VI SA/Wa 864/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2019 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej oddala skargę Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] lutego 2019 r. Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) – dalej "k.p.a." oraz art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2017 r., poz. 2213 ze zm.) po rozpoznaniu odwołania B. M. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] grudnia 2018 r., orzekającej o skreśleniu skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach sprawy: Komendant Wojewódzki Policji w [...][...] listopada 2018 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie skreślenia B. M. z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej wobec uzyskania informacji, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa z art. 207 § 1, art. 207 § 1a oraz z art. 190 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1600 ze zm.) – dalej "k.k.", tj. o znęcanie się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy; znęcanie się fizycznie lub psychicznie nad osobą nieporadną ze względu na jej wiek, stan psychiczny lub fizyczny oraz o stosowanie groźby karalnej. Decyzją z [...] grudnia 2018 r. nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w [...] przyjął, że czyny zarzucone skarżącemu należą do przestępstw umyślnych, o których stanowi art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, zatem organ Policji zobligowany był do wydania decyzji o skreśleniu skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 42 ust. 3 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie zasady domniemania niewinności. Skarżący podkreślił, iż jest jedynym żywicielem rodziny, posiada II grupę inwalidzką i powtórne ubieganie się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej będzie niemożliwe. Jednocześnie zawarł wniosek o zawieszenie postępowania. Postanowieniem z [...] lutego 2019 r. Komendant Główny Policji odmówił zawieszenie postępowania. Na etapie postępowania odwoławczego ustalono, że przed Sądem Rejonowym [...] w [...] toczy się postępowanie karne o sygn. akt sygn. akt [...], zainicjowane wniesieniem przez Prokuratora Rejonowego aktu oskarżenia z [...] listopada 2018 r. o popełnienie czynów z art. 207 § 1, art. 207 § 1a oraz z art. 190 § 1 k.k. Utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy Komendant Główny Policji wyjaśnił, że w sprawie niniejszej organ był zobowiązany do skreślenia skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony, z uwagi na jednoznacznie brzmiącą treść art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, bowiem ustalenie, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne o przestępstw umyślnych było dla organów Policji wiążące. Nadto, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 42 Konstytucji RP, Komendant wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym nie ma zastosowania prawnokarna zasada domniemania niewinności, obowiązująca w postępowaniu karnym. Wydanie decyzji w sprawie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej jest bowiem - zgodnie z wolą ustawodawcy - uprawnione już w sytuacji, gdy przeciwko pracownikowi ochrony chociażby toczy się postępowanie karne o przestępstwo. Organ Policji nie weryfikuje przy tym w prowadzonym postępowaniu prawidłowości zebranego w dochodzeniu czy śledztwie materiału dowodowego i zasadności zastosowanej kwalifikacji prawnej zarzuconego przestępstwa, nie bada też winy czy niewinności osoby, przeciwko której postępowanie karne się toczy. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mający wpływ na wynika postępowania: - art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 6 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie zasady praworządności skutkującej w świetle ważnego interesu społecznego zawieszeniem postępowania na czas rozpatrzenia sprawy karnej prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] pod sygn. akt [...]; - art. 8 k.p.a. w zakresie naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Nadto skarżący zarzucił decyzji wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa poprzez naruszenie zasady domniemania niewinności wyrażonej w art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, wyjaśniając, że pomimo że nie został on prawomocnie skazany za przestępstwo - a tym samym w świetle ustawy zasadniczej jest on cały czas nadal niewinny - istnieje możliwość zawieszenia go w pełnieniu obowiązków na czas trwania postępowania karnego. Zdaniem skarżącego doszło również do naruszenia konstytucyjnych zasad wolności oraz równości wobec prawa, bowiem organ niezasadnie zastosował art. 29 ust. 6 ustawy o ochronie osób i mienia w sytuacji, gdy wina skarżącego w postępowaniu karnym nie została udowodniona oraz nie został on prawomocnie skazany. W oparciu o tak przedstawione zarzuty skarżący wniósł stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji względnie o jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sprawując kontrolę legalności decyzji Sąd nie dopatrzył się w niej ani wad kwalifikowanych ani też uchybień przepisów prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź naruszeń prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.). Podstawę materialnoprawną wydanej przez organ decyzji stanowił art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, w myśl którego pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w przypadku gdy pracownik ochrony fizycznej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo. Z treści tego przepisu wynika, że decyzje w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej mają charakter związany. Świadczy o tym już sama imperatywna forma czasownika "skreśla się". Organ Policji nie ma zatem prawnej możliwości wyboru rozstrzygnięcia w tym zakresie. Organ, wydając decyzję, kieruje się jedynie oceną wystąpienia w sprawie przesłanek określonych ww. przepisie, do zastosowania którego jest zobligowany po stwierdzeniu ich istnienia. Przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 w. w. ustawy w żadnej mierze nie stopniuje ani też nie różnicuje przesłanek skreślenia. Podstawą skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej jest bowiem skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęcie w stosunku do osoby postępowania karnego o takie przestępstwo. Przepis ten nie daje organom Policji żadnej możliwości odstąpienia od wykonania jego dyspozycji w razie stwierdzenia stanu faktycznego w nim opisanego (vide: Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 24 października 2007 r., sygn. akt II GSK 181/07; z 24 września 2008 r., sygn. akt II GSK 358/08; z 9 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 1221/10 oraz z 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 109/12, opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis ten zobowiązuje zatem właściwego komendanta wojewódzkiego Policji do wszczęcia postępowania administracyjnego w tym przedmiocie i wydania decyzji o skreśleniu osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie został wprowadzony do ustawy o ochronie osób imienia na mocy art. 9 pkt 12 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r. poz. 829, dalej: ustawa zmieniająca) i zaczął obowiązywać od 1 stycznia 2014 r. (art. 50 ustawy zmieniającej). Co do motywów zmian w ustawie o ochronie osób zasad wykreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony w projekcie ustawy zmieniającej (druk sejmowy VII.806) wskazano, że: "Za przesłankę do wykreślenia uznano toczenie się przeciwko pracownikowi postępowania karnego za przestępstwo umyślne. Mimo obowiązującej zasady domniemania niewinności fakt prowadzenia postępowania karnego uniemożliwia dopuszczenie pracownika ochrony do możliwości stosowania środków przymusu bezpośredniego i broni. Wykreślenie z listy nie przekreśla możliwości zatrudnienia tej osoby jako pracownika ochrony niekwalifikowanego, tj. w obszarze ochrony, gdzie nie występuje konieczność pracy z bronią oraz bez możliwości stosowania środków przymusu bezpośredniego. Obszar ochrony osób i mienia - gdzie ustawa wymaga zatrudnienia pracowników kwalifikowanych - jest mocno ograniczony. Zdecydowana większość zadań ochrony mienia nie wymaga kwalifikacji, zatem na czas trwającego postępowania pracownik byłby "przesuwany" z obszaru kwalifikowanej ochrony na obszar, gdzie wpis na listę pracowników kwalifikowanych nie jest konieczny, co ze względu na szczególny charakter pracy jest uzasadnione". Brzmienie art. 29 ust. 6 pkt 1 ww. ustawy o ochronie osób i mienia oraz przytoczone powyżej motywy wprowadzenia zmian w tej ustawie jednoznacznie wskazują na niezasadność zarzutu skarżącego co do zastosowania w jego sprawie ww. przepisu przez organy Policji. Jak wskazano powyżej, decyzje w przedmiocie skreślenia mają charakter związany, wobec czego wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo umyślne zobowiązuje właściwego komendanta wojewódzkiego Policji do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniach prowadzonych w sprawach dotyczących skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej - co wskazywał także organ - nie jest w ogóle badana kwestia winy osoby skazanej za popełnienie wyżej wymienionych przestępstw lub wobec której toczy się postępowanie karne o ich popełnienie. W ocenie Sądu powyższe oznacza, że postępowanie dowodowe w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej ogranicza się do ustalenia, czy w sprawie zaistniały przesłanki skreślenia, tj. w niniejszej sprawie, czy w stosunku do takiego pracownika wszczęte zostało postępowanie karne o popełnienie przestępstwa umyślnego. Dla istoty postępowania administracyjnego bowiem ważne jest, że przeciwko stronie toczy się postępowanie karne o przestępstwo umyślne, ponieważ okoliczność ta determinuje sposób rozstrzygnięcia jej sprawy przed organami Policji. Z analizy akt administracyjnych wynika, że postanowieniem z [...] października 2018 r. Prokurator Rejonowy w [...] przedstawił B. M. zarzut popełnienia czynów umyślnych z art. 207 § 1 k.k., art. 207 § 1a k.k.(znęcanie się) oraz z art. 190 § 1 k.k. (groźba karalna), a następnie 30 listopada 2018 r. złożył do Sądu Rejonowego [...] w [...] akt oskarżenia w tej sprawie. Przestępstwa te mają charakter tylko umyślny; należą one, zgodnie z art. 7 § 3 k. k., do występków, a zatem można byłoby je popełnić nieumyślnie tylko wówczas, gdyby – po myśli art. 8 k. k. – w ustawie tak postanowiono. Ustawodawca tak jednak nie zdecydował. Postępowanie karne przeciwko skarżącemu zostało zatem wszczęte, a nawet skierowano już w tej sprawie akt oskarżenia. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP, bowiem o winie lub niewinności skarżącego orzeknie sąd karny, a w sprawie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony znaczenie ma sam fakt toczącego się postępowania karnego. Zasada domniemania niewinności (art. 42) jest zasadą procedury karnej i nie doznaje ona uszczerbku w postępowaniu administracyjnym. Z faktem wszczęcia postępowania przeciwko osobie wiążą się istotne skutki nie tylko w sferze prawa karnego, ale także innych gałęzi prawa. Określone decyzjami sankcje administracyjne są jedynie administracyjnoprawnym skutkiem zachowania strony. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 grudnia 2003 r., sygn. akt SK 15/02 wskazał, że konstytucyjna zasada domniemania niewinności musi być rozumiana jako wykluczająca uznanie winy i odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem karnym. Natomiast nie może być rozumiana w sposób, który wykluczałby wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych oddziaływujących na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. Dopuszczalność takich konsekwencji powinna być "ważona" nie w płaszczyźnie zasady domniemania niewinności, ale w płaszczyźnie zasady proporcjonalności. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, nie doznał również uszczerbku przywołany w skardze art. 32 Konstytucji RP, bowiem o takim naruszeniu można by mówić jedynie wtedy, gdy ten sam organ, przy zaistnieniu takiego samego stanu faktycznego dokonałby różnej interpretacji przepisu. Reasumując, materiał dowodowy w postaci postanowienia prokuratora o przedstawieniu skarżącemu zarzutów z art. 207 § 1 k.k., art. 207 § 1a k.k. oraz z art. 190 § 1 k.k. a następnie aktu oskarżenia, został poddany prawidłowej ocenie organów Policji. Zbadane zostały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadzono dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami praworządności i prawdy obiektywnej (art. 6, art. 7 i art. 77 k.p.a). oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa). Ponadto, organy nie dopuściły się w sprawie obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparły się na całym materiale dowodowym, dokonując jego właściwej oceny. Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji uzasadniono w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Z powyższych względów skargę należało oddalić na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.