VI SA/Wa 75/11
WyrokWSA w Warszawie2011-05-04
Skład orzekający: Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Zbigniew Rudnicki, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę wykonującego przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym do przewozu nie więcej niż 9 osób, z naruszeniem zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych, jest zasadna, gdy pojazd nie był zgłoszony do licencji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę wykonującego przewóz okazjonalny pojazdem niezgłoszonym do licencji, z naruszeniem zakazu umieszczania na dachu urządzenia technicznego, jest zasadna. Sąd podkreślił, że celem zakazu jest ochrona przedsiębiorców taksówkowych i pasażerów przed wprowadzaniem w błąd co do charakteru przewozu, a umieszczone na dachu urządzenia reklamowe mogą wywoływać takie wrażenie. Ponadto, fakt okazania wypisu z licencji nie zwalnia z obowiązku zgłoszenia konkretnego pojazdu do licencji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niezgłoszonym do licencji oraz z naruszeniem zakazu umieszczania na dachu urządzenia technicznego. Kontrola drogowa wykazała, że na dachu pojazdu zamontowano urządzenie reklamowe. Przedsiębiorca twierdził, że nie wykonywał przewozu osób, a urządzenie nie było "urządzeniem technicznym" w rozumieniu przepisów. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i nałożył nową karę, uznając naruszenia za zasadne. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując m.in. sposób prowadzenia postępowania i wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2011 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 4 pkt 11, art. 8 ust. 3 pkt 8, art. 11 ust. 3, art. 14 ust. 1, art. 18 ust. 5 lit. c), art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, z późn. zm., nazywanej dalej "u.t.d."), lp. 1.2, lp. 1.7 oraz lp. 2.9 pkt 3 załącznika do ww. ustawy, po rozpatrzeniu odwołania J. K. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] J. K. P.(nazywany dalej "skarżącym") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 13.500 (trzynaście tysięcy pięćset) złotych,
1) uchylił zaskarżoną decyzję w całości;
2) nałożył karę pieniężną w wysokości 8.000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji;
3) nałożył karę pieniężną w wysokości 5.000 zł z tytułu wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznic z kierowcą, z naruszeniem zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp łub innych urządzeń technicznych;
4) umarzył postępowanie w pierwszej instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] maja 2010 r. o godz. 11:31 na parkingu przed halą odlotów portu lotniczego [...] przeprowadzono kontrolę pojazdu marki BMW o nr rej. [....] kierowanego przez K. W..
Kierowca okazał do kontroli: dowód osobisty, prawo jazdy, dowód rejestracyjny kontrolowanego pojazdu wraz z polisą OC, zaświadczenie o spełnianiu wymagań ustawy, wypis Nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób udzielonej na rzecz [...] P. J. K., informacje dotyczące kasy, wydruk paragonu niefiskalnego wystawionego na [...]. P. J. K.
Podczas kontroli kierowca okazał paragon z kasy fiskalnej z dnia [...] maja 2010 r.
W trakcie kontroli stwierdzono również, że na dachu pojazdu zamontowano dwustronne urządzenie reklamowe z napisem [...] bez instalacji elektrycznej.
Kontrolujący inspektor, celem sprawdzenia czy umieszczony na urządzeniu znajdującym się na dachu pojazdu numer telefonu [...] należy do podmiotu wymienionego na paragonie fiskalnym, zatelefonował na podany numer, po wybraniu którego zgłosiła się telefonistka z przywitaniem [...]. Na tej podstawie inspektor stwierdził, że podany numer nie należy do [...] J. K. P..
Dokonane ustalenia zostały utrwalone w notatce służbowej z dnia [...] maja 2010 r.
W związku z poczynionymi ustaleniami, inspektorzy stwierdzili wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek oraz wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu: umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r.
Podczas kontroli wykonano dokumentację fotograficzną oraz podjęto próbę przesłuchania kierowcy w charakterze świadka, który po odczytaniu przysługujących mu praw odmówił złożenia wyjaśnień i podpisania protokołu.
Pismem z dnia [...] maja 2010 r. skarżący został zawiadomiony przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o wszczęciu z urzędu, w wyniku kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] maja 2010 r., postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, wyszczególnionych w protokole zatrzymania i kontroli pojazdu z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...].
W odpowiedzi na wezwanie [....] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, Urząd Miasta W. Biuro Działalności Gospodarczej i Zezwoleń pismem z dnia [...] czerwca 210 r. poinformował, że skarżący na dzień kontroli, tj. [...] maja 2010 r. nie zgłosił pojazdu o nr rej. [...] do licencji nr [...] udzielonej przez Prezydenta m. W. na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób.
Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. zawiadomiono skarżącego, że na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. w związku z kontrolą udokumentowana protokołem kontroli z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...], po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdzono dodatkowe naruszenie w postaci wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji, o którym mowa w art. 5 w związku z art. 8 u.t.d.
Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję, w której na podstawie m.in. art. 92 ust. 1 i ust. 4 w związku z art. 18 ust. 5, art. 5, art. 8, art. 14 ust. 1 oraz art. 87 u.t.d. oraz na podstawie lp. 2.9.3., lp. 1.2, lp. 1.7 załącznika do u.t.d., nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 13.500 zł z tytułu: wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu: umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych (kara 5.000 zł.), wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji, wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty (500 złotych).
Pismem z dnia [...] września 2010 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2010 r., wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że inspektor Inspekcji Transportu Drogowego, który przpeprowadzał kontrolę drogową, który jest przedstawiecielem organu administracji w rozumieniu art. 24 § 1 ust. 4 k.p.a. (reprezentuje [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w toku kontroli drogowej, po przeprowadzeniu kontroli drogowej powinien zostać wyłączony z urzędu od udziału w sprawie, w tym od sporzadzania i podpisywania decyzji administracyjnej.
Zaskarżona decyzja została, w opinii skarżącego, wydana z naruszeniem art. 75 u.t.d., zawierającym zamknięty katalog postępowań, które można wszcząć w wyniku przeprowadzonej kontroli. Nadto, skarżący postawił zarzut niezgodnego z prawem uzyskania przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego dowodu w postaci wydruku z zamontowanej w pojeździe kasy fiskalnej. Organ I instancji nie przeprowadził także wnioskowanych przez pełnomocnika strony dowodów.
Skarżący zarzucił, że organ administracyjny nałożył przedmiotową karę z pominięciem przesłanki wykonywania przez stronę przewozu okazjonalnego. W zatrzymanym pojeździe, poza kierowcą, nie znajdowała się żadna osoba. Pozostałe, zgromadzone w postępowaniu dowody, również nie pozwalały na przyjęcie, że w dniu kontroli skarżący wykonywał przewozy osób.
Zdaniem skarżącego, zamontowany na dachu zatrzymanego pojazdu przedmiot nie był urządzeniem technicznym. Odnosząc się do stwierdzonego naruszenia w postaci wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji skarżący zauważył, że w czasie kontroli kierowca okazał wymagany wypis z licencji, wobec czego stawiane zarzuty były bezpodstawne. Organ I instancji nie wskazał także za nieokazanie jakiego dokumentu na stronę nałożono karę pieniężną z lp. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Do pisma strona dołączyła opinię dr A. C. dotyczącą interpretacji terminu "urządzenie techniczne".
W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. uchylił w całości decyzję organu I instancji. Powołując się na przepisy prawa materialnego, w tym m.in. art. 4 pkt 11, art. 8 ust. 3 pkt 8, art. 11 ust. 3, art. 14 ust. 1 i art. 18 ust. 5 lit. c), art. 87 ust. 1 pkt 1 oraz art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d. oraz lp. 1.2, lp. 1.7 oraz lp. 2.9.3. załącznika do u.t.d., organ odwoławczy nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 złotych z tytułu wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji oraz karę pieniężną w wysokości 5.000 złotych z tytułu wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, z naruszeniem zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Główny Inspektor Transportu Drogowego umorzył postępowanie w pierwszej instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 złotych z tytułu wykonywania transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.
Główny Inspektor Transportu Drogowego podał, że w toku czynności kontrolnych kierowca okazał do kontroli wypis Nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego, udzielonej przedsiębiorcy J. K. P. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...]. Wykonano wydruk z zamontowanej w pojeździe kasy fiskalnej zarejestrowanej na ww. przedsiębiorcę. Na dachu zatrzymanego pojazdu zamontowano urządzenie techniczne.
Główny Inspektor Transportu Drogowego, rozpatrując ponownie sprawę powołał się na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] ustalono, że decyzją Starosty [...] z dnia [...] marca 2008 r. cofnięto skarżącemu licencję na wykonywanie transportu drogowego osób nr [...], z której wypis został okazany podczas kontroli. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...].
W toku wszczętego w wyniku kontroli postępowania administracyjnego, na podstawie pisma z Urzędu Miasta W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] ustalono, że zatrzymany pojazd o nr rej. [...] na dzień [...] maja 2010 r. nie był zgłoszony do udzielonej stronie licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, której skarżacy nie przedstawił do wglądu w trakcie kontroli drogowej.
Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii błędnego uznania przez organ I instancji, że umieszczone na dachu urządzenie nie było urządzeniem technicznym w rozumieniu art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d., organ odwoławczy uznał za niezasadne utożsamienie urządzenia technicznego z lampą, a także twierdzenie, że lampa powinna być podłączona do instalacji elektrycznej. Organ odwoławczy zauważył, że w związku z tym, że przepisy nie definiują pojęcia urządzenia technicznego, konieczne jest posłużenie się wykładnią językową, a także celowościowo - funkcjonalną tego terminu. W opinii organu odwoławczego, czynnikiem decydującym o uznaniu umieszczonego na dachu pojazdu urządzenia za urządzenie techniczne, w myśl powołanego przepisu, jest to, aby w odbiorze skierowanym do nieograniczonej liczby osób, tego rodzaju oznaczenie, wywarło lub mogło wywrzeć wrażenie, że pojazd może zatrzymać się w celu zawarcia umowy przewozu. Takie urządzenie pełni bowiem rolę znaku identyfikującego wykonującego okazjonalny transport drogowy osób. Celem zaś regulacji z art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. jest, aby pojazdy te nie wyróżniały się względem pozostałych oraz, aby sposób oznakowania pojazdu nie wpływał na możliwość jego zatrzymania, celem zawarcia umowy przewozu. O zatrzymaniu pojazdu nie może decydować przeświadczenie przeciętnego pasażera, że zatrzymując pojazd z takim urządzeniem będzie z pewnością mógł skorzystać z umowy przewozowej. W celu skutecznej ochrony przewoźników taksówkowych, a także pasażerów korzystających z ich usług, ustawodawca wprowadził takie rozwiązanie legislacyjne, które nie pozwala podmiotom wykonującym przewozy okazjonalne potencjalnych klientów wprowadzać w błąd, co do rodzaju przewozu. Nie ulega wątpliwości, że jedną z najbardziej charakterystycznych cech odróżniających taksówkę od innych pojazdów, dla przeciętnego pasażera, jest właśnie umieszczenie na dachu pojazdu dodatkowego urządzenia. Zdając sobie sprawę z powyższych okoliczności stworzono takie instrumenty prawne, aby całkowicie uniemożliwić podmiotom wykonującym przewozy okazjonalne upodabnianie pojazdu do pojazdów wykonujących transport drogowy osób taksówką.
Zdaniem organu odwoławczego, umieszczone przez skarżącego na dachu pojazdu urządzenie służyło ww. celom i niewątpliwie upodabniało zatrzymany pojazd od przewoźników wykonujących transport drogowy osób taksówką. Analiza sporządzonej w czasie kontroli dokumentacji fotograficznej jednoznacznie wskazała, że umieszczone na dachu zatrzymanego pojazdu przedmiotowego urządzenia służyło prowadzonej działalności gospodarczej. W omawianym wyżej kontekście nie może być przesłanką do wyłączenia odpowiedzialności strony, za stwierdzone w czasie kontroli naruszenia przesłana wraz z odwołaniem opinia polonisty, nazywanego przez skarżącego "biegłym" dotycząca rozumienia pojęcia "urządzenie techniczne".
Za pozbawiane podstaw organ odwoławczy uznał zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów w postaci wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji, gdyż strona błędnie utożsamiała fakt okazania wypisu z licencji z dopełnieniem obowiązku zgłoszenia do niej pojazdu. Organ zauważył, że wydawany przez organ wypis z licencji nie był przypisany do konkretnego pojazdu. Zgodnie z art. 11 ust. 3 u.t.d. organ udzielający licencji wydaje jej wypis lub wypisy w liczbie odpowiadającej liczbie pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji. Oznacza to, że nie każde zgłoszenie pojazdu będzie równoznaczne z wydaniem nowego wypisu z licencji (tak będzie na przykład w sytuacji zastąpienia jednego pojazdu drugim). Przedsiębiorca ma obowiązek zgłoszenia do udzielonej licencji każdego pojazdu, którym wykonuje transport drogowy i nie wypełnia go jedynie przez wyposażenie kierowcy w wypis z licencji, niepowiązany z żadnym konkretnym pojazdem. Kontrolowany kierowca okazał jedynie wypis z licencji nr 0006809, która została mu cofnięta. Nie okazał natomiast wypisu z licencji nr [...] udzielonej skarżącemu przez Prezydenta m. W., ważnej w dniu kontroli. Do licencji tej nie zgłoszono pojazdu zatrzymanego podczas kontroli.
Organ odwoławczy podzielił pogląd pełnomocnika strony, że w przypadku stwierdzenia naruszenia w postaci wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji brak było podstaw do nałożenia kary pieniężnej z tytułu niewyposażenia kierowcy w wypis z tej licencji. Koniecznym zatem było uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nałożenia karty pieniężnej na podstawie lp. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym i umorzenie w tym zakresie postępowania w pierwszej instancji.
Za nietrafne organ odwoławczy uznał stanowisko skarżącego, który za niezgodne z przepisami uznał przesłuchanie w charakterze świadka, zamiast w charakterze strony, kierowcy zatrzymanego pojazdu, gdyż nie był on stroną w sprawie. W myśl art. 70 ust. 4 u.t.d., przez kontrolowanego należy rozumieć nie tylko kierowcę, ale również przedsiębiorcę lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem. W takim wypadku może dojść do tożsamości podmiotów: kontrolowanego oraz strony, a co za tym idzie przesłuchanie kontrolowanego w charakterze strony. W omawianej sprawie kierowca pojazdu nie był stroną postępowania i zasadnym było jego przesłuchanie w charakterze świadka.
Za niezasługujący na uwzględnienie uznał organ odwoławczy zarzut skarżącego dotyczący niezgodnego z prawem nieuwzględnienia przez organ I instancji wniosków dowodowych składanych w toku postępowania przez stronę. W toku prowadzonego postępowania do organu I instancji nie wpłynęły żadne wnioski dowodowe, a to oznacza, że podniesione argumenty nie odnosiły się do rozpatrywanej sprawy.
Odnosząc się do powołanego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 24 pkt 1 i pkt 4 k.p.a., organ odwoławczy wyjaśnił, że czynności kontrolne dokonywane przez inspektora w trakcie kontroli drogowej nie powodują zawiązania jakiegokolwiek stosunku prawnego pomiędzy kontrolującym a kontrolowanym. Kontrola drogowa obrazuje jedynie stan faktyczny zastany w danym momencie. Fakt stwierdzenia w trakcie przedmiotowej kontroli określonych naruszeń nic powodował zawiązania stosunku prawnego ze skarżącym a wynik przedmiotowej sprawy, tj. nałożenie kary pieniężnej na skarżącego nie miał żadnego wpływu na prawa i obowiązki inspektora.
Przepis art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. wyłącza pracownika organu od udziału w sprawie, w której był świadkiem lub biegłym lub jest jeszcze przedstawicielem jednej ze stron. Z treści tego przepisu wynika, że wskazany w nim powód wyłączenia pracownika zachodzi wówczas, gdy w sprawie będącej przedmiotem postępowania pracownik złożył zeznania jako świadek lub został powołany w tej sprawie jako biegły i przedłożył organowi stosowna opinie, albo pracownik ten bierze udział w postępowaniu dokonując w imieniu osoby reprezentowanej czynności procesowych wywołujących skutki bezpośrednio na rzecz osoby reprezentowanej jednocześnie, zaś jako pracownik organu dokonuje czynności procesowych kształtujących sytuację prawną reprezentowanego jako strony postępowania. W rozpatrywanej sprawie kontrolujący inspektor nie składał zeznań w charakterze świadka, nie przedkładał żadnej opinii jako biegły, nie dokonywał żadnych czynności w imieniu skarżącego. Zatem, nie istniały podstawy do wyłączenia inspektora, który przeprowadził kontrolę do udziału w sprawie.
W ocenie organu odwoławczego, nietrafne były równiez argumenty strony dotyczące braku możliwości wykorzystania wyników kontroli, tj. protokołu kontroli do wszczęcia postępowania w zakresie stwierdzonych naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym, gdyż zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz. U. z 2009 r. Nr 145, poz. 1184), stwierdzone w toku kontroli naruszenia uzasadniające nałożenie kary pieniężnej kontrolujący zamieszcza w protokole kontroli, który stanowi podstawę do wydania decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej.
Ze specyfiki postępowania kontrolnego, w przypadku kontroli przestrzegania przepisów transportowych wynika, że zasadnicza część czynności musi odbywać się na drodze. Organ kontrolny nie ma zatem innej możliwości jak oprzeć się na dowodach zgromadzonych w czasie kontroli drogowej. Powołany przez skarżącego art. 75 u.t.d., nie wskazuje zamkniętego katalogu czynności, do których wykorzystane mogą być wyniki kontroli. Przepis ten wskazuje, że wyniki te mogą być wykorzystane w działalności innych służb niż Inspekcja Transportu Drogowego. Analiza pozostałych przepisów ustawy o transporcie drogowym nic pozostawia wątpliwości, co do możliwości wykorzystania wyników kontroli do nałożenia na przedsiębiorcę wykonującego przewóz kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej. Art. 50 u.t.d. określa zakres kompetencji kontrolnych Inspekcji Transportu Drogowego. Zgodnie z art. 56 pkt 1 u.t.d. ma prawo w szczególności do nakładania i pobierania kar pieniężnych zgodnie z przepisami ustawy. Zgodnie z art. 74 ust. 1 u.t.d. z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół kontroli. Ustawodawca w art. 92a ust. 3 i 4 oraz 93 ust. 8 u.t.d. wprost określił możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie naruszeń stwierdzonych podczas kontroli wobec podmiotów wykonujących przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem. Podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie naruszeń stwierdzonych podczas kontroli dają przepisy ustawowe zatem kwestia badania zakresu umocowania ustawowego art. 89 ust. 5 u.t.d. jest bezprzedmiotowa. Organ odwoławczy podkreślił, że przyjęcie argumentacji skarżącego doprowadziłoby do absurdalnej sytuacji, w której uprawniony do przeprowadzenia kontroli nic miałby możliwości wykorzystania jej wyników.
W opinii organu odwoławczego, bezsporne było, że skarżący wykonywał działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego osób, mimo że w chwili kontroli w zatrzymanym pojeździe nie znajdował się żaden pasażer. Odwołując się do definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155 poz. 1095 ze zm.), Główny Inspektor Transportu Drogowego podał, że o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług przewozu przez skarżącego przesądza umieszczone na pojeździe oznaczenie, które sygnalizuje zamiar zawarcia umowy z potencjalnym pasażerem o odpłatne wykonanie usługi przewozu. Zatem, do uznania, iż podmiot wykonuje działalność gospodarczą nie jest konieczne faktyczne wykonanie usługi. Wystarcza sam fakt, iż jest ona oferowana i możliwa do realizacji. W tym stanie rzeczy, argument strony, że w pojeździe nie znajdowała się poza kierowcą żadna inna osoba, która skorzystałaby odpłatnie z usługi przewozu nie może stanowić o tym, że przedsiębiorca nie wykonywał działalności gospodarczej. Oczekiwanie na klienta w przypadku przewozu osób jest normalną sytuacją, którą należy uznać za formę działalności ukierunkowanej na osiągnięcie zysku.
Podczas kontroli wykonano wydruk z zamontowanej w pojeździe kasy fiskalnej. Na umieszczonym na dachu zatrzymanego pojazdu urządzeniu technicznym widniał napis "przewóz osób". W tym stanie rzeczy, organ odwoławczy nie dał wiary skarżącemu, że strona prowadzi działalność w zakresie przewozu rzeczy.
Mając na uwadze treść art. 80 k.p.a., organ odwoławczy uznał, że zebrany w postępowaniu materiał dowodowy potwierdził wykonywanie przez skarżącego zarobkowego przewozu osób, mimo, że w chwili kontroli w pojeździe nie znajdował się pasażer.
Organ odwoławczy odrzucił zarzut strony, iż organ I instancji niezasadnie “badał" okazany wydruk z kasy fiskalnej, gdyż w sprawie nie kontrolowano ani nie konfrontowano pod względem zgodności ze stanem faktycznym i prawnym danych zawartych na tym wydruku ponieważ Inspekcja Transportu Drogowego nie jest do tego typu działań uprawniona. Powyższe stwierdzenie wyklucza zasadność zarzutu, iż w sprawie wystapił dowód sprzeczny z prawem.
W opinii organu odwoławczego, ustalony w sprawie stan faktyczny bezsprzecznie wykazał, że kontrolowanym pojazdem wykonywany był przewóz okazjonalny. Co prawda strona trafnie zauważyła, że na podstawie udzielonej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób można również wykonywać (po uzyskaniu odpowiedniego zezwolenia) przewóz regularny lub przewóz regularny specjalny, skarżący jednak nie dostrzegł art. 18b ust. 1 pkt 1 u.t.d., zgodnie z którym do przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym używane są wyłącznie autobusy odpowiadające wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym oraz odpowiadające definicji z art. 2 pkt 41 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 908 ze zm.), według której autobus to pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Zatrzymany do kontroli pojazd nie był autobusem w rozumieniu wyżej cytowanego przepisu. Podobne argumenty organ odniósł do sugestii skarżącego, że zatrzymanym pojazdem mógł być wykonywany przewóz regularny specjalny, który zgodnie z jego definicją zawartą w art. 4 pkt 9 u.t.d. jest wyodrębnioną formą przewozu regularnego. Zastosowanie do niego ma zatem również art. 18b ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Organ odwoławczy odrzucił jako nietrafny zarzut, że skontrolowanym pojazdem mógł być wykonywany przewóz kabotażowy lub przewóz okazjonalny w międzynarodowym transporcie drogowym. Zgodnie z art. 4 pkt 12 u.t.d., przewóz kabotażowy to przewóz wykonywany pojazdem samochodowym zarejestrowanym za granicą lub przez przedsiębiorcę zagranicznego między miejscami położonymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła żadna z wymienionych w cytowanym przepisie okoliczności. Na podstawie udzielonej skarżącemu licencji nie mógł wykonywać - międzynarodowego przewozu okazjonalnego osób, gdyż do takiego przewozu konieczne jest uzyskanie licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego osób, udzielonej przez ministra właściwego do spraw transportu. Powoływane przez stronę zezwolenie na wykonywanie przewozów okazjonalnych, które miałyby być realizowane w czasie kontroli, dotyczy, zgodnie z art. 18 ust. 2 i 3 u.t.d., jedynie przewozów okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym. Taki przewóz z pewnością nie był wykonywany w chwili kontroli.
Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, organ odwoławczy nie stwierdził również, aby strona wykonywała przewóz wahadłowy w rozumieniu art. 4 pkt 10 u.t.d. W takiej sytuacji zastosowanie musi mieć art. 4 pkt 11 u.t.d.
Mając na uwadze argumenty skarżącej dotyczące niezgodności art. 18 ust. 5 u.t.d. z art. 2, 20 i 22 Konstytucji RP, Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że organy inspekcji transportu drogowego nie są organami powołanymi do badania zgodności obowiązujących przepisów prawa z ustawą zasadniczą. W przypadku wydania przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, możliwe jest żądanie wznowienia postępowania administracyjnego.
Zarzucając z kolei przepisowi art. 18 ust. 5 u.t.d., kolizję z zasadami wynikającymi z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz przepisami Unii Europejskiej skarżąca w żaden sposób nie skonkretyzowała swoich zarzutów, uniemożliwiając odniesienie się do tego argumentu. Analiza ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w żadnym razie nie prowadzi do wniosku o podnoszonej przez odwołującego kolizji przepisów.
Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2010 r., wnosząc i jej uchylenie ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
I. naruszenie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 75 u.t.d. poprzez wydanie decyzji w postępowaniu nieznanym ustawie,
II. naruszenie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 92 ust. 2 u.t.d., poprzez nałożenie kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej podczas gdy ustawa obliguje organ do nałożenia kary tylko podczas kontroli drogowej lub kontroli w przedsiębiorstwie.
III. naruszenie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 89 w zw. z art. 87 u.t.d. poprzez posłużenie się przez organy kontrolujące - celem przypisania naruszenia skarżącemu - dokumentami, do których kontroli ani wykorzystania organy te uprawnień nie posiadają,
IV. naruszenie art. 7 oraz 77 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
V. naruszenie art. 77 § 2 k.p.a. w zw. z art. 123 k.p.a. poprzez odmowę dopuszczenia dowodów wnioskowanych przez stronę, które zostały zgłoszone w odpowiednim terminie. Skarżący podkreślił, że w odniesieniu do składanych przez stronę wniosków dowodowych zarówno przed organem I instancji, jak w postępowaniu odwoławczym, organ powinien wydać postanowienie o ich dopuszczeniu (odmowie dopuszczenia). Brak wymaganego rozstrzygnięcia stanowi o naruszeniu art. 78 k.p.a.,
VI. naruszenie art. 11 ust. 1 pkt. 7 w zw. z art. 18 ust. 5 u.t.d. poprzez błędną wykładnię lub jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, iż przedsiębiorca wykonywał przewóz okazjonalny osób, podczas gdy ani z udzielonej licencji, ani z zebranej dokumentacji nie wynika fakt przewozu jakiejkolwiek osoby,
VII. naruszenie art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie iż plastykowa puszka zamontowana na dachu pojazdu była lampą lub innym urządzeniem technicznym w rozumieniu niniejszego przepisu,
VIII. naruszenie art. 8,14 oraz 92 ust. 4 u.t.d. w związku z pkt. 1.2. załącznika do w/w ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie powyższych przepisów i nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji.
Skarżący złożył wniosek o zawieszenie postępowania z uwagi na toczące się przed Trybunałem Konstytucji postępowanie o sygn. Ts 224/09 w zakresie stwierdzenia niezgodności z Konstytucją przepisu art. 18 ust. 5 u.t.d.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że w sprawie nie stwierdzono wykonywania transportu drogowego osób w postaci przewozu osób, stąd nie doszło do naruszenia art. 18 ust. 5 u.t.d.
Skarżący podkreślił, że wykonuje działalność gospodarczą polegającą na transporcie drogowym rzeczy samochodem o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony (co jest działalnością, do której nie stosuje się w ogóle przepisów ustawy o transporcie drogowym; vide art. 3 ust. 1 pkt 2 u.t.d.). Przewóz osób wykonywany jest przez stronę incydentalnie, w postaci obsługi konferencji, wesel, rautów. W tym stanie rzeczy, organ nie ustalił kwestii podstawowych w postaci: rodzaju licencji, rodzaju wykonywanego przewozu, sposobu zawierania umowy, sposobu wykonywanego przewozu, faktu przewozu osoby, danych osoby przewożonej. W rozpatrywanej sprawie w momencie kontroli nie było pasażera w samochodzie, wszystkie urządzenia były wyłączone.
Skarżący zauważył, że karę pieniężną w wysokości 8.000 złotych nałożono na stronę z naruszeniem art. 8 u.t.d. i 14 u.t.d. oraz art. 7 i 77 k.p.a. Organ administracji ustalił, że zatrzymany pojazd o nr rej. [...] na dzień [...] kwietnia 2010 r. nie był zgłoszony do udzielonej stronie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Tymczasem, skontrolowany pojazd był zgłoszony do innej licencji udzielonej [...] Sp. z o.o. W ocenie skarżącego - stosownie do art. 8 i art. 14 oraz art. 92 u.t.d. oraz lp. 1.2. załącznika do ustawy - tylko niezgłoszenie pojazdu do żadnej licencji daje podstawę do nałożenia kary za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. Ta okoliczność z kolei nie wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zatem nie było podstawy do nałożenia kary na skarżącego za naruszenie przepisu ustawy, którego skarżący nie naruszył.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze. zm.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do uwzględnienia złożonego przez skarżącą wniosku o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. z uwagi na toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygnaturą TS 224/09 postępowanie dotyczące stwierdzenia niezgodności z Konstytucją art. 18 ust. 5 u.t.d. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przez Trybunałem Konstytucyjnym. Jest to podstawa fakultatywnego zawieszenia postępowania, a o jego zawieszeniu decydują względy celowościowe, które pozostawione są do uznania Sądu.
Rozstrzygając zgłoszony przez stronę w niniejszej sprawie wniosek Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjnym w wyroku z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 202/09, w którym stwierdził, że przy rozpatrywaniu wniosku o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. z uwagi na toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie zainicjowane skargą konstytucyjną nie można abstrahować, że skarga ta została zgłoszona na podstawie art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Na mocy tego przepisu jednostka zyskała środek ochrony na drodze szczególnego postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wniesienie skargi konstytucyjnej jest bowiem możliwe tylko w przypadku, gdy orzeczenie sądu było ostateczne. Natomiast każdy sąd na mocy art. 193 Konstytucji może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Użyte w art. 193 Konstytucji określenie "może" należy rozumieć w ten sposób, że to sąd określa jaki jest stopień niezgodności danego przepisu z Konstytucją i od jego oceny zależy, czy uznaje go za zgodny z Konstytucją, czy też poweźmie poważne wątpliwości co do niezgodności z Konstytucją. Zgodnie bowiem z art. 178 ustawy zasadniczej, sędziowie podlegają również Konstytucji, a to oznacza, że w razie rozpoznawania konkretnej sprawy, szczególnie gdy strona podnosi istnienie niezgodności pomiędzy przepisami ustawy a Konstytucją, sąd rozpoznający sprawę ma obowiązek zbadać, czy wskazany przepis jest zgodny z Konstytucją z uwagi na uregulowania zawarte w art. 193 tej Ustawy. Sąd winien ocenić argumenty strony przedstawione w tym względzie. Oznacza to, że wszystkie wyżej przedstawione aspekty sąd jest zobowiązany uwzględnić rozpoznając wniosek o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie powziął wątpliwości co do zgodności art. 18 ust. 5 u.t.d. z Konstytucją RP.
Przedmiotowa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2010 r. nie narusza ani przepisów prawa materialnego zawartych w ustawie o transporcie drogowym, ani przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, nakładając karę pieniężną w wysokości 13.000 zł organ II instancji, powołując się na zebrane w toku postępowania dowody, prawidłowo uznał, że w dniu 25 maja 2010 r. Skarżący wykonywał przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym osób pojazdem niezgłoszonym do licencji, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu: umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych, co wyczerpało znamiona naruszenia określonego w art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d.
Przechodząc do merytorycznej oceny podjętego w sprawie rozstrzygnięcia podkreślenia wymaga, że organ administracji, powołując się na prawidłowo zebrany w toku postępowania i wyczerpujący materiał dowodowy, zasadnie uznał, że w dniu kontroli skarżący wykonywał przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym osób pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą bez wymaganej licencji, z naruszeniem zakazu: umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń, co wyczerpało znamiona naruszeń określonych w art. 5 ust. 1, art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d.
W myśl art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na podejmowanie i wykonywanie transportu drogowego, jako gospodarczej działalności usługowej, stosownie do art. 5 ust. 1 u.t.d. wymagane jest uzyskanie odpowiedniej licencji. Licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką, o której mowa w art. 6 ust. 1 u.t.d., udzielana jest przedsiębiorcy, po spełnieniu warunków podanych w powyższym przepisie na określony pojazd i obszar obejmujący: gminę, gminy sąsiadujące - po uprzednim zawarciu przez nie porozumienia, miasto W. - związek komunalny (art. 6 ust. 4 cyt. ust.).
Według ustaleń organu dokonanych w trakcie toczącego się postępowania skarżący w dniu kontroli wykonywał transport drogowy osób, ewidencjonując osiągane z tego tytułu przychody przy użyciu kasy rejestrującej (v. k. 71 akt administracyjnych), która drukowała paragony z oznaczeniem imienia i nazwiska oraz miejsca i adresu pod jakim prowadzona jest przez skarżącego działalność gospodarcza. Zatem skarżący winien legitymować się licencją, o której mowa w art. 5 u.t.d. Tymczasem skarżący okazał do kontroli wypis Nr [...] z licencji [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wydanej na rzecz przedsiębiorcy – [...] J. K. P.. Z pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] wynikało, że decyzją Starosty [...] z dnia [...] marca 2008 r. skarżącemu cofnięto licencję na wykonywanie transportu drogowego osób nr [...], której wypis został okazany inspektorom Inspekcji Transportu Drogowego podczas kontroli drogowej w dniu [...] maja 2010 r. Decyzja Starosty [...] została utrzymana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...].
Tymczasem z informacji udzielonych przez Urząd m. W. (pismo z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]) wynikało, że zatrzymany do kontroli w dniu [...] maja 2010 r. pojazd o nr rej. [...] nie był zgłoszony do innej licencji nr [...] udzielonej skarżącemu przez Prezydenta m. W. na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, której kopia została przesłana przez skarżącego w załączeniu do pisma z dnia [...] czerwca 2010 r.
W tym stanie rzeczy nałożenie przez organ kary pieniężnej z tytułu wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji należało uznać za w pełni zasadne.
Jak wskazano powyżej, w art. 5 ust. 1 u.t.d. ustawodawca wyraźnie wskazał, iż na wykonywanie transportu drogowego wymagana jest odpowiednia licencja, do otrzymania której przedsiębiorca musi spełniać konkretne warunki, inne dla licencji na przewozy okazjonalne oraz inne dla licencji "taksówkowej" (art. 6 u.t.d.). W następstwie tej regulacji zostały ograniczone uprawnienia dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą na podstawie licencji uprawniającej do przewozów okazjonalnych w stosunku do przedsiębiorców wykonujących przewozy osób na podstawie licencji "taksówkowej", co znalazło jednoznaczny wyraz w dyspozycji przepisu art. 12 ust. 1b u.t.d., według którego licencja na krajowy transport drogowy osób nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką.
Konsekwencją zróżnicowania przewozów okazjonalnych i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką było wprowadzenie w ustawie o transporcie drogowym art. 18 ust. 5 lit. a) – c), zgodnie z którym przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:
a) umieszczania i używania w pojeździe taksometru,
b) umieszczania w pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy, a także,
c) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Skoro skarżący nie legitymował się licencją "taksówkową" nie miał również prawa do montowania w pojeździe, którym wykonywał transport drogowy urządzeń zastrzeżonych dla posiadaczy licencji "taksówkowej". W związku z powyższym, organy administracji prawidłowo nałożyły na skarżącego karę pieniężną w związku z naruszeniem warunków określonych w art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d.
Mając na uwadze zarzuty skarżącego dotyczącego błędnej wykładni art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d., Sąd uznał za nietrafne argumenty skargi podważające prawidłowość ustaleń dokonanych przez organy w zakresie umieszczenia na dachu pojazdu podświetlanego urządzenia reklamowego, wbrew regulacjom ustawowym.
W opinii strony, organy administracji nie wykazały, iż wspomniane urządzenie mogło być pobudzane do pracy, nie przedstawiono dowodów potwierdzających kompletną instalację i wyposażenie plastykowej puszki, w sytuacji, gdy zabronione jest dopiero posiadanie pracującej lampy lub innego urządzenia technicznego, którego istnienia organy nie wykazały.
Odnosząc się do powyższego zarzutu skargi, należy wskazać, że przy interpretacji pojęcia "lampy lub inne urządzenia techniczne umieszczone na dachu pojazdu", o których mowa w art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d., stosownych wskazówek dla wykładni użytych zwrotów należy poszukiwać w wykładni celowościowej wprowadzenia zakazów zdefiniowanych w podanym przepisie. Zakazy te wprowadzono w celu zapewnienia skutecznej ochrony przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką przed konkurencją ze strony przedsiębiorców, którzy nie mają stosownej licencji oraz ochrony pasażerów przed wprowadzeniem w błąd, co do charakteru wykonywanego przejazdu. Stosując ten rodzaj wykładni uznać należy, że nie ma znaczenia prawnego ustalenie czy lampa umieszczona na dachu pojazdu była podłączona do instalacji elektrycznej, czy też nie, jak i dokładne rozróżnienie przedmiotów określanych przez ustawodawcę jako lampa lub inne urządzenie techniczne. Istota problemu sprowadza się bowiem do ustalenia, czy zainstalowane na dachu pojazdu urządzenie wyraźnie sugeruje, że oznaczony nim pojazd wykonuje przewóz w oparciu o licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2010 r. sygn. akt II GSK 638/09).
Zatem, istotne są nie tylko rozwiązania technicznego spornego urządzenia, na co przede wszystkim zwraca uwagę skarżący, lecz również jego funkcja, mająca na celu wywarcie wrażenia, że pojazd może zatrzymać się w celu zawarcia umowy przewozu. Zastosowanie wykładni celowościowej w powyższym zakresie było zasadne. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, dopuszczając stosowanie tego rodzaju wykładni w podobnej sprawie (wyrok z dnia 24 sierpnia 2010 r. sygn. akt II GSK 733/09), "Przepis art. 18 ust. 5 u.t.d. ma więc na celu przeciwdziałanie wprowadzaniu w błąd potencjalnych klientów, którzy mogą uważać, że odbywają podróż taksówką, a w istocie odbywają podróż pojazdem, który nie posiada standardów wymaganych dla taksówki, zaś kierujący pojazdem nie ma kwalifikacji wymaganych przy transporcie drogowym taksówką".
W rozpatrywanej sprawie na dachu skontrolowanego pojazdu znajdowało się urządzenie reklamowe z dwustronnym napisem [....], które z uwagi na miejsce ich położenia (charakterystyczne dla taksówek) oraz rodzaj umieszczonych informacji mogły wywołać u potencjalnego odbiorcy wrażenie, że usługa przewozu zostanie wykonana przez podmiot legitymujący się licencją na wykonywanie transportu drogowego taksówką (dokumentacja fotograficzna, k.- 72 i 73 akt administracyjnych).
W świetle przedstawionych wyżej argumentów należało uznać, że umieszczone na dachu pojazdu urządzenia z napisem [....] naruszało zakaz ustanowiony w art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d.
Za całkowicie niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 87 ust. 1 u.t.d., tj. zarzut naruszenia przepisów określających rodzaj dokumentów, które ma obowiązek posiadać podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli.
Należy zauważyć, że art. 55 ust. 1 pkt 2 u.t.d., zgodnie z którym inspektor wykonując zadania, o których mowa w art. 50, ma prawo do kontroli dokumentów, nie ogranicza jej jedynie do dokumentów ściśle wskazanych w art. 87 u.t.d. Regulacja zawarta w art. 87 u.t.d. dotyczy dokumentów, które kierowca obowiązany jest mieć przy sobie i okazać na żądanie uprawnionego organu kontroli. Nie można z niej jednak wywodzić, że tylko w oparciu o dokumenty wymienione w tym przepisie możliwe jest ustalenie stanu faktycznego sprawy. W myśl bowiem art. 75 § 1 k.p.a., stanowiącego zasadę równej mocy środków dowodowych, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wbrew zarzutowi skargi, nie ma więc powodów, żeby zabezpieczenie paragonu fiskalnego w trakcie kontroli drogowej uznać za czynność wykonaną z naruszeniem wskazanego przepisu ustawy o transporcie drogowym. Z treści powyższych przepisów wynika, iż inspektor dokonujący w dniu [...] maja 2010 r. kontroli pojazdu kierowanego przez skarżącego miał prawo, wbrew zarzutom skargi, zabezpieczyć w toku kontroli wydruk z kasy fiskalnej jako dowód w sprawie.
Należy zgodzić się ze skarżącym, iż zasadą jest, że organ administracji powinien wydać postanowienie rozstrzygające złożony wniosek dowodowy, jednakże organ nie ma obowiązku przeprowadzania dowodu, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności wyjaśnionych w postępowaniu. W takim przypadku winien wskazać konkretne motywy takiego stanowiska, zgodnie z art. 78 § 2 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2008r. sygn. akt VIII SA/Wa 617/07, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 1986 r. sygn. akt III SA 1160/85).
Jednakże w rozpatrywanej sprawie skarżący w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego takiego wniosku nie złożył. Podniósł co prawda w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzuty pod adresem organu I instancji, który odmówił przeprowadzenia dowodów wskazanych przez skarżącego, jednakże analiza akt administracyjnych potwierdziła stanowisko organu odwoławczego, który stwierdził, że do organu I instancji nie wpłynęły żadne wnioski dowodowe. Wniosek nie został również złożony w trakcie postępowania odwoławczego.
W związku z powyższym, organ administracji, wbrew zarzutom skargi, nie miał podstaw do wydawania postanowienia o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia wniosków dowodowych. Tym samym organ nie naruszył art. 123 k.p.a. oraz art. 124 k.p.a. w związku z art. 78 k.p.a.
Bezpodstawny jest również zarzut naruszenia przez organy art. 75 u.t.d., zgodnie z którym wyniki kontroli wykorzystywane są do formułowania wniosków o wszczęcie postępowania: administracyjnego o cofnięcie uprawnień przewozowych przedsiębiorcy, określonych przepisami ustawy, karnego lub karno-skarbowego, w sprawach o wykroczenia, przez organy Państwowej Inspekcji Pracy, przewidzianego w umowach międzynarodowych w stosunku do przedsiębiorców zagranicznych. Podanego uregulowania nie można odczytywać bez odwoływania się do innych przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak art. 48, mówiącego, że inspekcja transportu drogowego została powołana do kontroli przestrzegania przepisów w zakresie transportu drogowego i niezarobkowego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi, z wyjątkiem pojazdów, o których mowa w art. 3 ustawy. Wyłączenie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie miało zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż zostało wykazane, że kontrolowanym pojazdem nie był wykonywany niezarobkowy przewóz drogowy osób. Ponadto z art. 93 ust. 1 u.t.d. wynika, że uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 89 ust. 1 (w tym inspektorzy inspekcji transportu drogowego w zw. z art. 87 u.t.d.), mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. W tym kontekście art. 75 u.t.d. wskazuje, w jakich jeszcze postępowaniach protokół kontroli jest podstawą do formułowania wniosków o ich wszczęcie. Inaczej mówiąc, zarzut strony należy uznać za chybiony, gdyż przepis art. 75 u.t.d. nie stanowi, wbrew twierdzeniu strony, zamkniętego katalogu postępowań, które mogą być wszczęte na podstawie wyników kontroli, w tym postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 993/09).
Reasumując, skoro przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą był wykonywany w dniu [...] lipca 2010 r. przez skarżącego pojazdem niezgłoszonym do licencji i z ewidentnym naruszeniem zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń, organy administracji drogowej prawidłowo zastosowały dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d. w zw. z lp. 1.2, lp. 1.7 oraz lp. 2.9 pkt 3 załącznika do tej ustawy, nakładając na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 13.000 złotych.
Zdaniem Sądu organy oparły się na materiale prawidłowo i wyczerpująco zebranym w toku kontroli, dokonując jego odpowiedniej oceny, a swoje stanowisko uzasadniły zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło