VI SA/Wa 703/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 czerwca 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 8 stycznia 2024 r. nr EA-l-17/14/24 w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej oddala skargę Komendant Główny Policji (dalej: "organ", "KGP") decyzją z 8 stycznia 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775. ze zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2021 r., poz. 1995, dalej: "u.o.o.m."), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. (dalej: "KWP") z 13 listopada 2023 r. nr [...] o skreśleniu M. B. (dalej: "Strona", "Skarżący") z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji KGP wskazał, że KWP 17 października 2023 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia Strony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Podstawą wszczęcia postępowania było uzyskanie informacji o prowadzonym przeciwko Stronie postępowaniu karnym o popełnienie przestępstwa umyślnego określonego w art. 13 § 1 ustawy z dnia 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1138 z późn. zm., dalej: "K.k.") w zw. z art. 35 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2022 r., poz. 572 z późn. zm., dalej: "u.o.z."). KGP wyjaśnił, że w aktach sprawy znajduje się akt oskarżenia w tej sprawie z [...]sierpnia 2023 r. sygn. [...] zatwierdzony przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w I. (k. 146-147). Rozpoznając odwołanie od decyzji I instancji KGP wyjaśnił, że aktualnie wobec Strony przed Sądem Rejonowym w I. toczy się postępowanie karne o sygn. akt [...], w którym Strona występuje jako oskarżony o popełnienie czynu z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 35 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 u.o.z. KGP dodał, że w toku postępowania odwoławczego ustalił, iż rozprawa w powyższej sprawie odbędzie się 24 stycznia 2024 r. Mając zatem na uwadze obligatoryjny charakter art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m. KGP stwierdził, że organy Policji mają obowiązek skreślenia osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w każdym przypadku ujawnienia wskazanych okoliczności. KGP podkreślił, że organy administracyjne nie ustalają winy czy też niewinności osoby wpisanej na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, jak również nie posiadają kompetencji do weryfikowania ustaleń postępowania karnego i badania ich prawidłowości. Nie rozstrzygają też, czy kwalifikowanemu pracownikowi ochrony fizycznej, zasadnie przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa oraz czy trafnie zastosowano kwalifikację prawną czynu, ani też, jakie były powody jego zachowania. Przedmiotem postępowania administracyjnego jest wyłącznie ustalenie, czy zachodzą określone w ustawie ochronie osób i mienia przesłanki do skreślenia Strony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Takie ustalenia zostały poczynione przez organy. KGP uznał w związku z tym za niezasadne zarzuty podniesione przez Stronę w odwołaniu od decyzji I instancji. W skardze z 7 lutego 2024 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, zaskarżając decyzję KGP z 8 stycznia 2024 r., w całości, wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego ewentualnie o przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania, a także o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 42 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 2 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, poprzez jego niezastosowanie, polegające na skreśleniu Skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej pomimo tego, że nie zapadł wobec niego prawomocny wyrok karny skazujący, a co za tym idzie zastosowanie wobec Skarżącego ma zasada domniemania niewinności, która winna dezaktualizować możliwość zastosowania wobec Skarżącego normy prawnej, zakodowanej w treści art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że korzysta z konstytucyjnej i konwencyjnej zasady domniemania niewinności, zgodnie z którą każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Skarżący podkreślił, że w prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu karnym nie przyznawał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Wskazał też, że w swoich wyjaśnieniach podnosił, że został pomówiony przez sąsiadów, którzy pozostają ze Skarżącym w głębokim konflikcie, a co za tym idzie mają interes osobisty w pomówieniu Skarżącego o popełnienie czynu relewantnego prawnokarnie, którego Skarżący, jak podkreślił, nie dopuścił się. Skarżący dodał, że oprócz zeznań sąsiadów (małżeństwa), z którymi pozostaje w konflikcie brak było jakichkolwiek dowodów potwierdzających sprawstwo Skarżącego. Skarżący dodał, że wyrokiem Sądu Rejonowego w I. z [...] lutego 2024 r. został uniewinniony od popełnienia zarzucanego czynu. Skarżący załączył do skargi wydruk powyższego wyroku. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie. W niniejszej sprawie nie budzą wątpliwości okoliczności stanu faktycznego, które legły u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia. Wobec Skarżącego zostało wszczęte postępowanie karne o popełnienie przestępstwa umyślnego określonego w art. 13 § 1 K.k. w zw. z art. 35 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 u.o.z., które na etapie postępowania II instancji w niniejszej sprawie toczyło się przed Sądem Rejonowym w I. pod sygn. akt [...]. Materialnoprawną podstawę decyzji KWP z 13 listopada 2023 r. oraz zaskarżonej decyzji stanowił art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m., zgodnie z którym pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w przypadku, gdy pracownik ochrony fizycznej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo. Powyższa regulacja koresponduje z treścią art. 26 ust. 3 pkt 5 u.o.o.m., zgodnie z którym na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej wpisuje się osobę, która nie była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne i nie toczy się przeciwko niej postępowanie karne o takie przestępstwo. Usiłowanie zabicia zwierzęcia jest w świetle art. 13 § 1 K.k. w zw. z art. 35 ust. 1 u.o.z., przestępstwem umyślnym, wszczęcie zatem wobec Skarżącego postępowania karnego w powyższym zakresie wypełnia przesłankę obligatoryjnego skreślenia pracownika ochrony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej z art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m. Istotne w niniejszej sprawie było zatem ustalenie, że w dniu wydawania decyzji zarówno przez organ I instancji, jak i II instancji, wobec Skarżącego toczyło się przed Sądem Rejonowym w I. pod sygn. akt [...] postępowanie karne o przestępstwo umyślne – o popełnienie czynu z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 35 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 u.o.z. W świetle tak skonstruowanej normy prawnej (art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m.), dla prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia nie ma znaczenia brak skazania prawomocnym wyrokiem Skarżącego za popełnienie przestępstwa umyślnego. Samo bowiem wszczęcie wobec Skarżącego postępowania karnego obliguje organy Policji do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji o skreślenia pracownika ochrony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej na podstawie art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m. Omawiany przepis bowiem zawiera dwie niezależne przesłanki skreślenia pracownika ochrony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej – skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego, jak i wszczęcie wobec danej osoby postępowania karnego o takie przestępstwo. W świetle tej normy prawnej nie mają również znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji podnoszone przez Skarżącego okoliczności, że w prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu karnym nie przyznawał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, że został pomówiony przez sąsiadów, którzy pozostają ze Skarżącym w głębokim konflikcie. Jednoznaczne brzmienie normy wynikającej z art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m., w okolicznościach niniejszej sprawy nie dawało organom Policji możliwości podjęcia innego rozstrzygnięcia. Decyzja bowiem w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej na podstawie art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m., nie jest decyzją uznaniową. Jest to tzw. decyzja związana, o czym świadczy imperatywna forma użytego w tym przepisie czasownika "skreśla się", a w takim przypadku wymogi ustawy są jednoznaczne. Gdy zostanie spełniona choćby jedna z przesłanek z art. 29 ust. 6 u.o.o.m., organ obligatoryjnie skreśla pracownika ochrony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, nie ma bowiem prawnej możliwości wyboru rozstrzygnięcia w tym zakresie. Organ, wydając decyzję, kieruje się jedynie oceną wystąpienia w sprawie przesłanek określonych w wymienionym przepisie, do zastosowania którego jest zobligowany po stwierdzeniu ich zaistnienia. Przepis ten nie daje organom Policji żadnej możliwości odstąpienia od wykonania jego dyspozycji w razie stwierdzenia stanu faktycznego w nim opisanego (por. wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1599/18 i przytoczone w nim orzecznictwo). Zagadnienie wykładni tego przepisu było już przedmiotem wielu wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego, które wskazują na ukształtowane i jednolite stanowisko NSA, zarówno w sprawie interpretacji zawartej w tym przepisie normy prawnej, jak i co do zgodności tej regulacji z Konstytucją RP (por. wyroki NSA z dnia: 26 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 391/20; 30 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 1483/19; 19 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 2447/21; 16 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 741/17; 6 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5434/16; 17 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 4618/16; 7 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 4594/16; opublikowane podobnie jak i następnie cytowane wyroki: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd stwierdza, że niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy w niniejszej sprawie art. 42 ust. 3 Konstytucji RP – zgodnie z którym każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu – oraz art. 6 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności – zgodnie z którym każdego oskarżonego o popełnienie czynu zagrożonego karą uważa się za niewinnego do czasu udowodnienia mu winy zgodnie z ustawą – poprzez niezastosowanie wobec Skarżącego wynikającej z tych przepisów zasady domniemania niewinności. Do kwestii tej odniósł się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie m.in. w wyroku z 7 lutego 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 5517/23. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę całkowicie zgadza się z argumentacją przedstawiona w tym wyroku i przyjmuje ją za własną. WSA w Warszawie wskazał zatem, że w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego przyjmuje się, że zasada domniemania niewinności ma przede wszystkim charakter gwarancyjny w stosunku do podejrzanego lub oskarżonego w toku procesu karnego, jej zakres zastosowania może być jednak rozszerzony także na inne postępowania represyjne (zob. wyroki TK z: 23 października 2001 r., sygn. akt K 22/01, opubl. OTK ZU nr 7/2001, poz. 215; 11 września 2001 r., sygn. SK 17/00, opubl. OTK ZU nr 6/2001, poz. 165). Konstytucyjna zasada domniemania niewinności jest rozumiana jako wykluczająca uznanie winy i odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem karnym, lecz nie wyłącza jakichkolwiek konsekwencji prawnych oddziałujących na sytuację podejrzanego lub oskarżonego - powiązanych z samym faktem toczącego się postępowania karnego (por. wyrok TK z dnia 19 października 2004 r., sygn. akt K 1/04, opubl. OTK ZU nr 9/A/2004, poz. 93). Domniemanie niewinności, jako zasada procesu karnego, nie rozciąga się na postępowania, których celem nie jest zastosowanie sankcji karnej. Konstytucyjna gwarancja domniemania niewinności nie znajduje więc zastosowania w postępowaniach administracyjnych prowadzonych w sprawach o skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Rozciągnięcie stosowania zasady domniemania niewinności na wspomniane postępowania - w drodze wykładni prokonstytucyjnej - także nie jest dopuszczalne. Uniemożliwiłoby to realizację celów ustawy o ochronie, wyłączając skuteczny mechanizm sprawowania kontroli nad działalnością gospodarczą regulowaną przepisami tej ustawy, podlegającą, z uwagi na ważny interes publiczny, nie tylko koncesjonowaniu, ale i innym ograniczeniom (por. wyroki NSA z dnia 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt II GSK 75/19 oraz w sprawach: II GSK 1483/19, II GSK 2447/21, II GSK 1599/19). O winie lub niewinności Skarżącego orzeknie sąd karny, a w sprawie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony znaczenie ma sam fakt toczącego się postępowania karnego. Zasada domniemania niewinności jest zasadą procedury karnej i nie doznaje ona uszczerbku w postępowaniu administracyjnym. Z faktem wszczęcia postępowania przeciwko osobie wiążą się istotne skutki nie tylko w sferze prawa karnego, ale także innych gałęzi prawa. Nie powinno zaś budzić wątpliwości, że pracownicy ochrony powinni dawać rękojmię prawidłowego wykonywania obowiązków, choćby z tej racji, że obejmują one działania mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa życia, zdrowia i nietykalności osobistej innych osób, jak też działania zapobiegające przestępstwom i wykroczeniom przeciwko mieniu, przy użyciu środków ochrony fizycznej osób i mienia, w tym użycia lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego, a nawet broni palnej. Z tego punktu widzenia nie budzi wątpliwości wprowadzenie szczególnych wymagań odnoszących się do przedstawicieli zawodów objętych regulacjami ustawy o ochronie, zarówno co do ich niekaralności za popełnienie przestępstwa umyślnego (skazanie prawomocnym wyrokiem sądu), jak i nieprowadzenia wobec nich postępowania karnego o takie przestępstwo. Dlatego art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m., nie wiąże typu, czy też rodzaju przestępstwa umyślnego, o którym w nim mowa, czy też rodzaju prawnie chronionego dobra, które zostało naruszone przestępstwem umyślnym z przedmiotem działalności regulowanej ustawą o ochronie. W tej mierze, za wystarczające ustawodawca uznaje bowiem prawomocne skazanie za przestępstwo umyślne lub wszczęcie postępowania karnego o takie przestępstwo (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt II GSK 1034/18). W niniejszej sprawie ziszczenie się przesłanki z art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m., nie budzi wątpliwości, co zostało już wyżej wyjaśnione. Załączony do skargi wydruk wyroku Sądu Rejonowego w I. z 1 lutego 2024 r. sygn. akt [...] nie wpływa na ocenę Sądu prawidłowości kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji KWP oraz KGP, ponieważ Skarżący nie przedłożył żadnego dowodu wskazującego na prawomocność tego wyroku. W dniu zatem rozpoznania przez Sąd skargi Skarżącego (13 czerwca 2024 r.) brak było podstaw do przyjęcia, że wobec Skarżącego nie toczy się postępowanie karne o przestępstwo umyślne. W świetle powyższych wyjaśnień Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego. Ze względu na bardzo ograniczony zakres postępowania dowodowego, ograniczający się w istocie do ustalenia czy wobec Skarżącego toczy się postępowanie karne o przestępstwo umyślne, a co nie budzi wątpliwości w sprawie, Sąd stwierdza, że organy nie naruszyły również przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji, działając na podstawie przepisów prawa zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły dokładnie stan faktyczny sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Skarżącego. Dowody zgromadzone w sprawie nie budzą wątpliwości Sądu, a argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji I instancji, spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. W świetle powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "P.p.s.a."), orzekł jak w sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w myśl art. 119 pkt 2 P.p.s.a.