VI SA/Wa 547/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-11
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Grażyna Śliwińska, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wszcząć postępowanie w celu stwierdzenia nieważności decyzji, po tym jak strona złożyła skargę do sądu administracyjnego na tę decyzję?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wszcząć postępowania w celu stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli strona złożyła już skargę do sądu administracyjnego na tę decyzję. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego wyklucza możliwość wszczęcia takiego postępowania wewnątrzadministracyjnego, z wyjątkiem sytuacji, gdy organ uwzględnia skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy (tryb autokontrolo). W przeciwnym razie dochodzi do niedopuszczalnej dwutorowości postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zaskarżenia decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) stwierdzającej nieważność innej decyzji NFZ. Postępowanie wyjściowe dotyczyło konkursu ofert na świadczenie usług medycznych. Po wyborze oferty jednego z podmiotów, dyrektor oddziału NFZ uwzględnił odwołanie skarżącego i wybrał jego ofertę. Prezes NFZ uchylił tę decyzję, a następnie stwierdził jej nieważność z powodu rażącego naruszenia prawa. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji po złożeniu skargi do sądu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r., stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu i zasądził od Prezesa NFZ na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi S. w G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz S. w G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...]Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej również Prezes NFZ, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku S. w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz uchylenie decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], stwierdzajacej nieważność decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy powyższą decyzję.
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
[...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] marca 2011 r. zamieścił ogłoszenie o konkursie ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego na obszarze [...] - powiat [...] - wraz z dyspozytornią na okres obowiązywania umowy od dnia [...] lipca 2011 r. do dnia [...] grudnia 2012 r. Świadczeniodawcy, którzy chcieli wziąć udział w postępowaniu winni byli składać swoje oferty do dnia [...]kwietnia 2011 r.
Do powyższego postępowania zostały złożone 2 oferty:
- oferta S. w [...]. (dalej skarżący),
- oferta N. będącego jednostką organizacyjną F. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (zwanego dalej uczestnikiem).
W dniu [...] maja 2011 r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania i dokonano wyboru oferty złożonej przez uczestnika postępowania.
Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r., skarżący złożył do [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia odwołanie, podnosząc iż komisja konkursowa dokonała wyboru oferty, która winna zostać odrzucona na podstawie przepisu art. 149 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach z uwagi na to, że zawierała rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. W dalszej części odwołania przedstawiono argumenty na poparcie powyższej tezy.
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] czerwca 2011 r. wydał decyzję nr [...], którą w oparciu o art. 154 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.) – dalej ustawa o świadczeniach, w zw. z art. 104 § 1 kpa, uwzględnił odwołanie skarżącego oraz zmienił rozstrzygnięcie komisji konkursowej, stwierdzając w swojej decyzji, że “w wyniku prowadzonego postępowania wybrana została oferta złożona przez S. w [...]".
Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. uczestnik postępowania wniósł bezpośrednio do Prezesa NFZ odwołanie od powyższej decyzji, zwracając się o podjęcie wszelkich działań zmierzających do usunięcia z obrotu prawnego decyzji nr [...], jako sprzecznej z treścią obowiązującego prawa. Jednocześnie wskazano, iż decyzja pierwszoinstancyjna dotknięta została wadą prawną oraz stanowiła przekroczenie zakresu kompetencji dyrektora Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., Prezes NFZ uchylił zaskarżoną decyzję.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Prezes NFZ sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r., prostując podstawę rozstrzygnięciaz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. na 138 § 2 k.p.a.
W dniu [...] lipca 2011 r. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu w Warszawie na decyzje z dnia [...]czerwca 2011 r.
W dniu [...] sierpnia 2011 r. Prezes NFZ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowiena z dnia [...] lipca 2011 r.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Prezes NFZ stwierdził niewazność postanowienia z dnia [...] lipca 2011 r., postanowienie to zostao utrzymane w mocy postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. Wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wojewódzi Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższe postanowienie z dnia [...] września 2011 r.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] Prezes NFZ z urzędu wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...]z dnia [...] czerwca 2011 r.
Wydając w dniu [...] sierpnia 2011 r. decyzję nr [...]Prezes NFZ stwierdził nieważność swojej decyzji Nr [...]z dnia [...] czerwca 2011 r., ponieważ decyzja ta zawierała rażące naruszenie prawa - w jej podstawie prawnej wskazano na art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tymczasem z podstawy prawnej wskazanej w decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. wynikało, iż organ wydający tą decyzję powinien orzec co do istoty sprawy, natomiast z treści powyższej decyzji wynikało, że Prezes NFZ uchylił decyzję Nr [...] Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r., ale jednocześnie nie dokonał rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. W związku z powyższym, treść decyzji Nr [...] Prezesa NFZ z dnia [...] czerwca 2011 r. była niezgodna z wskazaną w niej podstawą prawną. Tym samym, decyzja ta zawierała rażące naruszenie prawa.
W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesionego przez skarżącego, Prezes NFZ nie znalazł podstaw do uchylenia własnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. i w dniu [...] września 2011 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję [...], stwierdzajacą nieważność decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...].
W uzasadnieniu, organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że naruszył art. 61 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania, bez uprzedniego zawiadomienia stron o jego wszczęciu, ponieważ w dniu [...] sierpnia 2011 r. Prezes NFZ wydał postanowienie nr [...], w którym z urzędu wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji własnej decyzji nr [...]z dnia [...] czerwca 2011 r.
Prezes NFZ za bezzasadny uznał zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 158 k.p.a. oraz art. 56 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej p.p.s.a., art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zakazu wszczynania wewnątrzadministracyjnego postępowania kontrolnego przez organ administracji publicznej po złożeniu skargi do sądu.
W jego ocenie, decyzja z dnia [...] sierpnia 2011 r. została wydana w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., a zatem w trybie autokontroli i wobec powyższego, wniesienie skargi na decyzję tego organu z dnia [...] czerwca 2011 r. nie stanowiło przeszkody do wydania decyzji nr [...].
Pismem z dnia [...] października 2011 r. S. w [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie lub o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] września 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r., zarzucając:
I. naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:
- art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 73, art. 61 § 4 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącego o toczącym się postępowaniu odwoławczym, a tym samym niedopuszczenie go do udziału w postępowaniu odwoławczym; co skutkowało niemożnością zapoznania się skarżącego z odwołaniem, brakiem czynnego udziału skarżącego w postępowaniu odwoławczym i niemożnością zaprezentowania własnego stanowiska oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co tym samym rażąco naruszyło interes skarżącego,
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 158 k.p.a. oraz art. 56 i art. 170 p.p.s.a., art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zakazu wszczynania wewnątrzadministracyjnego postępowania kontrolnego przez organ administracji publicznej po złożeniu skargi do sądu na ten akt oraz naruszenie zasady prawa do sądu,
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niezbadanie okoliczności związanych z zasadnością dokonania przez komisję konkursową wyboru oferty uczestnika postępowania, co doprowadziło do uwzględnienia odwołania wniesionego przez ten podmiot i w konsekwencji zawarcia z nim umowy, mimo iż postępowanie odwoławcze przed organem pierwszej instancji wykazało, że komisja konkursowa popełniła błąd przyznając skarżącemu 42 punkty rankingowe zamiast 45 w kryterium ciągłość - błędnie uznając, iż ten nie posiada [...] na wyposażeniu środka transportu dla specjalistycznego zespołu ratownictwa medycznego i w konsekwencji końcowa ocena wyniosła dla uczestnika postępowania 160 natomiast dla skarżącego 161.
W uzasadnieniu skarżący rozwijając powyższe zarzuty, przedstawił przebieg postępowania administracyjnego w sprawie, rozszerzając je o zakres nieobjęty przedmiotem niniejszego postępowania.
W odpowiedzi na skargę, Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko oraz odnosząc się do zarzutów skargi, organ odwoławczy podtrzymał stanowisko, iż zaskarżone decyzje zostały wydane przez Prezesa NFZ w trybie autokontroli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga S. w [...] jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2011 r. narusza prawo.
Istota postępowania w niniejszej sprawie sprowadza się w pierwszej kolejności do rozważenia kwestii dotyczącej relacji postępowania sądowego, którego przedmiotem jest kontrola decyzji ostatecznej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r. i wydania przez ten sam organ decyzji stwierdzającej nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r., co nastąpiło decyzją z [...] VIII 2011 r. Chodzi przy tym o sytuację, w której skarga do sądu, na decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r., złożona została w dniu [...] lipca 2011 r. przed wszczęciem przez organ postępowania w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności, a następnie wydania skarżonej decyzji. Taka bowiem sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.
W niniejszej sprawie Sąd ograniczy się jedynie do rozważań dotyczących decyzji stwierdzającej nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r., bowiem to jest przedmiot niniejszego postępowania.
Poddając to zagadnienie rozważaniom na wstępie należy zauważyć, że w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, a także w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie została zawarta żadna norma prawna wprost odnosząca się do powyższego zagadnienia.
W szczególności żadnego postanowienia w tej kwestii nie zawiera art. 56 p.p.s.a., którego norma prawna ogranicza się do stanu faktycznego, w którym skarga do sądu administracyjnego została wniesiona po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania.
Skład orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że w niniejszym wypadku nie jest dopuszczalne wywodzenie a contrario do postanowień tego przepisu, że po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego jest dopuszczalne wszczęcie postępowania administracyjnego.
Uprawnienia organu administracji publicznej, po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, zostały bowiem określone w art. 54 § 3 p.p.s.a. i ograniczone do uwzględnienia skargi w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Kompetencja organu do weryfikacji decyzji w trybie autokontroli jest jedynym wyjątkiem od zakazu badania przez organ sprawy po wniesieniu skargi. Odmienna wykładnia mogłaby doprowadzić do równoległego badania sprawy przez organ administracji publicznej i sąd administracyjny.
Skoro zatem zostało już wszczęte postępowanie sądowe zmierzające do oceny prawidłowości postępowania (sądowa kontrola decyzji [...] czerwca 2011 r.), to brak jest podstaw by dawać pierwszeństwo postępowaniu administracyjnemu, które uruchomione zostało po wszczęciu postępowania przed sądem administracyjnym, co na gruncie rozpatrywanej sprawy jest bezsporne, bowiem skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert została złożona przez S. w [...] w dniu [...] lipca 2011 r. a postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r. w wyniku którego została wydana zaskarżona decyzja zostało wszczęte w dniu [...] sierpnia 2011 r.
Przyjmując niedopuszczalność dwutorowości postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w stosunku do ostatecznych decyzji stwierdzić należy, że po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego wykluczona jest możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego. Takie stanowisko zgodne jest z orzecznictwem NSA i poglądami wyrażanymi w doktrynie. Już pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) przyjmowano, że po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego nie jest dopuszczalne wszczęcie przez organ administracji publicznej w tej samej sprawie postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji. Pogląd taki wyrażono w uzasadnieniu wyroku NSA OZ w Gdańsku z dnia 7 stycznia 1999 r. sygn. akt II SA/Gd 1353/99 (OSP zeszyt 5 z 2000 r., poz. 81) oraz w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. akt FPS 12/99, Lex nr 41266, w której również przedstawiono aprobujące taką tezę poglądy doktryny, które dla zobrazowania problemu sąd orzekający w niniejszej sprawie przytacza, gdyż uchwała zachowała, mimo zmiany przepisów, swój walor prawny. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m. in., że: "ustawa o NSA, podobnie jak uchylone przez tę ustawę przepisy działu VI k.p.a., zawiera uregulowania zmierzające do wyłączenia konkurencyjności nadzwyczajnych postępowań administracyjnych z postępowaniem sądowoadministracyjnym, wszczętych prawnie skutecznym wniesieniem skargi. Wymaga jednak podkreślenia, że art. 35 ust. 4 ustawy o NSA dotyczył wprost tylko jednego przypadku zbiegu nadzwyczajnych postępowań administracyjnych z postępowaniem wszczętym wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, wyłączając możliwość wniesienia tej skargi, jeżeli toczy się postępowanie administracyjne (...) w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności aktu albo innej czynności". Co prawda powołany przepis ustawy o NSA nie wprowadzał zakazu wszczynania nadzwyczajnych postępowań administracyjnych w sprawach,w których wniesiono skargę do NSA. Zakazu takiego nie przewidywały także przepisy dawnego działu VI k.p.a. Jednakże na tle przytoczonych rozwiązań prawnych zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie z reguły przyjmowano, że wniesienie prawnie skutecznej skargi do NSA stanowi przeszkodę do wszczęcia w sprawie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego.
Wśród przedstawicieli doktryny pogląd taki wyraził m.in. A. Zieliński (J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1989, s. 333).
Natomiast po wejściu w życie ustawy o NSA, Sąd ten wypowiedział się w rozważanej kwestii w wyroku z dnia 7 stycznia 1999 r., sygn. akt II SA/Gd 1353/98 (OSP 2000, nr 5, poz. 81), uznając za niedopuszczalne wszczęcie przez organ administracji publicznej postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji po wniesieniu skargi w tej sprawie do sądu administracyjnego. Zgodnie z postanowieniami tego ostatniego wyroku po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego organ administracji publicznej był uprawniony do uchylenia i zmiany zaskarżonej decyzji tylko na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA. L. Żukowski w glosie do tego wyroku (OSP 2000, nr 5, s. 265-270) podzielił w całości wyrażony w nim pogląd i zauważył, że skutkiem prawnym wniesienia skargi do NSA jest powstanie ex lege nowego stosunku prawnego, w którym organ administracji publicznej staje się tylko przeciwnikiem procesowym strony, traci zatem swe kompetencje do weryfikacji stosunku prawnego, ukształtowanego wcześniej przez wydanie decyzji administracyjnej, w znaczeniu materialnym i procesowym. Wyjątkiem jest w tym wypadku wynikająca z art. 38 ust. 2 ustawy o NSA kompetencja tego organu do weryfikacji zaskarżonej decyzji w trybie autokontroli.
Prezentowane wyżej stanowisko o niedopuszczalności podwójnej drogi sądowej i administracyjnej, zdaniem doktryny, zachowuje swoją aktualność w świetle przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zauważa się nadal, że w celu zapobieżenia dwutorowości postępowania administracyjnego należy przyjąć, że po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego wykluczona jest możliwość wszczęcia takiego postępowania wewnątrzadministracyjnego (por. T.Woś w T. Woś. H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Warszawa 2005 r., str. 269 oraz A. Kabat , B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat,M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005). Podobne stanowisko prezentują w swoim orzecznictwie sądy administracyjne (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 października 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 348/05, niepubl., wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1138/05, niepubl., wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 października 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 660/09, Lex nr 519892).
Przenosząc powyższe poglądy na kanwę niniejszej sprawy uznać należy, za niedopuszczalne wszczęcie przez organ administracji publicznej postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. po wniesieniu skargi w tej sprawie do sądu administracyjnego. Wobec powyższego należy przyjąć, że stwierdzenie nieważności decyzji, co do której została złożona skarga do WSA, nie jest dopuszczalne jeżeli nastąpiło to po wniesieniu skargi do Sądu na decyzje z dnia [...] czerwca 2011 r.
W niniejszej sprawie nie można również przyjąć, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2011 r. została wydana w wyniku autokontroli - w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., gdyż wydając decyzję w ramach autokontroli organ nie wszczyna z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tylko powołując się na art. 54 § p.p.s.a. orzeka zgodnie z żądaniem skargi.
W literaturze najczęściej przyjmuje się, że uwzględnienie w ramach autokontroli skargi na decyzję nie może ograniczyć się do uchylenia tego aktu. Organ ma bowiem obowiązek orzec w sposób ostateczny w sprawie administracyjnej bądź przez jej rozstrzygnięcie co do istoty (uchylając w razie potrzeby decyzję wydaną w pierwszej instancji), bądź przez umorzenie postępowania (szerzej T. Kiełkowski, Uprawnienia autokontrole..., s.186). Natomiast J.P. Tarno uważa, że w ramach autokontroli możliwe jest również uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, "jeżeli takie żądanie zawarto w skardze" (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi..., 2044 s. 106). Podobne stanowisko zajmuje R. Mikosz (Skutki prawne uwzględnienia przez organ administracji publicznej skargi wniesionej do sadu administracyjnego, ZNSA 2007, nr 5-6, s. 7 i n.). Autor ten nie podziela m.in. zastrzeżeń podnoszonych przez przeciwników tej koncepcji, że w takim wypadku strona pozbawiona zostanie możliwości oceny jej racji przez sąd. R. Mikosz słusznie wskazuje, że "pozbawienie" to jest definitywne, gdyż ocena taka może nastąpić w toku ewentualnego rozpatrywania przez sąd skargi na rozstrzygnięcie wydane w ramach autokontroli (tamże, s. 15). Stanowisko wymienionych wyżej autorów należy podzielić. Przeciwko wydaniu zaskarżonej decyzji w ramach autokontroli świadczy również fakt, pouczenia stron o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy a następnie wydanie zaskarżonej decyzji. Tymczasem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, które ukształtowało się na tle poprzedniej regulacji instytucji autokontroli, zawartej w art. 38 ust.2 ustawy o NSA, przyjmowano, że na rozstrzygnięcie wydane w tym trybie przysługuje skarga bezpośrednio do sądu administracyjnego, bez uprzedniego wnoszenia środka zaskarżenia lub wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. np. uchwała NSA z dnia 20 marca 1999 r., OPS 16/99, ONSA 2000, nr 3, poz. 94). Stanowisko to należy uznać za aktualne również na tle art. 54 § 3.
Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji, o niewykonalności orzeczono w trybie art. 152 p.p.s.a. a o kosztach w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło