VII SA/Wa 1074/09

WyrokWSA w Warszawie2009-12-08

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Daria Gawlak – Nowakowska, Małgorzata Miron

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku, opierając się na sprzeczności z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie realizacji samowoli, mimo braku w aktach sprawy dokumentu planu lub jego wypisu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ nadzoru budowlanego naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 i 107 k.p.a. Brak w aktach sprawy dokumentu planu zagospodarowania przestrzennego lub jego poświadczonego wypisu, który był podstawą rozstrzygnięcia, uniemożliwił sądową weryfikację legalności decyzji. Organ jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku sądu, który nakazywał ocenę zgodności z planem obowiązującym w dacie realizacji samowoli.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku parterowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, opierając się na sprzeczności budynku z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w latach 1982-1986, kiedy to budowa miała miejsce. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i postępowania, w tym brak w aktach sprawy dokumentu planu zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i stwierdzono, że nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego H. P.kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2009 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania J. M. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...], orzekającej o braku podstaw prawnych do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 37 i 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. - w odniesieniu do budynku parterowego o konstrukcji murowanej o wymiarach 9,34 x 6,18 m., zlokalizowanego na działce nr [...] w G., przy ul. [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., (Dz. U. z 1974 r., nr 38, poz. 229, ze zm.) - nakazał H. rozbiórkę budynku parterowego o konstrukcji murowanej o wymiarach 9,34 x 6,18 m, zlokalizowanego na działce nr [...] w G., przy ul. [...]. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Wyrokiem z dnia 23 lutego 2005 r. w sprawie o sygn. akt 7/IV SA 4574/03 – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 2003 r., Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art.37 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U Nr 38, poz. 229, ze zm.) nakazał A. J. wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu - budynku o konstrukcji murowanej o wymiarach 9,34 x 6,18 m zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] w G., przy ul. [...]. Następnie decyzją z dnia [...] października 2003 r., Nr [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U Nr 38, poz. 229, ze zm.). Organ administracji winien w pierwszej kolejności ocenić, czy zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki budynku lub jego części określone w art. 37 ust.1 wymienionej ustawy. Dopiero jeśli przesłanki te nie zachodzą można rozważyć możliwość wydania decyzji o nakazie rozbiórki w oparciu o przepis art. 37 ust. 2, tj. z powodu innych ważnych przyczyn. Sąd podkreślił, że to, czy zachodzi konieczność rozbiórki wybudowanego bez pozwolenia budynku lub jego części należy oceniać w świetle przepisów obowiązujących w czasie realizacji samowoli budowlanej. Do tych przepisów należy zaliczyć także obowiązujący w dacie realizacji samowoli budowlanej plan zagospodarowania przestrzennego. Sąd wskazał, że argumentacja mająca uzasadniać rozbiórkę z powodu innych ważnych przyczyn niż te, które wymienia art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. jest nieadekwatna do ustalonego stanu faktycznego. Organy nadzoru budowlanego powołują się na informacje Urzędu Morskiego [...], z których wynika, iż minimalna dopuszczalna odległość linii zabudowy na działce nr [...] w G. winna wynosić 50 m od górnej krawędzi klifu. Zachowanie tej odległości zdaniem organów nadzoru budowlanego uznać należy za wymienioną w art. 37 ust. 2 powołanej ustawy inną ważną przyczynę uzasadniającą rozbiórkę budynku. Zdaniem Sądu przedstawiona argumentacja nie może być powodem wydania nakazu rozbiórki. Wymóg budowy budynków w odległości 50 m od krawędzi klifu nie jest wymogiem prawnym. Wymóg by budowa budynku miała miejsce w odległości 50 m od granicy klifu podyktowany jest więc wyłącznie względami bezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi oraz ich mienia. Wymóg ten sam w sobie nie może być powodem nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, jak wynika z pisma Urzędu Morskiego w G. z dnia 10 października 2002 r., Nr [...], Urząd nie zgłasza sprzeciwu co do dalszego istnienia budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ nadzoru budowlanego powinien prawidłowo zastosować art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U Nr 38, poz. 229, ze zm.). Organ ustali, datę realizacji samowoli, a następnie, czy budynek znajduje się na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie realizacji samowoli budowlanej nie był przeznaczony pod zabudowę, albo był przeznaczony pod zabudowę innego rodzaju. Sąd podkreślił, że wypis z tego planu, poświadczony za zgodność z oryginałem winien znajdować się w aktach sprawy. Ponadto organ ustali, czy istnienie samowolnie wybudowanego budynku powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Po, opisanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadła decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...], orzekająca o braku podstaw prawnych do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 37 i 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r., - w odniesieniu do przedmiotowego budynku. Rozstrzygając, organ pierwszej instancji oparł się m.in. na zgodności inwestycji z aktualnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Na skutek rozpoznania odwołania od ww. decyzji zapadła zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji stwierdził, że nie jest kwestionowane to, że przedmiotowa inwestycja została dokonana bez wymaganego pozwolenia na budowę, czyli w warunkach samowoli budowlanej i realizowana była w latach 1982-1986 r., w związku z tym stosuje się do niej przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r., Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., nr 38, poz. 229, ze. zm.). Organ wskazał , że na podstawie pisma Urzędu Miasta G. z dnia 21 czerwca 2005 r., znak: [...], ustalił, że w omawianym okresie obowiązywał plan miejscowy, dla terenu na którym zlokalizowano sporną inwestycję. Przewidywał on, że część przedmiotowej nieruchomości była przeznaczona pod "zieleń izolacyjną i ochronną", zaś niewielki fragment od strony zachodniej stanowiący drogę dojazdową, przeznaczony był pod "cmentarze". W oparciu o powyższe ustalenia organ stwierdził, iż przedmiotowa inwestycja jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego G. obowiązującymi w okresie jej budowy, czyli zaistniała podstawa prawna z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r., Prawo budowlane, do orzeczenia nakazu rozbiórki spornego obiektu. Konieczność dokonania oceny legalności tejże inwestycji w odniesieniu do ustaleń planu miejscowego obowiązującego w dacie jej realizacji wynika wprost z uzasadnienia wyroku z dnia 23 lutego 2005 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jaki zapadł już w niniejszej sprawie (sygn. akt 7/IV SA 4574/03). Dodatkowo organ drugiej instancji stwierdził, że bez znaczenia pozostaje zarzucana w rozpatrywanym odwołaniu kwestia, że przedmiotowy budynek znajduje się w odległości 8,0 m. od górnej krawędzi klifu i tym samym narusza minimalną dopuszczalną odległość linii zabudowy wobec możliwej aktywizacji klifu, która przyjmowana przez Urząd Morski [...], bowiem kwestia ta została prawomocnie przesądzona ww. wyroku. Sąd stwierdził, że ta okoliczność nie stanowi wymogu prawnego, a tym samym sama w sobie nie może być powodem nakazu rozbiórki obiektu. Ponadto, organ II instancji stwierdził, że w kwestii oceny przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., tj. czy zachodzą inne ważne przyczyny bądź niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, istotne znaczenia ma znajdujący się w aktach sprawy dowód w postaci inwentaryzacji budowlanej i orzeczenia technicznego spornego obiektu sporządzonych przez arch. P. K., z których wynika, że nie występuje zagrożenie bezpieczeństwa budowli, a stan konstrukcji budynku został oceniony jako dobry. Także kwestia, iż samowoli budowlanej na przedmiotowej działce dopuścili się poprzedni właściciele, nie ma wpływu na niniejsze postępowanie, gdyż zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a., w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni, zaś na podstawie art. 548 § 1 ustawy Kodeks cywilny z chwilą wydania rzeczy sprzedanej przechodzą na kupującego korzyści i ciężary związane z rzeczą oraz niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy. W związku z faktem, iż H. stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości na postawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego jest on tym samym obecnie stroną w przedmiotowej sprawie i stosownie do art. 38 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., jako właściciel jest zobowiązany dokonać rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał też, że ewentualne roszczenia wynikające z nienależytego wykonania umowy sprzedaży należy kierować do zbywcy tej nieruchomości, lecz ta kwestia stanowi materię cywilnoprawną i nie może być przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł H., dochodząc stwierdzenia jej nieważności ewentualnie uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił, że zapadła z rażącym naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. - poprzez orzeczenie przymusowej rozbiórki przedmiotowego obiektu mimo braku obowiązującego w czasie budowy planu zagospodarowania przestrzennego; z rażącym naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 6, 7 ust. 1, 7 ust. 6, 25 ust. 1, 26 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 35, poz. 185, ze zm., dalej jako "ustawa o planowaniu przestrzennym z 1984 r.) - poprzez błędne przyjęcie, iż "Ogólny plan perspektywiczny", który dotyczył do dnia 15 lipca 1988 r. obszaru, na którym znajduje się przedmiotowa nieruchomość stanowi przepisy o planowaniu przestrzennym; z rażącym naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. - poprzez pominięcie oceny zgodności posadowionego obiektu z aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (uchwala nr [...] Rady Miasta G. z dnia [...] października 2007 r., Dz. Urz. Woj. Pomorskiego nr 14, poz. 354 z dnia 22 lutego 2008 r.) oraz wyjaśnień UM G., z których wynika, iż "plan miejscowy nie może przeznaczać obiektów budowlanych do rozbiórki." Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. nie wyjaśnienie w sposób wyczerpujący wszystkich istotnych okoliczności sprawy, mogących mieć wpływ na treść jej rozstrzygnięcia, błędne i całkowicie pozbawione podstaw przyjęcie, iż w dacie budowy obiektu, tj. w latach 1982-1986, obszar, na którym posadowiony jest tenże obiekt, objęty był miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego; brak ustalenia od kiedy obowiązywał "Ogólny plan perspektywiczny" oraz brak ustalenia, jakie ewentualnie przepisy planowania przestrzennego obowiązywały w okresie od 1982 r. (rozpoczęcie realizacji inwestycji) do dnia 1 stycznia 1985 r. (wejście w życie ustawy o planowaniu przestrzennym z 1984 roku - w miejsce ustawy z dnia 31 stycznia 1961 roku o planowaniu przestrzennym, tekst jedn. Dz. U. z 1975 r., Nr 11, poz. 67, ze zm., dalej jako "ustawa o planowaniu przestrzennym z 1961 r."), co stanowi naruszenie przepisów art. 7, 8, 77 § 1, 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Rzeczą tutejszego Sądu, było zatem dokonanie oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego, oraz trafności ich wykładni. Dla orzeczenia istotne znaczenie miało także to, że w niniejszej sprawie zapadł wyrok tutejszego Sądu z dnia 23 lutego 2005r w sprawie o sygn. akt 7/IV SA 4574/03. Zgodnie bowiem z przepisem art. 153 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa, które musiało skutkować jej uchyleniem. W szczególności z naruszeniem zasad opisanych w przepisach art. 7, 77, 107 k.p.a. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. zobowiązuje organy administracji publicznej prowadzące postępowanie do zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, w ten sposób, by ustalone na jego podstawie okoliczności faktyczne, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Również zasada opisana w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy obowiązek ustalenia prawdziwego stanu faktycznego na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Tylko realizując opisane wyżej zasady, organ prowadząc postępowanie administracyjne może trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony. Należy podzielić stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w opisanym wyżej wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jednoznacznie przesądził o tym, że w sprawie mają mieć zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a nadto ocena dopuszczalności niniejszej samowoli powinna być dokonana według planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie realizacji samowoli. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo w świetle starannie zebranego materiału dowodowego ustalił, że przedmiotowa inwestycja była realizowana w warunkach samowoli budowlanej w latach 1982-1986. Zasadnie wskazał na stan techniczny obiektu, który nie stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wreszcie organ prawidłowo przyjął, że aktualny właściciel nieruchomości jest adresatem decyzji, a kwestie jego roszczeń cywilnoprawnych pozostają poza niniejszą sprawą administracyjną. W ocenie Sądu, organ przeprowadził jednak postępowanie w zakresie zgodności przedmiotowej inwestycji z planem w sposób, który wyklucza jego sądową weryfikację. W aktach sprawy, wbrew wyraźnemu nakazowi jaki Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawarł w uzasadnieniu opisanego wyżej wyroku nie ma dowodu z dokumentu – planu, bądź wypisu poświadczonego za zgodność z oryginałem. Podstawą analizy planu i rozstrzygnięcia organu w tym zakresie, nie może być pismo, choćby urzędowe (tu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 czerwca 2009 r.) omawiające zapisy planu dla terenu na którym dokonano samowolnej inwestycji. Podstawą rozstrzygnięcia w ww. zakresie musi być własna, dokonana przez organ orzekający analiza konkretnego dokumentu planu. Plan, bądź jego wypis w formie jego publikacji, poświadczony za zgodność z oryginałem winien znajdować się w aktach sprawy, powinien być materiałem dowodowym złożonym do akt sprawy. Wskazać należy, że w niniejszej sprawie podstawą rozstrzygnięcia może być jedynie, obowiązujący w dacie realizacji niniejszej samowoli plan miejscowy, wprowadzony w życie zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu przestrzennym obowiązującej w dacie jego uchwalania. Zatem odpowiednio w ustawie z dnia 31 stycznia 1961 r., po planowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. 75. 11.67), bądź w ustawie z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym.(Dz. U. z dnia 19 lipca 1984 r.). Zgodnie z przepisem art. 24 ww. ustawy z 1961 r. - plany miejscowe uzyskują moc powszechnie obowiązującą z dniem ogłoszenia w dzienniku urzędowym wojewódzkiej rady narodowej aktu prawnego o zatwierdzeniu lub uchwaleniu danego planu. Art. 31 ust. 1 ww. ustawy z 1984 r. zaś stanowi, że uchwałę rady narodowej o planie miejscowym ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz zamieszcza się na tablicy ogłoszeń w siedzibie terenowego organu administracji państwowej odpowiedniego stopnia. Ponadto w prasie lokalnej zamieszcza się informację o uchwaleniu planu. Plan miejscowy obowiązuje od dnia określonego w uchwale rady narodowej, nie wcześniej jednak niż po upływie czternastu dni od dnia ogłoszenia tej uchwały w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Zgodnie z przepisem art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z dnia 19 lipca 1984 r.) – obowiązującej zatem w okresie samowoli - plany zagospodarowania przestrzennego sporządzone stosownie do przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1975 r. Nr 11, poz. 67 i Nr 16, poz. 91) są planami zagospodarowania przestrzennego w rozumieniu niniejszej ustawy. W myśl przepisu art. 7 ust. 6 ww. ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego mogą być sporządzane również jako plany perspektywiczne z wyodrębnieniem w nich zadań na okres najbliższego pięcioletniego planu społeczno gospodarczego. W aktach administracyjnych niniejszej sprawy, w załączeniu do pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 czerwca 2009 r. znajduje się fragment graficzny opisany jako " Plan ogólny (etapowego i perspektywicznego) zagospodarowania przestrzennego Zespołu Portowo – Miejskiego [...] etap 1961- 1965". Taki opis w żaden sposób nie wskazuje na zasadność zastosowania tego planu do inwestycji przedmiotowej realizowanej w latach 1982-1986. Przepis art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - prawo budowlane stanowi o związanym charakterze rozstrzygnięcia wydanego na jego podstawie. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze nie mają zatem znaczenia okoliczności takie jak indywidualna sytuacja życiową adresata decyzji, czy skutki społeczno gospodarcze jakie wywoła nakaz rozbiórki. Uznanie organu rozstrzygającego w kwestii nakazu rozbiórki jest wyłączone. Podobnie przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej. W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że samowolnie wybudowany obiekt budowlany na terenie pozbawionym miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podlega przymusowej rozbiórce, spełniając przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, nie tylko teren przeznaczony w istniejącym planie ogólnym lub szczególnym na inne cele lub pod innego rodzaju zabudowę, ale także teren nie przeznaczony pod zabudowę ze względu na brak takich planów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 1985 r. III ARN 11/85 - OSNC 1986/3/40, wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 683/05, LEX nr 211569). Skład orzekający w niniejszej sprawie, podziela jednak pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 25 września1981 r. w sprawie o sygn. akt SA 1933/81.- ONSA 1981/2/94, i stoi na stanowisku, że w sytuacji gdy w okresie niniejszej samowoli budowlanej nie byłoby planu zagospodarowania przestrzennego, to wyłączona byłaby możliwość nakazania przez organ przymusowej rozbiórki obiektu na podstawie przesłanki z przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Zdaniem Sądu, w takim wypadku organ nie byłby także związany stanowiskiem tutejszego Sądu wyrażonym w uzasadnieniu wyroku opisanego wyżej, o stosowaniu planu z daty samowoli. Organ mógłby wówczas badać dopuszczalność inwestycji według planu obowiązującego w dacie wydawania decyzji, co odpowiadałoby ostatnio prezentowanej linii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ocena prawna zawarta w wyroku sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, podobny skutek (tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny), może spowodować zmiana (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2008 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 835/07, LEX nr 486489). Sąd podkreśla - powyższe rozważania, zostały przedstawione jedynie na wypadek braku miejscowego planu przestrzennego obowiązującego w czasie budowy, bowiem co do zasady w świetle omówionego wyżej wyroku organ związany jest badaniem dopuszczalności samowolnej budowli świetle planu z daty samowoli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło