VI SA/Wa 430/16
WyrokWSA w Warszawie2016-08-10
Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Danuta Szydłowska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej prawidłowo zinterpretowała i zastosowała pojęcie "znaczącego dorobku praktycznego" przy odmowie nadania tytułu rzeczoznawcy budowlanego, a także czy uzasadnienie decyzji było wystarczające?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej nieprawidłowo zinterpretowała pojęcie "znaczącego dorobku praktycznego" i nie przeprowadziła wszechstronnej analizy przedstawionej przez skarżącego dokumentacji. Uzasadnienie decyzji było lakoniczne i ogólnikowe, nie pozwalając na poznanie motywów organu, co narusza przepisy postępowania administracyjnego. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Skarżący, mgr inż. arch. T. B., złożył wniosek o nadanie tytułu rzeczoznawcy budowlanego. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna odmówiła nadania tytułu, uznając, że skarżący nie posiada "znaczącego dorobku praktycznego". Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Komisja utrzymała w mocy swoją poprzednią decyzję. Skarżący zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i proceduralnego, w tym niedostateczne uzasadnienie decyzji i posługiwanie się nieostrymi kryteriami oceny dorobku. WSA uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant ref. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania tytułu rzeczoznawcy budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję
Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2015 r. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej (dalej Komisja) utrzymała w mocy swoją poprzednią decyzję z [...] sierpnia 2015 r., którą odmówiła mgr inż. arch. T. B. (dalej skarżący) nadania tytułu rzeczoznawcy budowlanego w specjalności architektonicznej w zakresie planowania, projektowania, koordynacji i nadzoru nad realizacją procesu inwestycyjnego.
Jako podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji powołano art. 8b w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1946), dalej u.s.a.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W kwietniu 2015 r. skarżący mgr inż. arch. T. B. zwrócił się do Komisji o nadanie mu tytułu rzeczoznawcy budowlanego w specjalności architektonicznej. Do wniosku dołączył m.in: opis przebiegu swojej praktyki zawodowej w dziedzinie objętej rzeczoznawstwem, składający się z następujących dokumentów: referencje, certyfikaty, foldery, przykładowe zdjęcia, bibliografia; zaświadczenie o przynależności do [...] Okręgowej Izby Architektów RP; życiorys zawodowy wraz z opisem 10-letniej praktyki w zakresie objętym rzeczoznawstwem i jego korektą; prezentację znaczącego dorobku praktycznego w zakresie objętym rzeczoznawstwem; dowód opłacenia kosztu postępowania kwalifikacyjnego w sprawie nadania tytułu rzeczoznawcy budowlanego; decyzję z [...] lutego 1985 r. o stwierdzeniu przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie-funkcji projektanta w specjalności architektonicznej oraz decyzję z dnia [...] listopada 1994 r. o stwierdzeniu przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie-funkcji kierownika budowy i robót w specjalności architektonicznej; a także ustanowienie go dnia [...] lutego 2015 r. biegłym sądowym z zakresu architektury; zdjęcia obiektów zrealizowanych na podstawie własnych projektów; kopie i wydruki stron tytułowych i fragmentów rzutów parteru.
Następnie po dokonaniu w dniu [...] lipca 2015 r. przez Zespół Kwalifikacyjny oceny wniosku - w uzasadnieniu decyzji odmownej stwierdzono, że skarżący nie spełnia wymagania w zakresie znaczącego dorobku zawodowego w zakresie objętym rzeczoznawstwem, o jakim mowa w art. 8b u.s.a.
Wskazano, że w kontekście ww. dorobku pozytywnie oceniono jedynie 9 z 29 obiektów, tj. projekt budowlany budynku produkcyjnego - dziewiarnia, [...]; projekt budynku produkcyjno-mieszkalnego (szwalnia, dziewiarnia), [...]; projekt budowlany osiedla domów jednorodzinnych [...]; projekt osiedla G., [...]; osiedle domów jednorodzinnych, [...]; projekt budowlany budynku mieszkalnego jednorodzinnego w J. [...]; projekt budowlany budynku handlowo-usługowego (hurtowni tkanin) [...] oraz projekt domu mieszkalnego, [...] i domu mieszkalnego, [...].
W odniesieniu zaś do pozostałych 20 obiektów wskazano, że załączona do wniosku dokumentacja nie potwierdza w sposób wystarczający zakresu pracy projektowej lub autorstwa, z uwagi na brak rysunków lub brak zdjęć zrealizowanych obiektów, o co wzywany był skarżący w procedurze uzupełnienia braków wniosku (projekt przebudowy budynku na lokal gastronomiczny "[...]",[...]; projekty rezydencji i domów jednorodzinnych m.in. rezydencja w D..; budynek mieszkalny na J. [...]; projekt przebudowy części Zakładu [...],[...]; projekt domu w Z. [...]; projekt domu przy [...]; projekt domu mieszkalnego na [...]; projekt domu mieszkalnego przy [...]; projekt domów mieszkalnych na osiedlu S. [...]; projekt domu mieszkalnego [...]; projekt domu przy [...]; projekty rezydencji i domów jednorodzinnych m.in: projekt zamienny zagospodarowania terenu), bądź też obiekty te nie zostały zakwalifikowane jako znaczący dorobek w zakresie objętym rzeczoznawstwem (projekt remontu i przebudowy UP [...]; projekt remontu i przebudowy UP [...] (2006 r.); projekt zamienny remontu i przebudowy UP [...] (2009 r.); projekt zamienny zespołu M. na osiedlu domów jednorodzinnych, [...]; projekt przebudowy elementów technologicznych [...])
W odniesieniu do projektu zamiennego adaptacji i rozbudowy budynku, [...] oraz projektu przebudowy budynku produkcyjnego na magazynowy, [...] stwierdzono, że nie jest możliwe wywnioskowanie na podstawie załączonych rysunków lub zdjęć, jaki był zakres rozbudowy, bądź przebudowy. Brak jest ponadto potwierdzenia zrealizowania obiektu domu "[...]" do kolekcji "[...]".
Wobec niewykazania przez skarżącego spełnienia przesłanek Komisja odmówiła mu nadania wnioskowanego tytułu rzeczoznawcy budowlanego.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący przedłożył dodatkowe dokumenty, obejmujące zwięzłą charakterystykę projektowanych obiektów; parametry inwestycji; strony tytułowe; projekty zagospodarowania terenu; rzuty i zdjęcia realizacji, makiet, wizualizacje oraz referencje Inwestorów potwierdzające zakres prac projektowych oraz autorstwo wnioskodawcy (projekty zagospodarowania, architektura; dodatkowe, niezałączone wcześniej projekty wraz ze zwięzłą charakterystyką inwestycji, stronami tytułowymi, rysunkami (projekt zagospodarowania terenu, rzuty) i zdjęciami.
W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że projekt gotowy "[...]", zamieszczony po wielostopniowej weryfikacji w kolekcji "[...]", który zdobył wcześniej wyróżnienie w konkursie "[...]" pod nazwą "[...]", został sprzedany jednemu inwestorowi, przy czym "[...]" nie przekazuje danych osobowych nabywców, ani zdjęć z realizacji. Załączył zatem wizualizacje, rzut oraz odbitki stron katalogu potwierdzające jego autorstwo i stwierdził, że fakt zamieszczenia tego projektu w kolekcji "[...]" stanowi wyróżnienie dla architekta.
Odnośnie dwóch trudnych i skomplikowanych projektów dla Poczty SA, obejmujących remont i przebudowę UP [...] wskazał, że nie zostały one zrealizowane z powodów niezależnych od niego, ale z uwagi na brak środków finansowych. Wobec tego nie mógł załączyć zdjęć owej realizacji. W przypadku UP [...] wyjaśnił, że projekt został zrealizowany (brak dokumentacji archiwalnej i zdjęć), ale następnie przebudowany w 2014 r. oraz wskazał, iż fakt opracowania ww. projektów jest jednak potwierdzony w referencjach Inwestora oraz jego oświadczeniem.
Podobnie w przypadku projektu skomplikowanej przebudowy części zakładu [...] podał, że nie ma egzemplarzy projektu, zdjęć realizacji bowiem nie ma kontaktu z Inwestorem. Dowodem potwierdzającym opracowanie tego projektu i zrealizowania inwestycji są natomiast referencje Inwestora i jego oświadczenie.
Odnośnie zaś trudnego i skomplikowanego projektu zmiany sposobu użytkowania oraz przebudowy budynków na zakład demontażu sprzętu AGD dla [...] wskazał, że został on zakończony pozwoleniem na budowę, ale niezależnie od niego firma przestała istnieć. Dowodem na opracowanie owego projektu są referencje Inwestora oraz jego oświadczenie.
Mając na uwadze powyższe decyzji zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego - art. 8b u.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na:
a. przyjęciu, że przedstawiony przez niego materiał dowodowy nie pozwala na uznanie, że jego dorobek praktyczny nie ma charakteru dorobku znaczącego, podczas gdy materiał ten pozwala na przypisanie ww. dorobkowi takiego przymiotu;
b. niewskazaniu w uzasadnieniu decyzji, co Komisja rozumie przez znaczący dorobek praktyczny, ani kryteriów według których dokonała jego oceny;
2. naruszenie prawa proceduralnego - art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w kierunku zasady dowolności poprzez:
a. stosowanie płynnych, nieostrych kryteriów przy ocenie dorobku praktycznego uniemożliwiających obiektywne ustalenie przyczyn, dla których jedne zaprojektowane obiekty zostały ocenione pozytywnie przez Komisję, a inne negatywnie;
b. dokonanie oceny dorobku wyłącznie przez pryzmat zrealizowanych projektów budowlanych z całkowitym pominięciem dokonań w dziedzinach opisanych w "Prezentacji znaczącego dorobku praktycznego w zakresie objętym rzeczoznawstwem" jak: projekty opracowane w [...] "[...]" w latach 1980-1989; projekty i realizacje w "K. " Sp. z o.o. w latach 1989-1998; katalog "[...]" w latach 1989-2001; koncepcje architektoniczno-urbanistycznych stanowiące podstawę do decyzji o podziale terenu w latach 1998-2012; konsultacje architektoniczne dla klientów banków; uzyskiwanie decyzji administracyjnych o warunkach zabudowy oraz pozwoleń na budowę oraz udział w procedurach administracyjnych w różnych instancjach; konsultacje w sprawach nieruchomości, analizy architektoniczne; procedury uzyskiwania zaświadczeń o samodzielności lokali mieszkalnych i innych niż mieszkalne; znaczące miejsce pracowni w rankingu czasopisma "[...]"; zdobycie z zespołem II miejsca w konkursie "[...]"; zdobycie z zespołem wyróżnienia w konkursie "[...]"; udział w tworzeniu kolekcji projektów gotowych "[...]"; liczne koncepcje, analizy i opracowania architektoniczne; artykuły w czasopismach o tematyce architektonicznej; uzyskanie tytułu biegłego w dziedzinie architektury;
Skarżący podniósł, że część z powyższych dokonań jest potwierdzona referencjami i bibliografią, a część świadczy o znajomości prawa budowlanego, prawa autorskiego i Kodeksu postępowania administracyjnego.
Skarżący zarzucił także naruszenie art. 75 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w konsekwencji czego uznano, że załączona do wniosku dokumentacja nie potwierdza w sposób wystarczający zakresu jego prac projektowych lub autorstwa z uwagi na brak rysunków lub brak zdjęć zrealizowanych obiektów, podczas gdy złożył on na te okoliczności stosowne oświadczenie, że wszystkie wskazane we wniosku projekty są jego autorstwa, co w świetle rzeczonego przepisu winno stanowić wystarczający dowód.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Komisja przytoczyła treść art. 8b u.s.a. i wyjaśniła, że wykazanie ww. warunków następuje w toku postępowania kwalifikacyjnego, z uwzględnieniem wymogów Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawie nadania tytułu rzeczoznawcy budowlanego (przyjętego uchwałą Krajowej Rady Izby Architektów RP nr 16-111-2012 z 20 marca 2012 r. ze zmianami wprowadzonymi uchwałą nr 0-47-IV-2014 z 13 listopada 2014 r. w sprawie wprowadzenia regulaminu nadawania tytułu rzeczoznawcy budowlanego w specjalności architektonicznej).
Komisja stwierdziła, że postępowanie kwalifikacyjne obejmuje ocenę składanych dokumentów lub ich odpisów, w tym także w zakresie ich kompletności, prawdziwości i czytelności, a także kwalifikowanie wykształcenia, uprawnień budowlanych, praktyki i znaczącego dorobku praktycznego - pod kątem spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek nadania tytułu rzeczoznawcy budowlanego. Wyjaśniła, że zespół orzekający Komisji przyjął, że pod pojęciem "znaczący dorobek praktyczny w zakresie objętym rzeczoznawstwem" (art. 8b ust. 1 pkt 2 ppkt d u.s.a. rozumie przede wszystkim autorski dorobek projektowy o wysokiej jakości, który w większości może być zrealizowany w postaci zbudowanych obiektów architektury i ich zespołów, możliwie potwierdzony otrzymanymi nagrodami i wyróżnieniami w regionalnych, krajowych i międzynarodowych konkursach architektonicznych wynikającymi z oceny ich jakości lub dyplomami i świadectwami oraz certyfikatami. Dorobek ten powinien wykazywać wysokie kompetencje zawodowe i twórcze architekta oraz wszechstronność w zakresie objętym rzeczoznawstwem, o których otrzymanie kandydat ubiega się.
Organ przywołał treść przepisu § 1 ust. 3 ww. Regulaminu, z którego wynika, że tytuł rzeczoznawcy budowlanego Komisja nadaje w zakresie: planowania, projektowania, koordynacji i nadzoru nad realizacją procesu inwestycyjnego albo w zakresie nadzoru nad realizacją procesu inwestycyjnego, przy czym dziedzina projektowania architektonicznego jest dziedziną rozległą. Na dowód przywołano tabelę: "Klasyfikacja rodzajów obiektów kubaturowych (budynków) wg kategorii" przyjętą uchwałą Zarządu Głównego Stowarzyszenia Architektów Polskich nr 70 z 5 kwietnia 2014 r. w sprawie zasad wyceny prac projektowych, zawierająca 15 grup funkcjonalnych kwalifikowanych w 6 kategoriach złożoności (trudności) projektu. Poszczególne grupy funkcjonalne podzielone są zaś na podgrupy trudności dając w efekcie kilkadziesiąt pozycji. Przykładowo wymieniono: "budynki mieszkalne jednorodzinne, budynki mieszkalne wielorodzinne, budynki biurowe, obiekty administracji i łączności, budynki handlu i usług, oświaty, nauki i szkolnictwa wyższego, zdrowia (szpitale) i opieki społecznej, obiekty kultury (teatry) i sportu (hale sportowe, stadiony) budynki hotelowe, związane z rolnictwem, komunikacją (porty lotnicze, dworce), budynki przemysłowe, magazyny a także obiekty wojskowe i inne".
Zdaniem Komisji pod nieostrym pojęciem "znaczący" kryje się nie "zwykły" dorobek, ale dorobek "szczególny" - istotny, ważny, cenny (a nawet doniosły). Natomiast w oparciu o dostarczone przez skarżącego dokumenty zawierające zestawienie i opis jego praktyki zawodowej uznano, że jego dorobek praktyczny jest bardzo wąski, gdyż składają się nań głównie projekty typowych (gotowych) domów mieszkalnych jednorodzinnych, w tym adaptacji projektów katalogowych oraz projekty adaptacji, remontów i przebudowy różnych innych obiektów. Projektów innych niż jednorodzinne budynki mieszkalne obiektów jest w dostarczonych opisach kilka, tj. projekt budowlany budynku produkcyjnego - dziewiarnia, [...]; projekt budynku produkcyjno-mieszkalnego (szwalnia, dziewiarnia), [...]; projekt budowlany osiedla domów jednorodzinnych [...]; projekt osiedla G., [...]; osiedle domów jednorodzinnych, [...]; projekt budowlany budynku mieszkalnego jednorodzinnego w J. [...]; projekt budowlany budynku handlowo-usługowego (hurtowni tkanin) [...]; projekt domu mieszkalnego, [...]; dom mieszkalny, [...].
Zdaniem Komisji powyższej oceny nie zmienia także wykazane przez skarżącego doświadczenie zawodowe w zakresie: konsultacji architektonicznych dla klientów banków; konsultacji w sprawach nieruchomości; uzyskiwanie decyzji administracyjnych o warunkach zabudowy; koncepcji projektowych stanowiących podstawę dla decyzji o podziale terenu; procedury uzyskiwania zaświadczeń o samodzielności lokali mieszkalnych, czy publikacji i artykułów w czasopismach o tematyce architektonicznej; udziału w tworzeniu kolekcji projektów gotowych "[...]", a nawet uzyskanie tytułu biegłego w dziedzinie architektury.
Komisja uznała, że zarzut naruszenia art. 75 § 2 k.p.a. jest niezasadny bowiem, że skarżący złożył stosowne oświadczenie, że zapoznał się z przepisami normującymi zasady i tryb nadawania tytułu rzeczoznawcy budowlanego w specjalności architektonicznej, do których zalicza się nie tylko przepisy ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa, ale również przepisy Regulaminu (art. 33 pkt 6 u.s.a.), w myśl którego - § 2 ust. 5, opis przebiegu praktyki trwającej co najmniej 10 lat w zakresie objętym rzeczoznawstwem, a także znaczący dorobek praktyczny w zakresie objętym rzeczoznawstwem, powinny być potwierdzone oświadczeniami zainteresowanego. Komisja ma zaś prawo żądania udokumentowania przebiegu praktyki zawodowej w całości lub w części.
Skarżący T. B. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego, a konkretnie art. 8b u.s.a. poprzez uznanie, że jego dorobek nie spełnia warunków pozwalających na nadanie mu tytułu rzeczoznawcy budowlanego;
2. niedostateczne, ogólnikowe uzasadnienie wszystkich okoliczności istotnych dla przedmiotowej sprawy, w szczególności przyczyn, dla których Komisja uznała, że jego dorobek nie jest dorobkiem znaczącym oraz posługiwanie się w uzasadnieniu decyzji nieostrymi, niewyjaśnionymi kryteriami, a także nieodniesienie się do całości przedstawionego przez niego materiału dokumentującego dorobek.
Ponadto podtrzymał wszystkie zarzuty zgłoszone we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi administracyjnemu do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu dodatkowo podkreślił, że zawód architekta wykonuje od 30 lat i przez cały ten okres projektuje różnego rodzaju obiekty. W jego ocenie jego dorobek wyróżnia się spośród dorobku większości architektów. Po pierwsze dlatego, że jest biegły sądowym. Po drugie, jest autorem kilkudziesięciu publikacji z zakresu architektury i projektowania. Po trzecie, jest projektantem trzech osiedli mieszkaniowych (a więc wielkich inwestycji, na które składa się obok projektów poszczególnych domów jedno- i wielorodzinnych, także projekt układu dróg i całej infrastruktury osiedla). Po czwarte, brał udział w konkursach, w tym w dwóch z nich uzyskał istotne wyróżnienia. Dlatego też nie zgodził się ze stanowiskiem, że jego dorobek jest zbyt wąski. Na potwierdzenie przywołał, że z przedstawionej przez niego dokumentacji wynika, że posiada doświadczenie w projektowaniu wielu innych obiektów, w tym między innymi: banków (duże oddziałały [...] obecnie [...]); obiektów użyteczności publicznej (Urzędy Pocztowe); szkolnictwa wyższego (Wyższa Szkołą [...]); wielokondygnacyjnych budynków magazynowych ([...]); zakładów przemysłowych (zakłady projektowana w biurze projektów, dziewiarnie przy ul. [...] i [...] w [...]), czy też dużych osiedli mieszkaniowych ([...],[...],[...]). W ocenie skarżącego na podstawie powyższego dorobku obiektywnie można stwierdzić, że tego rodzaju inwestycje świadczą o bardzo szerokim zakres problematyki projektowej, którym nie każdy projektant może się poszczycić. Zauważył przy tym, że w uzupełnieniu wniosku podał kategorie trudności obiektów w oparciu o obiektywną - 6-ścio stopniową tabelę SARP, gdzie projekty domów jednorodzinnych oscylują wokół kategorii 5.
Zdaniem skarżącego Komisja w sposób niewystarczający uzasadniła swoje stanowisko, gdyż nie wskazała kryteriów, jakimi się kierowała, ani nie sprecyzowała dlaczego pewne jego dokonania nie zostały zakwalifikowane jako znaczący dorobek w zakresie objętym rzeczoznawstwem. Przede wszystkim z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, dlaczego jego doświadczenie zawodowe w zakresie konsultacji architektonicznych; uzyskiwania decyzji o warunkach zabudowy; koncepcji projektowych stanowiących podstawę dla decyzji o podziale terenu; procedury uzyskiwania zaświadczeń w zakresie samodzielności lokali; publikacje i artykuły w czasopismach o tematyce architektonicznej; udział w tworzeniu kolekcji projektów gotowych "[...]", czy bycie biegłym sądowym nie świadczą o znaczącym dorobku praktycznym w zakresie projektowania. Stwierdził, że ww. formy działalności nie są bezpośrednio związane z projektowaniem, ale świadczą o znajomości wielu zagadnień, przepisów i procedur administracyjnych związanych z projektowaniem, a tym samym o znaczącym jego dorobku zawodowym, którym nie każdy może się pochwalić.
Skarżący zauważył, że wystąpił o przyznanie tytułu rzeczoznawcy budowlanego, nie zaś statusu twórcy. Pełnienie funkcji rzeczoznawcy wymaga znajomości procesu projektowania architektonicznego, przepisów i procedur, a nie nagród w międzynarodowych konkursach architektonicznych, które najczęściej przyznawane są w stosunku do projektów tworzonych wyłącznie na potrzeby tychże konkursów, nie zawsze realizowanych. Podniósł, że do akt załączył wiele pozytywnych referencji, potwierdzających jego praktyczną wiedzę i dorobek projektowy.
Skarżący zarzucił, że w uzasadnieniu pierwszej decyzji Komisja - po uzyskaniu uzupełnionego wniosku – orzekła, że jego dorobek jest niewystarczający, a to w skutek pozytywnej oceny tylko 9 obiektów spośród 29 przedstawionych. W stosunku do 20 obiektów uznała bowiem, że załączona dokumentacja nie potwierdza w sposób wystarczający zakresu prac lub autorstwa skarżącego, lub że obiekty te nie zostały zakwalifikowane jako znaczący dorobek w zakresie objętym rzeczoznawstwem. Zdaniem skarżącego sugerowało to, że w przypadku potwierdzenia przez niego "w sposób wystarczający" zakresu prac i autorstwa oraz wyjaśnienia co do obiektów niezakwalifikowanych przedstawiony dorobek zostanie uznany za wystarczający dla nadania mu przymiotu znaczącego. Tymczasem w zaskarżonej decyzji komisja posłużyła się nowymi, niewskazanymi w treści pierwszej decyzji kryteriami (wszechstronność, konkursy międzynarodowe, dyplomy, certyfikaty itp.). Według tych nowych kryteriów został negatywnie oceniony jego dorobek, który udokumentował uzupełnionym materiałem (rysunki i charakterystykę projektowanych obiektów, dodatkowe, niezałączone wcześniej projekty, wyjaśnienia dotyczące projektów niezakwalifikowanych do znaczącego dorobku).
Komisja w odpowiedzi na skargę wniosła o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest bada legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które miały wpływ na wynik sprawy lub dają podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art. 8b u.s.a. tytuł rzeczoznawcy budowlanego może być nadany osobie, która:
1) korzysta w pełni z praw publicznych;
2) posiada:
a) tytuł zawodowy magistra inżyniera, magistra inżyniera architekta, inżyniera lub inżyniera architekta,
b) uprawnienia budowlane bez ograniczeń,
c) co najmniej 10 lat praktyki w zakresie objętym rzeczoznawstwem,
d) znaczący dorobek praktyczny w zakresie objętym rzeczoznawstwem;
Należy zaznaczyć, że decyzja o nadaniu tytułu rzeczoznawcy budowlanego jest decyzją związaną. Potwierdza to stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 372/09, zajęte na gruncie analogicznych zapisów funkcjonujących na gruncie art. 15 ust. 1 Prawa budowlanego, uchylonych z dniem 10 sierpnia 2014 roku ustawą z dnia 9 maja 2014 r. o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych (Dz. U. z dnia 10 czerwca 2014 r.).
W rozpoznawanej sprawie Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej uznała, że przedstawiony przez skarżącego mgr. inż. arch. T. B. dorobek praktyczny nie jest znaczący. Jak to wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ów dorobek jest bardzo wąski tematycznie bowiem składają się nań głównie projekty typowych (gotowych) domów mieszkalnych jednorodzinnych, w tym adaptacji projektów katalogowych oraz projekty adaptacji, remontów i przebudowy różnych innych obiektów, zaś oceny organu nie zmienia nawet fakt posiadania przez skarżącego doświadczenia zawodowego w zakresie konsultacji architektonicznych czy też ustanowienie go biegłym sądowym.
Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się zatem do oceny prawidłowości działania Komisji co do dokonanej interpretacji pojęcia ustawowego "znaczący dorobek praktyczny" w odniesieniu do przedstawionych przez skarżącego dokumentów mających potwierdzać ów znaczący dorobek.
Wykładnia tego pojęcia była już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że pojęcie "znaczący" należy niewątpliwie do pojęć niedookreślonych wartościujących. W związku z tym obowiązkiem organu samorządu zawodowego było wyjaśnienie jego treści, podanie jak należy je rozumieć. ( por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2032/11).
W rozpoznawanej sprawie organ tego nie uczynił w sposób należyty bowiem tej konstatacji organu nie poprzedziła wszechstronna analiza przedstawionej przez skarżącego dokumentacji obrazującej jego dorobek praktyczny.
Niewątpliwie skarżący przedstawił 29 projektów budowlanych obiektów, które powinny zostać ocenione indywidualnie, każdy z osobna, z uwzględnieniem wszystkich aspektów profesjonalnych. Zdaniem Sądu obowiązkowi temu nie czyni zadość taka ocena, która sprowadza się jedynie do podziału przedstawionych projektów na projekty " typowe" bez szczegółowego wyjaśnienia dlaczego owe typowe projekty nie mogą być uznane za "znaczące". Co prawda Komisja stwierdza , że chodzi jej dorobek autorski "wysokiej jakości możliwie potwierdzony nagrodami" lecz ostatecznie nie wyjaśnia dlaczego projekty "typowe" nie mogą być uznane za projekty wysokiej jakości.
Sąd podziela stanowisko skarżącego zawarte w skardze, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania przez niedostateczne uzasadnienie przyczyn, dla których Komisja uznała, że dorobek zawodowy skarżącego nie jest dorobkiem znaczącym oraz posługiwanie się w uzasadnieniu decyzji nieostrymi sformułowaniami bez odniesienia się do całości przedstawionego materiału dokumentującego dorobek kandydata.
Sąd zwraca uwagę, że brak dostatecznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji sprawia, że skarżący, który wykonuje zawód architekta 30 lat, tak naprawdę nie poznał wszystkich przesłanek, którymi kierował się organ załatwiając sprawę.
Racje ma skarżący podnosząc, że wystąpił o nadanie mu statusu rzeczoznawcy budowlanego nie zaś statusu twórcy. Natomiast część uzasadnienia zaskarżonej decyzji zdaje się sugerować, że organowi chodzi o dorobek określony jako: cenny, doniosły, istotny, ważny. Jednakże uzasadnienie to nie precyzuje czy chodzi o owo doniosłe i ważne rozwiązanie problemów technicznych czy też wartości artystyczne owych dokonań projektowych w rozumieniu prawa autorskiego, czy też może o jedno i drugie naraz.
Reasumując należy wskazać, że każda decyzja wydana w przedmiocie nadawania uprawnień zawodowych musi być prawidłowo uzasadniona.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 107 k.p.a. decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji (wyr. NSA z dnia 30 czerwca 1983 r., I SA 178/83, ONSA 1983, nr 1 poz. 51).
Wydając decyzję organ zobligowany jest do szczegółowego podania przesłanek jakimi się kierował działając w niniejszej sprawie. Ponieważ ocenie Sądu podlega decyzja jako całość, łącznie z uzasadnieniem, tym samym, więc uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji z tego powodu, że nie poddaje się kontroli i ocena jej legalności nie jest możliwa (por. wyrok NSA z 28 października 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 1651/96; wyrok NSA z 14 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1756/99).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd wskazuje, że uzasadnienie zaskarżonej nie daje jasnej i klarownej odpowiedzi na pytanie dlaczego konkretny dorobek zawodowy przedstawiony przez skarżącego nie jest znaczący.
Przede wszystkim uzasadnienie zaskarżonej dokonuje podziału przedstawionych projektów na typowe, do których zalicza gotowe jednorodzinne budynki mieszkalne, zaś inne projekty takie jak dziewiarnia, szwalnia, hurtowania tkanin czy też domy mieszkalne w [...] zostały potraktowane jako nieistotne z uwagi na ich niewielką liczbę (kilka) lecz ostatecznie organ nie daje odpowiedzi na podstawowe pytanie w sprawie, dlaczego owe inne projekty, mimo, że jest ich kilka, nie mogły być zaliczone do grona "znaczących".
Po drugie organ wystarczająco i przekonująco nie wyjaśnia dlaczego dorobek zawodowy w postaci statusu biegłego sądowego nie możne być dorobku "znaczącego", zwłaszcza, że w przepisie art. 8b ust. 1 pkt 2 lit. d) u.s.a. chodzi o dorobek praktyczny w specjalności architektura w zakresie planowania, projektowania, koordynacji i nadzoru nad realizacją procesu inwestycyjnego, czego właśnie dotyczył wniosek skarżącego.
W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie powodem uwzględnienia skargi było stwierdzenie przez Sąd naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć znaczenie dla wyniku sprawy. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji jako lakoniczne i ogólnikowe, nie poddaje się we wskazanym powyżej zakresie kontroli Sądu przez co narusza art. 7 , art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a.
Tym samym organ rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa.
Naruszenie wspomnianych przepisów mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając ponownie sprawę organ zajmie stanowisko odnośnie wszystkich przedstawionych projektów oraz osiągnięć zawodowych skarżącego objętych wnioskiem i dokona ich wszechstronnej oceny z punktu widzenia art. 8b ust.1 pkt 2 lit. d) u.s.a.
Mając powyższe na uwadze na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło