VI SA/Wa 902/08
WyrokWSA w Warszawie2008-07-17
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Pamela Kuraś-Dębecka, Olga Żurawska-Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za przestępstwo z art. 178a § 2 k.k. (kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości) stanowi wystarczającą podstawę do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, bez konieczności szczegółowej analizy cech charakteru i dotychczasowego postępowania posiadacza broni?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo skazanie za przestępstwo z art. 178a § 2 k.k. nie jest wystarczającą przesłanką do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń. Organ administracji jest zobowiązany do szczegółowej analizy cech charakteru i dotychczasowego postępowania posiadacza broni, aby wykazać istnienie uzasadnionej obawy użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wykładnia organów Policji, która uznaje przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji za automatyczną podstawę cofnięcia pozwolenia, jest nieprawidłowa i stoi w sprzeczności z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia W. B. pozwolenia na broń palną myśliwską. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez Komendanta Głównego Policji, organ pierwszej instancji ponownie wydał decyzję o cofnięciu pozwolenia, opierając się na prawomocnym skazaniu skarżącego za czyn z art. 178a § 2 k.k. (kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości). Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji uzasadnia obawę użycia broni niezgodnie z prawem. Skarżący wniósł skargę, argumentując, że jego czyn nie jest bezpośrednio związany z posiadaniem broni i że organy nie wykazały obawy użycia broni w sposób sprzeczny z porządkiem publicznym, ignorując pozytywne opinie o jego osobie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P., stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant Anna Fabiańczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2008 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] grudnia 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego W. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm, dalej jako u.b.a.), po rozpatrzeniu odwołania W. B. (dalej jako skarżący) od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] cofnął skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Decyzja ta w wyniku rozpatrzenia odwołania została uchylona przez Komendanta Głównego Policji, który decyzją z dnia [...] września 2007 r. przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Organ odwoławczy uznał, że postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską winno być uzupełnione poprzez dopuszczenie dowodu z jego sprawy karnej o przestępstwo z art. 178a § 2 k.k., przesłuchanie policjantów, którzy ujawnili to przestępstwo i przeprowadzili stosowną interwencję oraz poprzez sprawdzenie skarżącego w rejestrze wykroczeń. Wskazał jednocześnie, że w takiej sytuacji faktycznej i prawnej, jak ustalono w rozpatrywanej sprawie, obowiązkiem organu rozstrzygającego jest wykazanie związku przyczynowo-skutkowego między rodzajem przestępstwa, za które posiadacz pozwolenia został skazany, jego dotychczasowym postępowaniem i trybem życia a obawą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a.
Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego we wskazanym zakresie Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. cofnął skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że z zeznań przesłuchanych świadków wynika, że skarżący podczas kontroli drogowej był spokojny i grzeczny oraz stosował się do wszystkich poleceń kontrolujących. W toku postępowania karnego przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, dobrowolnie poddając się karze.
W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie obawa użycia przez skarżącego broni niezgodnie z przepisami prawa wynika z, ustalonego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, faktu skazania prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2007 r. za czyn z art. 178a § 2 k.k.
Organy Policji przyjęły bowiem, iż do przesłanek niepozwalających przyznać prawa do broni, poprzez dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. – nakazujących je cofnąć, należy zaliczyć m.in. przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza te, których jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości sprawcy (takim jest czyn z art. 178a k.k.). Organy Policji ustalając tę okoliczność jako spełniającą dyspozycję art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. wzięły pod uwagę wysoki stopień szkodliwości tego przestępstwa, jego ewentualne następstwa, umyślność czynu – sprawca świadomie godzi się na popełnienie przestępstwa. Zdaniem organu takie właśnie okoliczności winny być brane pod uwagę w wyniku zmiany treści art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. z dniem 1 stycznia 2004 r. – ustawodawca bowiem odszedł w ten sposób od konieczności ustalania cech charakteru i sposobu życia osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub je posiadającej.
W ocenie organu skarżący wykazał się nieodpowiedzialnością i brakiem wyobraźni, a zatem takimi cechami charakteru, które podważają wiarygodność osoby dysponującej tak istotnym z punktu widzenia bezpieczeństwa i porządku publicznego narzędziem, jakim jest broń palna i które wykluczają możliwość posiadania prawa do broni. Prawo do posiadania broni jest swoistym przywilejem – nie każdy może je otrzymać w świetle reglamentacyjnego charakteru ustawy o broni i amunicji. Ma też ono ścisły związek ze sferą ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dlatego też winny je posiadać osoby dające rękojmię, iż swoim postępowaniem nie stworzą dla tych dóbr zagrożenia. Przejawia się ona głównie w przestrzeganiu przez posiadaczy pozwoleń na broń ładu prawnego. Popełnienie przestępstwa z art. 178a § 2 k.k. w ocenie organu tę rękojmię znosi. Stanowiska tego nie zmienia posiadanie dobrej opinii w miejscu zamieszkania, właściwe przechowywanie broni, a także pozytywna opinia ze stowarzyszenia łowieckiego, bowiem okoliczności te nie eliminują faktu popełnienia przez skarżącego czynu zabronionego i to o znacznym stopniu społecznej szkodliwości, którego następstwa mogły być tragiczne, gdyby nie zatrzymanie strony przez funkcjonariuszy Policji. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wnosząc o jej uchylenie podniósł, iż nie wykazano w niej jakichkolwiek okoliczności uzasadniających obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wskazał, że pozytywne opinie świadczące o jego nienagannym zachowaniu nie wpłynęły na treść decyzji, co jest nie do zaakceptowania.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podkreślając, że nie budzi wątpliwości fakt, iż skarżący został prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego skazany za kierowanie rowerem na drodze publicznej w stanie nietrzeźwości. Okoliczność ta wystarczająco uzasadnia zaliczenie go do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Przepis ten stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom w szczególności skazanym za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Zważywszy na to sformułowanie organ stwierdził, że wskazany przepis nie zawiera zamkniętego katalogu przestępstw uzasadniających odmowę wydania, a w związku z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. – także cofnięcia pozwolenia na broń. Cofnięcie pozwolenia uzasadniać mogą zatem również inne okoliczności, jeśli tylko pozwalają na powzięcie wobec posiadacza pozwolenia na broń obawy użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skarżący w stanie nietrzeźwości poruszał się rowerem po drodze publicznej. Przestępstwo to nie jest wprawdzie związane bezpośrednio z posiadaniem broni, jednakże wymóg taki nie został przez ustawodawcę ustanowiony w przywołanym wyżej art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Natomiast niewątpliwie czyn ten świadczy o nieodpowiedzialności strony, która swoim zachowaniem stwarzała pośrednio zagrożenie dla życia lub zdrowia nie tylko własnego, ale także innych uczestników ruchu drogowego. W związku z tym – w ocenie organu odwoławczego – istnieje uzasadniona obawa, że będąc w podobnym stanie, strona może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Stanowiska tego nie zmienia fakt, że dotychczas nie miała uchybień w dysponowaniu bronią myśliwską, nie była też karana za przestępstwo uzasadniające zaliczenie jej do kręgu osób, o których mowa w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a.
W świetle powyższego, zdaniem organu odwoławczego, skarżący nie jest osobą wiarygodną co do możliwości dalszego dysponowania bronią. Wobec powzięcia wobec niego obawy, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i związaną z tym koniecznością cofnięcia pozwolenia na broń ze względu na obligatoryjny charakter art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a., wpływu na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy co do jej istoty nie mają pozostałe dowody, przemawiające na korzyść strony. Zgodnie z prawem skarżący jest bowiem osobą karaną za przestępstwo umyślne, stwarzające niebezpieczeństwo utraty życia bądź zdrowia, a także mienia uczestników ruchu drogowego.
W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji i utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżący podniósł, że organ nie wskazał, iż co do jego osoby istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zwrócił uwagę, że sam fakt popełnienia przez niego przestępstwa z art. 178a § 2 kk, niewątpliwie naganny, nie może być taką podstawą, albowiem czyn ten popełnił kiedy broni nie miał przy sobie, była ona przechowywana w domu w sposób przewidziany przepisami prawa, jak również nie jest jednym z przestępstw, które ustawodawca wskazuje wprost, iż są podstawą nie wydania bądź cofnięcia pozwolenia na broń. Nie do zaakceptowania jest zdaniem skarżącego zakwalifikowanie tegoż przestępstwa jako mieszczącego się w pojęciu "przeciwko życiu, zdrowiu". Przyjętym bowiem jest, iż nie można stosować wykładni rozszerzającej przy interpretacji norm ograniczających jakiekolwiek i kogokolwiek prawa, a przecież przestępstwo z art. 178a § 2 kk jest umiejscowione w rozdziale XXI kk "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji" a nie w rozdziale XIX kk "Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu".
Nadto skarżący zaakcentował, że pozytywne opinie o jego osobie interweniujących funkcjonariuszy Policji nie wniosły nic do sprawy i są dla jej rozstrzygnięcia obojętne. Zasadnym zdaje się być zatem - w jego ocenie - pytanie: po cóż uchylono pierwszą decyzję KWP w [...] i angażowano wiele osób, skoro uzyskane uzupełniające dowody są dla rozstrzygnięcia sprawy obojętne, a nadto co legło u podstaw zmiany uprzedniego stanowiska KGP, sformułowanego w uzasadnieniu decyzji KGP z [...] września 2007 r., zawierającego się w słowach:"... sam wyrok skazujący posiadacza pozwolenia na broń za przestępstwo nie wymienione w przykładowym katalogu tego przepisu prawa nie jest wystarczający do uznania, iż przesłanki tego przepisu zostały spełnione, a tym samym, że istnieje podstawa do zastosowania dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji". Nadto wskazał, że gdyby wolą ustawodawcy było wiązanie skutku jak w art. 15 ust. 1 u.b.a. z popełnieniem jakiegokolwiek umyślnego czynu zabronionego, ustawodawca niewątpliwie zawarłby to w treści przepisu poprzez nieskomplikowany i nie pozostawiający żadnych możliwości interpretacyjnych zapis np., iż "pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, które popełniły jakikolwiek umyślny czyn karalny albo wobec których toczy się postępowanie o popełnienie jakiegokolwiek umyślnego czynu karalnego ".
W odpowiedzi na skargę organ wnosząc co jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i powtórzył przytoczoną w niej argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez W. B. skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 u.b.a. Z kolei przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Zdaniem Sądu, dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. wskazuje, tak jak to przyjęły organy obu instancji, iż jest to przepis mający charakter obligatoryjny, stanowiący podstawę do wydania tzw. decyzji związanej, a więc pozbawionej uznaniowości. Jednak, mając na uwadze przepis art. 15 ust.1 pkt 6 u.b.a., należy przyjąć, iż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji mają w pewnym zakresie charakter zbliżony do tzw. decyzji uznaniowej, albowiem w powołanym przepisie ustawodawca posługuje się zwrotami nieostrymi, jak chociażby przesłanką "interesu bezpieczeństwa lub porządku publicznego".
Takie sformułowanie treści art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. nie oznacza dowolności w działaniu organów Policji. Z uwagi na zastosowanie w ww. przepisie wyrażeń nieostrych, organ zobowiązany jest do rozważenia w sposób wyjątkowo szczegółowy przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń, tak aby wykazać, że dokonana przez organ administracji ocena okoliczności sprawy nie nosi cech dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego.
W ocenie Sądu użycie w powyższym przepisie zwrotu "w szczególności" poprzedzającego wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż w stosunku do nich obawa sprzecznego z prawem użycia broni istnieje. Co do innych osób organ Policji jest obowiązany szczegółowo przeanalizować i uzasadnić swoją obawę, że osoby te użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przemawia za tym ochrona nabytego uprawnienia (tak NSA w wyroku z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 128/05). Sam fakt, że osoba posiadająca pozwolenie na broń została skazana za przestępstwo inne niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. nie oznacza, że stwarza ona zagrożenie użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ jest obowiązany w takim przypadku wykazać dlaczego uznał, że w konkretnej sytuacji, co do konkretnej osoby zagrożenie to istnieje.
Zgodnie z przyjętą w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykładnią mających w sprawie zastosowanie przepisów ustawy o broni i amunicji, przy cofnięciu pozwolenia na broń nie wystarczy jedynie powołać się na fakt skazania posiadacza broni wyrokiem za jakiekolwiek przestępstwo, lecz niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został on skazany, a nadto cechami jego charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, co pozwoliłoby na wykazanie istnienia obawy, że posiadacz pozwolenia na broń może broni tej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (por. np. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 84/07, wyrok z dnia 22 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 67/07). Co do uzasadnionej obawy, o której mowa w ww. przepisie, to dotyczy ona przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może je uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby (nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych) czy ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie i inne) (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2007 r. sygn. akt II OSK 863/06). Prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości nie może być wystarczającą przesłanką do uznania, że sprawca tego czynu stwarza uzasadnioną obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, choć sama jazda pojazdem mechanicznym pod wpływem alkoholu jest czynem wymagającym napiętnowania. O tym czy obawa taka zachodzi powinna decydować ocena dotychczasowego zachowania oraz cech osobowych posiadacza broni (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 863/06). Teza sformułowana przez NSA we wskazanym wyroku jest aktualna również w przypadku poruszania się rowerem w stanie nietrzeźwości.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że wykładnia art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. zastosowana przez organ jest nieprawidłowa. Ma wprawdzie rację organ twierdząc, że ma prawo prowadzić odpowiednią politykę w sprawie dostępu do broni palnej (wydawanie i cofanie pozwoleń na broń palną), ale politykę tę może kształtować tylko w oparciu o przepisy ustawy o broni i amunicji. Dokonując nowelizacji ustawy o broni i amunicji, wbrew twierdzeniom organu, ustawodawca nie odszedł od konieczności ustalania cech charakteru i sposobu życia osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub je posiadającej, na rzecz przykładowego wskazania rodzaju dóbr chronionych prawem przed bezprawnymi zamachami. Przedstawiona i zastosowana przez organ wykładnia stoi w całkowitej sprzeczności z ugruntowanym orzecznictwem NSA, ukształtowanym już na tle znowelizowanych przepisów ustawy. W orzecznictwie tym wyraźnie akcentuje się konieczność (na co wskazują chociażby przywołane powyżej orzeczenia) oceny cech charakteru osoby, wobec której wszczęto postępowanie o cofnięcie pozwolenia na broń, jak i jej dotychczasowego postępowania. Nie są zatem organy Policji uprawnione do arbitralnego przyjęcia, jak uczyniono to w rozpoznawanej sprawie, że przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, które pośrednio zagrażać mogą życiu, zdrowiu i mieniu ludzi, winny znaleźć się w kręgu przesłanek wzbudzających obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., a w szczególności takie bezprawne zachowania, których jednym ze znamion ustawowych jest stan trzeźwości sprawcy. Taka przesłanka nie została bowiem przewidziana przez ustawodawcę w ustawie o broni i amunicji, zaś przyjęcie stanowiska organu za zasadne prowadziłoby w efekcie do wprowadzenia dodatkowej, nieprzewidzianej przepisami prawa kary dodatkowej (por. orzeczenie NSA z dnia 4 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 863/06, wyrok NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 67/07). W omawianym przepisie odniesiono się do systematyki kodeksu karnego, a zatem tylko przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu w ujęciu kodeksu karnego uzasadniają obawę, o jakiej stanowi ten przepis. Wszystkie inne przestępstwa muszą być rozpatrywane w kontekście stwarzania przez posiadacza broni obawy jej użycia niezgodne z przepisami prawa. Obawa ta musi być zgodna z doświadczeniem życiowym. I właśnie w takich sytuacjach należy badać cechy charakteru posiadacza broni i jego dotychczasową postawę oraz sposób życia, w tym także wobec przepisów prawa i to nie tylko przez pryzmat popełnionego występku, ale w szerszym kontekście. Oczywistym jest bowiem, że ocena czynu karalnego może być jedynie jednoznacznie negatywna. Konieczne jest zatem poczynienie ustaleń dotyczących całokształtu zachowań posiadacza broni oraz ocena zgromadzonych o nim opinii czy to środowiskowych, czy też wydanych przez organizacje, do których należy.
W rozpatrywanej sprawie takich ocen nie poczyniono. Osobę skarżącego oceniono jedynie w kontekście występku, za popełnienie którego został skazany, uznając jednocześnie, że posiadanie przez niego pozytywnych opinii oraz jego argumenty o dotychczasowym przestrzeganiu porządku prawnego i zasad współżycia społecznego nie eliminują znajdującego się w obrocie prawnym wyroku sądu. Prowadzi to do wniosku, że organ obawę użycia broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego wyprowadził zasadniczo z faktu skazania skarżącego za występek z art. 178a kk. Znamienne w tym kontekście jest stanowisko organu I instancji, który wskazał, że jeżeli skarżący będzie przestrzegał porządku prawnego, to po upływie terminu przewidzianego do zatarcia skazania będzie mógł ubiegać się o wydanie pozwolenia na broń, na zasadach określonych w ustawie o broni i amunicji. Oznacza ono, że dla organu podstawowe znaczenie ma skazujący wyrok karny, a nie czyn, którego skarżący dopuścił się. W ocenie Sądu zbyt daleko idąca jest konstatacja organu, że wyrok skazujący przeczy opinii o skarżącym, że nie nadużywa on alkoholu i przestrzega zasad współżycia społecznego. Trudno bowiem przyjąć, że jednorazowy czyn, zwłaszcza w kontekście zachowania skarżącego po zatrzymaniu go przez funkcjonariuszy Policji, może całkowicie zniwelować pozytywną opinię o skarżącym. W wyroku z dnia 5 kwietnia 2007 r. (sygn. akt II OSK 88/06) NSA wskazał, że dla cofnięcia pozwolenia na broń osobie skazanej za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie przeciwko zdrowiu, życiu lub mieniu, nie wystarczy sam fakt jednorazowego skazania bez ustalenia okoliczności czynu i cech osobowych skazanego. Wyjaśnić należy, czy skarżący nadużywa alkoholu, czy posiada inne cechy wskazujące, że zalicza się on do kategorii osób z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a.. Zasadne zatem zdaje się być pytanie, postawione zresztą przez skarżącego w skardze, w jakim celu organ odwoławczy uznał za potrzebne zbieranie opinii o skarżącym, a także ustalenie jego zachowania po popełnieniu czynu, za który został skazany. Czy byłyby one wykorzystane jedynie wówczas, gdyby były niekorzystne dla skarżącego? Obowiązkiem organu jest ocena całego materiału dowodowego, co w realiach rozpoznawanej sprawy oznacza, że organ musi szczegółowo wykazać dlaczego uważa, że jednokrotne niewątpliwie naganne postępowanie skarżącego, znajdującego się w stanie nietrzeźwości, przyczynia się do całkowitej utraty gwarancji prawidłowego posługiwania się bronią. Należy to uczynić w odniesieniu do skarżącego, a nie do ogółu osób kierujących pojazdami po spożyciu alkoholu. Ważne są bowiem okoliczności popełnienia czynu, a także zachowanie sprawcy, zarówno w dotychczasowym życiu, jak i w toku postępowania karnego. W wyroku z dnia 2 grudnia 1998 r. (sygn. akt III SA 647/97, Lex nr 45109) NSA wskazał, że podjęcie decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń jej długoletniemu posiadaczowi (w przypadku myśliwego jest to sankcja szczególnie dotkliwa) winno być poprzedzone wszechstronną oceną zajścia. Na podkreślenie zasługuje, że w ugruntowanym już orzecznictwie NSA przyjmuje się, że argument braku wiarygodności skarżącego, wobec faktu popełnienia przestępstwa, jest przesłanką pozaprawną, gdyż nie występuje ona w przepisach ustawy o broni i amunicji (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 maja 1998 r., sygn. akt III SA 1089/97, Lex nr 44781; wyrok NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 67/07). Okoliczności te wydawały się istotne dla Komendanta Głównego Policji, gdy decyzją z dnia [...] września 2007 r. uchylał rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazywał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zwrócił wówczas uwagę odwołując się do orzeczenia NSA, że obowiązkiem organu orzekającego jest wykazanie związku przyczynowo-skutkowego między rodzajem przestępstwa, za które posiadacz pozwolenia został skazany, jego dotychczasowym postępowaniem i trybem życia a obawą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. i nakazał uzupełnienie materiału dowodowego i jego ocenę. Rozpatrując sprawę ponownie organ, nie wyjaśniając swego stanowiska, uznał natomiast, że "wpływu na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, co do jej istotny nie mają pozostałe dowody, przemawiające na korzyść strony". Takie postępowanie organu stanowi niewątpliwie naruszenie wyrażonej w art. 8 kpa zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Mając na względzie przedstawioną powyżej argumentację, a zwłaszcza utrwalone orzecznictwo NSA, w ocenie Sądu uznać należy, że organy Policji nie zbadały sprawy w zakresie wystarczającym. Nie rozważyły wszystkich istotnych okoliczności zgodnie z wymogami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i nie dokonały wszechstronnej oceny materiału dowodowego, w tym także postawy skarżącego w prowadzonym dochodzeniu i dobrowolnego poddania się karze. W związku z powyższym doszło do naruszenia wymienionych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu dopiero szczegółowa analiza i ocena całego materiału dowodowego pozwoli organom Policji na podjęcie stosownej decyzji, która zostanie uzasadniona zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
Mając wszystkie przedstawione względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak na wstępie. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności Sąd oparł na przepisie art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania, uwzględniając uiszczony wpis sądowy, Sąd orzekł na zasadzie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło