VI SA/Wa 547/08
WyrokWSA w Warszawie2008-06-17
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Olga Żurawska-Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadanie pozwolenia na broń palną sportową może być uzależnione od udowodnienia szczególnych okoliczności faktycznych, takich jak wybitne osiągnięcia sportowe, a nie tylko od spełnienia formalnych wymogów i deklarowanej chęci podnoszenia kwalifikacji zawodowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do posiadania broni palnej nie jest prawem powszechnym, lecz podlega ścisłej reglamentacji administracyjnej. Wydanie pozwolenia na broń palną sportową wymaga wykazania przez wnioskodawcę szczególnych okoliczności faktycznych, które uzasadniają jego wydanie, a nie tylko spełnienia formalnych wymogów czy deklarowanej chęci podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Samo zamiłowanie, predyspozycje czy życzenia nie są wystarczające, a organy Policji mają prawo do swobodnej oceny materiału dowodowego w tym zakresie, kontrolując jedynie, czy ocena ta nie ma cech dowolności.Stan faktyczny
Skarżący P. B. ubiegał się o pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej. Organy Policji odmówiły wydania pozwolenia, uznając, że skarżący nie wykazał szczególnych okoliczności uzasadniających jego wydanie, a jedynie chęć podnoszenia kwalifikacji zawodowych i rekreacyjne uprawianie strzelectwa. Skarżący argumentował, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, w tym dyrektywę unijną, i nie uwzględniły jego długoletniego doświadczenia oraz posiadanych pozwoleń zagranicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2008 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną sportową oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2007 r. w przedmiocie odmowy wydania P. B. – dalej zwany skarżącym, pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej do celów sportowych. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia 30 marca 2005 r. P. B. wystąpił do Komendanta [...] Policji o wydanie pozwolenia na posiadanie jednego egzemplarza broni palnej sportowej centralnego zapłonu i jednego egzemplarza broni palnej sportowej bocznego zapłonu dla celów sportowych - nabytej w trakcie pełnienia przez skarżącego misji dyplomatycznej, na podstawie pozwoleń wydanych przez Służbę Bezpieczeństwa Państwa Ministerstwa Sprawiedliwości Królestwa [...].
Pismem z dnia 19 lipca 2005 r. skarżący wystąpił do organu o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia pełnienia przez niego funkcji w [...].
Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2005 r. Komendant [...] Policji zawiesił postępowanie.
W piśmie z dnia 28 lutego 2006 r. skarżący podniósł, że w trakcie pełnienia misji dyplomatycznej w ramach członkowstwa w Klubie Strzeleckim [...] realizował swoje zainteresowania w zakresie strzelectwa. Po powrocie do kraju zamierza je kontynuować i w tym celu podjął działania zmierzające do uzyskania członkowstwa w sekcji strzeleckiej klubu [...], uzyskaniu patentu i licencji strzeleckiej. Podnoszenie kwalifikacji strzeleckich zamierzał także realizować w toku pełnienia służby w [...] i prowadzonych ćwiczeń dla funkcjonariuszy. Do pisma dołączył zaświadczenie uprawniające do przewozu z zagranicy przez obywateli polskich broni i amunicji na potrzeby własne, potwierdzenie członkowstwa w Klubie Strzeleckim [...], protokół przyjęcia karabinka sportowego kaliber 5,6 mm CZ 452 ZKM do depozytu policyjnego. Następnie pismem z dnia 24 kwietnia 2006 r. skarżący wystąpił do organu o podjęcie zawieszonego postępowania. Dołączył m.in. patent strzelecki uprawniający do uprawiania strzelectwa w dyscyplinach: s. pneumatyczne i s. kulowe, pismo p.o. Dyrektora Gabinetu Szefa [...] popierające jego starania o uzyskanie pozwolenia.
W piśmie z dnia 25 czerwca 2007 r. ponowił wniosek o podjęcie postępowania. Podniósł, iż rozwijanie umiejętności strzeleckich w oparciu o broń należącą do kategorii sportowej długiej broni palnej będzie wartościowym uzupełnieniem cyklu szkoleniowego realizowanego w związku z posługiwaniem się bronią służbową w [...]. Wskazał, iż w związku z pełnioną funkcją posiada pełną znajomość zasad i norm dotyczących posługiwania się bronią palną. Wraz z pismem złożył pismo p.o. Dyrektora Gabinetu Szefa [...] z dnia 25 czerwca 2007 roku.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. Komendant [...] Policji podjął postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie. W trakcie prowadzonego postępowania organ dołączył do akt sprawy informacje o skarżącym z Krajowego Rejestru Karnego, opinię o skarżącym wydaną przez Komendanta Powiatowego Policji w [...], wydruk z Krajowego Systemu Informacyjnego Policji, opinię Prezesa [...] sekcja strzelecka, z której wynika, że skarżący jest członkiem tego stowarzyszenia, zalega ze składką członkowską oraz nie wykazuje aktywności w zawodach strzeleckich. Organ przesłuchał także skarżącego, który zeznał, iż powodem wstąpienia do sekcji strzeleckiej [...] była konieczność spełnienia wymogu posiadania członkowstwa w klubie ze względu na wymóg formalny związany z uzyskaniem patentu strzeleckiego. Nadto podał, że nie przystąpił do egzaminu, o którym mowa w art. 53 B ust. 2 ustawy z 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej, nie posiada licencji "B", nie uczestniczył w oficjalnych zawodach strzeleckich na terenie RP ponieważ uprawia strzelectwo w oparciu o infrastrukturę [...]. Tam też doskonali swoje umiejętności. Przyznanie przedmiotowych uprawnień pozwoli mu na podnoszenie kwalifikacji strzeleckich w ramach pełnionej służby.
Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Komendant [...] Policji działając na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm. – dalej zwana ustawą o broni i amunicji) oraz art. 104 i art. 268 a Kpa odmówił wydania skarżącemu pozwolenia na broń palną sportową w celu uprawiania strzelectwa sportowego. W uzasadnieniu organ podniósł, iż brak jest dostatecznych przesłanek uzasadniających wydanie wnioskodawcy indywidualnego pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej. Ustawa o broni i amunicji wprowadza ścisłą reglamentację wydawania pozwoleń na broń. Wydanie pozwolenia może nastąpić tylko wówczas, gdy stosownie do art. 10 ust. 1 tejże ustawy strona dowiedzie i przekona organ Policji, że zachodzą obiektywne okoliczności, uzasadniające wydanie pozwolenia na broń. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż wyniki sportowe, predyspozycje, cykl treningowy stanowią podstawę do wydania indywidualnego pozwolenia na broń palną sportową. Zdaniem organu, fakt członkostwa w sekcji strzeleckiej klubu sportowego oraz chęć podnoszenia umiejętności strzeleckich, nie stanowią wystarczającej przesłanki faktycznej, dającej podstawę do wydania pozwolenia na broń w trybie indywidualnym. Nie ulega wątpliwości, że wydanie pozwolenia na broń palną sportową każdej osobie powołującej się na uprawianie strzelectwa sportowego, w sposób oczywisty przeczyłoby reglamentacyjnemu charakterowi ustawy o broni i amunicji. Wskazał na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdzające taką interpretację. Organ podkreślił fakt, że rozstrzygnięcie w żaden sposób nie pozbawia skarżącego możliwości uprawiania strzelectwa sportowego, jako że może on, korzystać z broni palnej, stanowiącej wyposażenie klubu, podnosząc jednocześnie swoje umiejętności, potwierdzając przy tym swoje zaangażowanie w uprawianie strzelectwa sportowego. Organ zaznaczył, że obowiązujące przepisy umożliwiają wszystkim klubom i organizacjom strzeleckim prawną możliwość dostępu do broni obiektowej i zaopatrzenie w taką ilość i rodzaj broni, jaka jest potrzebna do zaspokojenia potrzeb ich członków oraz organizacji zawodów. Organ podkreślił, że skarżący nie posiada dokumentu, o którym mowa w ust. 2 art. 53 B ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (tekst jednolity z 2001 r. nr 81, poz. 889 ze zm.), który stanowi potwierdzenie kwalifikacji sportowych, jakie powinna spełniać osoba, ubiegająca się o wydanie pozwolenia na broń do celów sportowych, na podstawie przepisów ustawy o broni i amunicji.
Odwołanie od powyższej decyzji Komendanta [...] Policji złożył skarżący wnosząc o wydanie decyzji pozytywnej w rozpatrywanej sprawie. W uzasadnieniu podniósł, iż organ całkowicie pominął przy rozpatrywaniu podania przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty stwierdzające przyznanie przez Służbę Bezpieczeństwa Ministerstwa Sprawiedliwości Królestwa [...] uprawnienia do posiadania długiej broni palnej bocznego zapłonu - tj. pozwolenia na posiadanie karabinka bocznego zapłonu CZ-2E-452 Z KM kal. 5,6 mm ( 0.22 LR ) i opiewającą na wymienioną jednostkę broni Europejską Kartę Broni. Podniósł, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji naruszył normę Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (91/477/EWG) zawartą w art. 5 in fine, z której wynika, że państwa Członkowskie nie mogą zabronić osobie zamieszkującej na ich terytorium posiadania broni, która została nabyta w innym Państwie Członkowskim, chyba, te zabraniają nabywania tej samej broni na swym terytorium. W związku z faktem, iż nie jest zabronione posiadanie w RP powtarzalnego karabinka bocznego zapłonu kaliber 5,6 mm ( 0.22 LR ), organ dysponując potwierdzonym przez Konsula RP w Królestwie [...] tłumaczeniem dokumentu pozwalającego na posiadanie w innym Państwie Członkowskim UE przedmiotowej broni, był zobowiązany przy wydawaniu decyzji administracyjnej uwzględnić obowiązujące prawo wspólnotowe, a więc zastosować normę zawarta w art. 5 in fine Dyrektywy i wydać decyzję uwzględniającą żądanie strony. Wskazał, że nie zamierza uczestniczyć we współzawodnictwie sportowym i tym samym w jego przypadku nie jest konieczne posiadanie licencji Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego kat. "B" .Posiadanie licencji stanowi warunek, ale tylko uczestnictwa we współzawodnictwie sportowym prowadzonym przez właściwy polski związek sportowy, a on takiego celu nie deklarował. Tak, więc, w ocenie skarżącego cały wywód organu dotyczący potwierdzenia kwalifikacji sportowych, w oparciu o art. 53 B ustawy o kulturze fizycznej nie ma w przedmiotowej sprawie, wobec braku deklaracji wnioskodawcy o zamiarze uczestnictwa we współzawodnictwie sportowym, odniesienia do stanu faktycznego i materiału dowodowego. Zarzucił organowi, iż nie przedstawił danych na podstawie, których przyjął, iż doskonalenie umiejętności strzeleckich w oparciu o inne niż etatowe dla funkcjonariuszy [...] jednostki broni, stanowiące - co potwierdził w oficjalnym piśmie Dyrektor Gabinetu Szefa [...] - wartościowe uzupełnienie cyklu szkoleniowego funkcjonariuszy i uzasadniające posiadanie przez wnioskodawcę własnych jednostek broni, nie jest dostateczną przesłanką na wydanie pozwolenia. Wskazał, że organ I instancji powołując się na "interes bezpieczeństwa i porządku publicznego" oraz na fakt wydawania pozwoleń tylko w sytuacjach "szczególnych", w żadnym z fragmentów uzasadnienia decyzji nie wykazał, dlaczego w niniejszej sytuacji interes obywatela ma być sprzeczny z interesem społecznym. W ocenie skarżącego organ nie wziął pod uwagę długoletniego posiadania przez wnioskodawcę pozwolenia na broń palną - bojową i kolekcjonerską oraz powołał się w uzasadnieniu na konieczność ścisłej reglamentacji wydawanych pozwoleń na broń, podczas gdy w ustawie o broni i amunicji ustawodawca nie wskazał powyższego kryterium.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 art. 268 a k.p.a. oraz art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ powołując się na treść art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji wywodził, iż wydanie przedmiotowego pozwolenia - przy przestrzeganiu zasady, że może to mieć miejsce w sytuacjach szczególnych - jest uzależnione od wystąpienia po stronie ubiegającego się okoliczności faktycznych, które uzasadniają wydanie takiego pozwolenia. Wskazał, że orzecznictwo sądów administracyjnych przesądza, iż samo tylko spełnianie wymogów formalnych, określonych w ustawie o broni i amunicji oraz przepisach wykonawczych (np. brak karalności, zdolność zdrowotna i psychiczna do dysponowania bronią czy przedstawienie dokumentów uprawniających do uprawiania strzelectwa i uczestniczenia we współzawodnictwie sportowym) jest niewystarczające dla uzyskania przedmiotowego pozwolenia. Wnioskodawca musi powołać okoliczności, które w sposób niekwestionowany potwierdzają potrzebę posiadania przez niego broni palnej do określonego celu, w tym przypadku w celu sportowym. Zwrócił uwagę, iż w postępowaniu administracyjnym podobnie, jak w sprawach cywilnych, obowiązuje zasada, iż ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z danego faktu wywodzi skutki prawne. W związku z tym, to przede wszystkim na skarżącym spoczywał obowiązek wykazania, że z uwagi na szczególne predyspozycje, wyniki sportowe, należy do osób, które powinny posiadać indywidualną broń sportową, ponieważ jej brak uniemożliwia mu udział w uprawianiu sportu strzeleckiego. Wskazał, że strona w toku postępowania administracyjnego udokumentowała swoją przynależność od 2006 r. do Sekcji Strzeleckiej [...], a także przedstawiła patent strzelecki uprawniający do uprawniania strzelectwa w dziedzinie strzelań: pneumatycznych, kulowych. Z informacji macierzystego klubu, jak i z protokołu przesłuchania strony z dnia 6 września 2007 r. wynika jednak, że skarżący nie bierze ona udziału zawodach w strzelectwie sportowym, choćby rangi klubowej. Na tej podstawie należy stwierdzić, że skarżący nie bierze udziału we współzawodnictwie sportowym, a zatem korzystanie przez niego z broni palnej sportowej będzie miało wyłącznie charakter rekreacyjny - nie jest on bowiem zawodnikiem uprawnionym do profesjonalnej rywalizacji sportowej. Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. Nr 155, poz. 1298), zawodnikiem jest osoba uprawiająca określoną dyscyplinę sportu i posiadająca licencję zawodnika uprawniającą do uczestnictwa we współzawodnictwie sportowym (art. 29 ust. 1 ustawy). Chociaż strona jest członkiem klubu strzeleckiego od 2006 r., to jednak wymienionej licencji nie posiada. O rekreacyjnym charakterze uprawiania przez stronę strzelectwa sportowego, w świetle jej oświadczenia, świadczy też brak komunikatów z zawodów. Uzasadnia to stwierdzenie, że skarżący nie uprawia czynnie strzelectwa sportowego, a brak wyróżniających go w rywalizacji sportowej wyników nie daje podstaw do przyjęcia, iż w jego przypadku występuje ponadprzeciętna potrzeba posiadania indywidualnej broni sportowej. Wskazują natomiast, iż winno odbywać się ono na dotychczasowych zasadach. Zatem przedstawione przez stronę okoliczności, tj. posiadanie patentu strzeleckiego, przynależność do klubu strzeleckiego, możliwość poprawiania wyników sportowych przy użyciu własnej broni nie nakładają na organy Policji obowiązku wydania przedmiotowego pozwolenia na broń. Nie mają też one charakteru szczególnego, wyróżniającego stronę na tle innych osób ubiegających się o broń palną sportową - przeciwnie są one typowe, ponieważ powołują się na nie w zasadzie wszystkie osoby chcące posiadać własną broń sportową.
Organ wskazał ponadto na fakt, iż posiadanie przez obywatela polskiego pozwolenia na broń wydanego przez dane państwo członkowskie Unii Europejskiej, nie obliguje właściwych organów administracji publicznej w Polsce do wydania niejako "automatycznie" w tym zakresie pozwolenia. Należy bowiem zauważyć, że Dyrektywa Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni nr 91/477/EWG (Dz.U.UE.L.91.256.51Dz.U.UE-sp. 13-11-3) - na którą strona w odwołaniu powołuje się, będąc specyficznym źródłem prawa obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie art. 249 zd. 3 TWE wiąże każde państwo członkowskie UE, do którego jest kierowana w odniesieniu jedynie do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawiając organom krajowym wybór formy i środków realizacji celu w niej wyznaczonego. Zatem w odróżnieniu od rozporządzenia, dyrektywa ta nie wiąże w całości, lecz jedynie "co do skutku". Dla osiągnięcia tego skutku konieczna jest tzw. implementacja dyrektywy do krajowego porządku prawnego, która następuje w drodze ustawy bądź rozporządzenia. Wynika to, m. in. wprost z przepisu art. 3 tej dyrektywy, który stanowi, iż Państwa Członkowskie mogą w swym ustawodawstwie uchwalić przepisy surowsze niż przewidziane w niniejszej dyrektywie (...). Polski ustawodawca z tej kompetencji skorzystał, bowiem, jak już wspomniano wyżej, w Polsce dostęp do prawa do broni podlega ścisłej administracyjnej reglamentacji - j e g o uzyskanie jest możliwe na podstawie zgody właściwych organów wyrażonej w drodze decyzji administracyjnej. Nie każda zatem osoba może uzyskać pozwolenie na broń stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy, jest zobowiązana wskazać okoliczności, które rozstrzygnięcie zgodne z jej wolą uzasadniają. Zatem niezasadny jest pogląd strony, że w jej przypadku organ I instancji winien był zastosować wprost dyspozycję art. 5 in fine tej dyrektywy, bez uwzględniania przepisów ustawy o broni i amunicji i wydać jej analogiczne do belgijskiego pozwolenie na broń palną sportową. Podkreślił również, że jak wynika z argumentacji zawartej w odwołaniu, strona w [...] uzyskała zarówno pozwolenie na broń palną sportową, jak i Europejską kartę broni palnej jedynie na broń palną sportową bocznego zapłonu (karabinek marki CZ kal. 5,6 mm). Na posiadanie w Polsce tego rodzaju broni wymagana jest zgoda właściwego organu Policji. Zatem, mając na względzie dyspozycję art. 7 ust. 1 wspomnianej wyżej dyrektywy, należy stwierdzić, że strona nie spełniła określonego w tym przepisie wymogu posiadania na drugą wnioskowaną jednostkę broni palnej sportowej (centralnego zapłonu) stosownego pozwolenia za granicą, wydanego po uprzedniej zgodzie właściwego w Polsce organu w sprawach pozwoleń na broń. Organ wskazał również, iż o zasadności przyznania stronie przedmiotowego pozwolenia nie przekonuje również, podniesiona przez nią chęć doskonalenia umiejętności strzeleckich w ramach służby w [...], gdyż niewątpliwie nie jest to udział we współzawodnictwie sportowym, przez co wymieniona wyżej ustawa z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej rozumie indywidualną lub zbiorową rywalizację osób zmierzających, zwłaszcza w trakcie zawodów sportowych, do pokonania czasu, przestrzeni, przeszkód lub przeciwnika (art. 3 pkt 7).
Komendant Główny Policji nie dopatrzył się uchybień formalnych w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, w tym także naruszenia zasad rzetelności oceny przedstawionych przez stronę dowodów.
Organ podkreślił przede wszystkim, iż prawo do posiadania broni palnej nie jest prawem powszechnym, a dostęp do niego z woli ustawodawcy podlega administracyjnej reglamentacji, ponieważ można je posiadać za zgodą właściwego organu, wyrażoną w decyzji administracyjnej.
Skargę na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu strona podtrzymała zarzut naruszenia art. 5 in fine Dyrektywa Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni nr 91/477/EWG. Podkreślił konieczność bezpośredniego zastosowania w przedmiotowej sprawie zapisów powołanego rozporządzenia. Zarzucił organowi błędną interpretację – w sposób zawężający, nie znajdujący uzasadnienia w przepisach i stanowiących naruszenie prawa materialnego – interpretację art. 10 ust. 3 ustawy o broni i amunicji. Wskazał, że organ bezpodstawnie zakwalifikował wnioskodawcę do osób, które w zasadzie mogą jedynie uprawiać strzelectwo na poziomie rekreacyjnym, nie odnosząc się w sposób wyczerpujący, wskazany w art. 7,77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa do argumentacji i dowodów przedłożonych w sprawie dotyczących intensywności i zaangażowania wnioskodawcy w proces doskonalenia zawodowego z wykorzystaniem broni palnej. Podniósł, że organy podnosząc argument braku aktywności w zawodach strzeleckich jako uzasadniający odmowę zgody na posiadanie własnej broni całkowicie pomijają podawane przez skarżącego w toku postępowania informacje o cyklicznych sesjach treningowych i zajęciach praktycznych z wykorzystaniem broni palnej, realizowanych w ramach szkolenia strzeleckiego funkcjonariuszy [...]. Zarzucił organowi, iż nie wykazała dlaczego przyznanie wnioskowanego pozwolenia jest sprzeczne z interesem społecznym, zwłaszcza że żaden z organów nie ustosunkował się do faktu długoletniego posiadania przez skarżącego pozwolenia na broń palną bojową.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ Policji powtórzył przedstawioną w decyzji wykładnię art. 10 ust. 1 i 3 ustawy o broni i amunicji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżone decyzje nie naruszają bowiem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2007 r., którą odmówiono skarżącemu wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej.
Podstawowym zarzutem skargi, podnoszonym przez stronę skarżącą, także w trakcie postępowania administracyjnego, jest niezastosowanie bezpośrednio przez organ w niniejszej sprawie zapisów Dyrektywy Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni nr 91/477/EWG, które w ocenie skarżącego zobowiązują organ, w zaistniałym stanie faktycznym, do wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej. Skarżący wskazuje, iż zastosowanie w sprawie winien znaleźć, art. 5 in fine Dyrektywy, który stanowi, iż Państwa Członkowskie nie mogą zabronić osobie zamieszkującej na ich terytorium posiadania broni, która została nabyła w innym Państwie Członkowskim, chyba że zabraniają nabywania tej samej broni na swym terytorium. Mając na uwadze, iż nabył karabinek bocznego zapłonu w Królestwie [...] na podstawie wydanego tam pozwolenia, wskazuje, iż organ bezpośrednio powinien zastosować powyższy przepis bez konieczności odnoszenia się do przepisów wewnętrznych i w konsekwencji wydać przedmiotowe zezwolenie.
W ocenie Sądu zarzut powyższy uznać należy za chybiony. Dyrektywy są specyficznymi aktami prawnymi, które nie mają odpowiednika w prawie wewnętrznym państw członkowskich. Przepis art. 249(3) TWE definiuje dyrektywę jako akt prawny organów Wspólnoty, spełniający łącznie następujące przesłanki a) jest adresowany do państw członkowskich, b) prawnie wiążący odnośnie do wskazanych celów, c) pozostawiający organom państwa członkowskiego swobodę w doborze form i metod realizacji celów. Przepisy dyrektywy zawierają upoważnienie i zobowiązanie skierowane do państwa członkowskiego do wykonania wskazanych w niej celów poprzez ustanowienie stosownych przepisów powszechnie obowiązujących, nie zaś zobowiązanie do przeniesienia jej postanowień do prawa wewnętrznego, czy też nadania dyrektywie mocy bezpośrednio obowiązującej. Tym samym skutki prawne dyrektywy należy wiązać z obowiązkiem państwa członkowskiego do ustanowienia przepisów prawa powszechnie obowiązujących zapewniających realizację celów określonych w dyrektywie.
W piśmiennictwie przyjmuje się powszechnie, że bezpośredni skutek wywołują te przepisy prawa wspólnotowego, które 1) są jasne i precyzyjne, 2) są bezwarunkowe, 3) jeżeli nie podlegają wykonaniu przez państwa członkowskie lub instytucje Wspólnoty, nie przyznają tym podmiotom kompetencji do działania na zasadzie uznania lub władzy dyskrecjonalnej (test Van Gend en Loos). O ile bezpośrednia stosowalność i bezpośrednie obowiązywanie szczególnych form pochodnego prawa wspólnotowego jakimi są rozporządzenia i decyzje nie podlega co do zasady wątpliwości, to zagadnienie bezpośredniego skutku dyrektywy, rozumianego jako możliwość nałożenia na jednostki praw i obowiązków, a także regulującego obowiązki organów względem jednostek, wymaga rozważenia w powiązaniu z kwestią terminu wykonania dyrektywy i wykonaniem lub niewykonaniem (nienależytym wykonaniem) dyrektywy w terminie. Dyrektywa bowiem jest aktem, który do czasu upływu terminu do jej wykonania zawiera przepisy warunkowe, a zatem nie jest zdolna wywoływać, w tym okresie skutku bezpośredniego. Oznacza to, że zagadnienie bezpośredniego skutku dyrektywy może być zasadnie postawione tylko wyjątkowo i tylko w sytuacji, w której upłynął termin do wykonania dyrektywy, państwo członkowskie nie wykonało dyrektywy bądź wykonało ją nienależycie. Tym samym strona skutecznie będzie mogła się powołać w trakcie sporu z organem państwa na zapis dyrektywy dopiero w sytuacji jeżeli państwo członkowskie, w określonym terminie, nie wprowadzi zmian w swoim porządku prawnym zmierzających do zagwarantowania osiągnięcia celu, jaki stawia dyrektywa. Należy podkreślić, iż taka interpretacja właściwości dyrektywy i możliwości jej bezpośredniego stosowania znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (vide: wyrok z 4 grudnia 1974 r. Yvonne van Duyn v. Home Office 41-74, ECR 1974, s 01337, wyrok z dnia 8 października 1987 r. Criminal proceedings v. Kolpinghuis Nijmegen BV, ECR 1986, s 00723).
Na gruncie niniejszej sprawy skarżący domaga się zastosowania bezpośrednio w sprawie odmowy wydania pozwolenia na posiadanie broni sportowej zapisów Dyrektywy Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni nr 91/477/EWG. Dyrektywa powyższa jak wynika z jej zapisów wstępnych ma na celu harmonizację na terenie Wspólnoty ustawodawstwa dotyczącego broni, w tym przyjęcia przez wszystkie państwa członkowskie skutecznych zasad umożliwiających przeprowadzenie kontroli nabywania i posiadania broni palnej w Państwach Członkowskich. Zadaniem tego aktu jest zapewnienie harmonizacji ustawodawstwa dotyczącego broni palnej poprzez określenie ram, w których powinny się poruszać Państwa Członkowskie, dążąc do osiągnięcia celu wyznaczonego przez dyrektywę jakim jest ujednolicenie przepisów dotyczących broni palnej przy uwzględnieniu minimalnych standardów określonych omawianym przepisem. Należy przy tym podkreślić, iż dyrektywa w art. 3 pozwala Państwom Członkowskim na przyjęcie przepisów surowszych niż przewidziane zapisami tego aktu.
Na grunt systemu prawnego RP zapisy Dyrektywy zostały implementowane ustawą z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Ustawa ta jest aktem prawnym w oparciu, o który realizowane są na terenie kraju uprawnienia i obowiązki osób posiadających pozwolenie na posiadanie broni palnej oraz osób ubiegających się o wydanie takiego pozwolenia, z uwzględnieniem zapisów dyrektywy. Powołany akt w sposób kompleksowy i zgodny z celami określonymi w Dyrektywie reguluje na terenie RP kwestie dotyczące posiadania, nabywania, używania broni palnej, w tym także sportowej. W tym stanie rzeczy zastosowanie wprost dyspozycji art. 5 Dyrektywy, czego domaga się skarżący, nie jest w ocenie Sądu możliwe. Krajowy ustawodawca realizując nałożony Dyrektywą obowiązek uregulował w ustawie o broni i amunicji kwestie wydawania pozwoleń na posiadanie broni i przepisy te wiążą organ w tej kwestii. W ocenie Sądu omawiana ustawa w sposób pełny i właściwy, uwzględniając wskazania zawarte w dyrektywie, reguluje kwestie dostępu do broni i jej przepisy znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie wyłączając możliwość bezpośredniego stosowania norm dyrektywy.
Na marginesie należy wskazać, iż powołany przez skarżącego art. 5 in fine Dyrektywy, zdaniem Sądu w żaden sposób nie stoi w sprzeczności z uregulowaniami przyjętymi na gruncie prawa krajowego w ustawie o broni i amunicji. Polski ustawodawca skorzystał z uprawnienia jakie zostało mu udzielone w art. 3 Dyrektywy i wydanie pozwolenia na posiadanie przedmiotowej broni obwarował dodatkowymi warunkami, po których spełnieniu pozwolenia takie można uzyskać. Inna interpretacja powyższych zapisów prowadziłaby do sytuacji, iż dla ominięcia bardziej restrykcyjnych przepisów dotyczących posiadania broni palnej, obowiązujących w jednym państwie członkowskim wystarczyłoby zamieszkanie w państwie członkowskim posiadającym bardziej liberalne przepisy i po uzyskaniu stosownego pozwolenia powrót do poprzedniego kraju, gdzie właściwy organ na zasadzie pewnego automatyzmu, zobowiązany dyspozycją art. 5 Dyrektywy byłby zmuszony wydać pozwolenie z pominięciem przepisów wewnętrznych notabene wydanych na podstawie tejże dyrektywy. Taka interpretacja w ocenie Sądu jest niedopuszczalna.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, iż w sprawie organy Policji trafnie przyjęły, że materialno-prawną podstawę decyzji w przedmiocie wydania pozwolenia na broń palną sportową stanowi przepis art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z tym przepisem, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Przepis ustępu 3 pkt 3 art. 10 cytowanej ustawy stanowi, iż pozwolenie na broń może być wydane w szczególności w celach sportowych. Z brzmienia dyspozycji przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji wynika, że organy Policji mają obowiązek wydać pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności faktyczne, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Oznacza to, że wydanie pozwolenia na broń palną – przy przestrzeganiu zasady, że może to mieć miejsce w sytuacjach szczególnych – jest uzależnione od wystąpienia po stronie wnioskującej okoliczności faktycznych, które uzasadniają wydanie takiego pozwolenia. W ocenie Sądu, organy Policji nie mogą kierować się swobodnym uznaniem przy wydawaniu przedmiotowych pozwoleń, mają natomiast prawo swobodnej oceny materiały dowodowego (art. 80 k.p.a.), przy ustalaniu, czy sytuacja faktyczna ubiegającego się o pozwolenie uzasadnia jego wydanie (tak też wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1825/06, LEX nr 302567).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lutego 2003 r., sygn. III SA 1515/01, stwierdził, że brak po stronie osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń przesłanek negatywnych określonych w art. 15 ust. 1 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji, nie może być utożsamiane z obowiązkiem wydania takiej osobie pozwolenia na broń. Do wydania takiego pozwolenia niezbędne jest bowiem jeszcze ustalenie przez właściwy organ Policji, iż okoliczności faktyczne przedstawione przez osobę ubiegającą się o pozwolenie na broń uzasadniają wydanie takiego pozwolenia (art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji), przy czym decyzja wydana na podstawie powołanego przepisu, nie ma charakteru uznaniowego. Przeciwnie, jeżeli zajdą okoliczności w tym przepisie wymienione, to organy Policji mają obowiązek wydania pozwolenia na broń. Decyzja ta ma zatem charakter decyzji związanej. Takie stanowisko zajął też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05, LEX nr 201345. Tożsame stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 587/05, LEX nr 198319, w którym stwierdził również, że " Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela wynikających z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (zwłaszcza ochronie przewidzianej w art. 31 ust. 3 Konstytucji). Posiadanie broni jest ściśle reglamentowane. Decyzja w sprawie pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego; ma charakter decyzji związanej, co rodzi obowiązek wykazania przez ubiegającego się o pozwolenie na broń uzasadnionych okoliczności. Sam fakt przynależności do klubu strzeleckiego takiego powodu nie stanowi. Takimi okolicznościami uzasadniającymi posiadanie broni mogłyby być m.in. wybitne osiągnięcia w sporcie strzeleckim lub wykonywanie zawodu instruktora strzelectwa. (...)".
Ocena, czy w konkretnym przypadku występują szczególne okoliczności faktyczne należy do organów Policji. Organy te mogą w tym zakresie prowadzić bardziej lub mniej rygorystyczną politykę, a jej zasady nie podlegają kontroli Sądu, który kontroluje wyłącznie, czy ta ocena nie ma cech dowolności oraz czy przy wydaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego (tak również wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 lutego 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2520/05, LEX nr 220053).
Wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej musi być więc w każdym indywidualnym przypadku uzasadnione szczególnymi okolicznościami faktycznymi, przy czym – zgodnie z powołanym wyżej przez Głównego Komendanta Policji wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - nie mogą to być okoliczności subiektywne, lecz obiektywnie istniejące. Mając na względzie powyższe, oraz ustawową reglamentację pozwoleń na broń, podyktowaną względami bezpieczeństwa i porządku publicznego, w orzecznictwie sądowym przyjęto, że wyłącznie osobiste zamiłowanie, predyspozycje, czy też życzenia osoby ubiegającej się o pozwolenie nie mogą być uznane za wystarczające do wydania pozwolenia na broń palną. W sprawach pozwoleń na broń palną sportową Policja winna się kierować indywidualnymi i rzeczywistymi potrzebami wnioskodawców - członków klubu i stowarzyszeń strzeleckich. Wśród osób wykazujących rzeczywistą potrzebę posiadania indywidualnej broni strzeleckiej można wyróżnić, jak to niejednokrotnie podkreślał w swoich orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny, instruktora strzeleckiego, wybitnego zawodnika sportów strzeleckich (np. wyroki NSA: - z dnia 29 grudnia 2000 r., sygn. III SA 2865/99, LEX nr 47998; - z dnia 6 listopada 2003 r., sygn. III SA 3189/01; z dnia 5 listopada 2002 r., sygn. III SA 454/01).
Zdaniem Sądu, z uzasadnienia obu zaskarżonych decyzji wynika, iż skarżący spełnia w ocenie organów Policji kryteria formalne do wydania pozwolenia na broń palną sportową, zaś odmowa jego wydania jest następstwem przede wszystkim uznania, że skarżący nie wykazał w toku postępowania administracyjnego, aby znajdował się w szczególnej sytuacji usprawiedliwiającej wydanie mu indywidualnego pozwolenia na broń sportową. Nie można bowiem w ocenie Sądu przyjąć za okoliczność uzasadniającą wydanie przedmiotowego pozwolenia deklarowana przez skarżącego chęć podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Skarżący argumentuje, iż posiadanie broni sportowej umożliwi mu uczestnictwo w ćwiczeniach strzeleckich, przy wykorzystaniu obiektów szkoleniowych [...], co będzie stanowiło uzupełnienie cyklu szkoleniowego i pozwoli na podniesienie jego zawodowych kwalifikacji. Zdaniem Sądu jednak organ tak I jak i II instancji zasadnie, rozpatrując sprawę, przyjęły, iż podstawowym celem do jakiego wydawane jest pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej jest współzawodnictwo sportowe. Celem uzyskania pozwolenia jest w tym przypadku chęć poprawiania wyników sportowych czy umiejętności strzeleckich. Nie można uznać jak słusznie wskazał to organ, za okoliczność uzasadniającą wydanie pozwolenia chęć podnoszenia przez skarżącego kwalifikacji zawodowych. Jest to stanowisko tym bardziej właściwe gdy weźmie się pod uwagę, iż jak sam skarżący wskazuje instytucja, w której pracuje zapewnia mu stosowną bazę szkoleniową, zapewniającą mu możliwość podnoszenia umiejętności strzeleckich.
Zdaniem Sądu, w motywach zaskarżonych decyzji organy Policji dostatecznie wyjaśniły kryteria, jakimi kierowały się przy podjęciu decyzji odmawiającej udzielenia stosownego pozwolenia na broń, a stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Należy zauważyć, iż reglamentacja, oznaczająca w odniesieniu do broni palnej ograniczenie dostępu m.in. do jej posiadania, została wprowadzona ustawą i dotyczy w równym stopniu, na tych samych zasadach wszystkich obywateli, którzy dla otrzymania pozwolenia na broń powinni wykazać się szczególnymi cechami, różnymi zresztą w odniesieniu do różnych rodzajów tej broni. Fakt, że organy Policji odmówiły skarżącemu wydania pozwolenia na broń palną sportową nie oznacza, że nie jest on równo traktowany, lecz że nie spełnia warunków uzasadniających wydanie takiego pozwolenia. Ma on natomiast równe prawo do starania się o wydanie pozwolenia na broń i udowodnienia – zgodnie z przepisami ustawy – że powinno mu ono zostać wydane, o ile oczywiście uzasadni potrzebę i okoliczności uzasadniające wydanie takiego pozwolenia.
Zarzut naruszenia zasady zaufania obywateli do organów Państwa, tożsamy w istocie z zarzutem naruszenia jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, odnosi się w istocie do sposobu przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie. Wbrew zarzutom skarżącego nie narusza tej zasady wydanie decyzji odmownej – o ile jest ona, jak w tym przypadku, zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
Natomiast odnosząc się do sposobu przeprowadzenia postępowania administracyjnego Sąd uznał, że organy Policji zgodnie z prawem przeprowadziły postępowanie dowodowe i prawidłowo ustaliły istnienie wskazanych przez wnioskodawcę okoliczności, a następnie rozważyły ich znaczenie i dokonały oceny, czy uzasadniają one wydanie pozwolenia na broń. Na tym etapie, przy ocenie znaczenia powołanych i udowodnionych okoliczności, było miejsce na "uznaniowość" ze strony organu, nie oznaczające jednak dowolności. Organy Policji zasadnie przyjęły, że brak po stronie wnioskodawcy negatywnych przesłanek posiadania broni oraz fakt przynależności do klubu strzeleckiego, posiadanie licencji strzeleckiej uprawniającej do udziału w zawodach, patentu strzeleckiego, czy też chęć podnoszenia kwalifikacji zawodowych nie są okolicznościami uzasadniającymi w sposób wystarczający posiadanie własnej broni sportowej. Organy Policji prawidłowo też oceniły, że wskazane okoliczności pozwalają wnioskodawcy na czynne uprawianie sportu strzeleckiego w klubie sportowym przy użyciu broni klubowej, zaś podnoszenie kwalifikacji zawodowych powinno odbywać się w przypadku skarżącego w oparciu o bazę szkoleniową instytucji, w której jest on zatrudniony.
Z zaskarżonej decyzji wynika, iż organ poprawnie ocenił, że skarżący spełnia kryteria formalne do wydania pozwolenia na broń palną sportową, ale nie wykazał okoliczności uzasadniających wydanie mu takiego pozwolenia.
Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa procesowego należy wskazać, że organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Należy też pamiętać, że w sprawach dotyczących wydania pozwolenia na broń, z samego sformułowania art.10 ust.1 ustawy o broni i amunicji wynika, iż to na stronie (wnioskodawcy) spoczywa ciężar udowodnienia – wykazania okoliczności uzasadniających wniosek ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2002 r., sygn. akt III SA 448/01, nie publ.). To nie organy Policji mają poszukiwać tych okoliczności, tylko wnioskodawca ma je wskazać i udowodnić.
W ocenie Sądu z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ rozważył cały materiał dowodowy oraz wystarczająco wyjaśnił kryteria, którymi kierował się przy podejmowaniu decyzji, zgodnie z wymogami art.107 § 3 k.p.a. Prawidłowo też przyjął, że podstawowym kryterium wydania pozwolenia na broń palną sportową winny być wyniki uzyskane w tej dziedzinie sportu, w ramach czynnego udziału strony wnioskującej w zawodach strzeleckich o stosownej randze.
W tym stanie rzeczy organ nie dopuścił się naruszenia prawa przyjmując, że skarżący nie wykazał, iż istniejące okoliczności uzasadniają wydanie mu pozwolenia na broń indywidualną, ani nie wykazał, że brak własnej broni w tak znacznej ilości uniemożliwi mu realizację zamiłowań strzeleckich oraz uprawianie sportu. Zaskarżona decyzja była zatem w płaszczyźnie procesowej zgodna z prawem.
Zdaniem Sądu, działanie organów Policji w rozpatrywanej sprawie było zgodne z prawem materialnym i przepisami postępowania. Organy administracji dokonując oceny przepisów i oceny stanu faktycznego muszą realizować swe zadania w sposób odpowiadający uzasadnionemu interesowi obywatela chyba, że wchodzi on w konflikt z interesem ogólnym. Z takim właśnie przypadkiem organy obu instancji miały do czynienia w niniejszej sprawie i dokonując oceny materiału dowodowego podjęły decyzje kierując się celami wynikającymi z ustawy o broni i amunicji, przedkładając interes społeczny nad interesem strony skarżącej.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło