VI SA/Wa 866/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. i E. J. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożonego w sprawie ze skargi M. J. i E. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia postanawia: odmówić M. J. i E. J. przywrócenia terminu do wniesienia skargi M. J. i E. J., nazywane dalej "skarżącym", pismem opatrzonym datą 24 lutego 2017 r. (data nadania na poczcie 9 marca 2017 r.) wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W skardze zawarły one wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu podniosły, iż wysłały one skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie, jednakże na nieaktualny adres organu, figurujący "w rejestrach adresowych" przedsiębiorstwa, a także, jak wskazały "na adres korespondencyjny, którym w ostatnim czasie organ posługiwał się w korespondencji ze skarżącymi" tj. na adres: ul. Postępu 21, 02-676 Warszawa, na dowód czego przedłożyły odpowiedź na skargę z 24 lutego 2015 r. oraz skargę z dnia 22 stycznia 2015 r. Wskazały, że przesyłka została im zwrócona w dniu 7 marca 2017 r. ze względu na błędnie określony adres korespondencyjny. Skarżące argumentowały, iż nie ponoszą winy w uchybieniu terminu, albowiem to organ wielokrotnie zmieniał adres do korespondencji. Podniosły, że wskazany przez organ w zaskarżonej decyzji adres różnił się od figurującego w rejestrach adresowych przedsiębiorstwa. Dlatego też posiłkując się wyszukiwarką google wpisując frazę "gitd zmiana adresu" oraz "gitd nowy adres", skarżące ustaliły jako adres korespondencyjny: ul. Postępu 21, 02-676 Warszawa, na dowód czego załączyły wydruki ze stron internetowych. Podniosły również, że organ wielokrotnie w ostatnich latach zmieniał swój adres korespondencyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne, w wypadku ustalenia, że skarga na decyzję organu wniesiona została po terminie, są zobowiązane do odrzucenia takiej skargi. Wynika to wprost z dyspozycji art. 58 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) – dalej: "p.p.s.a.", Ww. regulacja ustawowa ma charakter związany, co oznacza, że w przypadku wystąpienia sytuacji wskazanej w hipotezie tej normy, tj. wniesienia skargi po upływie terminu do jej wniesienia, sąd ma obowiązek skargę odrzucić bez badania przyczyny naruszenia terminu. W związku jednakże z tym, że skarga do Sądu została złożona wraz z wnioskiem skarżących o przywrócenie terminu do jej złożenia, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie musi rozważyć, czy taki wniosek zasługuje na uwzględnienie. Termin do wniesienia skargi nie jest bowiem terminem materialno-prawnym, ale procesowym i dlatego strona ma prawo domagać się przywrócenia tego terminu, jeżeli wykaże, że czynności nie dokonała w terminie bez swojej winy (art. 86 § 1 p.p.s.a.) Jak stanowi art. 85 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednakże jak stanowi § 3 tego przepisu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Jak stanowi natomiast § 5 omawianego przepisu po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Przystąpienie do merytorycznej oceny wniosku złożonego przez skarżące, musi zatem zostać poprzedzone sprawdzeniem dopuszczalności i terminowości wniosku. Spełnienie tych warunków jest konieczne do badania zasadności samego wniosku. W sprawie niniejszej Sąd stwierdza, że skarżące istotnie uchybiły terminowi do wniesienia skargi. Zaskarżona decyzja została doręczona skarżącym w dniu 27 stycznia 2017 r. Złożona przez nie skarga, zgodnie z oświadczeniem skarżących została wysłana w dniu 25 lutego 2017 r. jednakże na nieprawidłowy adres organu i dlatego też została zwrócona nadawcy. Skarżące, w dniu 9 marca 2017 r. po raz drugi nadały skargę, poprawnie określając adres organu. Wobec faktu, iż termin na wniesienie skargi upływał w dniu 27 lutego 2017 r., należy uznać, że wniesienie skargi w dniu 9 marca 2017 r. nastąpiło z uchybieniem 30 dniowego terminu. W rozpoznanej sprawie należy również uznać, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony przez skarżące w terminie. O jego uchybieniu dowiedziały się one bowiem w momencie, zwrotu nieprawidłowo zaadresowanej przesyłki tj. 7 marca 2017 r. (według oświadczenia zawartego we wniosku). Kolejna skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia złożona została w dniu 9 marca 2017 r., tj. z zachowaniem 7-dniowego terminu do jego wniesienia. Odnosząc się natomiast do uprawdopodobnienia przez skarżące braku winy w uchybieniu terminu, stwierdzić należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że kryterium braku winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (vide: postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757; Tadeusz Woś, Hanna Knysiak - Molczyk, Marta Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2005 r. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis str. 333). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011 s. 409; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając więc kwestię braku winy skarżących, jako przesłanki do przywrócenia na ich wniosek terminu do złożenia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie brał pod uwagę, iż brak winy strony w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy strona nie może usunąć tej przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku (tak np. NSA w postanowieniu z 29 stycznia 2015 r., II OZ 51/15, CBOSA). Błędne zaadresowanie koperty ze skargą nie może natomiast świadczyć o wyłączeniu winy strony skarżącej w niewywiązaniu się z obowiązku zachowania terminu do wniesienia skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 1226/14 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie to obowiązkiem strony jest należycie oznaczyć adresata przesyłki i jego adres. Powoływanie się przy tym, na skomplikowaną sytuację lokalową organu, czy częste zmiany adresu, które to okoliczności nie mogą obciążać skarżących, w ocenie Sądu nie znajduje podstaw. Sąd zauważa, że zmiana adresu Głównego Inspektora Transportu Drogowego nastąpiła bowiem jeszcze w 2015 r. Powoływanie się zatem przez skarżące, trudniące się w sposób profesjonalny transportem towarów, na nieznajomość aktualnego adresu organu - Głównego Inspektora Transportu Drogowego, podczas gdy przede wszystkim został on im wskazany w pouczeniu do zaskarżonej decyzji, świadczy w ocenie Sądu, o braku należytej dbałości przez skarżące o interesy ich przedsiębiorstwa. Tym bardziej, że prawidłowy adres organu, a więc: al. Jerozolimskie 94, 00-013 Warszawa, dostępny jest też na stronie internetowej organu (http://www.gitd.gov.pl/) zarówno na stronie głównej, jak i w zakładce kontakt. O braku należytej dbałości o interesy własnego przedsiębiorstwa świadczą również przedstawione przez skarżące wydruki, albowiem trudno uznać za racjonalne by aktualnego adresu organu szukać w zakładce "archiwum". Mając powyższe na uwadze, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżące nie uprawdopodobniły braku winy w uchybieniu terminu, a wskazane przez nie okoliczności nie stanowią przesłanki umożliwiającej uwzględnienie wniosku i dlatego też na podstawie art. 86 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. Sąd odmówił M. J. i E. J. przywrócenia terminu do złożenia skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2017 r. znak: [...]. W świetle powyższego, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji orzeczenia.