VI SA/Wa 711/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-16
Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Sławomir Kozik, Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy prawidłowo oddalił wniosek o unieważnienie patentu na wynalazek "Urządzenie do oczyszczania wód z baru i radu", uznając, że nie zostały spełnione przesłanki nowości i poziomu wynalazczego?Ratio decidendi
Urząd Patentowy prawidłowo ocenił, że przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty nie stanowiły stanu techniki w rozumieniu ustawy Prawo własności przemysłowej, ponieważ nie zostały udostępnione nieograniczonemu kręgowi osób. Ponadto, analizując zarzuty braku nowości i poziomu wynalazczego, organ zasadnie uznał, że opisane w dokumentach rozwiązania techniczne nie ujawniają wszystkich cech konstrukcyjnych spornego wynalazku, co uniemożliwia stwierdzenie, że wynalazek nie spełnia wymogów nowości i nieoczywistości. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organu, oddalając skargę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o unieważnienie patentu na wynalazek "Urządzenie do oczyszczania wód z baru i radu". Wnioskodawca zarzucił brak nowości i poziomu wynalazczego, powołując się na szereg publikacji i dokumentów. Urząd Patentowy oddalił wniosek, uznając, że przedstawione dowody nie stanowiły stanu techniki i nie ujawniały wszystkich cech spornego wynalazku. Skarżąca spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko Urzędu Patentowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy, UP RP, organ) decyzją z dnia [...] października 2016 r., znak [...], po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] października 2016 r. sprawy z wniosku K. S.A. z siedzibą w K. o unieważnienie patentu [...]" udzielonego na rzecz I.P., G. S., A. W., R. B., E. G., M. M., Z. P., J. S., na podstawie art. 24, 25 i 26 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 nr 119 poz. 1117 z późn. zmianami) w związku z art. 89 ust. 1 p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. – oddalił wniosek oraz przyznał solidarnie uprawnionym od K. S.A. z siedzibą w K., kwotę 1600 zł. (jeden tysiąc sześćset złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następujących okolicznościach:
Dnia [...] kwietnia 2015 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek K. S.A. z siedzibą w K. o unieważnienie patentu na rozwiązanie pt. "[...] udzielonego na rzecz I. P., G. S., A. W., R. B., E. G., M. M., Z. P., J. S., oraz zasądzenia na rzecz wnioskodawcy solidarnie od uprawnionych kosztów postępowania. Jako podstawę swojego żądania wnoszący sprzeciw wskazał przepisy art. 24, art. 25, art. 26 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410 z późn. zm.). Wnioskodawca wywiódł, że posiada interes prawny, zgodnie z art. 28 kpa., jako zainteresowany przemysłowym stosowaniem wynalazku, o którym sądzi, że nie powinien zostać opatentowany z uwagi na to, że nie zostały spełnione ustawowe warunki do jego uzyskania. Wnioskodawca zarzucił spornemu patentowy brak nowości w rozumieniu art. 24 i 25 p.w.p. na podstawie publikacji "Technologia nr [...] rozpuszczania siarczanu sodu w dozowniku" z dnia 19.06.2007 oraz opracowanej na jej postawie "Instrukcji [...]" z czerwca 2007 r., referatu pt. "Technologia oczyszczania wód kopalni "Zofiówka" z baru i izotopów radu" przedstawionego na IX Konferencji Naukowo-Technicznej w J. 20.10.2004 r., dokumentacji pracy naukowo-badawczej pt. "Ekspertyza rozpoznania występowania baru i siarczanów oraz wskazania możliwości wykorzystania różnych metod oczyszczania wód kopalni "J." z baru" z dnia 26.10.2007 r., publikacji zamieszczonych w Wydawnictwie Wyższego Urzędu Górniczego - Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska nr [...], notatki służbowej z dnia [...].12.2007 r., protokołów nr [...] z dnia 3105.207 r. oraz [...] z dnia 28.06.2007 r. z posiedzeń Zespołu ds. Zagrożeń Wodnych KWK "Jankowice", oraz faktur z dnia: [...] oraz pisma kopalni J. z [...].10.2007 r. Niezależnie od powyższego wnioskodawca wystąpił także o dopuszczenie dowodu z zeznań wskazanych świadków.
Uprawnieni ze spornego patentu w piśmie z dnia [...].06.2015 r. uznali wniosek o unieważnienie za bezzasadny. W pierwszej kolejności zakwestionowali interes prawny wnioskodawcy. Podnieśli, że wskazanie jedynie art. 28 k.p.a. bez żadnego dowodu jest niewystarczające dla wykazania interesu prawnego. Uczestnicy zarzucili części przeciwstawionych dokumentów brak właściwego podania do powszechnej wiadomości, przez co nie stanowią one stanu techniki. Ich zdaniem, żaden z dokumentów stanowiących stan techniki, przeciwstawionych przez wnioskodawcę oraz rozpatrywanych przez Urząd na etapie oceny zdolności patentowej, nie ujawnia wszystkich cech konstrukcyjnych urządzenia do oczyszczania wód kopalnianych z baru i radu, przędącego przedmiotem spornego wynalazku. Uprawnieni podkreślili także, że przedmiotem spornego patentu jest konstrukcja urządzenia do oczyszczania wód kopalnianych z baru i radu, nie zaś technologia oczyszczania wód kopalnianych z baru i radu.
W piśmie z dnia 12.10.2015 wnioskodawca na okoliczność posiadania interesu prawnego podniósł, że w kopalniach K. S.A. stosował i zamierza stosować urządzenie do oczyszczania wód z jonów baru i jodu i chce uniknąć w przyszłości zarzutu naruszenia spornego patentu. Wyjaśnił, że o braku nowości spornego patentu świadczą: Technologia nr [...] z dnia 19.06.2007, Instrukcja [...] rozpuszczania siarczanu sodu w dozowniku, referat "Technologia oczyszczania wód kopalni "Zofiówka" z baru i izotopów radu", dokumentacja pracy naukowo-badawczej GIG z dnia 26.10.2007 r., publikacje Wyższego Urzędu Górniczego - Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska nr [...], notatka służbowa z dnia 10.12.2007 r., oraz protokoły nr [...] z dnia 31.05.207 r. oraz [...] z dnia 28.06.2007 r. z posiedzeń Zespołu ds. Zagrożeń Wodnych KWK "[...]"; zaś o braku nieoczywistości spornego patentu świadczą: Technologia nr [...] z dnia 19.06.2007, Instrukcja [...] rozpuszczania siarczanu sodu w dozowniku, referat "Technologia oczyszczania wód kopalni "Zofiówka" z baru i izotopów radu", referat "Oczyszczanie wód Kopalni "Zofiówka z baru", referat "Technologia oczyszczania wód kopalni "Zofiówka" z baru i izotopów radu", oraz dokumentacja pracy naukowo-badawczej GIG z dnia 26.10.2007 r. Ponadto wnioskodawca nadesłał wyraźniejsze rysunki oraz wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego inżyniera górnika lub opinii Politechniki Śląskiej w [...] oraz biegłego rzecznika patentowego, celem sporządzenia opinii na temat nowości i oczywistości spornego patentu.
Na rozprawie w dniu 27.01.2016 r. wnioskodawca podtrzymał swój wniosek o unieważnienie spornego patentu oraz argumentację jak dotychczas oraz wnioski o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego i wnioski o przesłuchanie świadków wskazanych we wniosku o unieważnienie.
Uprawnieni wystąpili o oddalenie wniosku o unieważnienie, powołując się na argumentację, jak w odpowiedzi na wniosek. Podkreślili, że wnioskodawca powołuje się na technologię oczyszczania wód, a tę technologię można zrealizować urządzeniem o odmiennej konstrukcji niż objęta spornym patentem - materiały dowodowe dotyczą technologii, a nie przedmiotowego urządzenia.
Wnioskodawca wyjaśnił, że dokumentacja pracy badawczo-naukowej GIG z dnia 26.10.2007 została ujawniona w miesięczniku Wyższego Urzędu Górniczego pt. "Bezpieczeństwo pracy i ochrona środowiska w górnictwie", Technologia nr [...] oraz instrukcja [...] zostały ujawniona w K. S.A. (w 2007 r. 11 kopalń), protokoły nr [...] z dnia 31.05.207 r. oraz [...] z dnia 28.06.2007 r. są jawne, każdy może dostać do nich dostęp w drodze dostępu do informacji publicznej, referat "Technologia oczyszczania wód kopalni "Zofiówka" z baru i izotopów radu", referaty "Oczyszczanie wód Kopalni "Zofiówka z baru" oraz "Technologia oczyszczania wód kopalni "Zofiówka" z baru i izotopów radu" opublikowane w wiadomościach [...] z czerwca 2004.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Urząd Patentowy oddalił wnioski wnioskodawcy o dopuszczenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadków: M. S., M. S., M. H. oraz o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego.
Na rozprawie w dniu [...] października 2016 r. wnioskodawca nie stawił się zaś uprawnieni podtrzymali swoją dotychczasową argumentację i wystąpili o oddalenie wniosku o unieważnienie, stwierdzając, że wszelkie twierdzenia i dowody nie odnoszą się do urządzenia objętego spornym patentem. Jednocześnie zakwestionowali interes prawny wnioskodawcy.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2016 r., Urząd Patentowy oddalił wniosek K. S.A. z siedzibą w K. o unieważnienie patentu [...] pt. "[...]" oraz przyznał solidarnie uprawnionym od K. S.A. z siedzibą w K., zwrot kosztów postępowania.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Urząd Patentowy wskazał, że zgodnie z art. 255 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej, sprawa o unieważnienie patentu na przedmiotowy wynalazek rozpatrywana była w trybie postępowania spornego.
Organ podkreślił, że zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy patent może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu.
Urząd Patentowy zaznaczył, że pojęcie interesu prawnego nie zostało zdefiniowane w ustawie Prawo własności przemysłowej, jednak przyjmuje się, iż jest ono tożsame z interesem prawnym wskazanym w art. 28 Kodeksu prawa administracyjnego, dalej k.p.a. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1999 roku, sygn. akt III RN 5/99). W świetle art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego (jest nim postępowanie w trybie spornym przed UPRP) pozostaje każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W doktrynie i orzecznictwie dominuje obiektywna koncepcja pojęcia strony postępowania administracyjnego, według której o przyznaniu określonemu podmiotowi statusu strony postępowania administracyjnego decydować może wyłącznie organ administracji publicznej. Stąd pojęcie interesu prawnego jest kategorią istniejącą obiektywnie i wynika z prawa materialnego. Podstawę legitymacji procesowej stanowi interes oparty na prawie, czyli stosunku materialnoprawnym określonym w przepisie prawnym występującym poza Kodeksem postępowania administracyjnego. W związku z tym "stosunek procesowy, który powstaje z chwilą wszczęcia postępowania, nie jest samoistny, jest jakby wtórnym stosunkiem prawnym" (T. Bigo, Ochrona interesu indywidualnego w projekcie Kodeksu postępowania administracyjnego, PiP 1960, Nr 3, s. 467). Istota interesu prawnego polega na jego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu w ten sposób, że akt stosowania normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (M. Bogusz, Zaskarżenie decyzji administracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 1997, s. 18 i nast.). W wyroku z dnia 19 stycznia 1995 roku (sygn. akt I SA 1326/93) Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził takie stanowisko stwierdzając, iż "pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a. może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku". Podkreśla się przy tym, że interes prawny powinien być bezpośredni, konkretny, realny oraz znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego (wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 roku, sygn. akt II SA 4000/01 oraz wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 roku, sygn. akt II SA 3993/01). Zgodnie natomiast z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2008 (sygn. akt. II GSK 503/08) wynika, że "interes w zainicjowaniu postępowania dotyczy jego sfery prawnej przez to że jest aktualny, realny, własny, bezpośredni, sprawdzalny i dający możliwość uzyskania określonej korzyści".
Zdaniem organu Wnioskodawca wykazał posiadanie interesu prawnego, bowiem stosuje sporne rozwiązanie i nadal jest zainteresowany jego używaniem, dlatego ma prawo żądać ustalenia czy kwestionowany patent został udzielony z zachowaniem warunków wymaganych do jego przyznania. Zagwarantowanie pewności w sferze prowadzonej działalności gospodarczej, którą każdy może wykonywać na zasadzie wolności i zgodności z prawem w świetle art. 20 i 22 Konstytucji RP - uzasadnia ten interes prawny.
Organ zaznaczył, że wnioskodawca zarzucił niespełnienie przesłanek nowości (art. 25 ustawy pwp) oraz poziomu wynalazczego (art. 26 ustawy pwp).
Sporny wynalazek został zgłoszony w dniu 5 lutego 2008 r., a więc po wejściu w życie ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej, które miało miejsce 22 sierpnia 2001 r. Stosownie do art. 315 ust. 3 ustawy pwp, ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym. Zatem w świetle powyższych przepisów wniosek o unieważnienie kwestionowanego patentu na wynalazek pt.: "Urządzenie do oczyszczania wód z baru i radu" podlega przepisom ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Zgodnie z treścią zastrzeżeń zakres żądanej ochrony spornego wynalazku określono w 1 zastrzeżeniu dotyczącym wynalazku w kategorii "urządzenie" o treści: "Urządzenie do oczyszczania wód kopalnianych z baru i radu, mające postać przepływowego koryta zaopatrzonego w sąsiedztwie końców w zastawki regulujące wielkość strumienia przepływającej wody rozpuszczającej krystaliczny siarczan sodu, którym zasypuje się koryto, znamienny tym że przepływowe koryto ma postać komory (1) o ścianach wykonanych z kostki betonowej na zaprawie cementowej, w której wnętrzu jest umieszczony arkusz nierdzewnej blachy (2) usztywnionej zakotwionymi w ścianach komory (1) stalowymi prętami rozdzielającymi komorę (1) na dwie równe części (1a i 1b), stanowiące koryta, a obydwa końce arkusza blachy (2) są zaopatrzone w stalowe ceowniki (3) usytuowane naprzeciwległe do ceowników (3) zamocowanych w betonowych ścianach komory (1) utrzymujące zastawki (4), z których jedna para jest usytuowana na jednym końcu będącym wlotem, a druga para w pobliżu drugiego końca stanowiącego wylot komory, przy czym minimalna długość koryt (la i lb) dozownika jest niemniejsza niż 1,5 m, natomiast minimalny spadek usytuowania koryt (1) jest nie mniejszy niż 0,5%".
Urząd Patentowy wskazał, że z powyższego wynika, że sporny patent dotyczy urządzania/dozownika o szczególnych cechach konstrukcyjnych.
Kolegium Orzekające uznało zarzut braku nowości (art. 24 i 25 pwp) spornego wynalazku, w świetle przeciwstawionych przez Wnioskodawcę dokumentów, za bezzasadny.
Zgodnie z treścią art. 25 ust 1 ustawy pwp "wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki" zaś art. 25 ust 2 precyzuje, że "przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, rzez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób". Jednocześnie, zgodnie z doktryną i orzecznictwem, informacje uznaje się za podane do wiadomości powszechnej, jeśli stały się one dostępne dla nieograniczonego kręgu osób (wyrok NSA z dnia 17.03.2008 r., sygn. akt II GSK 408/07). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20.12.2011 r., sygn. akt II GSK 1283/10, stwierdził, że "(...) ujawnienie wynalazku następuje wtedy, gdy z wynalazkiem mógł (choć niekoniecznie musiał) zapoznać się nieoznaczony krąg osób. Podanie wynalazku do wiadomości oznaczonego (zamkniętego) kręgu osób, zwłaszcza związanych obowiązkiem zachowania tajemnicy służbowej, nie jest uważane za udostępnienie wynalazku publiczne".
Zdaniem organu patentowego dokumenty wskazane przez wnioskodawcę, tj. "Technologia nr [...] rozpuszczania siarczanu sodu w dozowniku" z dnia 19.06.2007 oraz "Instrukcja [...] obsługi rozpuszczania siarczanu sodu w dozowniku", notatka służbowa z prac "Ekspertyzy rozpoznawania występowania baru i siarczanów oraz wskazania możliwości wykorzystania różnych metod oczyszczania wód kopalni "Jankowice" z baru, protokół [...] z posiedzenia Zespołu ds. Zagrożeń Wodnych KWK "Jankowice" w 31.05.2007 r., protokół [...] z posiedzenia Zespołu ds. Zagrożeń Wodnych KWK "[...] " w 28.06.2007 r. - nie spełniają wymogów prawidłowego podania do wiadomości powszechnej, gdyż stanowią one wewnętrzne dokumenty k. S.A. Dostęp do nich był bowiem możliwy jedynie dla ograniczonej grupy osób tj. pracowników K. S.A., oraz pracowników Kopalń wchodzących w jej skład. W związku z powyższym zdaniem UP dokumenty te nie stanowią stanu techniki w rozumieniu art. 25 ust. 2 i 3 ustawy pwp. i nie mogły być brane pod uwagę przy ocenie nowości oraz poziomu wynalazczego spornego rozwiązania.
W materiałach konferencyjnych IX Konferencji Naukowo-Technicznej, która odbyła się w Jastrzębiu-Zdroju 20.10.2004 r., na str. 263-266, opisano proces oczyszczania wód kopalni "Zofiówka" z baru.
W pkt 5, na str. 265 ww. materiałów opisano proces oczyszczania wód kopalnianych za pomocą siarczanu sodowego, którego dozowanie do wód przedstawiono na schemacie (rys. 1 str. 266) dotyczącym chodników wodnych z umieszczonymi dozownikami w postaci koszów. Poza tym nie podano żadnych informacji dotyczących konstrukcji stosowanego dozownika. Nie można wywnioskować, że zawiera on koryta, przegrody, ceowniki lub zastawki, będące istotnymi elementami spornego dozownika.
Zatem stosowane w kopalni "Zofiówka" rozwiązanie znacząco różni się od spornego dozownika, dlatego zdaniem organu, nie szkodzi jego nowości w rozumieniu art. 25 ustawy pwp.
W materiałach konferencyjnych XI Konferencji Naukowo-Technicznej, która odbyła się w Jastrzębiu-Zdroju 20.10.2006 r., na str. 71-76, opisano technologię oczyszczania wód kopalni "Zofiówka" z baru i izotopów radu. W pkt. 4, na str. 73 opisano proces regulacji procesu rozpuszczania siarczanu sodu w dozowniku (str. 74, wiersz 10) - regulacja ta "polega na odpowiednim dobraniu czasu kontaktu siarczanu sodu z wodą kopalnianą poprzez regulacje przepływu wody przez zastawki". Dalej w wierszu 14 opisano, że "dozownik (...) został wbudowany w kanał ściekowy (...) doprowadzający wody kopalniane do chodników wodnych. Został on umieszczony na drodze przepływu wód kopalnianych (...) i zakończony jest zastawkami (rys. 1). Obsługa dozownika polega na wypełnieniu koryta sproszkowanym siarczanem sodowym (...). Koryto ściekowe pomiędzy dozownikiem a chodnikiem wodnym umożliwia wymieszanie siarczanu sodu z wodą kopalnianą, aby nastąpiło wytrącenie osadu siarczanu baru i radu. Na rysunku 2 przedstawiono wygląd dozownika (...)". Z powyższego tego wynika, że stosowany dozownik posiada bliżej nieokreślone koryto oraz zastawki. Na dołączonym rys 1 nie wskazano konstrukcji dozownika, a jedynie jego umiejscowienie w instalacji, zaś rys. 2, mimo nadesłania przez wnioskodawcę nowej wersji, jest nieczytelny i nie można na nim wyróżnić poszczególnych elementów konstrukcji dozownika. Zatem, zdaniem Urzędu Patrntowego, opisane rozwiązanie, stosowane w kopalni "Zofiówka", nie szkodzi nowości spornego dozownika w rozumieniu art. 25 ustawy pwp., gdyż nie da się jednoznacznie odtworzyć konstrukcji znanego dozownika i porównać jej z konstrukcją spornego rozwiązania.
W "Dokumentacji pracy badawczo-usługowej" z dnia 26.10.2007 ujawniono na str. 9 i 10 stosowanie dozownika (rys. 4 str. 10), który służy do stałego rozpuszczania siarczanu sodu w wodach kopalnianych. Wyjaśniono też (na str. 10), że "czas rozpuszczania siarczanu sodu reguluje się przez zwiększenie lub zmniejszenie prędkości przepływu wody za pomocą zastawek. Dozownik posiada dwa koryta pracujące naprzemiennie(...)". Organ podkreślił, że na tej podstawie można wywnioskować jedynie, że stosowany dozownik składa się z dwóch koryt, oraz bliżej nieokreślonych zastawek - rys. 4. Mimo nadesłania przez wnioskodawcę (w wykonaniu postanowienia Kolegium z dnia 9 września 2015 r.) nowej wersji, jest on nieczytelny i nie można na nim wyróżnić poszczególnych elementów konstrukcji dozownika. Zatem, zdaniem Kolegium, opisane rozwiązanie, stosowane w kopalni "Borynia", również nie szkodzi nowości spornego dozownika w rozumieniu art. 25 ustawy pwp., gdyż nie zostało wykazane materiałem dowodowym wcześniejsze publiczne ujawnienie konstrukcji dozownika tożsamej ze spornym wynalazkiem.
Urząd Patentowy podkreślił, że w Publikacjach Wyższego Urzędu Górniczego - Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska nr 10(98)2002, 6(118)2004 nie wskazano konstrukcji dozowników siarczanu sodu. W 6(118)2004 na str.15 wskazano jedynie ogólnie, że w "(...) w kopalni "Borynia" (...) zastosowano dodawanie do wód siarczanu sodowego (...)". Jedynie w 1(137)2006 w artykule "Kompleksowe oczyszczanie wód kopalni [...] spółki Węglowej z baru i izotopów radu" na str. 16 wskazano ogólnie, że "dla oczyszczania wód kopalni "Borynia" z baru i izotopów radu zaprojektowano i zbudowano w kanale doprowadzającym wody kopalniane do chodników (...) specjalny dozownik" (brak jakichkolwiek szczegółów konstrukcyjnych), zaś na str. 17 podano, że w kopalni "Zofiówka" "(...) rozpuszczanie siarczanu sodu do wód od końca 2003 r. odbywa się w specjalnie wydzielonej części w chodniku wodnym, gdzie zastosowano specjalne blokady powodujące piętrzenie wód" (brak szczegółów konstrukcyjnych pozwalających na odtworzenie konstrukcji całego rozwiązania). W ocenie Kolegium, opisane rozwiązanie, stosowane w kopalni "Borynia" i "Zofiówka", również nie szkodzą nowości spornego dozownika w rozumieniu art. 25 ustawy pwp., gdyż nie odtwarzają konstrukcji znanych dozownika w zakresie wszystkich jego cech.
Organ wskazał także, że załączone przez wnioskodawcę faktury z lat 2007 - 2008 oraz pismo kopalni [...] z 22.10.2007 r. dotyczą sprzedaży/kupna konkretnego związku chemicznego: siarczanu sodu. W żadnym z tych dokumentów nie ujawniono jednak procesu, ani konstrukcji urządzenia, w którym ten związek ma być wykorzystany, zatem, zdaniem UP, dokumenty te, nie szkodzą nowości spornego dozownika w rozumieniu art. 25 ustawy pwp.
Zdaniem organu zarzut braku nieoczywistości (art. 24 i 26 ww pwp) spornego wynalazku, w świetle przeciwstawionych przez Wnioskodawcę dokumentów, należy również uznać za bezzasadny.
W zakresie zarzutu braku nieoczywistości powołano te same przeciwstawienia, co w zakresie braku nowości – organ patentowy podkreślił, że wymienione dokumenty nie ujawniają urządzenia zawierającego wszystkie cechy techniczne spornego wynalazku. W szczególności w żadnym z dokumentów nie ujawniono dozownika zawierającego arkusz nierdzewnej blachy usztywnionej prętami stalowymi i rozdzielającej komory na dwa koryta, oraz stalowych ceowników umocowanych do arkusza blachy i betonowej konstrukcji dozownika w pobliżu wlotu i wylotu.
Urząd Patentowy podał, iż, z przeciwstawionych dokumentów wynika niewątpliwie, że do oczyszczania wód kopalnianych z baru i radu stosuje się siarczan sodu (np. materiały konferencyjne IX Konferencji Naukowo-Technicznej, [...] 20.10.2004 r.), oraz że związek ten dozuje się do wód kopalnianych w specjalnych dozownikach, umieszczonych na drodze tychże wód (np. Publikacje Wyższego Urzędu Górniczego - Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska nr 10(98)2002, 6(118)2004). Z kolei w "Dokumentacji pracy badawczo- usługowej" z dnia 26.10.2007 r. ujawniono, że stosowany do oczyszczania wód kopalnianych dozownik siarczanu sodu składa się z dwóch naprzemiennie pracujących koryt, a przepływ wody w tym dozowniku reguluje się za pomocą zastawek.
Z przeciwstawionych dokumentów, nie można jednak wywnioskować pozostałych elementów konstrukcji stosowanych dozowników. Zatem specjalista w dziedzinie, rozpatrujący problem dozowania siarczanu sodu do wód kopalnianych, na podstawie przeciwstawionych dokumentów będzie wiedział, że do oczyszczania wód można zastosować siarczan sodu, oraz że można go dozować bezpośrednio do wód kopalnianych za pomocą dozowników w postaci oddzielnych koryt z zastawkami, wbudowanych w kanały wodne; jednak nie będzie mógł wywnioskować na podstawie jakichkolwiek informacji lub wskazówek, że taki dozownik powinien zawierać pojedynczą komorę z arkuszem nierdzewnej blachy usztywnionej prętami stalowymi, który to arkusz rozdziela tę komorę na dwa koryta, oraz że należy stosować odpowiednie stalowe ceowniki umocowane do arkusza blachy oraz do bptonowej konstrukcji dozownika w pobliżu wlotu i wylotu, które to rozwiązania konstrukcyjne są przedmiotem spornego patentu. W związku z powyższym specjalista w dziedzinie nie mógłby, zdaniem Kolegium, bez wkładu twórczego, w sposób zawodowy i rutynowy, dojść do konstrukcji urządzenia dozującego, będącego przedmiotem spornego patentu, posługując się zwykłą logiką rozumowania (orzeczenie WSA nr VI SA/Wa 2183/04). Na tej podstawie Kolegium uznało, że sporne rozwiązanie spełnia wymóg nieoczywistości w rozumieniu art. 26 ustawy pwp.
Organ wskazał także, że w toku postępowania wnioskodawca wystąpił o dopuszczenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadków następujących osób: M. S., M. S., M. H., na okoliczność spełnienia przez sporny wynalazek kryterium nowości i kryterium oczywistości w świetle złożonych dowodów (akta sporne k. 127). Postanowieniem z dnia [...].04.2016 r. Organ jednak oddalił te wnioski uznając, że ww. osoby, jako świadkowie nie mogą przesądzić o braku nowości lub oczywistości, bowiem kwestie te nie są zdarzeniami z którymi dana osoba się zetknęła i o których może komunikować jako świadek. Przeciwnie, są to ustawowe warunki wymagane do udzielenia ochrony (a zarazem przesłanki unieważnienia prawa wyłącznego), które stwierdza samodzielnie Urząd w oparciu o ustalone okoliczności faktyczne i przepisy prawa interpretowane w duchu obowiązującej linii orzeczniczej. Świadkowie mogą jedynie udzielić informacji o okolicznościach faktycznych istotnych dla sprawy. Takie okoliczności nie zostały wskazane we wnioskach dowodowych.
Postanowieniem z dnia [...].04.2016 r. Kolegium oddaliło także wniosek wnioskodawcy o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego inżyniera górnika lub opinii Politechniki Śląskiej w [...] oraz biegłego rzecznika patentowego. Teza dowodowa w tym zakresie była identyczna jak w przypadku wniosku o przesłuchanie w charakterze świadków wskazanych wyżej osób, czyli dotyczyła spełnienia przez sporny wynalazek kryterium nowości i kryterium oczywistości w świetle złożonych dowodów (akta sporne k. 115). Także w tym zakresie należy podkreślić, że ustalenia co do kwestii nowości lub nieoczywistości należą do wyłącznej właściwości Kolegium. Zwrócił na to uwagę m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 13 stycznia 2011 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1671/10) stwierdził: "Ocena nowości wynalazku, jego poziomu wynalazczego oraz stosowalności, czyli zasadniczych przesłanek zdolności patentowej należy niewątpliwie do organu Urzędu Patentowego". Sąd ten powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2010 r. (sygn. akt II GSK 643/09) zwrócił uwagę, że eksperci Urzędu Patentowego mają przygotowanie zawodowe i są powołani do dokonania oceny, która polega na porównaniu cech przeciwstawionych rozwiązań technicznych, zaś dopuszczenie dowodu z opinii biegłego w postępowaniu przed Urzędem Patentowym ma miejsce wyjątkowo i tylko wtedy, kiedy występuje spór i niejasność, co do konkretnej kwestii wymagającej wiedzy specjalistycznej. W niniejszej sprawie nie zachodziła potrzeba skorzystania z informacji specjalnych, wykraczających poza wiedzę Kolegium. W tej sytuacji wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego należało uznać za niezasadny.
We wskazanym stanie faktycznym Urząd Patentowy uznał, że wniosek o unieważnienie spornego patentu należało oddalić.
Na powyższą decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] października 2016 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła P. Sp. z o.o. z siedzibą w K.
Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7, art. 77 i art. 78 k.p.a., polegające na złamaniu zasady praworządności, przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także pominięcie szeregu istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na jej rozstrzygnięcie, w tym także wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków i dopuszczenie dowodu z opinii biegłego,
2. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 255 p.w.p. i art. 107 w zw. z art. 8 k.p.a., polegające na naruszeniu zasady zaufania uczestników postępowania do organów administracji publicznej poprzez zaniechanie unieważnienia patentu i nierozpatrzenie istoty sprawy poprzez zaniechanie rozpatrzenia podstawy unieważnienia patentu,
3. Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 24, art. 25, art. 26, art. 29, art. 98 p.w.p. i błędne przyjcie, że w odniesieniu do patentu nie zachodzi przesłanka zgłoszenia patentu sprzecznego z zasadami współżycia społecznego, dobrymi obyczajami, nie zachodzi przesłanka do unieważnienia patentu, odrzucenia zarzutu braku nowości, braku poziomu wynalazczości,
4. Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 315 ust. 3 p.w.p. poprzez zaniechanie rozpatrzenia przesłanek podobieństwa patentu - urządzeń technicznych,
W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła postawione zarzuty zaś w konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego i zasądzenie kosztów postępowania.
Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy, rozpoznając sprawę w granicach podstaw zawartych we wniosku, w pełni zasadnie uznał, że nie było podstaw do unieważnienia patentu PL.218317 pt. "Urządzenie do oczyszczania wód z baru i radu".
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Urząd Patentowy słusznie uznał, że podmiot występujący z wnioskiem o unieważnienie patentu wykazał posiadanie interesu prawnego, bowiem stosuje sporne rozwiązanie jest zainteresowany jego używaniem, dlatego ma prawo żądać ustalenia czy kwestionowany patent został udzielony z zachowaniem warunków wymaganych do jego przyznania. Zagwarantowanie pewności w sferze prowadzonej działalności gospodarczej, którą każdy może wykonywać na zasadzie wolności i zgodności z prawem w świetle art. 20 i 22 Konstytucji RP - uzasadnia ten interes prawny.
Sąd stwierdza, że wnioskodawca zarzucił niespełnienie przesłanek nowości (art. 25 ustawy pwp) oraz poziomu wynalazczego (art. 26 ustawy pwp). W tym zatem zakresie sprawa była rozpoznawana przez Urząd Patentowy.
Sporny wynalazek został zgłoszony w dniu 5 lutego 2008 r., a więc po wejściu w życie ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej, które miało miejsce 22 sierpnia 2001 r. Stosownie do art. 315 ust. 3 ustawy pwp, ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym. Zatem w świetle powyższych przepisów wniosek o unieważnienie kwestionowanego patentu na wynalazek pt.: "Urządzenie do oczyszczania wód z baru i radu" podlegał przepisom ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Sąd zauważa, że zakres żądanej ochrony spornego wynalazku określono w zastrzeżeniu dotyczącym wynalazku w kategorii "urządzenie" o treści: "Urządzenie do oczyszczania wód kopalnianych z baru i radu, mające postać przepływowego koryta zaopatrzonego w sąsiedztwie końców w zastawki regulujące wielkość strumienia przepływającej wody rozpuszczającej krystaliczny siarczan sodu, którym zasypuje się koryto, znamienny tym że przepływowe koryto ma postać komory (1) o ścianach wykonanych z kostki betonowej na zaprawie cementowej, w której wnętrzu jest umieszczony arkusz nierdzewnej blachy (2) usztywnionej zakotwionymi w ścianach komory (1) stalowymi prętami rozdzielającymi komorę (1) na dwie równe części (1a i 1b), stanowiące koryta, a obydwa końce arkusza blachy (2) są zaopatrzone w stalowe ceowniki (3) usytuowane naprzeciwległe do ceowników (3) zamocowanych w betonowych ścianach komory (1) utrzymujące zastawki (4), z których jedna para jest usytuowana na jednym końcu będącym wlotem, a druga para w pobliżu drugiego końca stanowiącego wylot komory, przy czym minimalna długość koryt (la i lb) dozownika jest niemniejsza niż 1,5 m, natomiast minimalny spadek usytuowania koryt (1) jest nie mniejszy niż 0,5%".
W tej sytuacji należy stwierdzić, że sporny patent dotyczy urządzania - dozownika o szczególnych cechach konstrukcyjnych.
Urząd Patentowy prawidłowo uznał za bezzasadny zarzut braku nowości (art. 24 i 25 pwp) spornego wynalazku, w świetle przeciwstawionych przez Wnioskodawcę dokumentów.
Zgodnie z treścią art. 25 ust 1 ustawy pwp "wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki" zaś art. 25 ust 2 precyzuje, że "przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, rzez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób". Jednocześnie, zgodnie z doktryną i orzecznictwem, informacje uznaje się za podane do wiadomości powszechnej, jeśli stały się one dostępne dla nieograniczonego kręgu osób. Natomiast podanie wynalazku do wiadomości zamkniętego kręgu osób, zwłaszcza związanych obowiązkiem zachowania tajemnicy służbowej, nie jest uważane za publiczne udostępnienie wynalazku.
Sąd stwierdza, że organ patentowy prawidłowo uznał. że dokumenty wskazane przez wnioskodawcę, tj. "Technologia nr [...] rozpuszczania siarczanu sodu w dozowniku" z dnia 19.06.2007 oraz "Instrukcja [...] obsługi rozpuszczania siarczanu sodu w dozowniku", notatka służbowa z prac "Ekspertyzy rozpoznawania występowania baru i siarczanów oraz wskazania możliwości wykorzystania różnych metod oczyszczania wód kopalni "[...]" z baru, protokół [...] z posiedzenia Zespołu ds. Zagrożeń Wodnych KWK "Jankowice" w 31.05.2007 r., protokół [...] z posiedzenia Zespołu ds. Zagrożeń Wodnych KWK "[...]" w 28.06.2007 r. - nie spełniają wymogów prawidłowego podania do wiadomości powszechnej, gdyż stanowiły one wewnętrzne dokumenty k. S.A. Dostęp do tych materiałów był możliwy jedynie dla ograniczonej grupy osób tj. pracowników K. S.A., oraz pracowników Kopalń wchodzących w skład Kompanii. W związku z powyższym trzeba uznać, że dokumenty te nie stanowiły stanu techniki w rozumieniu art. 25 ust. 2 i 3 ustawy pwp i nie mogły być brane pod uwagę przy ocenie nowości oraz poziomu wynalazczego spornego rozwiązania.
Sąd zauważa, że materiałach konferencyjnych IX Konferencji Naukowo-Technicznej, która odbyła się w [...] dnia 20 października 2004 r., na str. 263-266, opisano proces oczyszczania wód kopalni "Zofiówka" z baru.
W pkt 5, na str. 265 ww. materiałów opisano proces oczyszczania wód kopalnianych za pomocą siarczanu sodowego, którego dozowanie do wód przedstawiono na schemacie (rys. 1 str. 266) dotyczącym chodników wodnych z umieszczonymi dozownikami w postaci koszów. Poza tym nie podano żadnych informacji dotyczących konstrukcji stosowanego dozownika. Nie można wywnioskować, że zawiera on koryta, przegrody, ceowniki lub zastawki, będące istotnymi elementami spornego dozownika. Prawidłowo zatem UP uznał, że stosowane w kopalni "Zofiówka" rozwiązanie znacząco różni się od spornego dozownika, dlatego, nie można było uznać, że szkodzi jego nowości w rozumieniu art. 25 ustawy pwp.
W materiałach konferencyjnych XI Konferencji Naukowo-Technicznej, która odbyła się w Jastrzębiu-Zdroju 20 października 2006 r., na str. 71-76, opisano technologię oczyszczania wód kopalni "Zofiówka" z baru i izotopów radu. W pkt. 4, na str. 73 opisano proces regulacji procesu rozpuszczania siarczanu sodu w dozowniku (str. 74, wiersz 10) - regulacja ta "polega na odpowiednim dobraniu czasu kontaktu siarczanu sodu z wodą kopalnianą poprzez regulacje przepływu wody przez zastawki". Dalej w wierszu 14 opisano, że "dozownik (...) został wbudowany w kanał ściekowy (...) doprowadzający wody kopalniane do chodników wodnych. Został on umieszczony na drodze przepływu wód kopalnianych (...) i zakończony jest zastawkami (rys. 1). Obsługa dozownika polega na wypełnieniu koryta sproszkowanym siarczanem sodowym (...). Koryto ściekowe pomiędzy dozownikiem a chodnikiem wodnym umożliwia wymieszanie siarczanu sodu z wodą kopalnianą, aby nastąpiło wytrącenie osadu siarczanu baru i radu. Na rysunku 2 przedstawiono wygląd dozownika (...)". Z powyższego tego wynika, że stosowany dozownik posiada bliżej nieokreślone koryto oraz zastawki. Na dołączonym rys 1 nie wskazano konstrukcji dozownika, a jedynie jego umiejscowienie w instalacji, zaś rys. 2, mimo nadesłania przez wnioskodawcę nowej wersji, jest nieczytelny i nie można na nim wyróżnić poszczególnych elementów konstrukcji dozownika. Opisane rozwiązanie, stosowane w kopalni "Zofiówka", nie szkodzi nowości spornego dozownika w rozumieniu art. 25 ustawy pwp., gdyż nie da się jednoznacznie odtworzyć konstrukcji znanego dozownika i porównać jej z konstrukcją spornego rozwiązania.
W "Dokumentacji pracy badawczo-usługowej" z dnia 26.10.2007 ujawniono na str. 9 i 10 stosowanie dozownika (rys. 4 str. 10), który służy do stałego rozpuszczania siarczanu sodu w wodach kopalnianych. Wyjaśniono też (na str. 10), że "czas rozpuszczania siarczanu sodu reguluje się przez zwiększenie lub zmniejszenie prędkości przepływu wody za pomocą zastawek. Dozownik posiada dwa koryta pracujące naprzemiennie(...)". Sąd stwierdza, że na tej podstawie można wywnioskować jedynie, że stosowany dozownik składa się z dwóch koryt, oraz bliżej nieokreślonych zastawek - rys. 4. Mimo nadesłania przez wnioskodawcę (w wykonaniu postanowienia Kolegium z dnia 9 września 2015 r.) nowej wersji, jest on nieczytelny i nie można na nim wyróżnić poszczególnych elementów konstrukcji dozownika. Opisane rozwiązanie, stosowane w kopalni "Borynia", również nie szkodzi nowości spornego dozownika w rozumieniu art. 25 ustawy pwp., gdyż nie zostało wykazane materiałem dowodowym wcześniejsze publiczne ujawnienie konstrukcji dozownika tożsamej ze spornym wynalazkiem.
Trzeba także zauważyć, że w Publikacjach Wyższego Urzędu Górniczego - Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska nr 10(98)2002, 6(118)2004 nie wskazano konstrukcji dozowników siarczanu sodu. W 6(118)2004 na str.15 wskazano jedynie ogólnie, że w "(...) w kopalni "Borynia" (...) zastosowano dodawanie do wód siarczanu sodowego (...)". Jedynie w 1(137)2006 w artykule "Kompleksowe oczyszczanie wód kopalni Jastrzębskiej spółki Węglowej z baru i izotopów radu" na str. 16 wskazano ogólnie, że "dla oczyszczania wód kopalni "Borynia" z baru i izotopów radu zaprojektowano i zbudowano w kanale doprowadzającym wody kopalniane do chodników (...) specjalny dozownik" (brak jakichkolwiek szczegółów konstrukcyjnych), zaś na str. 17 podano, że w kopalni "Zofiówka" "(...) rozpuszczanie siarczanu sodu do wód od końca 2003 r. odbywa się w specjalnie wydzielonej części w chodniku wodnym, gdzie zastosowano specjalne blokady powodujące piętrzenie wód" (brak szczegółów konstrukcyjnych pozwalających na odtworzenie konstrukcji całego rozwiązania). W ocenie Sądu, opisane rozwiązania, stosowane w kopalni "Borynia" i "Zofiówka", także nie szkodzą nowości spornego dozownika w rozumieniu art. 25 ustawy pwp., gdyż nie odtwarzają konstrukcji dozownika w zakresie wszystkich jego cech.
Sąd pragnie także zaznaczyć, że załączone przez wnioskodawcę faktury z lat 2007 - 2008 oraz pismo kopalni [...] z 22.10.2007 r. dotyczą sprzedaży/kupna konkretnego związku chemicznego: siarczanu sodu. W żadnym z tych dokumentów nie ujawniono jednak procesu, ani konstrukcji urządzenia, w którym ten związek ma być wykorzystany, zatem, zdaniem UP, dokumenty te, nie szkodzą nowości spornego dozownika w rozumieniu art. 25 ustawy pwp.
W tych okolicznościach zarzut braku nieoczywistości spornego wynalazku, w świetle przeciwstawionych przez Wnioskodawcę dokumentów - organ prawidłowo uznał za bezzasadny.
W zakresie zarzutu braku nieoczywistości powołano te same przeciwstawienia, co w zakresie braku nowości – organ patentowy podkreślił, że wymienione dokumenty nie ujawniają urządzenia zawierającego wszystkie cechy techniczne spornego wynalazku. W szczególności w żadnym z dokumentów nie ujawniono dozownika zawierającego arkusz nierdzewnej blachy usztywnionej prętami stalowymi i rozdzielającej komory na dwa koryta, oraz stalowych ceowników umocowanych do arkusza blachy i betonowej konstrukcji dozownika w pobliżu wlotu i wylotu.
Sąd stwierdza, że z przeciwstawionych dokumentów wynika, że do oczyszczania wód kopalnianych z baru i radu stosuje się siarczan sodu (np. materiały konferencyjne IX Konferencji Naukowo-Technicznej, Jastrzębie-Zdrój 20.10.2004 r.), oraz że związek ten dozuje się do wód kopalnianych w specjalnych dozownikach, umieszczonych na drodze tychże wód (np. Publikacje Wyższego Urzędu Górniczego - Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska nr 10(98)2002, 6(118)2004). Z kolei w "Dokumentacji pracy badawczo- usługowej" z dnia 26.10.2007 r. ujawniono, że stosowany do oczyszczania wód kopalnianych dozownik siarczanu sodu składa się z dwóch naprzemiennie pracujących koryt, a przepływ wody w tym dozowniku reguluje się za pomocą zastawek.
Z przeciwstawionych dokumentów, nie można jednak wywnioskować pozostałych elementów konstrukcji stosowanych dozowników. W tej sytuacji specjalista, rozpatrujący problem dozowania siarczanu sodu do wód kopalnianych, na podstawie przeciwstawionych dokumentów będzie wiedział, że do oczyszczania wód można zastosować siarczan sodu, oraz że można go dozować bezpośrednio do wód kopalnianych za pomocą dozowników w postaci oddzielnych koryt z zastawkami, wbudowanych w kanały wodne; jednak nie będzie mógł wywnioskować na podstawie jakichkolwiek informacji lub wskazówek, że taki dozownik powinien zawierać pojedynczą komorę z arkuszem nierdzewnej blachy usztywnionej prętami stalowymi, który to arkusz rozdziela tę komorę na dwa koryta, oraz że należy stosować odpowiednie stalowe ceowniki umocowane do arkusza blachy oraz do bptonowej konstrukcji dozownika w pobliżu wlotu i wylotu, które to rozwiązania konstrukcyjne są przedmiotem spornego patentu. W związku z powyższym specjalista w dziedzinie nie mógłby, bez wkładu twórczego, w sposób zawodowy i rutynowy, dojść do konstrukcji urządzenia dozującego, będącego przedmiotem spornego patentu, posługując się zwykłą logiką rozumowania. Na tej podstawie organ zasadnie uznał, że sporne rozwiązanie spełnia wymóg nieoczywistości w rozumieniu art. 26 ustawy pwp.
Sąd stwierdza, że powyższe kwestie odnośnie zarzutów braku nowości i poziomu wynalazczego zostały przez Urząd Patentowy dokładnie przeanalizowane. Z dokonanej analizy wyciągnięto wnioski, które legły u podstaw wydanego rozstrzygnięcia.
Postępowanie w badanej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Sąd stoi na stanowisku, że zasadną była również odmowa dopuszczenia dowodu z zeznań świadków: M. S., M. S., i M. H., na okoliczność spełnienia przez sporny wynalazek kryterium nowości i kryterium oczywistości. Urząd Patentowy słusznie wskazał, że ww. osoby, jako świadkowie nie mogły przesądzić o braku nowości lub oczywistości, bowiem kwestie te nie są zdarzeniami z którymi dana osoba się zetknęła i o których może komunikować jako świadek. Przeciwnie, są to ustawowe warunki wymagane do udzielenia ochrony jak też przesłanki unieważnienia prawa wyłącznego, które stwierdza samodzielnie organ w oparciu o ustalone okoliczności faktyczne i przepisy prawa. Świadkowie mogą jedynie udzielić informacji o okolicznościach faktycznych istotnych dla sprawy. Takie okoliczności nie zostały wskazane we wnioskach dowodowych zatem oddalenie wniosku w tej sprawie było prawidłowe.
Powyższe dotyczy także wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego inżyniera górnika lub opinii Politechniki Śląskiej w [...] oraz biegłego rzecznika patentowego. Teza dowodowa w tym zakresie była identyczna jak w przypadku wniosku o przesłuchanie w charakterze świadków wskazanych wyżej osób, czyli dotyczyła spełnienia przez sporny wynalazek kryterium nowości i kryterium oczywistości w świetle złożonych dowodów. Sąd stwierdza, że ustalenia co do kwestii nowości lub nieoczywistości należą do wyłącznej właściwości Urzędu Patentowego, który posiada wykwalifikowanych ekspertów, którzy zdolni są przeprowadzić właściwą ocenę. Ocena nowości wynalazku, jego poziomu wynalazczego oraz stosowalności, czyli zasadniczych przesłanek zdolności patentowej należy do ekspertów Urzędu Patentowego.
W zakończeniu należy jeszcze dodać, odnosząc się do zarzutu ujętego w pkt. 3 skargi, że zarzut z art. 29 p.w.p. nie był w ogóle podnoszony w toku postępowania spornego, dlatego w myśl art. 255 ust. 4 p.w.p. (zgodnie z którym organ jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę) nie mógł być przedmiotem analizy UP. Skoro więc organ nie oceniał ww. zarzutu (jako nieistniejącego w dacie zamknięcia rozprawy), to również nie mógł go naruszyć. Powoływanie na obecnym etapie zarzutu z art. 29 p.w.p. jest spóźnione i jako takie nieskuteczne. W tej sytuacji nie można mówić o łącznym naruszeniu art. 24, 25, 26, 29 p.w.p. Z kolei art. 98 ustawy p.w.p. dotyczy wpisu do rejestrów wzorów użytkowych, zatem zarzut skarżącego, o naruszeniu tego przepisu, jest niezrozumiały i trudno się do niego odnieść.
W kwestii naruszenia art. 315 ust. 3 p.w.p., Sąd zauważa, że przepis ten mówi, iż "ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu [...] ocenia się wg przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku [...] w Urzędzie Patentowym. Jednakże do zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych, nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepis art. 37 ust. 2".
Sporne zgłoszenie zostało jednak dokonane w dniu 5 lutego 2008 r., tak więc obowiązujące są przepisy p.w.p. i takie też były powoływane w trakcie postępowania spornego. Zatem przepis art. 315 ust. 3 p.w.p. również nie został naruszony.
We wskazanym stanie faktycznym i prawnym Urząd Patentowy słusznie uznał, że wniosek o unieważnienie spornego patentu należało oddalić.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Nie narusza przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.
Urząd Patentowy wypełnił obowiązki wynikające z art. 7, 77 k.p.a. gromadząc w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ jako dowód wziął pod uwagę wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja zawiera również niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło