VI SA/Wa 829/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego (organ II instancji) decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (organ I instancji) z dnia [...] października 2009 r. o nałożeniu na K. i W. P. kary pieniężnej w wysokości 300 złotych. Organ I instancji stwierdził, że w dniu [...] lipca 2009 r. w trakcie kontroli drogowej zatrzymano autobus marki A. o nr rej. [...], którym kierował M. P. W pojeździe przeprowadzono kontrolę pomiaru spalin. Z przeprowadzonej kontroli wynikało, że współczynnik pochłaniania światła jest większy od dopuszczalnego dla tego typu pojazdu i silnika, a przekroczenie dopuszczalnego poziomu nastąpiło o 1.05 m-1. Organ wskazał, że powyższe ustalenia dokonał w oparciu o protokół oraz załączony do akt sprawy wydruk z urządzenia Dymomierz DGS-2. Za wiarygodnością wskazanych dowodów przemawiają – jak wyraźnie wskazał organ II instancji - następujące fakty: badanie zadymienia spalin przeprowadzono urządzeniem posiadającym niezbędne certyfikaty i legalizację, badanie zostało przeprowadzone przez wykwalifikowanych inspektorów, a naruszenia stwierdzone w protokole kontroli z dnia [...] lipca 2009 r. zostały stwierdzone własnoręcznym podpisem przez kierowcę M. P. bez wnoszenia jakichkolwiek uwag. Zdaniem organu odwoławczego dokument wystawiony przez Okręgową Stację Kontroli Pojazdów w L., z którego wynika, że pomiar zadymienia nie wykazał przekroczenia dopuszczalnych norm, nie może stanowić podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji, gdyż podstawą do nałożenia kary jest stan faktyczny stwierdzony w chwili kontroli. Podkreślił ponadto, że wykonanie przez stronę we własnym zakresie późniejszego badania na stacji diagnostycznej nie może zatem w żaden sposób podważać wiarygodności tych wykonanych w chwili kontroli. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 682/10 stwierdzono, że obie decyzje naruszają art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. Jego zdaniem, w rozpoznawanej sprawie organ nie wykazał, że sporny pomiar odbywał się przy silniku nagrzanym do normalnej temperatury w rozumieniu § 11 pkt 4 rozporządzenia z 16 grudnia 2003 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. Nr 227, poz. 2250), tj. tj. min. 70 °C dla oleju silnikowego, min. 80 °C dla płynu chłodzącego. Organy obydwu instancji pominęły omawianą kwestię całkowicie, koncentrując się jedynie na tym, że pomiar wykonywali wykwalifikowani pracownicy za pomocą zalegalizowanego urządzenia, oraz że protokół kontroli został podpisany bez uwag. W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że pomiar był wykonany przez ok. 9 minut, a silnik pracujący przez ten okres trudno uznać za nienagrzany. Zdaniem Sądu, nie wiadomo, na jakiej podstawie organ ustalił, że sporny pomiar wykonany był przez ok. 9 minut, natomiast silnik miał być nagrzany nie do jakiejkolwiek temperatury, ale do temperatury określonej w § 11 pkt 4 rozporządzenia z 16 grudnia 2003 r. Organ nie wyjaśnił także, dlaczego wyniki pomiaru dokonanego przez inspektorów oraz w stacji diagnostycznej (także w dniu kontroli) różniły się choć, jak wywodzi - również dopiero w odpowiedzi na skargę - silnik bezsprzecznie w obydwu wypadkach został nagrzany do tej samej temperatury. Sąd wskazał, że w toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ rozstrzygnie sprawę odnosząc się do zarzutów skarżącego, w szczególności kwestionujących prawidłowość dokonanego pomiaru, a także wyjaśni czy a jeżeli tak to dlaczego uznaje, że pomiar dokonany podczas kontroli został przeprowadzony prawidłowo. Organ winien również przeprowadzić ocenę dowodu złożonego przez stronę w toku postępowania administracyjnego, a mianowicie wyników pomiaru dokonanego w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów w L. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Główny Inspektor Transportu Drogowego, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy administracji nie wyjaśniły wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz, że nie wykazały w swoich decyzjach bezzasadności zarzutów strony, co w ocenie Sądu miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, podczas gdy stan faktyczny sprawy został ustalony należycie, w sposób pozwalający na stwierdzenie, iż doszło do naruszenia przywołanych przepisów prawa materialnego, czemu organy dały wyraz w zaskarżonych decyzjach, które zawierały uzasadnienie faktyczne i prawne w sposób logiczny, staranny i wyczerpujący wyjaśniające motywy zapadłego rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny Wyrokiem z dnia 20 marca 2012r. sygn.akt II GSK 163/11 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 682/10 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zasądził od K. P. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 145 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i dokonały prawidłowej oceny prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko autora skargi kasacyjnej, że organy nie dopuściły się uchybień mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego ( art. 77 § 1 k.p.a.) przebiega w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Wskazano, że podniesiony przez skarżącego zarzut, że temperatura silnika nie mogła być w chwili kontroli prawidłowa, nie został poparty stosownym dowodem podważającym wynik kontroli. Kierowca nie wniósł do protokołu zastrzeżeń wskazujących, że kontroli dokonano na zimnym silniku oraz nie kwestionował sposobu przeprowadzenia badania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest możliwa późniejsza czy też powtórna weryfikacja tego badania. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną, co czyniło koniecznym uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie gdyż jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i dokonały prawidłowej oceny prawnej. Na wstępie rozważań należy wskazać, że niniejsza sprawa była przedmiotem wyrokowania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyniku skargi kasacyjnej, wyrokiem 20 marca 2012r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. W związku z powyższym, w rozpatrywanej przez Sąd orzekający sprawie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 190 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powołany wyżej przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania Sądu pierwszej instancji, który nie posiada już na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku Sądu wyższej instancji. Należy podkreślić, że Sąd któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Zgodnie z treścią wymienionego wyżej przepisu prawa jest on związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, przy czym związanie tą wykładnią ma szeroki zasięg, ponieważ odnosi się również do stron postępowania. Jak bowiem wynika z jego treści nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W doktrynie oraz w orzecznictwie wskazuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej, zarówno gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego. Związanie oceną prawną obejmuje także wskazania co do dalszego postępowania (vide: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Lexis Nexis 2006, s. 329 i n.; wyrok NSA z 17 maja 2006 r., II OSK 642/05, niepublikowany). Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 p.p.s.a. należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Nawet w przypadku odmiennej interpretacji prawa lub możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wyrażone przez sąd mają moc wiążącą. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok SN z dnia 9 lipca 1998 r., sygn. akt I PKN 226/98, OSNAP 1999, nr 15, poz. 486), jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny (tak: H. Knysiak - Molczyk (w:) H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005). Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko zakwestionował wykładnię dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, ale także dokonał interpretacji przepisów mających zastosowanie w sprawie. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.