VI SA/Wa 601/11
WyrokWSA w Warszawie2011-05-25
Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Piotr Borowiecki, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości o powołaniu na stanowisko komornika sądowego, podjęta w ramach uznania administracyjnego, może być uznana za zgodną z prawem, jeśli skarżący zarzuca naruszenie przepisów proceduralnych, materialnych oraz przekroczenie granic swobody uznania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Minister Sprawiedliwości prawidłowo przeprowadził postępowanie o powołanie na stanowisko komornika sądowego. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, w tym wyłączenia pracownika, uzyskania opinii samorządu komorniczego oraz braku możliwości wypowiedzenia się przez stronę, zostały uznane za niezasadne. Sąd podkreślił, że wybór kandydata należy do uznania administracyjnego Ministra, który kierował się przede wszystkim doświadczeniem zawodowym i stażem pracy, co zostało należycie uzasadnione.Stan faktyczny
Skarżący A. G. złożył skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości, która utrzymała w mocy decyzję o powołaniu M. K. na stanowisko komornika sądowego i odmowie powołania skarżącego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 6, 77, 10, 24 § 1 pkt 5 K.p.a., a także przekroczenie granic swobody uznania administracyjnego. Wskazywał na wadliwość opinii samorządu komorniczego, brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz wydanie decyzji przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji poprzedzającej. Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że zarzuty są niezasadne, a wybór kandydata opierał się na uzasadnionych przesłankach, głównie doświadczeniu zawodowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2011 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego oddala skargę
Decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) oraz w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. z 2006 r., Nr 167, poz. 1191, z późn. zm.), po rozpoznaniu wniosku p. A. G. (kandydat I) o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2010 r. o powołaniu p. M. K. (kandydat II) na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. oraz odmowie powołania na to stanowisko kandydata I.
Kandydaci złożyli do Ministra Sprawiedliwości - za pośrednictwem Prezesa Sądu Apelacyjnego w S. - wnioski o powołanie na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w K.
Obydwaj kandydaci spełniali wymogi formalne wymienione w art. 10 z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji. Szczegółowa analiza kandydatów doprowadziła Ministra Sprawiedliwości do wniosku, iż właściwym kandydatem na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. jest kandydat II.
Powołany kandydat ukończył w [...] Wyższej Szkole Humanistycznej w [...] z wynikiem dostatecznym wyższe studia na kierunku administracja, uzyskując tytuł magistra. Od [...] kwietnia 1998 r. pracuje w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. Po odbyciu aplikacji komorniczej w dniach [...] lutego i [...] marca 2003 r. zdał egzamin komorniczy na ocenę dobrą. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w G. z [...] czerwca 2003 r. został powołany na stanowisko asesora komorniczego.
Kandydat I ukończył na Uniwersytecie [...] z wynikiem dostatecznym wyższe studia prawnicze uzyskując tytuł magistra. Ukończył również studia podyplomowe w zakresie wyceny nieruchomości. Aktualnie odbywa aplikację radcowską. Od [...] 2002 r. do [...] 2004 r. pracował w Agencji Własności Rolnej w [...] i[...]. Od [...] lutego 2004 r. do [...] 2009 r. pracował w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. Od [...] lutego 2009 r. do [...] 2010 r. zatrudniony był w Kancelarii Radców Prawnych Sp. komandytowa z siedzibą w K.. Od [...] maja 2010 r. pracuje w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w K.. Po odbyciu aplikacji komorniczej, w dniach [...] lutego i [...] marca 2007 r. zdał egzamin komorniczy na ocenę dobrą. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w S. z [...] czerwca 2007 r. został powołany na stanowisko asesora komorniczego.
Rada Izby Komorniczej w S. rekomendowała na przedmiotowe stanowisko kandydata II, podkreślając w uzasadnieniu przede wszystkim jego doświadczenie zawodowe.
Kandydaci zostali powiadomieni w trybie art. 10 K.p.a. o końcowym etapie postępowania oraz opiniach samorządu komorniczego, a także wezwani do ewentualnego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W odpowiedzi - w piśmie z dnia [...] września 2010 r. – kandydat II podtrzymał swój wniosek o powołanie na przedmiotowe stanowisko.
Kandydat I - w piśmie z dnia [...] października 2010 r. zwrócił uwagę m.in. na swoje wykształcenie prawnicze, ukończone studia podyplomowe, odbywaną aplikację radcowską oraz pozytywne opinie o swej pracy. Zakwestionował też opinię samorządu komorniczego.
Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Minister Sprawiedliwości, w ramach uznania administracyjnego, powołał na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. M. K. (kandydat II)
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył kandydat I.
Kandydat I w swoim wniosku z [...] listopada 2010 r. podniósł m.in., że zaskarżona decyzja jest lakoniczna, a organ nie wskazał, jakimi przesłankami kierował się podejmując decyzję. Przede wszystkim nie określono jakie znaczenie przypisano opinii samorządu komorniczego, co do której skarżący zgłosił szereg zastrzeżeń. Nie wskazano, czy do opinii tej mają zastosowanie przepisy K.p.a., co jest o tyle istotne, że w pracach samorządu brał udział przełożony kontrkandydata.
Ponadto Minister Sprawiedliwości nie ustosunkował się do takich kwestii, jak:
- ocena przydatności wykształcenia prawniczego w wykonywaniu funkcji komornika sądowego,
- ocena systematycznych szkoleń i nabywania kolejnych umiejętności przez wnioskodawcę (studia podyplomowe i odbywana aplikacja radcowska), co ma znaczenie ze względu na obowiązek określony w art. 16 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji,
- ocena przedłożonych przez skarżącego na podstawie art. 12 ust. 1 zd. 2 ww. ustawy opinii,
- wykładnia funkcjonalna zmiany art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, tj. regulacji dotyczących wymagań w zakresie wykształcenia, stawianych kandydatom na stanowisko komornika sądowego.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r. kandydat II zwrócił uwagę, że od ponad dwunastu lat zatrudniony jest w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. W tym czasie ukończył studia administracyjne oraz aplikację komorniczą i został powołany na stanowisko asesora komorniczego. Dopiero sześć lat po ukończeniu przez niego studiów i cztery lata po powołaniu na stanowisko asesora, ustawodawca zmienił wymogi w zakresie wykształcenia, stawiane kandydatom na stanowisko komornika. Kandydat I poinformował także, że od drugiego roku aplikacji, zgodnie z przepisami art. 30 ust. 2 w zw. z art. 33 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, samodzielnie prowadzi postępowania egzekucyjne, w których odpowiada za przeprowadzone czynności, kontakt ze stronami, a także aktywnie uczestniczy w prowadzeniu postępowań zastrzeżonych tylko dla komornika. Wielokrotnie pełnił też obowiązki zastępcy komornika. Cały czas podnosi swoje kwalifikacje zawodowe poprzez analizę literatury zapewnianej m.in. przez samorząd komorniczy i wydawnictwo "Currenda", analizę orzecznictwa. Na bieżąco rozwiązuje problemy powstające w toku prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Pracując dwanaście lat w kancelarii komornika uczestniczył w jej rozwoju, poznał też każdy aspekt działalności biurowej, brał udział we wszystkich rodzajach egzekucji w tym z nieruchomości, ze statków morskich, z udziałów i akcji. Nabyta wiedza i umiejętności powodują, że jest odpowiednim kandydatem na przedmiotowe stanowisko.
Analizując odwołanie skarżącego oraz materiał dowodowy organ odwoławczy podniósł, że postępowanie o powołanie na stanowisko komornika sądowego, z uwagi na wielość stron ubiegających się o powołanie na jedno stanowisko, prowadzone jest w trybie art. 62 K.p.a. Ma ono na celu wyłonienie kandydata spełniającego ustawowe wymogi oraz posiadającego kwalifikacje stwarzające prognozy najlepszego wykonywania tej funkcji.
Większość argumentów zawartych we wniosku skarżącego znanych było organowi administracyjnemu przed podjęciem zaskarżonej decyzji i rozważonych zostało przy jej podejmowaniu. Rozpatrując je ponownie uznać należy, że brak jest zasadnych podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.
Decyzja o obsadzie stanowiska komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] podjęta została po wszechstronnym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz zgodnie z przepisami prawa. Przy wyborze właściwej osoby Minister kierował się interesem społecznym i słusznym interesem stron.
Zgodnie z art. 11 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, wybór kandydata na stanowisko komornika sądowego pozostaje w kompetencji Ministra Sprawiedliwości.
Organ ponownie podkreślił, że obydwaj kandydaci spełniają wymogi formalne, przewidziane w art. 10 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji niezbędne do powołania na stanowisko komornika sądowego.
Odnosząc się do kwestii wykształcenia powołanego kandydata Minister wskazał, iż przy coraz większym skomplikowaniu stosunków społecznych, wykształcenie prawnicze jest najbardziej przydatne w zawodzie komornika sądowego. Nie oznacza to jednak, że w procedurze powoływania na stanowisko komornika należy z zasady wykluczać osoby z wykształceniem administracyjnym. Szanując zasadę praw nabytych ustawodawca w art. 12 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769), zwolnił z wymogu posiadania wyższego wykształcenia prawniczego kandydatów, którzy w dniu wejścia w życie ustawy pracowali na stanowisku asesora komorniczego. Do tych osób stosuje się art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w brzmieniu dotychczasowym. W ich przypadku wystarcza więc wyższe wykształcenie administracyjne.
W niniejszym postępowaniu obydwaj kandydaci przedstawili pozytywne opinie o swej pracy, z czego można wywnioskować, że powołany kandydat, pomimo braku wykształcenia prawniczego, prawidłowo radzi sobie z obowiązkami, które wykonuje na stanowisku asesora komorniczego. Posiada także odpowiednią wiedzę w dziedzinie egzekucji, czego dowodzi wynik, jaki uzyskał z egzaminu komorniczego - obydwaj kandydaci uzyskali z tego egzaminu ocenę dobrą, co oznacza, że w takim samym stopniu opanowali wiedzę niezbędną do wykonywania zawodu komornika sądowego. Kandydat II przedstawił dużą ilość rekomendacji i opinii pochodzących nie tylko od pracodawcy, ale też adwokatów i radców prawnych oraz aplikantów. Opinie te nie przesądzają jednak, że lepiej radzi on sobie z pracą na stanowisku asesora komorniczego niż kandydat I. Ponadto opinie te w dużej części dotyczą jego pracy w charakterze aplikanta radcowskiego.
Powołany kandydat pracował natomiast prawie trzykrotnie dłużej od kandydata I na stanowisku asesora komorniczego. Niewątpliwie posiada więc większe doświadczenie zawodowe potrzebne w pracy komornika, kilkakrotnie pełnił tez obowiązki zastępcy komornika.
Kandydat I kończąc studia podyplomowe w zakresie wyceny nieruchomości, czy odbywając obecnie aplikację radcowską z pewnością podnosi swoje kwalifikacje, nie są one jednak bezpośrednio związane z zawodem komornika sądowego. Okoliczności te nie mogą przesądzać o wyborze właściwej osoby zwłaszcza, że kandydat II, pracując od ponad dwunastu lat w kancelarii komorniczej, zapoznając się z orzecznictwem i rozwiązując problemy związane z wykonywaną pracą, także podnosi swoje kwalifikacje w zakresie potrzebnym w pracy zawodowej.
Odnosząc się na końcu do zarzutów dotyczących opinii samorządu, Minister Sprawiedliwości wskazał, że w niniejszej sprawie nie wpłynęła ona na wybór kandydata. Wprawdzie kandydat II otrzymał w niniejszym postępowaniu rekomendację samorządu komorniczego, ale to nie opinia przesądziła o jego wyborze, a także o odmowie powołania na przedmiotowe stanowisko kandydata I. Na marginesie organ stwierdził, że opinia Rady Izby Komorniczej w S. nie jest opinią wydawaną w trybie art. 106 § 1 K.p.a.
Organ nie zgodził się ze skarżącym, że z uzasadnienia decyzji nie wynikało, jakimi przesłankami kierował się organ przy wyborze kandydata. W tym przypadku przeważającym kryterium był staż pracy i doświadczenie zawodowe, ponieważ pozostałe kryteria wnioskodawcy spełniali w porównywalnym stopniu.
Reasumując, dobry wynik z egzaminu komorniczego oraz wieloletni staż pracy w kancelarii komorniczej, w tym na stanowisku asesora komorniczego, uzasadniają przekonanie, iż kandydat II jest najwłaściwszym kandydatem na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w K.
Skargę na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kandydat I, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego oraz przekroczenie granic swobody uznania administracyjnego, tj.:
1) naruszenie art. 6 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zebranie dowodu w postaci opinii samorządu komorniczego z naruszeniem z art. 51 ust. 4 Konstytucji oraz art. 106 § 1 K.p.a.,
2) naruszenie art. 10 K.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącego o zakończeniu postępowania poprzedzającego wydanie decyzji ostatecznej Nr [...], a przez to uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,
3) naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 K.p.a., polegającego na wydaniu decyzji ostatecznej Nr [...] przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji poprzedzającej Nr [...],
4) przekroczenie granic swobody uznania administracyjnego poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż jedynym kryterium oceny kwalifikacji kandydata na stanowisko komornika sądowego może być staż pracy.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz poprzedzającej decyzji z dnia [...] października 2010 r., a także o wstrzymanie wykonania wyżej wymienionych decyzji; zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.
Przedstawione zarzuty zostały obszernie rozwinięte w uzasadnieniu skargi
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie.
Zdaniem Ministra Sprawiedliwości zarzuty podniesione w skardze nie są zasadne.
Odnosząc się, w pierwszej kolejności, do zarzutu naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. Minister zauważył, że przepis ten w obecnie obowiązującym brzmieniu stanowi wprost, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest wyjątkiem od klasycznie rozumianej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 127 § 3 K.p.a. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się przepisy dotyczące odwołań, ale tylko odpowiednio. W przypadku organu monokratycznego, jakim jest Minister Sprawiedliwości art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. nie może mieć zastosowania (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., I OPS 13/09).
Na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 199 ze zm.) Minister wykonuje swoje zadania przy pomocy m.in. sekretarza i podsekretarzy stanu. Wyznaczony podsekretarz Stanu, na podstawie zarządzenia Ministra Sprawiedliwości nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., sprawuje stałe zastępstwo Ministra Sprawiedliwości w sprawach podpisywania decyzji o powołaniu i odwołaniu komorników sądowych.
Wobec powyższego decyzja wydana na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pozostaje decyzją Ministra i art. 24 § 1 K.p.a. nie ma tu zastosowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 84/10).
Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. Kandydat II był zawiadamiany, tak jak inni uczestnicy postępowania, o każdym jego etapie i wiedział, że zawsze może zapoznać się z aktami. Kandydat I został poinformowany, stosownie do treści art. 131 K.p.a. w zw. z art. 127 i 10 K.p.a., o wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy (otrzymał odpis tego wniosku) i miał prawo w tej sprawie zająć stanowisko, co też uczynił pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. Nie przedstawił żadnych nowych okoliczności, co do których kandydat II powinien się wypowiedzieć, i które miały wpływ na rozstrzygnięcie. Nieustanna polemika stron za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości nie ma znaczenia dla wyniku postępowania. W każdym stadium postępowania o obsadę stanowiska komornika strona może również przeglądać akta sprawy oraz sporządzać z nich notatki i odpisy ( art. 73 § 1 K.p.a.). Nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżący zapoznał się z aktami przedmiotowego postępowania, co mógł przecież uczynić na każdym jego etapie (skarżący zapoznał się z aktami [...] stycznia 2011 r., po wydaniu decyzji utrzymującej w mocy).
Wbrew twierdzeniom skarżącego, Minister Sprawiedliwości rozpatrzył cały materiał dowodowy zebrany w sprawie oraz uzasadnił swój wybór. Niezrozumiałe i nielogiczne jest twierdzenie skarżącego, że jedynym kryterium oceny kwalifikacji kandydata był staż pracy. Wybierając osobę właściwą na stanowisko komornika sądowego Minister wskazał kryteria, które wziął pod uwagę w niniejszej sprawie. Uwzględniono wyniki ze studiów i egzaminu komorniczego oraz doświadczenie zawodowe wnioskodawców. Kandydat I uzyskał ocenę dobrą z egzaminu komorniczego, co oznacza, że posiada odpowiedni poziom wiedzy w dziedzinie egzekucji. Z taką też oceną ukończył studia administracyjne. Ustawodawca, respektując prawa nabyte asesorów komorniczych, w art. 12 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769) zwolnił z wymogu posiadania wyższego wykształcenia prawniczego kandydatów, którzy w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 28 grudnia 2007 r., pracowali na stanowisku asesora komorniczego. W przypadku tych osób wystarcza więc wyższe wykształcenie administracyjne (zawodowe lub magisterskie).
Odnosząc się do kwestii dotyczącej opinii samorządu komorniczego Minister Sprawiedliwości ocenił, że zarzuty kandydata I są całkowicie nietrafne. W niniejszym postępowaniu treść opinii nie miała decydującego znaczenia dla wyniku postępowania (str. [...] decyzji utrzymującej w mocy). Minister powołał kandydata II na stanowisko komornika ponieważ uzyskał ocenę dobrą z egzaminu komorniczego, posiadał też znacznie większą praktykę i doświadczenie zawodowe od skarżącego, co jasno wynika z treści decyzji. Wbrew opinii skarżącego, Minister Sprawiedliwości nie musiał ustosunkowywać się do treści opinii, ponieważ jej treść nie była sprzeczna z wyborem Ministra. Brak pozytywnej opinii na temat skarżącego, w żaden sposób nie zaważył na rozstrzygnięciu. Ponadto organ wskazał na treść art. 11 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, z którego wynika, że brak opinii nie stanowi przeszkody do nadania wnioskowi o powołanie na stanowisko komornika, dalszego biegu. Jeśli więc upłynie 21 dni określone w ustawie, Minister może podjąć stosowną decyzję. Nadto organ stwierdził, że opinie wydawane w trybie art. 11 nie są opiniami w rozumieniu art. 106 K.p.a. Wydanie opinii nie stanowi współdziałania izby komorniczej z Ministrem Sprawiedliwości przy wydawaniu decyzji powołującej na stanowisko komornika sądowego, o którym mowa w art. 106 K.p.a. W obowiązującym stanie prawnym brak opinii izby komorniczej, zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, nie tamuje wydania decyzji. Przepis art. 106 K.p.a. ma natomiast zastosowanie jedynie wówczas, gdy z obowiązujących regulacji wynika, że brak stanowiska określonego organu uniemożliwia wydanie decyzji. Pogląd taki wynika np. z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2000 r., sygn. akt II k SA/Ka 2357/98.
Argumentem uzasadniającym powyższe jest także fakt, że izba komornicza jest stroną niniejszego postępowania. Organ współdziałający zaś praw strony nie posiada, lecz bierze udział w procesie decyzyjnym, wydając akt administracyjny w procesowej formie postanowienia. Stanowisko Ministra Sprawiedliwości znajduje uzasadnienie np. w wyrokach WSA w Warszawie: z dnia 23 sierpnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2154/05 oraz z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1825/07.
Reasumując, Minister Sprawiedliwości, działając w ramach uznania administracyjnego, miał prawo wybrać spośród kandydatów spełniających wymogi formalne niezbędne do powołania na stanowisko komornika sądowego osobę, która w jego opinii daje najpełniejszą gwarancję należytego wykonywania obowiązków komornika. Minister prawidłowo uzasadnił swój wybór i wskazał, które przesłanki uwzględnił przy podejmowaniu decyzji. Ewentualne uchybienia nie miały wpływu na wynik postępowania. Wbrew twierdzeniom skarżącego obie decyzje zostały wydane zgodnie z prawem bez cech dowolności oraz bez przekroczenia granic uznania administracyjnego.
Niezasadny jest również wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji, albowiem w niniejszej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r., którą po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymano w mocy decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2010 r. o powołaniu p. M. K. (kandydat II) na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. oraz odmowie powołania na to stanowisko A. G. (kandydat I).
Zaskarżonej decyzji kandydat, który nie został wybrany na stanowisko komornika, zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 6 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. (uzyskanie opinii samorządu komorniczego z naruszeniem z art. 51 ust. 4 Konstytucji oraz art. 106 § 1 K.p.a.), art. 10 K.p.a. (brak możliwości wypowiedzenia się co do decyzji ostatecznej) oraz art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 K.p.a., polegające na wydaniu decyzji ostatecznej przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji poprzedzającej.
Nadto skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z przekroczeniem granic swobody uznania administracyjnego poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż jedynym kryterium oceny kwalifikacji kandydata na stanowisko komornika sądowego może być staż pracy.
Odnosząc się do przedstawionych zarzutów należy najpierw zauważyć, że "Sądowa kontrola decyzji w sprawie powołania na stanowisko komornika sądowego wiąże się równocześnie z kontrolą decyzji w sprawie odmowy powołania na stanowiska komornika sądowego pozostałych zainteresowanych, co tym bardziej uzasadnia sądową kontrolę ww. decyzji z punktu widzenia przestrzegania konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji) oraz ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym m.in. wyrażonych w art. 6 i 7 k.p.a."(wyrok NSA z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II GSK 81/06, LEX nr 272189).
Powyższe stanowisko jest w orzecznictwie NSA powszechne, o czym przekonuje m.in. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II GSK 263/06, LEX nr 287951, w myśl którego "Uwzględnienie jednego z wniosków, czyli powołanie na stanowisko komornika sądowego jednego z zainteresowanych, musi spowodować równoczesną odmowę powołania pozostałych zainteresowanych. Oznacza to w istocie, iż sądowa kontrola decyzji w sprawie powołania na stanowisko komornika sądowego wiąże się równocześnie z kontrolą decyzji w sprawie odmowy powołania na stanowisko komornika sądowego pozostałych zainteresowanych, co tym bardziej uzasadnia sądową kontrolę ww. decyzji z punktu widzenia przestrzegania konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji) oraz ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym m.in. wyrażonych w art. 6 i 7 k.p.a."
Potwierdza to również wyrok NSA z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 313/06, LEX nr 342593, zgodnie z którym "Pogląd prawny prowadzący do uznania, iż sąd administracyjny może kontrolować jedynie decyzje o odmowie powołania na stanowisko komornika, zaś rozstrzygnięcie o powołaniu stanowi odrębną sprawę, nie zasługuje na uwzględnienie. Jego przyjęcie mogłoby bowiem prowadzić do nadużycia prawa i naruszenia konstytucyjnej zasady równego traktowania. Nie trzeba dodawać, iż osoba wyłoniona w takich warunkach mogłaby w międzyczasie rozpocząć prowadzenie kancelarii komorniczej, wykonywać czynności zawodowe, etc. A zatem nie tylko aspekt procesowy, ale przede wszystkim bezpieczeństwo obrotu prawnego, przemawiają za traktowaniem kwestii powołania i odmowy powołania na stanowisko komornika (w przypadku gdy o jedno miejsce ubiega się więcej osób niż jest miejsc) jako jednej sprawy, podlegającej w całości ocenie sądu administracyjnego. W tym kontekście trudno też uznać, aby interes prawny wnioskodawców, którzy nie zostali powołani na stanowisko komornika, nie pozwalał im na skarżenie decyzji w części dotyczącej powołania innego kandydata. Pogląd przeciwny prowadziłby bowiem do tego, iż konstytucyjnie gwarantowane prawo do sądu, przysługujące tym osobom, byłoby de facto iluzoryczne."
Należy uznać, że zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r. spełnia powyższe wymagania, tzn. traktuje kwestię powołania i odmowy powołania na stanowisko komornika (w rozpatrywanym przypadku gdy o jedno miejsce ubiegają się dwie osoby) jako jedną sprawę. Trafnie też Minister Sprawiedliwości uznał, że postępowanie o powołanie na stanowisko komornika sądowego, z uwagi na wielość stron ubiegających się o powołanie na jedno stanowisko, prowadzone jest w trybie art. 62 K.p.a. W takim też zakresie sprawa ta podlega w całości ocenie sądu administracyjnego.
Jednym z poważniejszych zarzutów skarżącego jest kwestia właściwości organu, który wydał zaskarżoną decyzję, a ściślej – interpretacji art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a., polegającej na wydaniu decyzji ostatecznej przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji poprzedzającej. Należy tutaj przypomnieć wskazówkę metodyczną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 442/06, iż "Zawsze tam, gdzie dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ (art. 127 § 3 k.p.a.) trzeba bezwzględnie oceniać, czy jest możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika przewidzianej w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
W ocenie Sądu, ten zarzut skarżącego nie jest zasadny. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko Ministra przedstawione obszernie w odpowiedzi na skargę.
Jednakże kwestia interpretacji art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a. nie została jednoznacznie rozstrzygnięta w piśmiennictwie i orzeczeniach sądów administracyjnych, a przytoczona przez organ odwoławczy uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., I OPS 13/09, oraz wyrok tegoż Sądu z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 84/10, powołane w odpowiedzi na skargę, nie są powszechnie akceptowane.
W ocenie Sądu, dla oceny podstaw wyłączenia pracownika, który w niższej instancji brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji (art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a.), istotne znaczenie ma szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie art. 127 § 3 K.p.a. Jest to postępowanie odnoszące się do decyzji wydanej przez ministra, od której przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Sąd podziela ocenę Ministra, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest wyjątkiem od klasycznie rozumianej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, w którym do tegoż wniosku stosuje się przepisy dotyczące odwołań, ale tylko odpowiednio. W tym zakresie Sąd podziela ocenę zawartą w wyroku NSA z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 235/06, LEX nr 235165, zgodnie z którą:
"1. Wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie można zaliczyć wprost do środków odwoławczych, a to z tego względu, że nie spełnia podstawowego warunku - uruchomienia toku instancji. Istotną cechą wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jest jego niedewolutyność. Wniesienie takiego środka nie powoduje przesunięcia kompetencji do rozpoznania lub rozstrzygnięcia sprawy na organ wyższego stopnia, lecz ponownie powierza ją temu samemu organowi.
2. Brak cechy dewolutywności powoduje określone konsekwencje w zakresie odpowiedniego stosowania do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przepisów dotyczących odwołań od decyzji. Wymóg odpowiedniego ich stosowania oznacza, że do wniosku i wywołanego nim postępowania nie znajdują zastosowania przepisy dotyczące odwołań i postępowania odwoławczego, które związane są z cechą dewolutowności odwołania. Należą do nich art. 129 § 1, art. 132, 133, 136, 138 § 2 k.p.a.
3. W przypadku podejmowania decyzji w trybie art. 127 § 3 k.p.a. nie ma również zastosowania nakaz wyłączenia pracownika przewidziany w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Nie można bowiem mówić o "niższej" i "wyższej" instancji, gdyż obie decyzje zostają wydane przez ten sam organ. Kompetencja do ponownego rozpatrzenia sprawy jest powierzona temu samemu organowi."
Dalej, należy pamiętać, że na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 199 z późn. zm.) Minister wykonuje swoje zadania przy pomocy m.in. sekretarza i podsekretarzy stanu. Wyznaczony podsekretarz Stanu, na podstawie zarządzenia Ministra Sprawiedliwości nr 35/10/BM z dnia 9 kwietnia 2010 r., sprawuje stałe zastępstwo Ministra Sprawiedliwości w sprawach podpisywania decyzji o powołaniu i odwołaniu komorników sądowych. Nie idzie więc takich przypadkach o jednorazowe upoważnienie do rozstrzygania jednej, określonej sprawy lub tego rodzaju spraw, ale o udzielone, w formie aktu prawa wewnętrznego (aktu wewnętrznego kierownictwa), pełnomocnictwo do stałego zastępstwa Ministra Sprawiedliwości w sprawach podpisywania decyzji o powołaniu i odwołaniu komorników sądowych. Z mocy tego umocowania właściwy sekretarz i podsekretarz stanu działa w wyznaczonych granicach jak minister. Ma więc rację Minister Sprawiedliwości stwierdzając, że decyzja wydana na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pozostaje decyzją Ministra i art. 24 § 1 K.p.a. nie ma tu zastosowania.
Generalnie biorąc, Sąd w tym składzie podziela stanowisko zajęte przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 968/07, LEX nr 395303, zgodnie z którym:
"1. Z uregulowania art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 199 ze zm.) wynika, że z mocy ustawy organ monokratyczny jakim jest minister wykonuje swe zadania przy pomocy sekretarza i podsekretarzy stanu, których zakres czynności sam ustala. To ustalenie zakresu czynności stanowi jednocześnie upoważnienie do ich wykonywania udzielone sekretarzom i podsekretarzom stanu.
2. Postępowanie w trybie art. 127 § 3 k.p.a. nie jest klasycznym postępowaniem dwuinstancyjnym obejmującym działanie dwóch organów niższej i wyższej instancji. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpatruje ten sam organ, który wydał zaskarżoną decyzję, a więc w przypadku Ministra może to być osoba upoważniona przez niego do wydawania decyzji w tego rodzaju sprawach.
3. W przypadku decyzji należącej do kompetencji ministra, podpisanie jej po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez tego samego podsekretarza stanu, który w ramach swego zakresu czynności podpisał pierwszą decyzję, nie stanowi naruszenia przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
4. Jeśli piastun organu - minister upoważnił do działania w zastępstwie siebie podsekretarza stanu, to ten podsekretarz, tak samo jak minister, jest uprawniony do wydawania decyzji po ponownym rozpoznaniu sprawy, a jego działanie nie prowadzi do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a."
Kolejny zarzut skarżącego, dotyczący uzyskania opinii samorządu komorniczego z naruszeniem z art. 51 ust. 4 Konstytucji oraz art. 106 § 1 K.p.a.), nie jest również – w ocenie Sądu – trafny.
W szczególności Sąd nie podziela oceny skarżącego, że opinia właściwej izby komorniczej, o której mowa w art. 11 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, jest opinią w rozumieniu art. 106 § 1 K.p.a.
Przypomnieć trzeba, że przywołany wyżej art. 11 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji ma następujące brzmienie: "4. Minister Sprawiedliwości przesyła odpisy wniosków o powołanie na stanowisko komornika wraz z załącznikami radzie właściwej izby komorniczej w celu wyrażenia opinii w terminie 21 dni. Brak opinii nie stanowi przeszkody do nadania wnioskowi dalszego biegu."
Niewątpliwie powołany wyżej przepis reguluje jedną z czynności postępowania mającego na celu powołanie komornika. Komornika powołuje Minister Sprawiedliwości na wniosek zainteresowanego (ust. 1), przy czym powinien najpierw, na wstępie tego postępowania, poinformować w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", o wolnym stanowisku komornika oraz wskazać rewir, w którym ma nastąpić powołanie, i prezesa sądu apelacyjnego, do którego w terminie jednego miesiąca od daty wskazanej w obwieszczeniu, należy składać wnioski o powołanie. (Pewne odmienności wykazuje tu zwolnienie stanowiska komornika wskutek śmierci albo odwołania komornika- ust. 2). Następnie, po upływie terminu, o którym wyżej mowa, prezes sądu apelacyjnego przesyła Ministrowi Sprawiedliwości (tzn. ma obowiązek przesłać) wnioski o powołanie na stanowisko komornika wraz ze złożonymi załącznikami (ust. 3). Z kolei, zgodnie z ust. 4 powołanego przepisu, Minister Sprawiedliwości przesyła odpisy wniosków o powołanie na stanowisko komornika wraz z załącznikami radzie właściwej izby komorniczej w celu wyrażenia opinii w terminie 21 dni. Brak opinii nie stanowi przeszkody do nadania wnioskowi dalszego biegu. Z przepisu tego wynika niewątpliwie, że Minister ma obowiązek przesłania odpisów wniosków o powołanie na stanowisko komornika wraz z załącznikami radzie właściwej izby komorniczej w celu wyrażenia opinii. Powyższa opinia powinna być wyrażona w terminie 21 dni. Jej brak nie stanowi jednak przeszkody do nadania wnioskowi dalszego biegu. Dalej, już przed rozpatrzeniem wniosku o powołanie na stanowisko komornika Minister Sprawiedliwości może zwrócić się do Krajowej Rady Komorniczej o wyrażenie opinii w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż czternaście dni. Brak opinii Rady nie wstrzymuje rozpoznania wniosku (ust. 5). W tej fazie postępowania Minister nie ma obowiązku zwrócenia się do Krajowej Rady Komorniczej o wyrażenie opinii w wyznaczonym terminie, ale w przypadku zwrócenia się z takim wnioskiem: 1) ma obowiązek wyznaczenia terminu jego rozpatrzenia, nie krótszy niż czternaście dni; 2) brak opinii Rady – jak można sądzić, po bezskutecznym upływie wyznaczonego termin - nie wstrzymuje rozpoznania wniosku. Dalsze fazy postępowania, następujące po otrzymania przez komornika zawiadomienia o powołaniu, regulują kolejne przepisy w/w ustawy.
Odnosząc się do przedstawionego postępowania mającego na celu powołanie komornika należy przede wszystkim zauważyć, że ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji w żadnym miejscu nie odsyła do przepisów K.p.a. Brak zatem najprostszej podstawy do traktowania opinii, o której mowa w art. 11 ust. 4 powołanej ustawy, jako opinii w rozumieniu art. 106 K.p.a.
Zgodnie z art. 106 § 1 K.p.a., jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Z przepisu tego wynika m.in., że: 1) wydanie decyzji powinno być wyraźnie uzależnione przez przepis prawa od zajęcia stanowiska przez inny organ; 2) stanowisko "innego" organu może mieć różną formę, a co za tym idzie – różną moc prawną, w tym również może mieć charakter opinii, 3) wydanie decyzji w postępowaniu głównym jest możliwe dopiero po zajęciu stanowiska przez "inny" organ (w postępowaniu uzgadniającym). Art. 106 § 5 K.p.a. stanowi, że zajęcie stanowiska przez organ uzgadniający (opiniujący) następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie.
O ile zatem w postępowaniu uzgodnieniowym uregulowanym w art. 106 K.p.a. wydanie decyzji w postępowaniu głównym jest możliwe dopiero po zajęciu stanowiska przez organ uzgadniający – nawet wtedy, gdy to stanowisko ma formę opinii, o tyle uzyskanie opinii w postępowaniu zmierzającym do powołania komornika, uregulowanym w art. 11 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji nie jest wymagane; przepis ten (art. 11 ust. 4) zobowiązuje co prawda Ministra do przesłania odpisów wniosków o powołanie na stanowisko komornika wraz z załącznikami radzie właściwej izby komorniczej w celu wyrażenia opinii, ale jednocześnie stanowi, że brak tej opinii nie stanowi przeszkody do nadania wnioskowi dalszego biegu. O ile zatem w postępowaniu uzgodnieniowym uregulowanym w K.p.a. wymóg zasięgnięcia opinii – niezależnie od jej mocy wiążącej – warunkuje wydanie decyzji w postępowaniu głównym, które jest obciążone wadą nieważności w przypadku niespełnienia tego warunku, o tyle wymóg zasięgnięcia opinii w postępowaniu zmierzającym do powołania komornika ma przed wszystkim charakter informacyjny – zmierza do poinformowania przez Ministra Sprawiedliwości rady właściwej izby komorniczej o kręgu osób, które złożyły wnioski o powołanie na stanowisko komornika; Minister nie tylko nie jest związany przesłaną opinią, lecz może dalej procesować przy jej braku (brak opinii nie stanowi przeszkody do nadania wnioskowi dalszego biegu). Ocenę tą potwierdza m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2154/05, LEX nr 281937, którym stwierdza się wprost, że "1. Opinie samorządu komorniczego są jednym z dowodów oceny przydatności kandydata do wykonywania zawodu komornika sądowego, nie są jednak dla Ministra Sprawiedliwości wiążące. Krajowa Rada Komornicza nie ma obowiązku wydania opinii w formie postanowienia." Również w wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2153/05, LEX nr 222059, stwierdzono, że "2. Organ nie jest związany opinią samorządu komorniczego, która jest dowodem podlegającym ocenie tak jak pozostały materiał dowodowy."
Dalej, ustawa o komornikach sądowych i egzekucji nie reguluje formy opinii rady właściwej izby komorniczej w postępowaniu o powołane komornika; można sądzić, że wobec kolegialnego charakteru tego ciała jego opinia będzie miała formę uchwały (w rozpatrywanej sprawie – uchwały nr [...] Rady Izby Komorniczej w S. z dnia [...] września 2010 r.). Brak podstaw do traktowania takich uchwał jak postanowień, od których służy środek odwoławczy. Jest to prostą konsekwencją zdecydowanie niewiążącego charakteru tych uchwał.
Minister Sprawiedliwości trafnie też zauważył, że izba komornicza była stroną kontrolowanego postępowania i właśnie z tego tytułu nie można jej było uznać za organ współdziałający w rozumieniu art. 106 K.p.a.
Reasumując – wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd nie widzi podstaw do traktowania opinii rady właściwej izby komorniczej o kandydacie na stanowisko komornika jako opinii w rozumieniu art. 106 K.p.a. Nie świadczy o tym ani odniesienie do przepisów K.p.a., ani kształt (treść) tej instytucji prawnej, określonej w art. 11 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Wbrew stanowisku skarżącego, z żadnego przepisu ustawy nie wynika obowiązek zapoznania kandydata z treścią tej opinii. Nie stanowi to, w ocenie Sądu, naruszenia zarówno przepisów postępowania, tj. art. 6 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., art. 106 K.p.a., jak i art. 51 ust. 4 Konstytucji RP.
Zgodnie z powołanym wyżej przepisem Konstytucji, "Każdy ma prawo do żądania sprostowania oraz usunięcia informacji nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych w sposób sprzeczny z ustawą." Przepis ten wymaga rozpatrzenia w całokształcie materii, której dotyczy, a mianowicie – pozyskiwania, gromadzenia i udostępniania przez władze publiczne informacji o obywatelach.
W ocenie Sądu, powyższy przepis dotyczy informacji zobiektywizowanych, poddających się obiektywizacji, nie zaś interpretowanych subiektywnie przez obywatela. Wychodząc z tego punktu widzenia Sąd starannie przestudiował opinię o kandydacie, zawartą w powołanej wyżej uchwale nr [...] Rady Izby Komorniczej w S. z dnia [...] września 2010 r. W znacznej części uchwały zawarto dane kandydatów warunkujące możliwość ich powołania na stanowisko komornika, wynikające wprost z art. 10 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Trudno tu więc mówić o informacjach nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych w sposób sprzeczny z ustawą. W dalszej części uchwały, w odniesieniu wyłącznie do kandydata, Rada zawarła następującą ocenę: "A. G. wykazał się sześcioletnim stażem pracy, w tym łącznie ponad dwuletnim na stanowisku asesora komorniczego. W okresie tym kandydat wyłącznie raz pełnił funkcję zastępcy komornika. Pomimo uznania wśród asesorów i aplikantów komorniczych nie przedstawił, zdaniem Rady niezbędnej opinii byłego pracodawcy Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. D. M." Trudno w tej ocenie, zresztą zrelatywizowanej ("zdaniem Rady") doszukiwać się, według Sądu, informacji nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych w sposób sprzeczny z ustawą.
W tym stanie rzeczy Sąd uważa zarzut naruszenia art. 51 ust. 4 Konstytucji RP za niezasadny.
Odnosząc się wreszcie do podniesionego w skardze zarzutu przekroczenia granic swobodnego uznania przez nieuzasadnione przyjęcie, iż jedynym kryterium oceny kwalifikacji kandydata na stanowisko komornika sądowego może być staż pracy, należy przede wszystkim potwierdzić, że powołanie na stanowisko komornika sądowego należy do decyzji uznaniowych. Ocenę tą potwierdzają m.in. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 6 kwietnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2153, LEX nr 222059, oraz z dnia 18 listopada 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1317/05, LEX nr 213455. W tym ostatnim wyroku stwierdzono też, że taka "2. Decyzja uznaniowa może być uchylona przez sąd administracyjny, w wypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a..). O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ nie uzasadnił swojego wyboru, pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotne dla sprawy materiały dowodowe."
Należy tutaj wskazać, że Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę odniósł się do tego zarzutu bezpośrednio, wskazując kryteria, które wziął pod uwagę w rozpatrywanej sprawie. Wskazał, że uwzględniono wyniki ze studiów i egzaminu komorniczego oraz doświadczenie zawodowe wnioskodawców. Przy pomocy tych kryteriów Minister dokonał szczegółowej analizy i oceny kandydatur na stanowiska komornika sądowego.
Nadto Minister Sprawiedliwości stwierdził, że opinia samorządu komorniczego nie miała decydującego znaczenia dla wyniku postępowania – mimo że jest zgodna z wyborem dokonanym przez organ.
Nadto, według zapewnień Ministra Sprawiedliwości, znajdujących potwierdzenie w aktach sprawy, obaj kandydaci zostali powiadomieni w trybie art. 10 K.p.a. o końcowym etapie postępowania oraz opiniach samorządu komorniczego, a także wezwani do ewentualnego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło