VI SA/Wa 3836/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Przedmiotem skargi J. R. (dalej: "Strona", "Skarżący") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. znak [...] o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jako podstawę prawną postanowienia wskazano art. 59 § 1 oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej: "k.p.a.". Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie sprawy: W okresie od 20 stycznia do 13 marca 2023 r. Skarżący otrzymał łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Na skutek wniosku Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] października 2023 r. wszczęto postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy oraz skierowania Strony na egzamin kontrolny. W dniu [...] listopada 2023 r. Prezydent [...] wydał decyzję nr [...] o zatrzymaniu Stronie prawa jazdy do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu kontrolnego stwierdzającego posiadanie wymaganych kwalifikacji w zakresie kierowania pojazdami kategorii B oraz decyzję nr [...] o skierowaniu Skarżącego na egzamin kontrolny w zakresie kierowania pojazdami kategorii B. Korespondencja zawierająca ww. decyzje kierowana była na adres: ul. [...], [...], którym posłużył się również Komendant Stołeczny Policji i została uznana za doręczoną. Kolejno, decyzją z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] Prezydent [...] orzekł o cofnięciu Skarżącemu uprawnienia do korzystania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z posiadanego krajowego prawa jazdy wydanego przez władze [...]. Decyzja, niepodjęta przez Skarżącego, po dwukrotnym awizowaniu, została zwrócona przez operatora pocztowego do organu w dniu 23 lutego 2024 r. W dniu 8 lipca Skarżący odebrał kopię ww. decyzji osobiście w siedzibie organu, który ją wydał. Pismami z dnia 23 lipca 2024 r. Skarżący złożył odwołanie od decyzji z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] oraz wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. Wskazał, że nie miał wiedzy o wydaniu poprzednich zawiadomień i decyzji, jak też o tej, od której składa odwołanie. Decyzja nie została skutecznie doręczona, bowiem kierowana była pod niewłaściwy adres (ul. [...]), choć Skarżący podawał zawsze w kontaktach z urzędami adres: ul. [...]. W ocenie Kolegium brak jest argumentów za przywróceniem terminu do wniesienia odwołania. Skarżący skoro kilkakrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, co skutkowało punktami karnymi w liczbie 25 w krótkim czasie, a zatem również kontaktami z Policją i mandatami, musiał zdawać sobie sprawę z faktu, że toczy się wobec niego jakieś postępowanie, jednak nie odbierał korespondencji. Dalej Kolegium podniosło, że pełnomocnik wskazywał, iż korespondencję kierowano pod niewłaściwy adres. Okoliczność ta, zdaniem organu, nie jest jednak prawdopodobna, ponieważ, jak wynika z dostępnych planów miasta, adresy po stronie nieparzystej ulicy [...] kończą się na numerze [...], numer [...] nie istnieje. Nie jest więc możliwe ustalenie, w jakim momencie nastąpił - jeśli nastąpił - błąd w adresie Skarżącego. Kolegium zwróciło również uwagę, że korespondencja kierowana była także do Ambasady [...], zatem możliwe było uzyskanie wiedzy o toczącym się postępowaniu. W dalszej części uzasadnienia Kolegium podniosło, że termin wskazany w art. 44 k.p.a. upłynął w dniu 23 lutego 2024r., więc termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 8 marca 2024r. Skarżący wniósł odwołanie w dniu 23 lipca 2024 r., a więc kilka miesięcy po upływie ww. terminu. Uchybienie ustawowego terminu do dokonania czynności procesowej - wniesienia odwołania - powoduje jego bezskuteczność. Konsekwencją tego jest z kolei konieczność pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia, gdyż rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu byłoby rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Dlatego w oparciu o art. 59 § 1 k.p.a. Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania, a na zasadzie art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skargę na powyższe postanowienie wniósł Skarżący, zaskarżając je w całości. Postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2024 r. zarzucił naruszenie: 1) art. 58 § 1 k.p.a. poprzez arbitralne uznanie, że nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu, mimo że Skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy; 2) art. 58 § 2 k.p.a. poprzez arbitralne uznanie przez Kolegium, iż nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu pomimo, iż uprawdopodobnił on, że wniósł prośbę w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3) art. 134 k.p.a. poprzez uznanie, że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a co za tym idzie niedopuszczalność odwołania, mimo uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez winy Strony; Ponadto zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie zasad postępowania administracyjnego zawartych w art. 7, 7a, 8, 9, 10 k.p.a. oraz art. 81a i art. 11 k.p.a., a także zasady polubownego rozstrzygania kwestii spornych oraz ustalania praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania w należących do ich właściwości sprawach, w szczególności przez podejmowanie czynności zmierzających do polubownego zakończenia postępowania przewidzianej w art. 13 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. W piśmie z dnia 27 stycznia 2025 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz wskazał, że w jego ocenie Kolegium przyznało, iż korespondencja nie była kierowana na prawidłowy adres. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którym "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli w sprawie, pod względem jego zgodności z prawem, stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania (pkt 1) oraz stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania (pkt 2). Postanowienie to zostało wydane w oparciu o art. 59 § 1 i art. 134 k.p.a. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie co do zasady nie narusza prawa, a zatem skarga Strony nie mogła zostać uwzględniona. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 23 lipca 2024 r. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] cofającej Stronie uprawnienie do korzystania na terytorium RP z posiadanego krajowego prawa jazy wydanego przez władze [...]. Jednocześnie wniósł odwołanie od ww. decyzji. Stosownie do treści art. 58 § 1 k.p.a. "W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.". Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. (§ 2 art. 58 k.p.a.). Z powyższego wynika zatem, że organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy wnioskodawcy i brak winy zostanie uprawdopodobniony; 2) osoba zainteresowana złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi; 3) osoba zainteresowana dopełniła czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przy dokonywaniu oceny zawinienia strony w dopuszczeniu do uchybienia terminowi należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i oceniać brak winy zainteresowanego według obiektywnych, nie zaś subiektywnych mierników staranności, jakiej można oczekiwać od osoby należycie dbającej o własne interesy, aby nie wprowadzać do stosunków procesowych elementu niepewności (por. wyrok NSA z 11.02.2025 r. III OSK 5695/21). Z wykładni językowej omawianego przepisu wynika, że warunkiem koniecznym do uwzględnienia podania o przywrócenie terminu jest brak jakiejkolwiek winy strony (por. postanowienie NSA z 13.06.2017 r. II GZ 388/17). Na gruncie art. 58 § 1 k.p.a. każdy stopień winy, nie wyłączając lekkiego niedbalstwa, uzasadnia wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Dla przywrócenia terminu niezbędne jest wykazanie, że uchybienie terminu zostało spowodowane przyczynami niezawinionymi przez stronę, a nadto przeszkód w dochowaniu terminu nie można by było usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 13.09.2023 r. II OSK 3006/20). W sprawie niniejszej, prośba Strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zasadza się na argumencie niewiedzy o wydanej decyzji z uwagi na wadliwe jej doręczenie. Zdaniem Strony organ wyekspediował ww. decyzję na nieprawidłowy adres – W. ul. [...], podczas gdy Skarżący podawał inny adres urzędom i funkcjonariuszom Policji, a to ul. [...], W. Jak wskazano we wniosku o przywrócenie terminu, Skarżący o korespondencji z Urzędu [...] dowiedział się przypadkiem, albowiem pracownicy Poczty Polskiej S.A. pamiętali, że była kiedyś kierowana do niego korespondencja. Jak wynika z akt sprawy ww. decyzja została wyekspediowana na adres: W. ul. [...] i uznana za doręczoną, w trybie art. 44 k.p.a. Zawiadomienie o którym mowa w art. 44 § 2 k.p.a. pozostawiono w dniu 8 lutego 2024 r. w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, na co wskazuje podkreślenie uwidocznione na potwierdzeniu odbioru. Powtórna awizacja korespondencji miała miejsce w dniu 16 lutego 2024 r. Zatem przesyłkę należało uznać za doręczoną, stosownie do art. 44 § 4 k.p.a., w dniu 22 lutego 2024 r., a nie w dniu 23 lutego 2024r. jak wskazało Kolegium. W konsekwencji termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upływał z dniem 7 marca 2024 r. Natomiast odwołanie zostało wniesione w dniu 23 lipca 2024 r. Zaskarżona decyzja została wyekspediowana na adres wskazany przez funkcjonariuszy Policji (W., ul. [...]) we wniosku dotyczącym obowiązku poddania się przez Skarżącego badaniom psychologicznym w związku z wielokrotnym naruszeniem przepisów ruchu drogowego. Skarżący przeczy by ww. adres podawał funkcjonariuszom Policji, jednakże na poparcie powyższego nie przywołał żadnych wiarygodnych argumentów. We wniosku o przywrócenie terminu oraz w treści odwołania Skarżący wskazywał, że podawany przez niego adres to: W., ul. [...], jednakże jak ustaliło Kolegium budynku o takim numerze brak. W tej sytuacji, w ocenie Sądu orzekającego w sprawie, stanowisku Kolegium, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, nie można zarzucić naruszenia prawa. Oceny tej nie zmienia podanie innego adresu zamieszkania Strony w skardze do tut. sądu. Kontrola zaskarżonego postanowienia odbywa się bowiem w oparciu o akta administracyjne sprawy, wedle stanu na dzień wydania postanowienia. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, zasadnie organ uznał, że Skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminowi. Nie wykazał bowiem, by korespondencja zawierająca decyzję numer [...] została wyekspediowana na nieprawidłowy adres, a w konsekwencji by doręczenie tej decyzji było nieprawidłowe. Stosownie do art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w I instancji służy stronie odwołanie. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). W przypadku wniesienia odwołania po upływie terminu o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a., organ odwoławczy zobowiązany jest do stwierdzenia w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (art. 134 k.p.a.). Negatywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upoważniało Kolegium do stwierdzenia, że odwołanie od ww. decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu. Jak już wyżej wskazano termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 7 marca 2024 r., natomiast odwołanie zostało wniesione w dniu 23 lipca 2024 r. Bezsprzecznie zatem już po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów art. 7, 7a, 8, 9 oraz 10, 11 i 13, a także art. 81a k.p.a. wskazać należy, że nie zasługiwały one na uwzględnienie. Kolegium nie naruszyło bowiem ww. przepisów w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 11 k.p.a. dotyczącego zasady przekonywania oraz art. 8 § 1 k.p.a., zgodnie z którym "Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.". Podstawowym celem zasady wyrażonej w art. 11, jest wyjaśnienie stronom przesłanek, jakimi organ kierował się przy załatwieniu sprawy. W orzecznictwie wskazuje się, że zasadę tę narusza organ w szczególności wówczas, gdy w ogóle nie ustosunkowuje się do twierdzeń, które strona uważa za istotne dla sposobu załatwienia spraw (por. wyrok NSA z 6.08.1984 r. II SA 742/84). Zasada przekonywania łączy się ściśle z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 § 1 k.p.a.). Przy czym jedną z podstawowych form realizacji zasady przekonywania jest uzasadnienie danego aktu. W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, w sposób wystarczający wskazuje na motywy jakie legły u podstaw przyjęcia, że wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie zasługiwał na uwzględnienie. Z wypowiedzi Kolegium zawartego w postanowieniu wynika bowiem, że Skarżący nie wykazał, by korespondencja nie była kierowana na adres przez niego wskazany. Kolegium zauważyło także, że podawany przez Stronę, we wniosku o przywrócenie terminu, jako prawidłowy adres zamieszkania, nie istnieje. Wskazało nadto dlaczego przyjęło, że odwołanie zostało wniesione już po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. Skarżący postawił nadto zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. dotyczący zasady prawdy obiektywnej oraz art. 9 k.p.a. dotyczący zasady informowania stron, jednakże nie uzasadnił sposobu w jaki organ dokonał naruszenia tego przepisu. Sąd badając tę kwestię z urzędu nie dopatrzył się naruszenia ww. przepisów. Co do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, wskazać należy, że również i naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Skarżący nie uzasadnił. Nie wiadomo zatem w czym konkretnie Skarżący upatruje naruszenia tego przepisu przez Kolegium. Z akt sprawy wynika, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia Strona nie została zawiadomiona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jednakże w treści skargi Strona nie wskazała jakie czynności zostałyby przez nią podjęte, gdyby takowe zawiadomienie otrzymała. W orzecznictwie trafnie wskazuje się, że zarzut dotyczący naruszenia art. 10 k.p.a. może uzasadniać uchylenie zaskarżonego aktu, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Koniecznym jest zatem ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero bowiem wykazanie, że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, a także wykazanie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uzasadnia wzruszenie zaskarżonego aktu na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. (tak: NSA w wyroku z dnia 27.11.2024 r. III OSK 5606/21). Zgodnie z treścią art. 81a § 1 k.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Przesłanka niedających się usunąć wątpliwości występuje, gdy nie ma dowodów i nie ma możliwości ich uzyskania. Zasada ta oznacza, że wątpliwości faktyczne rozstrzygnąć należy na korzyść strony tylko wtedy, gdy przez reguły oceny dowodów wskazane w art. 80-81 k.p.a. organ nie jest w stanie ustalić jednoznacznie stanu faktycznego (tak: NSA w wyroku z 25.05.2020 r. II OSK 3031/19). Dla pozytywnego załatwienia wniosku o przywrócenie terminu przepis art. 58 § 1 k.p.a. wymaga od strony uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W realiach sprawy niniejszej uprawdopodobnienie to obejmowało okoliczność kierowania korespondencji zawierającej decyzję na nieprawidłowy adres. Rzecz jednak w tym, że Skarżący okoliczności tej nie uprawdopodobnił. Tym samym art. 81a k.p.a., zdaniem Sądu, nie znajdował zastosowania. Co do zarzutu naruszenia art. 13 k.p.a. dotyczącego zasady polubownego rozstrzygania kwestii spornych wskazać należy, że ugoda może być zawarta, jeśli w sprawie występują strony o spornych interesach, o czym mowa w art. 13 § 1 pkt 1 k.p.a. Nie jest zatem, zdaniem Sądu, dopuszczalne zawarcie ugody w sprawie, w której występuje tylko jedna strona (por. wyrok NSA z 6.03.2019 r. I OSK 2364/18). Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie zasadniczo odpowiada prawu. Dlatego w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.) wniesiona skarga została oddalona.