VII SA/Wa 1064/21

WyrokWSA w Warszawie2021-09-03

Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Bogusław Cieśla, Wojciech Sawczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoby niebędące inwestorem mogą być stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, pomimo ograniczenia wynikającego z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ograniczenie wynikające z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, zgodnie z którym stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, rozciąga się również na postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności takiej decyzji. W związku z tym, osoby niebędące inwestorem nie posiadają legitymacji procesowej do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, chyba że wystąpiły szczególne okoliczności, które w niniejszej sprawie nie miały miejsca.
Stan faktyczny
Skarżący A. F., M. F. i D. O. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie zespołu budynków hotelowych. Organy administracji (Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na użytkowanie, zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego, argumentując, że posiadają interes prawny do podważenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 września 2021 r. sprawy ze skargi A. F., M. F. i D. O. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzania nieważności decyzji oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia z [...] lutego 2021r., NR [...], na podstawie art. 61a Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm) po zapoznaniu się z wnioskiem A. F., D. O. i M. F. o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia[...] sierpnia 2016r., Nr [...] udzielającej pozwolenia na użytkowanie zespołu czterech budynków hotelowych i budynku gospodarczego na działce nr ew.[...], przy ul. [...] w [...] - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...]sierpnia 2016 r. W uzasadnieniu organ podał, że A. F., D. O. i M. F. zwrócili się o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] sierpnia 2016r. Na mocy powołanego rozstrzygnięcia, organ powiatowy udzielił pozwolenia na użytkowanie zespołu czterech budynków hotelowych i budynku gospodarczego na działce nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. [...] w [...]. Zgodnie z treścią art. 157 § 2 K.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności możliwa jest po ustaleniu niedopuszczalności prowadzenia postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W myśl zaś art. 61 a § 1 K.p.a., gdy żądanie o wszczęcie postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na mocy kwestionowanej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] udzielił na podstawie art. 55 ust. 1 oraz 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na użytkowanie zespołu czterech budynków hotelowych i budynku gospodarczego na działce przy ul.[...] w [...]. Zgodnie z art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Wskazany przepis ma charakter przepisu legis specialis w stosunku do art. 28 K.p.a., ponieważ ogranicza krąg podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie tylko do inwestora. Regulacja art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane ma również zastosowanie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2010 r., sygn. II OSK 146/10). Inwestorem zespołu czterech budynków hotelowych i budynku gospodarczego na działce nr ew. [...] z obr. [...] przy ul.[...] w [...]była I. C. (decyzja Prezydenta [...]Nr [...] z dnia [...]lipca 2012r.), która wystąpiła z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowania inwestycji i była jedynym adresatem decyzji kwestionowanej. W stosunku do tej inwestycji nie było prowadzone postępowanie naprawcze, o którym mowa w art. 51 Prawa budowlanego. A. F., D. O. i M. F. nie posiadają zatem przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego zespołu czterech budynków hotelowych i budynku gospodarczego. Art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego nie ma zastosowania tylko wtedy, gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wydana została w sprawie legalizacji samowoli budowlanej lub istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Przedmiotowy obiekt wybudowany został w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę i bez istotnych odstępstw, co wynika z protokołu kontroli obowiązkowej z dnia [...]sierpnia 2016r. W ramach procedury oddawania inwestycji do użytkowania organ jest zobowiązany do ustalenia zgodności jej realizacji z projektem budowlanym. W badanym przypadku organu uznał, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę, co potwierdzono w protokole z kontroli obowiązkowej. Zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a., dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Brak jest podstaw do twierdzenia, że dokonano realizacji inwestycji z istotnymi odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę. Zgodnie z przepisem art. 61 a §1 K.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z postanowieniem organu wojewódzkiego nie zgodzili się D. O., M. F. oraz A. F. i wnieśli zażalenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: I. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: a) art. 61a § 1 k.p.a. wobec jego zastosowania i przyjęcie, iż wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie, podczas gdy wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony przez osoby mające interes prawny; b) art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1 i 2 k.p.a. wobec odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, podczas gdy w sprawie zostały spełnione wszystkie warunki formalne do podjęcia postępowania; c) art. 124 § 2 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia, brak wyjaśnienia dlaczego organ uznał, iż przedmiotowa inwestycja została zrealizowana zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę; d) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, poprzez stwierdzenie, iż brak jest podstaw do prowadzenia postępowania, gdyż wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony, podczas gdy wnioskodawcy posiadają interes prawny; e) art. 6, 7, 8, 9 i 11 k.p.a., poprzez działanie w sposób arbitralny odbierający zaufanie do władzy publicznej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako k.p.a.) po rozpatrzeniu zażaleń D. O., M. F. i A. F. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]lutego 2021 r. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że z art. 61 a § 1 k.p.a. wynika, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wystąpiła przyczyna podmiotowa niedopuszczalności wszczęcia postępowania ze względu na brzmienie art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), stanowiącego, że stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. W rozpatrywanej sprawie inwestorem jest I. C.. Norma art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane jest regulacją szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a. W przypadku postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie stroną jest wyłącznie inwestor. Zgodnie ze stanowiskiem NSA (wyrok NSA z dnia 11 lutego 2014r., sygn. akt II OSK 2179/12), art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego ma zastosowanie tylko w stanie prawnym i faktycznym, w którym inwestor uprzednio uzyskał pozwolenie na budowę, a następnie realizuje proces budowlany zgodnie z pozwoleniem na budowę. Tylko w takim przypadku można uznać, że interesy innych podmiotów, które były podnoszone i podlegały ocenie we wcześniejszych etapach szeroko pojmowanego procesu budowlanego nie zostaną naruszone. Oznacza to, że zawężenie zakresu podmiotów jako stron postępowania na etapie pozwolenia na użytkowanie tylko do jednej strony (inwestora) jest skutkiem legalnego postępowania inwestora, który przystępując do użytkowania obiektu ma wykazać realizację inwestycji zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę. Powyższe ograniczenie kręgu rozciąga się także na postępowania nadzwyczajne prowadzone w stosunku do decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 146/10). W przypadku spornej inwestycji, budowa prowadzona była na podstawie decyzji Prezydenta [...]z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...]. Nie toczyło się postępowanie w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego w stosunku do inwestycji. Przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie w dniu [...]sierpnia 2016 r. przeprowadzono obowiązkową kontrolę budowy, podczas której nie stwierdzono istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Tym samym, zastosowanie miał art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, w związku z czym D. O., I.F. i A. F. nie byli uprawnieni do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu powiatowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. Fakt kwestionowania przez skarżących zgodności inwestycji z zatwierdzonym projektem budowlanym, nie może prowadzić do pominięcia ww. przepisu. W sprawie pozwolenia na użytkowanie krąg stron ustalać można na podstawie art. 28 k.p.a. wyłącznie, gdy inwestycja powstała samowolnie lub prowadzono w stosunku do niej postępowanie naprawcze. Pomijanie art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego za każdym razem, gdy wnioskodawca kwestionuje zgodność inwestycji z zatwierdzonym projektem budowlanym (a więc w istocie prawidłowość decyzji o pozwoleniu na użytkowanie), doprowadziłoby do pozbawienia ww. przepisu znaczenia normatywnego. GINB wskazał, że nie może odnieść się merytorycznie do zarzutów dotyczących inwestycji, gdyż zakres niniejszego postępowania został wyznaczony brakiem legitymacji procesowej wnioskodawców. A. F., D. O. i M. F. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r., utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: I. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. art. 61a § 1 k.p.a. wobec ich zastosowania, podczas gdy wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony przez osoby mające interes prawny; b) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 157 § 1 i 2 k.p.a. wobec utrzymania w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, podczas gdy spełnione zostały warunki formalne do podjęcia postępowania; c) art. 124 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia w uzasadnieniu na jakiej podstawie organ uznał, iż przedmiotowa inwestycja została zrealizowana zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę, w protokole kontroli, poświadczona została nieprawda co do okoliczności mającej kluczowe znaczenie; d) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez stwierdzenie, że brak jest podstaw prawnych do prowadzenia postępowania z wniosku D. O., A. F. oraz M. F.. e) art. 6, 7, 8, 9 i 11 k.p.a. poprzez działanie w sposób arbitralny, odbierający zaufanie do władzy publicznej. Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r., oraz poprzedzającego je postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r. W uzasadnieniu skargi wskazali, że wbrew argumentom organu i treści art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, posiadają interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji. W wyroku z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt: II SA/Go 589/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny Gorzowie Wielkopolskim podkreślił, iż "Brzmienie art. 59 ust. 7 p.b. nie stoi na przeszkodzie w uznaniu, że stroną postępowania nadzwyczajnego, którego przedmiotem jest ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, będzie nie tylko inwestor. Mogą w oznaczonym stanie faktycznym wystąpić takie przypadki, w których w interesie prawnym innego podmiotu niż inwestor będzie podważenie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego". Istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę skutkuje naruszeniem warunków pozwolenia i w konsekwencji może naruszać interesy innych osób, dlatego potrzebna jest procesowa gwarancja ochrony tych interesów. Tożsame stanowisko wyrażone zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 815/20, zgodnie z którym: "W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, legitymację do żądania wszczęcia takiego postępowania należy oceniać przede wszystkim na podstawie art. 28 k.p.a." W wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1698/15, stwierdzono, iż nie ma przeszkód do uznania, żeby podmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności pozwolenia na użytkowanie był ktoś inny niż inwestor. Mogą bowiem wystąpić takie sytuacje, które polegać będą na tym, że w interesie prawnym innego podmiotu niż inwestor będzie podważenie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Nie można postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego opierać na stwierdzeniu, że podmiot wnoszący o stwierdzenie nieważności takiej decyzji nie jest inwestorem. Zdaniem NSA, warunkiem dopuszczalności takiego żądania jest jedynie to, żeby żądanie stwierdzenia nieważności było związane z ochroną praw podlegających ochronie na gruncie Prawa budowlanego. Przywołane w treści wniosku o stwierdzenie nieważności okoliczności wydania kwestionowanej decyzji, wskazują iż wniosek pochodzi od stron postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Organ oparł swoje ustalenia wyłącznie na protokole kontroli budowy, w którym poświadczona została nieprawda, co do okoliczności mającej kluczowe znaczenie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę A. F., D. O. i M. F. na postanowienie z dnia[...]marca 2021 r., wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Skarga jest bezzasadna. Zaskarżonym postanowieniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla[...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie zespołu czterech budynków hotelowych i budynku gospodarczego na działce nr [...] obr.[...] przy ul. [...] w [...]. Powodem odmowy wszczęcia postępowania było ustalenie, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. Wynika to z art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) zgodnie z którym, stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że powyższe ograniczenie kręgu podmiotowego rozciąga się na postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Skarżący bezsprzecznie nie byli inwestorami spornej inwestycji. Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. jest możliwe przy zaistnieniu przeszkód o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym. Organ jest zobowiązany do przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Samo złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie powoduje jeszcze jego wszczęcia. Jeżeli z treści wniosku, jak i oczywistego przepisu prawa – wynika, że żądający działania organu nie mają interesu prawnego we wszczęciu postępowania, wówczas organ uprawniony jest do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 3 k.p.a., bez potrzeby wszczynania tego postępowania. Wprawdzie orzecznictwo sądowoadministracyjne nie jest jednolite w kwestii, podmiotów uprawnionych do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności - w kontekście brzmienia art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1698/15) i niekiedy wskazuje się, że w interesie prawnym innego podmiotu niż inwestor będzie podważenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności, to na gruncie przedmiotowej sprawy takiego wyjątku od zasady - Sąd Wojewódzki nie dostrzegł. Ustawodawca w art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego jednoznacznie określił kto może w sprawie dotyczącej pozwolenia na użytkowanie występować jako strona postępowania. Przepis ten zawęża krąg podmiotów mogących być stroną postępowania w stosunku do definicji strony, wynikającej z art. 28 kpa. Podmiotem tym może być tylko inwestor, co w konsekwencji wyłącza możliwość uzyskania statusu strony przez inne podmioty, chociażby miały one interes prawny w innych postępowaniach dotyczących inwestycji objętej decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, np. o wydanie pozwolenia na budowę. Ograniczenie to rozciąga się również na postępowania prowadzone w trybach nadzwyczajnych (wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności), dotyczących decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W postępowaniach tych stroną postępowania również może być tylko i wyłącznie inwestor, ewentualnie organ w przypadku wszczęcia postępowania z urzędu w stosunku do decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Przypomnienia wymaga, że przedmiotem postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie jest dokonanie oceny zgodności wykonanej budowy z pozwoleniem na budowę i projektem budowlanym. Po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego (art. 59 ust. 1 Pr. bud.). Ocena ta dotyczy wyłącznie prawa inwestora do legalnego użytkowania obiektu, dlatego dokonane przez ustawodawcę ograniczenie stron, zawarte w art. 59 ust. 7 Pr. bud. jest jak najbardziej uzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 1989/16 wskazał, że "w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie stroną był wyłącznie inwestor, zgodnie z przepisem art. 59 ust. 7 P.b. będącym lex specialis w stosunku do art. 28 K.p.a. Prawidłowe zastosowanie art. 59 ust. 7 P.b. w dacie wydawania pozwolenia na użytkowanie było konsekwencją legalnego zrealizowania inwestycji, w oparciu o funkcjonujące w owym czasie pozwolenie na budowę. (...) Jeszcze raz wskazać należy, że legalna realizacja inwestycji przesądziła o kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie (art. 59 ust. 7 P.b.), wykluczając tym samym stosowanie art. 28 K.p.a. Zatem zarzut naruszenia wymienionych przepisów jest nieusprawiedliwiony" W przedmiotowym stanie faktycznym, organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 61a § 1 k.p.a. odmawiając wszczęcia postępowania z uwagi na wniesienie żądania przez podmiot niebędący stroną. Skarżący swój przymiot strony uzasadniali tym, że nastąpiło odstępstwo od projektu budowlanego. W sprawie nie występują jednak żadne okoliczności, które pozwalałyby na wyłączenie stosowania art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Pozwolenie na budowę dotyczące spornej inwestycji pozostaje w obrocie prawnym i nie było prowadzone postępowania naprawcze, ani legalizacyjne. Samo twierdzenie skarżących, że inwestycję zrealizowano z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego nie może prowadzić do odstąpienia od zastosowania ww. przepisu. Analizowanie zasadności takich zarzutów na etapie badania legitymacji wnoszącego o stwierdzenie nieważności jest niedopuszczalne i niweczyłoby sens regulacji art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego. Twierdzenie skarżących o poświadczeniu nieprawdy w protokole obowiązkowej kontroli budowy nie zostało niczym poparte i nie może mieć wpływu na zasadność zaskarżonego postanowienia. Reasumując nie można zarzucić organowi naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło