ta podała przyczynę braku możliwości bezpośredniego skontrolowania zdolności odbiorników do odbioru programu (vide: "Uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie jest możliwe z następujących przyczyn: pokoje były wynajęte gościom hotelowym; 41 odbiorników w pokojach gościnnych sprawdzone - sprawne technicznie"). W konsekwencji, organ odwoławczy uznał, że okoliczność używania przez stronę skarżącą w dniu przeprowadzonej kontroli lokalu 46 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu nie budzi wątpliwości.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez jego niezasadne zastosowanie w ustalonym podczas kontroli stanie faktycznym, organ odwoławczy stwierdził, iż - wbrew stanowisku strony skarżącej - uznać należy, że odbiorniki ujawnione w toku kontroli podlegały obowiązkowi rejestracji, a więc bez wątpienia zachodził obowiązek ponoszenia przez stronę skarżącą stosownych opłat abonamentowych. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, zachodził podstawa prawna do nakazania stronie skarżącej rejestracji odbiorników oraz ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Organ odwoławczy zauważył, iż skarżąca spółka prowadzi działalność sklasyfikowaną w PKD jako 55.10,Z Hotele i podobne obiekty zakwaterowania. Minister wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych, nie podlegają obowiązkowi rejestracji odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy. W ocenie organu odwoławczego, wspomniany przepis cyt. ustawy ma zastosowanie do przedsiębiorców, których przedmiotem działalności gospodarczej jest sprzedaż lub przekazanie odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych osobom trzecim do używania na podstawie umów. Wówczas to, jak zauważył organ, osoby nabywające odbiornik mają obowiązek jego zarejestrowania i uiszczania opłat abonamentowych. Minister Administracji i Cyfryzacji podniósł, że przedmiotem takich umów jest zatem odbiornik telewizyjny nie zaś umowa hotelowa obejmująca pokój z wyposażeniem. Organ podkreślił, że w analizowanej sprawie uznać należy, iż czynności polegające na sprzedaży lub przekazywaniu odbiorników telewizyjnych osobom trzecim do używania na podstawie umów nie należą do przedmiotu działalności gospodarczej skarżącej spółki, gdyż prowadzona przez nią działalność w zakresie hoteli nie stanowi wyłącznie sprzedaży lub przekazywania do używania odbiorników na podstawie umów. Organ odwoławczy podkreślił, iż odbiorniki telewizyjne będące w posiadaniu strony skarżącej stanowią jedynie element wyposażenia pokoi hotelowych i są wraz z innym sprzętem udostępniane do dyspozycji osób wynajmujących te pokoje. Odbiorniki te, jak stwierdził organ, nie stanowią odrębnego przedmiotu umowy (towaru) przeznaczonego przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim na podstawie umów. Oznacza to w konsekwencji, że udostępnianie odbiorników telewizyjnych nie stanowi w przedmiotowej sprawie odrębnej usługi podlegającej odrębnej umowie, zafakturowaniu i opodatkowaniu. Wobec powyższego, Minister Administracji i Cyfryzacji uznał, że jeżeli przedsiębiorca używa odbiorników radiowych lub telewizyjnych, powinien uiszczać opłaty abonamentowe za każdy odbiornik z osobna. Dotyczy to odbiorników umieszczonych zarówno w lokalach używanych przez przedsiębiorcę, stanowiących ich wyposażenie, jak i w innych miejscach (np. w firmowych samochodach). Zdaniem organu odwoławczego, bez znaczenia będzie również to, czy do rozpowszechnienia doszło w hotelu, czy też w nieskategoryzowanym obiekcie hotelarskim. Organ odwoławczy powołał się na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, w którym Trybunał stwierdził, że abonament winien być płacony za każdy odbiornik oddzielnie, a reguła ta dotyczy m.in. hoteli. Tym samym, Minister uznał, że stanowisko strony skarżącej, jakoby odbiorniki telewizyjne znajdujące się w pokojach hotelowych nie podlegały obowiązkowi rejestracji, gdyż nie były przeznaczone do używania przez ich posiadacza, a jedynie przez osoby trzecie, które miały możliwość używania telewizorów na podstawie umowy o świadczenie usługi hotelowej - pozostaje bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy.
Odnosząc się z kolei do zarzutu oparcia spornej decyzji organu pierwszej instancji w zakresie punktu 2 na art. 5 ust. 3 ustawy, jako przepisie rzekomo sprzecznym z art. 64 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, Minister Administracji i Cyfryzacji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie w żaden sposób nie doszło do naruszenia ani ograniczenia prawa własności, jak również jakiegokolwiek innego prawa określonego w ustawie zasadniczej. Organ odwoławczy podniósł, że opłaty abonamentowe są świadczeniem przymusowym i bezzwrotnym o charakterze publicznoprawnym, z góry nakierowanym na realizację określonych przez ustawodawcę celów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 866/09). Organ odwoławczy uznał, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych ma swoje źródło w ustawie abonamentowej, a także w art. 84 Konstytucji RP (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08).
Biorąc powyższe pod uwagę, Minister Administracji i Cyfryzacji stwierdził, iż nie znajduje uzasadnienia zarzut strony dotyczący rzekomego ograniczenia prawa własności poprzez stworzenie mechanizmu obowiązku zgłoszenia tego prawa, pod groźbą sankcji określonej w art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych. Organ odwoławczy uznał jednocześnie, że nie znajduje uzasadnienia również zarzut dotyczący przekroczenia konstytucyjnych granic proporcjonalności regulacji sankcji administracyjnych i wygórowania sankcji w wysokości trzydziestokrotności miesięcznej opłaty abonamentowej a także zarzut nakazania stosowania tej kary mechanicznie i w sposób sztywny bez względu na zróżnicowanie przyczyn i okoliczności braku rejestracji odbiornika.
Organ odwoławczy, powołując się na regulacje prawne wynikające z przepisów § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych - stwierdził, że rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, dokonuje operator wyznaczony, na podstawie zgłoszenia podmiotu posiadającego odbiorniki. Organ zauważył jednocześnie, iż stwierdzony w toku kontroli okres używania odbiorników w lokalu zajmowanym przez skarżącą spółkę obejmował okres "od października 2013 roku" i został ustalony na podstawie informacji uzyskanej od M.F. - wyznaczonej przez dyrektora D.P. Organ odwoławczy wskazał, że zgłoszenie odbiorników rtv do rejestracji winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia wejścia w posiadanie owych odbiorników. Zdaniem Ministra, strona skarżąca nie przedstawiła jednak żadnych dowodów świadczących o krótszym niż 14 dni okresie używania ujawnionych odbiorników telewizyjnych.
Minister Administracji i Cyfryzacji stwierdził ponadto, iż organ pierwszej instancji zawiadomił stronę skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, informując jednocześnie skarżącą spółkę o przysługujących jej - zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. - prawach (prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz prawie zgłoszenia stosownych żądań przed wydaniem decyzji nakładającej opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników). Organ odwoławczy uznał tym samym, iż zapewnił stronie skarżącej prawo czynnego udziału w postępowaniu, umożliwiając jej tym samym obronę swoich praw. Zdaniem organu odwoławczego, to czy strona skorzysta z przysługującego jej prawa, pozostawiono wyłącznie jej uznaniu, albowiem jest to prawo strony do wypowiedzenia się w sprawie, a nie jej obowiązek. Niemniej jednak, organ odwoławczy zauważył, że strona skarżąca, broniąc się przed konsekwencjami przeprowadzonej kontroli, w toku prowadzonego postępowania dążyłaby do wykazania wszelkimi możliwymi sposobami braku podstaw do nałożenia sankcji za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w ilości 46 sztuk. Minister stwierdził, że strona skarżąca, rezygnując z tego uprawnienia i przerzucając cały ciężar dowodowy na organ, niejako sama godzi się na ustalenia poczynione przez organ. Mając powyższe na względzie, organ odwoławczy uznał więc, że nie można zasadnie zarzucić organowi naruszenia obowiązku wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, jeżeli strona skarżąca samemu nie podejmuje się żadnych działań umożliwiających organowi zebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie materiału dowodowego (por wyrok NSA z dnia 25 maja 2011 r. sygn. akt II GSK 527/10). W konsekwencji, organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów podważających ustalenia kontroli.
Konkludując, organ drugiej instancji uznał, że skoro w spornej decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] wydanej przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. bezspornie wykazano, że w dniu kontroli w lokalu zajmowanym przez skarżącą spółkę znajdowało się 46 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to tym samym należy stwierdzić, iż pobranie opłaty tytułem używania 46 niezarejestrowanych odbiorników było w pełni uzasadnione.
Pismem z dnia 26 września 2014 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez adwokata - działając za pośrednictwem organu odwoławczego - wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] sierpnia 2014 r.
Wnosząc o uchylenie spornych decyzji organów obu instancji, a także o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postepowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, strona skarżąca zarzuciła:
1) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że zwolnienie od opłaty abonamentowej dotyczy wyłącznie odbiorników, które są samodzielnym przedmiotem umów zawieranych przez przedsiębiorcę w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej,
2) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 7 Konstytucji RR - poprzez oparcie obu spornych decyzji na przepisie art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, który to przepis jest sprzeczny z art. 64 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła przede wszystkim, że dokonana przez organy obu instancji wykładnia przepisu art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych wskazuje na rzekomy obowiązek rejestracji odbiorników telewizyjnych znajdujących się w pokojach hotelowych. Tymczasem, jak zauważyła skarżąca spółka, przepis art. 5 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy wskazuje, że zwolnione z obowiązku rejestracji są odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do (...) przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy. Strona skarżąca uznała, że z wykładni literalnej wspomnianego unormowania wynika, iż zwolnienie z obowiązku następuje w każdym wypadku, w którym odbiornik jest przekazywany osobie trzeciej na podstawie umowy, o ile ta umowa mieści się w zakresie działalności gospodarczej tego podmiotu. Strona skarżąca zarzuciła, iż twierdzenie, jakoby w przepisie tym mowa jest wyłącznie o umowach dotyczących samego odbiornika, nie znajduje jakiegokolwiek oparcia w treści powołanego przepisu. Strona zaznaczyła przy tym, że gdyby wolą ustawodawcy było ograniczenie sytuacji zwolnienia od obowiązku rejestracji jedynie do czynności dotyczących samych odbiorników, to powinien on powołać stosowne klasy i podklasy działalności określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności. Zdaniem skarżącej spółki, nie ma jakiegokolwiek racjonalnego powodu, aby wynajem lub wydzierżawienie samego odbiornika telewizyjnego było traktowane inaczej, niż wynajem lub dzierżawa lokalu (pokoju), w którym taki odbiornik się znajduje, albowiem opłata abonamentowa, zgodnie z art. 2 ust. 1 cyt. ustawy, dotyczy "używania", a więc faktycznego korzystania z odbiornika. Skarżąca spółka uznała, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy bezsporne jest, iż to nie spółka używa odbiornika, tylko goście prowadzonego przez nią hotelu. W związku z powyższym, strona skarżąca uznała, że wskazane argumenty świadczącą o tym, że zarówno obowiązek rejestracji odbiorników telewizyjnych, jak i opłata za ich używanie, zostały nałożone na skarżącą spółkę bezprawnie.
Ponadto, strona skarżąca zarzuciła, iż norma prawna wyrażona w art. 5 ust. 3 ustawy o opłacie abonamentowej, wskazana jako podstawa prawna nałożenia na spółkę kary w wysokości trzydziestokrotności miesięcznej opłaty abonamentowej, jest sprzeczna z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Norma ta, zdaniem strony skarżącej, wprowadza bowiem ograniczenie prawa własności poprzez stworzenie mechanizmu obowiązku zgłoszenia tego prawa pod groźbą sankcji. Skarżąca uznała, że konstruując elementy sankcji określonej w art. 5 ust. 3 cyt. ustawy, prawodawca naruszył istotę własności, a także przekroczył konstytucyjne granice proporcjonalności regulacji sankcji administracyjnych. Według skarżącej spółki, dzieje się tak nie tylko z uwagi na sposób ukształtowania w zakwestionowanych przepisach zasady odpowiedzialności za naruszenie ustawowego obowiązku, jako odpowiedzialności o charakterze obiektywnym, lecz również z uwagi na skalę represyjności w określaniu wysokości przewidzianych w nich kar pieniężnych. Skarżąca spółka uznała bowiem, że sankcja w wysokości trzydziestokrotności opłaty miesięcznej jest rażąco wygórowana. Strona skarżąca zaznaczyła jednocześnie, że samo określenie w powołanym przepisie, iż sankcją za niezgłoszenie odbiornika jest nałożenie "opłaty" w wysokości trzydziestokrotności miesięcznej opłaty abonamentowej, uniemożliwia faktyczne ustalenie charakteru tej sankcji. W zależności bowiem od ustalonego ad casum stanu faktycznego mamy do czynienia z opłatą albo karą administracyjną. Strona skarżąca stwierdziła, że w przypadku korzystania z odbiorników przez okres powyżej 30 miesięcy sankcja ta ma faktycznie charakter zryczałtowanej opłaty, natomiast w przypadku korzystania przez podmiot z odbiorników przez okres poniżej 30 miesięcy - mamy do czynienia z karą administracyjną. Strona wskazała ponadto, że kara ta określona jest sztywno, nie przewidując jakiejkolwiek możliwości jej miarkowania z uwzględnieniem konkretnych okoliczności przedmiotowych lub podmiotowych, jak choćby długość okresu korzystania z odbiornika bez zgłoszenia. Tymczasem, jak zauważyła strona skarżąca, w realiach niniejszej sprawy okres posiadania przez skarżącą spółkę odbiorników wynosił - do dnia wydania decyzji - 10 miesięcy. W tym miejscu, strona skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt SK 6/12, w którym Trybunał uznał, że sztywne nakładanie kary w wysokościach wygórowanych, bez możliwości jej miarkowania stosownie do okoliczności, narusza zasadę proporcjonalności wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Tym samym, strona skarżąca zarzuciła, iż zaskarżona decyzja - jako oparta na przepisie niezgodnym Konstytucją RP - narusza jej art. 7.
W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 12 maja 2015 r. pełnomocnicy obu stronu postępowania sądowego podtrzymali dotychczasowe stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej także: "p.p.s.a.").
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie , analizowana pod tym kątem skarga spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] sierpnia 2014 r., jak również utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] lipca 2014 r. - nie naruszają przepisów prawa, w tym przede wszystkim unormowań zawartych w art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Ponadto, zdaniem Sądu, organy administracji publicznej obu instancji, wydając sporne decyzje, nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym - mających kluczowe znaczenie w sprawie - przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, a w szczególności powołanego przez stronę skarżącą art. 5 ust. 2 pkt 3 tej ustawy.
Jednocześnie, Sąd uznał, iż nie sposób podzielić zarzutu strony skarżącej wskazującego na rzekome naruszenie przez organy przepisu art. 7 Konstytucji RP, albowiem - wbrew sugestiom skargi - brak jest przekonywujących argumentów, które mogłyby świadczyć o niekonstytucyjności przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych.
Ustosunkowując się za zarzutów skargi, na wstępie należy zauważyć, że przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola dotyczyła przestrzegania obowiązku rejestracji odbiorników RTV, który jest nałożony na każdego, kto użytkuje taki odbiornik, niezależnie od tego, czy jest on wykorzystywany w działalności gospodarczej, czy też służy do użytku osobistego. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został w ustawie z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów zobowiązanych. Ustawa o opłatach abonamentowych jest adresowana do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo, jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., jako organ właściwy rzeczowo, został na mocy art. 5 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych zobowiązany do kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika, do wydania - na podstawie art. art. 7 ust. 6 cyt. ustawy - decyzji administracyjnej, w której nakaże rejestrację odbiornika i ustali, zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 ust. 3 ustawy, opłatę za jego używanie.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.
Posiadanie, w rozumieniu ustawy o opłatach abonamentowych, zostało określone, jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności, przy czym dla nałożenia stosownych obowiązków na pracodawcę określonych w art. 7 ust. 6 cyt. ustawy wystarczające jest wykazanie, że odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje się w lokalu użytkowym zajmowanym przez jego firmę.
W sprawie niniejszej ustalono, iż w skontrolowanym obiekcie (Hotel "[...] " w [...] , przy ul. [...] ), w którym prowadzi swoją działalność gospodarczą skarżąca spółka, znajdowało się 46 sztuk niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, które były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a zatem organ, na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy - zasadnie przyjął, że odbiorniki były używane w miejscu kontroli.
Zdaniem Sądu, strona skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania jakichkolwiek jednoznacznych dowodów, które świadczyłyby, że sporne odbiorniki były zarejestrowane. Skarżąca spółka nie wykazała również, że uiszczony został abonament z tytułu użytkowania tych odbiorników.
W sytuacji, gdy strona w sposób profesjonalny zajmuje się wynajmem lokali i pomieszczeń, trudno uznać, by w pokojach przystosowanych w tym celu znajdowały się urządzenia mające jedynie imitować odbiorniki telewizyjne. Nie ulega wątpliwości, że ustalenie, czy odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów telewizyjnych, może odbyć się w dwojaki sposób - bądź to w drodze bezpośredniego sprawdzenia lub w drodze oświadczenia wiedzy osoby uczestniczącej w kontroli. Nie jest zatem wymagane w tym przedmiocie oświadczenie woli osoby działającej z upoważnienia podmiotu kontrolowanego. Oświadczenie wiedzy, jakie pracownik złożył w trakcie kontroli, jest miarodajnym źródłem dowodowym.
Podstawowym i jedynym dowodem w sprawie jest protokół z przeprowadzonej kontroli oraz oświadczenie uczestniczącego w niej pracownika - M.F. Bez wątpienia osoba ta, zatrudniona w charakterze pełniącej stanowisko ds. marketingu (według oświadczenia), była zorientowana w przedmiocie dotyczącym przeprowadzanej kontroli, skoro złożyła stosowne oświadczenie, które to nie zostało przez nią ani zmienione, ani odwołane. Osoba ta musiała zatem wiedzieć, jaka jest ilość znajdujących się w posiadaniu skarżącej odbiorników telewizyjnych funkcjonujących w pokojach gościnnych. Była zorientowana w funkcjonowaniu tego obiektu, świadoma celu kontroli, w której brała udział. Gdyby było inaczej, z pewnością nie udzieliłaby kontrolującym informacji, a następnie nie podpisałaby stosownego oświadczenia. W ocenie Sądu, złożone przez M.F. oświadczenie wiedzy stanowi pełnowartościowe źródło dowodowe, na podstawie którego dokonano ustaleń faktycznych w sprawie. Zatem organ, na podstawie art. 2 ust. 2 ww. ustawy o opłatach abonamentowych, zasadnie przyjął, że odbiorniki były używane w miejscu kontroli. Podkreślić również należy, iż osoba uczestnicząca w kontroli oświadczenia swego na żadnym etapie postępowania nie cofnęła. Strona w odwołaniu nie wykazała natomiast, iż zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania, czy też wydania decyzji kasatoryjnej w trybie art. 138 § 2 k.p.a.
Sąd uznał, że ustawodawca wskazując Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A, jako organ uprawniony do przeprowadzania kontroli obowiązku rejestracji odbiorników, nie wyposażył kontrolerów w ustawowe prawo do oglądania pomieszczeń, w których zlokalizowane są odbiorniki, wbrew woli właściciela lokalu, czy też osoby uczestniczącej w kontroli.
Z oświadczenia M.F. wynika, że uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu, nie było możliwe, ponieważ w dniu kontroli pokoje były zajęte przez gości.
W tej sytuacji, zdaniem Sądu, stwierdzenie posiadania odbiorników i ich zdolności do natychmiastowego odbioru programu musiało się zasadnie opierać na oświadczeniu wiedzy złożonym przez pracownika obiektu uczestniczącego w kontroli.
Istotne przy tym jest, że kontrola wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie wiąże się bezpośrednio z prowadzoną działalnością gospodarczą i nie wpływa na bieżące funkcjonowanie przedsiębiorstwa strony skarżącej, wszak dotyczy jedynie ustalenia, czy podmiot istniejący w obrocie używa odbiorników RTV, czy są one zarejestrowane i czy z tego tytułu uiszczona została należna opłata. Co więcej, ustalenia takiej kontroli nie wpływają w żaden sposób ani na przedmiot wykonywanej działalności gospodarczej, ani na prowadzenie jej samej. Z tego względu, należy uznać, że organ nie miał obowiązku wcześniejszego informowania strony o terminie planowanej kontroli, czy też udzielania pouczeń przewidzianych w art. 79a ust. 6 pkt 9 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.), jak również nie był zobowiązany do przedstawiania upoważnienia do kontroli, spełniającego wymagania określone w art. 79a ust. 6 tej ustawy, i przeprowadzania jej w obecności osoby do tego upoważnionej, gdyż w tym zakresie art. 80 ww. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie ma zastosowania.
Należy zauważyć, że w przepisie art. 7 ust. 10 pkt 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych ustawodawca zawarł upoważnienie dla ministra właściwego do spraw łączności, by w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określił, w drodze rozporządzenia, jednostki operatora wyznaczonego przeprowadzające kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników RTV i wzór upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasady i tryb wydawania upoważnień, mając na uwadze zapewnienie prawidłowego wykonania czynności kontrolnych i organizację operatora wyznaczonego. W dniu 10 września 2013 r. Minister Administracji i Cyfryzacji wydał rozporządzenie w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz. U. z 2013 r., poz. 1140), które w § 3 ust. 1 stanowi, że określa się wzór druku upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych w zakresie obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej za ich używanie, stanowiący załącznik do rozporządzenia. Przywołane rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień (Dz. U. Nr 132, poz. 1116 ze zm.), które w § 2 również wskazywało, iż określa się wzór upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych, stanowiący załącznik do rozporządzenia. Skoro więc ustawodawca dla potrzeb kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników RTV wprowadza odrębny wzór upoważnienia do kontroli, zaś art. 79a ust. 6 ww. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej określa minimalną treść upoważnienia do kontroli, to wynika z tego, że ustawodawca zakresem stosowania przepisów ww. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, które dotyczą przeprowadzania kontroli u przedsiębiorców, nie obejmuje kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Należy więc przyjąć, że do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników RTV u przedsiębiorców nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, dotyczące przeprowadzania u tychże przedsiębiorców kontroli (podobnie: Naczelny Sąd Administracyjny m.in. /w:/ wyrok z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 92/12).
Mając na względzie powyższe, należy uznać, iż organy obu instancji przeprowadziły postępowanie dowodowe co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zapewniając przy tym stronie skarżącej udział we wszystkich etapach postępowania. Organy odniosły się ponadto do podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów, rozpatrując je w kontekście zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ocena materiału dowodowego została dokonana w oparciu o wymogi określone w przepisie art. 80 k.p.a. oraz uzasadniona w sposób należyty. Nie może być zatem mowy o jakimkolwiek naruszeniu przepisów postępowania. Również uzasadnienie faktyczne zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, odpowiada wymogom przewidzianym w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienia obu spornych decyzji zawierają wskazanie faktów, które organy administracji publicznej uznały za udowodnione, i dowodów, na których się oparły, zaś uzasadnienia prawne - wyjaśniają podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem stosownych przepisów prawa.
Należy zauważyć, że w myśl przepisu art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych, w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników, kierownik jednostki operatora wyznaczonego, przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiorników oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Wysokość tej opłaty wynika wprost z treści art. 5 ust. 3 ww. ustawy, bowiem opłata ta jest stała i stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni dawał podstawę do zastosowania domniemania z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych, a strona w toku postępowania domniemania tego nie obaliła. W sytuacji zatem, gdy stwierdzono, że strona skarżąca posiada 46 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, organ trafnie ustalił opłatę za ich używanie. Dokonał przy tym prawidłowego wyliczenia tej opłaty, która stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej, pomnożonej przez ilość odbiorników.
Odnosząc się do przedstawionej w skardze interpretacji przepisu art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, należy zauważyć, iż zgodnie z tym przepisem "Obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne (...) przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy".
Z treści tego przepisu wynika zatem, że z obowiązku rejestracyjnego wyłączone zostały odbiorniki przeznaczone wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania.
Zdaniem Sądu, należy zgodzić się ze stanowiskiem Ministra Administracji i Cyfryzacji, że podnoszona w odwołaniu oraz w skardze argumentacja na okoliczność tego, że przedmiotowe odbiorniki telewizyjne są przeznaczone wyłącznie do przekazywania ich gościom hotelowym do używania w ramach umów hotelowych, nie znajduje uzasadnionych podstaw. Wbrew stanowisku strony skarżącej, nie można w żaden sposób uznać, iż w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z wyjątkiem określonym w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych.
Skarżąca spółka zaprezentowała pogląd, że jako właściciel hotelu, na podstawie umowy zawieranej z gośćmi hotelowymi, przekazuje tymże gościom m.in. odbiorniki telewizyjne. Wskazywała, że czynności takie są związane z przedmiotem działalności gospodarczej skarżącego przedsiębiorcy polegającej na prowadzeniu hotelu.
W ocenie Sądu, taka interpretacja treści art. 5 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy nie daje się pogodzić z literalnym brzmieniem tego przepisu, z którego wynika w sposób jednoznaczny, że ma on zastosowanie do przedsiębiorców, których przedmiotem działalności gospodarczej jest sprzedaż lub przekazywanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych osobom trzecim do używania na podstawie umów. W takim przypadku to na osobie, która nabywa odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny na podstawie umowy zawartej z przedsiębiorcą ciąży obowiązek jego zarejestrowania w placówce operatora publicznego. Jednakże z ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie nie wynika, aby czynności w zakresie sprzedaży lub przekazywania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych osobom trzecim do używania na podstawie umów należały do zakresu działalności gospodarczej skarżącej spółki. Należy zauważyć, iż przedmiotem umowy o świadczenie usług hotelarskich nie jest z całą pewnością sprzedaż lub przekazywanie do używania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Odbiorniki telewizyjne będące w posiadaniu skarżącej spółki stanowią element wyposażenia pokoi hotelowych i są wraz z innym sprzętem udostępniane do dyspozycji osób wynajmujących te pokoje.
W ocenie Sądu, należy zauważyć, iż powyższe stanowisko jest zgodne z oceną prawną wyrażaną w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1232/14, z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 138/13, czy też z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 851/08).
Warto wskazać, że również Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1631/13, szczegółowej analizy regulacji wyrażonej w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych - uznał, że zawarte w tym przepisie i odnoszące się do przyszłego zachowania pojęcie "przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do (...) przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów" nie jest tożsame znaczeniowo z sytuacją, gdy przedsiębiorca rezygnuje ze swego wyłącznego władztwa i instalując odbiorniki w pokojach hotelowych składa w tym momencie oświadczenie woli o dopuszczeniu gości hotelowych do używania tych odbiorników w ramach korzystania z pokoju.
Ponadto, nie zgadzając się z zarzutem strony skarżącej dotyczącym rzekomego ograniczenia prawa własności poprzez stworzenie mechanizmu polegającego na obowiązku zgłoszenia tego prawa (zarejestrowania odbiornika rtv), pod groźbą sankcji określonej w art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, Sąd zauważył, iż opłaty abonamentowe, jako przymusowe i bezzwrotne zarazem świadczenia o charakterze publicznoprawnym, mające służyć realizacji określonych przez ustawodawcę celów, mają swoje źródło w ustawie o opłacie abonamentowej, która była przedmiotem analiz konstytucyjnych w ramach m.in. orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. W ramach tych działań Trybunał nie zanegował obowiązku uiszczania wspomnianej opłaty, nie dopatrując się jej niezgodności z zasadami konstytucyjnymi.
Wbrew argumentacji skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie , rozstrzygając niniejszą sprawę, również nie powziął wątpliwości co do zgodności art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych z Konstytucją RP.
Niewątpliwie przyjąć trzeba, że jest to przepis restrykcyjny, jednak zarazem na tyle jednoznaczny w treści, że wystarczy przestrzegać uregulowań ustawy dotyczących rejestracji odbiorników (i opłat abonamentowych z tego tytułu), żeby uniknąć sankcji przewidzianej w tym przepisie, którą obwarowane jest zaniechanie obowiązku rejestracyjnego. Sama surowość sankcji, a także zarzucana w skardze niemożliwość jej miarkowania (złagodzenia), nie stanowią wystarczającej przesłanki do stwierdzenia niekonstytucyjności spornego przepisu ustawy.
Skarżąca spółka jest przedsiębiorcą prowadzącym znaczących rozmiarów działalność gospodarczą - hotelarską i winna w związku z tym znać jej zasady, w szczególności zasady obejmujące obowiązek rejestracji używanych w tej działalności odbiorników telewizyjnych oraz konsekwencje ich nieprzestrzegania (tu zaniechania obowiązku rejestracji odbiorników). Wymagania w opisanym zakresie uzasadnia profesjonalny charakter tej działalności oraz obowiązek dochowania jej standardów, w tym odpowiedniej staranności w organizacji i w prowadzeniu swoich spraw. Poza tym, o ile można się zgodzić, iż ustalona w sprawie opłata - określona na podstawie art. 5 ust. 3 cyt. ustawy - jest istotnie wysoka, to jednakże trzeba również wziąć pod uwagę, że jej wysokość ma źródło w rozmiarach działalności skarżącej spółki, obejmującej obiekt hotelowy, w którym odnotowano 46 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Stąd też, przyjąć trzeba, że wysokość sankcji (opłaty), nie może być w tej sytuacji postrzegana w oderwaniu od tej działalności (handlowych obrotów). Okoliczność ta ma wpływ na ocenę wskazanego zarzutu i podważa argumentację skargi na temat nadmiernej represyjności opłaty i przekroczenia granic proporcjonalności. Granice te bowiem, zdaniem Sądu, należy odnosić zawsze do ustalonego w sprawie konkretnego stanu faktycznego, na który składa się ilość zakwestionowanych (w kontekście obowiązku rejestracyjnego) w wyniku kontroli odbiorników telewizyjnych. Ilość ta determinuje wysokość opłaty końcowej.
Z tych powodów, Sąd stwierdził, iż brak jest jakichkolwiek uzasadnionych podstaw do postawienia zarzutu niezgodności art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych z powołanymi przez stronę skarżącą przepisami Konstytucji RP.
W konsekwencji, Sąd nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 7 Konstytucji RP, albowiem uznał, że organy administracji publicznej, rozstrzygając w niniejszej sprawie, działały na podstawie i w granicach prawa.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło