VI SA/Wa 395/18
WyrokWSA w Warszawie2018-08-03
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Pamela Kuraś-Dębecka, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Sprawiedliwości, rozpatrując wniosek o uchylenie decyzji o sprzeciwie wobec wpisu na listę radców prawnych w trybie art. 154 § 1 k.p.a., może odmówić uchylenia tej decyzji, opierając się na fakcie toczącego się przeciwko kandydatowi postępowania karnego i skierowania aktu oskarżenia, mimo podnoszenia przez kandydata argumentów o pozytywnych aspektach jego dotychczasowej pracy i istnieniu nowych dowodów w sprawie karnej?Ratio decidendi
Minister Sprawiedliwości, rozpatrując wniosek o uchylenie decyzji o sprzeciwie wobec wpisu na listę radców prawnych w trybie art. 154 § 1 k.p.a., może odmówić uchylenia tej decyzji, opierając się na fakcie toczącego się przeciwko kandydatowi postępowania karnego i skierowania aktu oskarżenia. Postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. nie jest ponownym merytorycznym rozpoznaniem sprawy, lecz oceną, czy interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za zmianą lub uchyleniem decyzji. W przypadku zawodu zaufania publicznego, jakim jest zawód radcy prawnego, interes społeczny przeważa nad słusznym interesem strony, gdy kandydat jest oskarżony o popełnienie czynów ściganych z oskarżenia publicznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia sprzeciwu wobec wpisu Skarżącego na listę radców prawnych. Sprzeciw został wniesiony z uwagi na toczące się przeciwko Skarżącemu postępowanie karne i skierowanie aktu oskarżenia o czyny związane z nadużyciem funkcji syndyka. Skarżący domagał się uchylenia sprzeciwu, argumentując m.in. naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego, a także podnosząc istnienie nowych dowodów przemawiających na jego korzyść. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Minister Sprawiedliwości (dalej "Minister") utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] lutego 2016 r., którą odmówił uchylenia swojej decyzji z [...] sierpnia 2015 r., którą sprzeciwił się wpisowi T. S. (dalej "Skarżący") na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.
Jako postawę materialnoprawną skarżonej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257), dalej "k.p.a." i art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935).
Powyższa odmowa została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. (dalej "Rada") uchwałą z [...] maja 2015 r. wpisała Skarżącego na prowadzoną przez siebie listę radców prawnych, gdyż uznała, że spełnia on ustawowe wymagania określone w art. 24 w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 507), dalej "u.r.p.".
Powyższemu wpisowi, na podstawie art. 31² ust. 1 oraz art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., sprzeciwił się Minister ( decyzja z [...] sierpnia 2015 r.) , bowiem ustalił, że dnia 26 maja 2015 r. Prokuratura Okręgowa w L. przedstawiła Skarżącemu zarzuty popełnienia czynów z art. 296 § 3 k.k. w zw. z art. 296 § 2 k.k. w zbiegu z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz w zw. z art. 231 § 2 k.k. w zbiegu z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Ponadto postanowieniem z [...] maja 2015 r. Sąd Rejonowy L. w L. zastosował wobec Skarżącego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania, z zastrzeżeniem, że ulegnie on zmianie z chwilą złożenia poręczenia majątkowego w kwocie 500.000 złotych. Minister uznał, że w sprawie zachodzi duże prawdopodobieństwo co do sprawstwa Skarżącego. Nadto ustalił, że 29 czerwca 2015 r. Prokuratura Okręgowa w L. skierowała przeciwko Skarżącemu akt oskarżenia. W ocenie Ministra fakt uwikłania Skarżącego w postępowanie karne w charakterze oskarżonego, co związane jest z nadużyciem przez niego pełnionej funkcji syndyka, podważa jego uczciwość i wiarygodność, a tym samym zaprzecza dawaniu przez niego rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Skarżący w listopadzie 2015 r. zaskarżył sprzeciw Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaś w grudniu 2015 r. wniósł do Ministra o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tym sprzeciwem.
W uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżący podniósł, że opisana w art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. przesłanka ma charakter uznaniowy, co rzutuje na charakter samej decyzji administracyjnej w tym przedmiocie. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wyraził pogląd, że w praktyce wymiaru sprawiedliwości wskazuje się, że nawet stwierdzona prawomocnym orzeczeniem okoliczność popełnienia czynu zabronionego, bez szczegółowej i wnikliwej oceny dotychczasowego zachowania kandydata, nie jest wystarczająca do wysunięcia prawidłowych wniosków co do spełnienia przez niego warunków rękojmi należytego wykonywania zawodu.
Minister powyższy wniosek Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy potraktował jako wniosek o zmianę decyzji o sprzeciwie w trybie art. 154 § 1 k.p.a.
Decyzją z [...] lutego 2016 r. Minister odmówił uchylenia decyzji [...] sierpnia 2015 r. w sprawie sprzeciwu.
W ocenie Ministra wniosek Skarżącego nie zawiera żadnych nowych okoliczności, które nie były znane w dacie wydania sprzeciwu, a których ocena pozwoliłaby na przyjęcie, że spełniona została przesłanka z art. 154 § 1 k.p.a., tj. za uchyleniem lub zmianą sprzeciwu przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Minister podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu sprzeciwu podkreślił, że w jego ocenie już sam fakt uwikłania się Skarżącego w postępowanie karne w charakterze oskarżonego, co związane było z nadużyciem przez niego pełnionej funkcji syndyka, podważa jego uczciwość i wiarygodność, a tym samym zaprzecza dawaniu przez niego rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Nadto organ wskazał, że nierzetelność Skarżącego w pełnieniu funkcji syndyka uprawdopodobniona została w postanowieniu sędziego-komisarza w przedmiocie odwołania go z funkcji syndyka w postępowaniu upadłościowym, a to z uwagi na fakt nienależytego pełnienia przez niego obowiązków syndyka.
Organ wskazał, że w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie jest dopuszczalne uchylenie decyzji wyłącznie z uwagi na subiektywne przekonanie strony, która nie przedstawiając żadnych nowych argumentów, dąży do uzyskania odmiennego stanowiska organu w tym samym stanie faktycznym i prawnym, w którym nie jest możliwe uzyskanie innej oceny prawnej sprawy. Organ stwierdził, że przedmiotowa decyzja – sprzeciw, została zaskarżona przez Skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i będzie podlegać kontroli instancyjnej, w ramach prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego.
Postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. Minister zawiesił postępowanie w sprawie zmiany sprzeciwu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 kwietnia 2017 r. oddalił skargę na decyzję Ministra w sprawie sprzeciwu wobec wpisu Skarżącego na listę radców prawnych. Sąd uznał, że Minister prawidłowo sprzeciwił się wpisowi Skarżącego na listę radców prawnych w sytuacji, gdy ustalił, że przeciwko Skarżącemu toczy się postępowanie karne w sprawie o przestępstwo umyślne, a w postanowieniu z 26 maja 2015 r. postawiono mu zarzuty popełnienia przestępstwa z art. 296 § 3 k.k. oraz z art. 231 § 2 k.k. w zbiegu z art. 284 § 2 k.k., ściganych z oskarżenia publicznego. Poza tym, w ocenie Sądu, Minister zasadnie uwzględnił, że wobec Skarżącego zastosowano środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania oraz że 29 czerwca 2015 r. Prokuratura Okręgowa w L. skierował przeciwko niemu akt oskarżenia o czyny z art. 296 § 3 k.k. w zw. z art. 296 § 2 k.k. w zbiegu z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz w zw. z art. 231 § 2 k.k. w zbiegu z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Sąd stwierdził, że w takim stanie rzeczy Minister trafnie ocenił ww. okoliczności, tj., że zaprzeczają one nieskazitelności charakteru i podważają wiarygodność Skarżącego w zakresie oceny, czy daje on rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego i z dniem 25 lipca 2017 r. stał się prawomocny.
Postanowieniem z [...] października 2017 r. Minister podjął postępowanie w sprawie.
W dniu [...] grudnia 2017 r. Minister utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] lutego 2016 r. o odmowie uchylenia sprzeciwu.
W uzasadnieniu tej decyzji podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę Skarżącego wniesioną na sprzeciw potwierdził argumentację podniesioną przez Ministra w sprzeciwie, a świadczącą o niespełnieniu przez Skarżącego przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. W tym stanie rzeczy Minister uznał wniosek Skarżącego o zmianę sprzeciwu za niezasadny, gdyż nie zawiera on żadnych nowych okoliczności, które nie byłyby znane w dacie wydania sprzeciwu; w dacie wydania decyzji odmawiającej uchylenie sprzeciwu, jak i obecnie, których ocena pozwoliłaby na przyjęcie, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka z art. 154 § 1 k.p.a. to jest, że za uchyleniem lub zmianą sprzeciwu przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
T. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucił naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 154 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej uchylenia sprzeciwu w sytuacji, gdy na kanwie niniejszej sprawy zachodzą przesłanki uzasadniające zmianę zapadłej decyzji, stanowiące realizację słusznego interesu strony, albowiem decyzja ta zapadła z naruszeniem przepisów prawa, tj.
a. art. 7 w zw. z art. 75 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegającym na niedopuszczalnym zastąpieniu przez organ konieczności udowodnienia danej okoliczności - uprawdopodabnianiem tej okoliczności, a to bez wyraźnej ku temu podstawy ustawowej, albowiem fakt popełnienia przez Skarżącego przestępstwa nie został w żaden sposób udowodniony, a wniesiono wyłącznie przeciwko niemu akt oskarżenia, który - zgodnie z regulacjami przewidzianymi w Kodeksie postępowania karnego - wnosi się w wypadku uprawdopodobnienia popełnienia czynu zabronionego, a nie udowodnienia jego popełnienia, bowiem kwestią zbierania oraz oceny zebranych dowodów zajmuje się dopiero w postępowaniu karnym sąd, który dopiero w wyroku końcowym stwierdza, czy do popełnienia zarzuconego aktem oskarżenia czynu doszło, czy też nie, co w konsekwencji doprowadziło również do niewłaściwego zastosowania art. 5 § 1 k.p.k.;
b. art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a.:
i. poprzez zaniechanie przez organ zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i poprzestanie wyłącznie na zgromadzeniu w aktach dokumentów w postaci: aktu oskarżenia, skierowanego przeciwko Skarżącemu; postanowienia w przedmiocie zastosowania względem niego tymczasowego aresztowania oraz postanowienia o odwołaniu go z funkcji syndyka, podczas gdy w momencie wydania przez organ decyzji (jak i zresztą wcześniej), w aktach sprawy karnej, zawisłej przed Sądem Okręgowym w L. (sygn. akt [...]) znajdowało się dużo innych dokumentów, stanowiących dowody przemawiające na korzyść Skarżącego, tj. np. postanowienia Sądu zatwierdzające sprawozdania finansowe Skarżącego; dokumenty potwierdzające zwrot przez Skarżącego do masy upadłości kwot stanowiących zawyżone wydatki syndyka, opinia prof. P, Z., których pominięcie w sposób oczywisty świadczy o niedopełnieniu przez organ obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i rozpatrzenia go w całości;
ii. poprzez zaniechanie przez organ zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji z [...] lutego 2016 r. w sytuacji, gdy zachodziły przesłanki do jej zmiany, albowiem od momentu wydania przez Ministra decyzji z [...] lutego 2016 r. w pojawiło się w sprawie dużo innych dowodów, np. zeznania świadka Z. K. złożone przed sądem dnia 9 listopada 2017 r.; czy też postanowienie Sądu Okręgowego w L. z [...] września 2017 r. o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłych rewidentów, a ich pominięcie w sposób oczywisty świadczy o niedopełnieniu przez organ obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i rozpatrzenia go w całości, szczególnie w sytuacji, gdy w momencie wydawania decyzji, w aktach sprawy karnej znajdowały się nowe, nieznane wcześniej dowody;
iii. poprzez wyprowadzenie z materiału dowodowego wniosków z niego niewynikąjących, a w konsekwencji błędne ustalenie, że Skarżący nie jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego podczas, gdy faktycznie ustalone przez organ zostało jedynie, że wobec Skarżącego został zastosowany środek zapobiegawczy oraz został skierowany akt oskarżenia, a ponadto, że został odwołany z funkcji syndyka postępowania upadłościowego, co stanowi ustalenia ze wszech miar wybiórcze, albowiem poprzez swoje działanie, Skarżący, działający jako syndyk masy upadłości, uratował kilkadziesiąt miejsc pracy i z sukcesem przeprowadził kilkadziesiąt innych upadłości, jakie prowadził w swojej karierze zawodowej;
II. art. 11 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie kompleksowego wyjaśnienia przesłanek przyjętych za podstawę wydanej decyzji, tj. dlaczego zostało uznane przez organ, że samo prawdopodobieństwo popełnienia przez Skarżącego czynu zabronionego oraz samo uwikłanie się przez Skarżącego w postępowanie karne, stanowiły okoliczności uzasadniające zgłoszenie sprzeciwu;
czego następstwem było naruszenie przez organ również art. 6 k.p.a. (zasady praworządności) oraz art. 8 k.p.a. (zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa).
III. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść decyzji, tj. art. 11 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie ich zastosowania i zupełne zaniechanie wyjaśnienia przez organ przyczyn, dla których utrzymał w mocy decyzję, o zmianę której wniesiono, które to wyjaśnienia sprowadzały się wyłącznie do przytoczenia ustaleń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z 4 kwietnia 2017 r. wydanego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2879/15;
IV. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a. art. 312 ust. 1 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. poprzez błędną wykładnię tych przepisów, a w konsekwencji niewłaściwe ich zastosowanie polegające na przyjęciu, że takie okoliczności, jak:
i. wszczęcie i prowadzenie postępowania karnego;
ii. skierowanie aktu oskarżenia;
iii. zastosowanie środków zapobiegawczych de facto o charakterze wolnościowym;
iv. odwołanie z funkcji syndyka,
stanowią w każdym przypadku okoliczność tego rodzaju, że dana osoba nie posiada cech nieskazitelnego charakteru oraz nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, w sytuacji gdy w stosunku do takiej osoby nadal funkcjonuje określone w art. 5 § 1 k.p.k. domniemanie niewinności.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno skarżona decyzja, jak i decyzja utrzymana nią w mocy, odpowiadają prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, w trybie przewidzianym w art. 154 k.p.a., tj. decyzja, którą Minister utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję, którą odmówił zmiany decyzji ostatecznej – sprzeciwu wniesionego od wpisu Skarżącego na listę radców prawnych.
Na początek należy przypomnieć, że podstawą wyrażenia przez Ministra sprzeciwu było ustalenie, że Skarżący nie spełnia jednej z przesłanek warunkujących wpisanie go na listę radców prawnych, a mianowicie wyrażonej w art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. – tj. swym dotychczasowym zachowaniem Skarżący nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, Prokuratura Okręgowa w L. skierował przeciwko niemu akt oskarżenia o czyny z art.. 296 § 3 k.k. w zw. z art. 296 § 2 k.k. w zbiegu z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz w zw. z art. 231 § 2 k.k. w zbiegu z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Zgodnie z art. 154 § 1 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W myśl natomiast art. 154 § 2 k.p.a. w przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji.
W doktrynie i orzecznictwie sądowym podkreśla się, że w przypadku trybu zmiany decyzji przedmiotem takiego postępowania jest nie ponowne rozpatrzenie sprawy, ale sam byt prawny dotychczasowej decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 586/06, publ. CBOSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Istota postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym, określonym w art. 154 k.p.a., sprowadza się do zbadania, czy w ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych dotychczasowej decyzji, zostały spełnione szczególne przesłanki wymienione w tym przepisie - tzn. czy interes społeczny lub słuszny interes strony – Skarżącego, przemawiają za zmianą lub uchyleniem decyzji. Oznacza to, że organ administracji rozpoznając sprawę w trybie określonym w art. 154 k.p.a. nie jest uprawniony do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy, lecz winien dokonać jej analizy jedynie pod kątem zbadania dwóch przesłanek, jakimi są interes społeczny lub słuszny interes strony (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 1081/10 oraz z 25 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 607/10, a także z 25 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1810/09 i z 5 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 586/06, publ. CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Skarżącego zaskarżona decyzja administracyjna dotknięta jest wadą z tego powodu, że (w ocenie Skarżącego) Minister odmawiając uchylenia sprzeciwu oparł swoje rozstrzygnięcie na niepełnym materiale i dowodach, które dodatkowo w sposób wybiórczy potraktował i dowolnie zinterpretował, dopuszczając się tym samym przekroczenia swobody oceny materiału dowodowego oraz granic uznania administracyjnego.
Sąd nie podziela tego zarzutu. Minister, rozpatrując sprawę, mając na względzie przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., ustalił, że wobec Skarżącego toczy się postępowanie karne o czyn umyślny ścigany z oskarżenia publicznego, na potwierdzenie czego w aktach sprawy zgromadził dowody. Wcześniej organ w uzasadnieniu sprzeciwu podał powody wniesienia sprzeciwu wobec wpisu. Zatem fakt postawienia Skarżącego w stan oskarżenia za czyn umyślny popełniony przez niego w czasie pełnienia funkcji syndyka jest w sprawie bezsporny i w ocenie Sądu uprawniał Ministra do przyjęcia, że w skutek tego Skarżący nie spełnia przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p.
Uzasadnienie skargi sprowadza się do naczelnego zarzutu, że Minister wydając skarżoną decyzję nie wziął pod rozwagę pozytywnych aspektów dotychczasowej pracy Skarżącego jako syndyka oraz nowych dowodów, które po wydaniu sprzeciwu znalazły się w aktach sprawy karnej, która legła u postaw zgłoszenia tego sprzeciwu. Skarżący wskazał, że prowadził setki postępowań upadłościowych, a tylko w dwóch z nich postawiono mu akt oskarżenia. Nadto przywołał, że w aktach sprawy karnej, zawisłej przed Sądem Okręgowym w L. (sygn. akt [...]), znajdują się dokumenty przemawiające na jego korzyść, z których wynika m.in., że zwrócił do masy upadłości kwoty stanowiące zawyżone wydatki jego jako syndyka.
Sąd nie neguje i nie kwestionuje rzetelności pracy Skarżącego w ramach innych postepowań upadłościowych, nie mniej nie czyni to niebyłym aktu oskarżenia. Powyższego nie zmienia również fakt zwrotu do masy upadłości kwoty stanowiących zawyżone przez Skarżącego, jako syndyka, wydatki.
Odnosząc się do podnoszonej w skardze zasady domniemania niewinności to istotnie do czasu skazania prawomocnym wyrokiem każdy pozostaje niewinny – korzysta z domniemania niewinności. To jednakże nie powoduje, że Minister nie był uprawniony do wzięcia pod uwagę faktu postawienia Skarżącego w akt oskarżenia, jako uzasadniającego przyjęcie, że skoro Skarżący wykonując czynności syndyka dopuścił się naruszenia prawa, to także wykonując zawód radcy prawnego może go nienależycie wykonywać – tj. nie spełnia przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p.
W tym miejscu Sąd zauważa, że w przywołanej już powyżej sprawie o sygn. akt VISA/Wa 2879/15 Sąd w uzasadnieniu prawomocnego wyroku orzekł co do zgłoszonego przez Ministra sprzeciwu, że "W takim stanie rzeczy Sąd orzekający nie ma wątpliwości, że Minister prawidłowo ocenił ww. okoliczności, tj., że zaprzeczają one nieskazitelności charakteru i podważają wiarygodność Skarżącego w zakresie oceny, czy daje on rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Sąd podzielił przy tym sposób interpretacji przez organ pojęć z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych - odpowiadającej wynikającemu z orzecznictwa (a przytoczonemu wcześniej) sposobowi ich rozumienia - oraz dokonaną przez Ministra subsumcję ustalonego stanu faktycznego pod ww. normę prawną. Znajdujące się w aktach sprawy dowody i okoliczności z nich wynikające, poddają w wątpliwość nieskazitelność charakteru i podważają wiarygodność Skarżącego w zakresie oceny, czy daje on rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Dowody te uzasadniają bowiem zastrzeżenia co do postawy Skarżącego i przestrzegania prawa przez niego."
Jak na wstępie wskazano, tryb zmiany ostatecznej decyzji – sprzeciwu, w żadnym razie nie jest postępowaniem służącym do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Przedmiotem takiego postępowania nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy, ale sam byt prawny dotychczasowej decyzji. Oznacza to, że Minister rozpoznając wniosek Skarżącego zgłoszony w trybie art. 154 k.p.a. miał obowiązek zbadać wyłącznie to, czy za usunięciem/utrzymaniem w obrocie prawnym tego sprzeciwu przemawia interes społeczny lub słuszny interes Skarżącego. Badanie sprzeciwu na podstawie art. 154 k.p.a. nie wiąże się zatem w żadnym razie z jego oceną jako decyzji nieprawidłowej (teza pierwsza wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z 18 czerwca 1999 r., sygn. akt III SA 7391/98, LEX nr 46236).
Wobec tego podstawowe znaczenie dla zastosowania trybu określonego w art. 154 k.p.a. miało stwierdzenie, czy interes społeczny lub słuszny interes Skarżącego przemawiają za uchyleniem sprzeciwu. Przesłanki te mogą wystąpić przy tym razem lub oddzielnie. Minister orzekając w niniejszej sprawie obowiązany był więc do przeprowadzenia kontroli sprzeciwu z jednego punktu widzenia, tj. czy za jego uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes Skarżącego, i który z tych interesów przeważa.
Sąd uznał, że Minister w uzasadnieniu skarżonej decyzji w sposób należyty i logiczny wyjaśnił czemu uznał, że słuszny interes Skarżącego musi ustąpić w tym przypadku interesowi społecznemu. Zawód radcy prawnego jest zawodem zaufania publicznego. Trudno zatem sobie wyobrazić, żeby interes społeczny nie stał w sprzeczności z wykonywaniem zawodu zaufania publicznego – zawodu rady prawnego, przez osobę Skarżącego, który został oskarżony o popełnienie czynów ściganych z oskarżenia publicznego, które – jak wynikają z ustaleń zawartych w uzasadnieniu ww. wyroku sygn. akt VISA/Wa 2879/15.
Wbrew zarzutom skargi materiał dowodowy zebrany w sprawie był wystarczający do uznania , że nie zachodzą przesłanki do zmiany decyzji w sprawie sprzeciwu. Zdaniem Sądu w tego rodzaju postępowaniu nie można domagać się od Ministra aby zastępował sąd karny i dokonywał ustaleń, do których uprawniony i zobowiązany jest właśnie sąd karny.
Zdaniem Sądu odmawiając uchylenia sprzeciwu Minister zasadnie wskazał, że (...) "spełnienie przesłanek dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego stawia przed kandydatem do zawodu zdecydowanie wyższe wymagania i standardy zachowań niż tylko te, które wynikają z zapisów Kodeksu karnego." (...) "w trybie wskazanym w art. 154 § 1 kpa nie jest dopuszczalne uchylenie decyzji, wyłącznie z uwagi na subiektywne przekonanie strony, która nie przedstawiając żadnych nowych argumentów, dąży do uzyskania odmiennego stanowiska organu w tym samym stanie faktycznym i prawnym, w którym nie jest możliwe uzyskanie innej oceny prawnej niniejszej sprawy (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 maja 2011 r. sygn. akt U SA/Łd 90/11)."
W ocenie Sądu, Minister, w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy, pozwalający na ustalenie kluczowych dla rozstrzygnięcia wniosku Skarżącego o uchylenie sprzeciwu okoliczności, wydał prawidłowo uzasadnioną decyzję.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść skarżonego rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło