VI SA/Wa 691/14

WyrokWSA w Warszawie2014-07-24

Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Urszula Wilk, Dariusz Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu drugiej instancji, który nie jest ministrem ani Samorządowym Kolegium Odwoławczym, może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa)?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy decyzja dotknięta jest wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, które mogłyby stanowić podstawę do uchylenia decyzji w zwykłym trybie, nie są podstawą do stwierdzenia jej nieważności. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oznacza oczywistą sprzeczność treści decyzji z prawem, która nie może być akceptowana jako akt organu praworządnego państwa, a nie błędy w wykładni czy ustaleniach faktycznych.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji nakładającej na niego karę pieniężną za nieuiszczenie opłaty elektronicznej. Kolejne decyzje organu drugiej instancji (GITD) utrzymywały w mocy decyzję o nałożeniu kary, odmawiając jednocześnie stwierdzenia nieważności. Skarżący zarzucał naruszenie zasady dwuinstancyjności, zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz rażące naruszenie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną, stwierdzając brak przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2014 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę I. Stan sprawy przedstawia się następująco: Główny Inspektor Transportu Drogowego (nazywany dalej: "GITD") decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku R. P. (nazywanego dalej "skarżącym") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GITD z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji GIT D z dnia [...] października 2012 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję GITD z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000,00 (słownie: trzy tysiące) złotych z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej, utrzymał decyzję w mocy. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: 1. W wyniku kontroli drogowej, która miała miejsce w dniu [...] sierpnia 2012 r. G I T D decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000,00 złotych w związku z wykonywaniem przejazdu po drodze krajowej nr [...] wymienionej w załączniku nr 2 pkt 7 do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., w sprawie stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. 2013 r. poz. 1263 ze zm.) bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260, nazywanej dalej: "u.d.p."). 2. Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. GITD, po rozpoznaniu ww. wniosku skarżącego, decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2012r. w zakresie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd w dniu [...] sierpnia 2012 r. po drodze krajowej nr [...], na odcinku granica m. [...] (z wyłączeniem m. [...]). 3. Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z dnia [...] października 2012 r., którą Sąd odrzucił postanowieniem z dnia 25 lutego 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 2660/12. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2660/12 odrzucił skargę kasacyjną od ww. postanowienia. 5. Pismem z dnia [...] maja 2013 r. skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji GITD z dnia [...] października 2012 r. utrzymującej w mocy decyzję GITD z dnia [...] sierpnia 2012 r., na podstawie art. 16 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zarzucając wydanie decyzji z naruszeniem: art. 7 Konstytucji RP i art. 78 Konstytucji RP oraz art. 15 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez organ II instancji (który nie był ministrem ani SKO), a co za tym idzie pozbawienie strony możliwości złożenia odwołania do organu II instancji i pozostawienia jedynie możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 k.p.a., jak również art. 61 i art. 104 k.p.a. oraz art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. 6. GITD decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1 i 2 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji GITD z dnia [...] października 2012 r., odmówił stwierdzenia jej nieważności. 7. Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GITD z dnia [...] czerwca 2013 r., formułując zarzuty tożsame w treści z zarzutami podniesionymi we wniosku z dnia [...] maja 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji GITD z dnia [...] października 2012 r., w postaci naruszenia: - wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa oraz wyrażonej w art. 78 Konstytucji RP oraz art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez nieuzasadnione wydanie decyzji przez organ II instancji (niebędący ministrem, ani SKO), a co za tym idzie pozbawienie strony możliwości złożenia odwołania do organu II instancji, a jedynie wniosku o ponowne rozpatrzenie, - zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 7 i art. 9 k.p.a., tzn. zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej zasady udzielania informacji, a także art. 61 i art. 104 k.p.a., poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji bez przeprowadzenia faktycznego postępowania wyjaśniającego, - wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń, bez oceny okoliczności i wątpliwości wskazanych przez stronę na etapie kontroli drogowej oraz brak przeprowadzenia faktycznego postępowania wyjaśniającego, - unormowań Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, poprzez brak staranności organu w podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, - wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania poprzez wydanie decyzji i zawiadomienie o wszczęciu postępowania już podczas kontroli, co uniemożliwiło stronie skuteczne odniesienie się do postawionych zarzutów w postępowaniu wyjaśniającym, a następnie w postępowaniu odwoławczym. 8. GITD po rozpatrzeniu zarzutów skarżącego zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie, nie znalazł podstaw do zastosowania w sprawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jak również pozostałych przesłanek z podanego przepisu Odnosząc się do zarzutów wniosku, GITD wyjaśnił, że zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra nie służy odwołanie. Strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do którego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Stosownie do art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., ilekroć w k.p.a. jest mowa o ministrach - rozumie się przez to Prezesa i wiceprezesa Rady Ministrów pełniących funkcję ministra kierującego określonym działem administracji rządowej, ministrów kierujących określonym działem administracji rządowej, przewodniczących komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów, kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 4 k.p.a. Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym Główny Inspektor jest centralnym organem administracji rządowej podległym ministrowi właściwemu do spraw transportu. W związku z powyższym od decyzji wydanych przez GITD przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie, a nie odwołanie. GITD podkreślił, że podstawową zasadą kodeksu postępowania administracyjnego jest określona w art. 16 § 1 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznych, które mogą być zmienione lub uchylone tylko wówczas, gdy wynika to wprost z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego bądź z przepisów prawnych szczególnych, do których kodeks odsyła. Jedną z możliwości uchylenia decyzji jest przewidziana w art. 156 § 1 k.p.a. instytucja stwierdzenia nieważności decyzji dotkniętych kwalifikowanymi wadami prawnymi, z zastrzeżeniem, że regulacja zawarta w cyt. przepisie nie stanowi środka do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną. Uprawnienia organu stosującego art. 156 § 1 k.p.a. są węższe niż uprawnienia organu odwoławczego, który rozstrzyga ponownie sprawę pod względem merytorycznym, przeprowadzając w miarę potrzeby dalsze postępowanie wyjaśniające. Ma prawo korygować zarówno wady prawne decyzji, jak i wady polegające na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych lub powodujące inne nieprawidłowości. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie, czy dana decyzja została dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. GITD uznał, że w decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w sposób wyczerpujący odniósł się do kwestii naruszeń przepisów wskazanych przez stronę. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie podniosła nowych okoliczności i argumentów wskazujących na wyczerpanie przesłanki zawartej w art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności zaś dotyczącej wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). 9. Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z dnia [...] grudnia 2013 r., wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: - wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa oraz wyrażonej w art. 78 Konstytucji RP oraz art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez nieuzasadnione wydanie decyzji przez organ II instancji (niebędący ministrem, ani SKO), a co za tym idzie, pozbawienie strony możliwości złożenia odwołania do organu II instancji i pozostawienie możliwości złożenia jedynie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, - zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 7 i art. 9 k.p.a., tzn. zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej, zasady udzielania informacji, a także art. 61 i art. 104 k.p.a., poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji bez przeprowadzenia faktycznego postępowania wyjaśniającego, - wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń, bez oceny okoliczności i wątpliwości wskazanych przez stronę na etapie kontroli drogowej oraz brak przeprowadzenia faktycznego postępowania wyjaśniającego, - unormowań Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, poprzez brak staranności organu w podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, - wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania poprzez wydanie decyzji i zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz zawiadomienia o zakończeniu postępowania podczas kontroli drogowej, co uniemożliwiło skuteczne odniesienie się do postawionych zarzutów w postępowaniu wyjaśniającym, a następnie w postępowaniu odwoławczym, - art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji zawierającej wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, tj. naruszenie art. 107 k.p.a., powielenie treści swojej decyzji jako organu I instancji, - art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego decyzji, aby strona mogła poznać szczegółowe podstawy nałożenia kary pieniężnej, zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 k.p.a., tj. zasady praworządności i działania na podstawie przepisów prawa, zasady dążenia do prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, zasady udzielania informacji, - przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustalenia stanu faktycznego, z pominięciem obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego i z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasady dążenia do prawdy obiektywnej, - przepisów postępowania, tj. art. 77 k.p.a. i art. 136 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwotnej w sytuacji braku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i brak pełnego materiału dowodowego w sprawie nie pozwalał na wydanie decyzji, - art. 8 i art. 11 w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez sporządzenie ogólnikowego i dowolnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie przedstawiającego w sposób dostateczny zasadniczych powodów rozstrzygnięcia opartych jedynie na decyzji organu I instancji, - przepisu art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów stanowiącej o obowiązku dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a w następstwie tego dokonanie błędnego przypisania przedsiębiorcy materialnoprawnej podstawy odpowiedzialności, podczas gdy ocena materiału dowodowego dokonana przez organ I instancji i organ odwoławczy, w oparciu o który wydano decyzję, wskazywała na wątpliwości, - art. 7 k.p.a. i wynikającej z tego przepisu naczelnej zasady praworządności i dążenia do prawdy obiektywnej, art. 9 k.p.a. i wynikającej z tego przepisu naczelnej zasady informowania strony i art. 77 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niezbadanie sprawy pod względem faktycznym i prawnym, rozpatrzenie sprawy na podstawie niekompletnego i niewystarczającego materiału dowodowego, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz uchylanie się organu I instancji i organu odwoławczego od ustalenia całokształtu okoliczności faktycznych. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał w całości zarzuty podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. Skarżący, powołując się na art. 15 k.p.a. i art. 127 k.p.a. podkreślił, że strona ma prawo do dwukrotnego rozpoznania sprawy pod względem merytorycznym, tj. dwukrotnej oceny dowodów i analizy argumentów, opinii i żądań. Uzasadnienia obu decyzji GITD nie wzbudzały zaufania strony do organów władzy publicznej. W jej ocenie świadczyły o zamiarze osiągnięcia jednego celu w postaci ukarania skarżącego. Skoro postępowanie dowodowe miało na celu ustalenie faktów prawotwórczych, determinujących wynik sprawy, to prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu, w tym żądanie przeprowadzenia dowodów (art. 78 k.p.a.), nie może być na podstawie uznania organu ograniczane. Organ, działając w II instancji powinien przeprowadzić jeszcze raz postępowanie. Za niewystarczające skarżący uznał stwierdzenie o utrzymaniu zaskarżonej decyzję w mocy, skoro nie sprawdzono wszystkich zagadnień w trakcie postępowania odwoławczego. Uzasadniając zarzut naruszenia przez organ art. 107 § 3 k.p.a., skarżący podkreślił, że GITD w uzasadnieniu decyzji w ograniczonym zakresie odniósł się do treści odwołania, własną argumentację sprowadził do podania przepisów prawa, pomijając całkowicie uzasadnienie przyczyn, dla których utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Nie odniósł się do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. We wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji skarżący podniósł szereg wątpliwości, które zostały przez organ rozpatrzone lakonicznie, niektóre całkowicie pominięte. Organ powtórzył ponownie, że kara została nałożona prawidłowa, bez wyjaśnienia powodów przyjętego stanowiska. 10. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., która mogłaby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji GITD z dnia [...] października 2012 r. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). 2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. 3. W sytuacji, kiedy skarga zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji bądź postanowieniu został ustalony z uwzględnieniem wymaganych przepisów postępowania, przez co ustalenie to nie było wadliwe albo nie zostało skutecznie podważone. 4. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna. 5. W ocenie Sądu zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisów procesowych nie mogły odnieść skutku. Zdaniem Sądu orzekającego, organy zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Dokonana przez organy ocena materiału dowodowego była logiczna i zgodna z przepisami prawa i doświadczenia życiowego. Zawarte w decyzji ustalenia dowodzą, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Inna ocena dowodów w sprawie przez stronę skarżącą nie przesądza, że oceny organów są błędne. 6. W ocenie Sądu organ w skarżonej decyzji prawidłowo podnosił, że jedną z możliwości uchylenia decyzji jest przewidziana w art. 156 § 1 k.p.a. instytucja stwierdzenia nieważności decyzji dotkniętych kwalifikowanymi wadami prawnymi, z zastrzeżeniem, że regulacja zawarta w ww. przepisie nie stanowi środka do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną. Uprawnienia organu stosującego art. 156 § 1 k.p.a. są węższe niż uprawnienia organu odwoławczego, który rozstrzyga ponownie sprawę pod względem merytorycznym, przeprowadzając w miarę potrzeby dalsze postępowanie wyjaśniające. Ma prawo korygować zarówno wady prawne decyzji, jak i wady polegające na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych lub powodujące inne nieprawidłowości. W związku z powyższym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie, czy dana decyzja została dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Odnosząc się do przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a., w ocenie Sądu żadna z nich w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła i organ nie miał podstaw do uchylenia skarżonej decyzji. Jedną z istotnych przesłanek o którym mowa w 156 § 1 k.p.a jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniu prawa, które stanowi jego kwalifikowaną formę i zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru. Sąd, oceniając sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, uznał, że zarzuty podniesione przez stronę we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji i utrzymane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji GITD z dnia [...] października 2012 r. W skardze Skarżący podnosi m.in. zarzuty naruszenia art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. W ocenie Sądu stwierdzenie nieważności następuje - zgodnie z brzmieniem art. 156 § 1 pkt 7 - na skutek wady, którą decyzja zawiera od chwili jej wydania, a więc tkwi ona w jej elementach. Nie będzie natomiast chodziło o wady związane z wykonaniem decyzji, czy też o skutki nią spowodowane Takich wad w ocenie sądu decyzja nie zawiera. 7. Pozostałe zarzuty skargi dotyczą naruszenia przez organ przepisów normujących podstawowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu nie są one zasadne. Zgodzić się należy z twierdzeniem organu II instancji zawartym w odpowiedzi na skargę, iż postępowanie dowodowe przeprowadzono kompleksowo, treść zaskarżonej decyzji zawiera prawidłową podstawę prawną i niezbędne uzasadnienie prawne i faktyczne, w postępowaniu dążono do ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, które następnie poddano szczegółowej analizie. Tak więc bezzasadne są zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 124 § 1 i 2 k.p.a. Organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i ustaliły stan faktyczny, a następnie wyczerpująco omówiły to uzasadnieniach postanowień, wyjaśniły też podstawę prawną decyzji. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji żaden zarzut wystąpienia w sprawie przesłanek nieważności decyzji nie jest zasadny, również postępowanie administracyjnie nie zostało obarczone wadami, które powodowały by nieważność skarżonej decyzji bądź decyzji ją poprzedzającej. 8. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Przedmiotem tegoż postępowania jest ustalenie czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek zwad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Oznacza to, że jeżeli w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a., a to oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym. Organ nadzoru, w tym postępowaniu działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej. Powyższe stanowisko można uznać za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych albowiem znajduje w znacznym zakresie oparcie w ocenach prawnych zawartych - między innymi - w wyrokach WSA w Warszawie: z dnia 29 czerwca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 351/04, wyroku NSA z 27 października1995 r. III SA 829/95, czy też wyroku Sądu Najwyższego z 7 marca 1996 r. III ARN 70/95, OSNAP 1996/18/258). Przytoczone wyżej poglądy sądów administracyjnych w pełni podziela WSA w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, a akceptacja tych poglądów oznacza równocześnie, że skarga i zarzuty w niej sformułowane nie zasługują na uwzględnienie. 9. Odnosząc się do kwestii zastosowania w sprawie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wskazać należy, że ewentualne naruszenia prawa w zakresie czynienia ustaleń faktycznych należy do takich wadliwości, które mogą służyć do wzruszenia decyzji w trybie zwykłym. Naruszenie prawa w zakresie czynienia ustaleń faktycznych nie stanowi bowiem "rażącego" naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tego typu naruszenia nie dają mianowicie podstaw do stwierdzenie oczywistej sprzeczności między rozstrzygnięciem, a treścią przepisu (por. wyroki NSA z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 354/10 oraz z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 726/10). W konsekwencji powołanie się w toku postępowania administracyjnego przez stronę na brak należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego, czy naruszenie przepisów postępowania w zakresie ustalenia stanu faktycznego, nie mogą stanowić postawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, gdyż powyżej wskazane przesłanki mogły stanowić podstawę do uchylenia decyzji po złożeniu przez stronę skargi do WSA w Warszawie od decyzji GITD z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł. Notabene Sąd zauważa, że strona skargę taką złożyła, lecz została ona odrzucona przez WSA w Warszawie postanowieniem z 25 lutego 2013 r., VI SA/Wa 2660/12. O rażącym naruszeniu prawa wskazanym w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić w sytuacji naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Powyższe oznacza, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią takiego właśnie przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Podkreślić należy, iż w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, tzn. taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Dodatkowo należy wskazać, że wynikiem rażącego naruszenia prawa jest zaś powstanie skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, czy też niemożność akceptacji zaskarżonego orzeczenia, jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Istnienie przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. musi być oczywiste, a nie być kwestii) przypuszczeń czy dociekań i nie mogą występować przy tym przesłanki negatywne. 10. Reasumując - w ocenie Sądu - zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów prawa i zawiera - zgodnie z dyspozycją art.107 § 3 k.p. a. wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, oparte na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło