VII SA/Wa 1082/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-26
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie legalizacji samowoli budowlanej, której budowa zakończyła się przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., właściwe jest stosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., w tym art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. w kontekście braku pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że w przypadku obiektów budowlanych, których budowa zakończyła się przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., stosuje się przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., a nie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Wcześniejszy wyrok sądu administracyjnego w tej samej sprawie, który prawomocnie odrzucił skargę kasacyjną, wiąże w dalszym postępowaniu, uniemożliwiając ponowne badanie tych samych kwestii prawnych i faktycznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczo-garażowego, który został wybudowany w latach osiemdziesiątych XX wieku jako samowola budowlana. Po wielu latach postępowań organy nadzoru budowlanego nałożyły na inwestorów obowiązek wykonania określonych prac budowlanych w celu dostosowania obiektu do przepisów. Po wykonaniu tych prac wydano pozwolenie na użytkowanie. Skarżąca, będąca sąsiadką, kwestionowała legalność pozwolenia, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. i Prawa budowlanego z 1974 r. Skarga została oddalona, ponieważ sąd uznał, że wcześniejszy wyrok w tej samej sprawie, który odrzucił skargę kasacyjną, jest wiążący.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Z.O.-G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie skargę oddala
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2014r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Z. E. O.– G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. nr [...] z dnia [...] października 2013 r., udzielającej, ma podstawie art. 42 ust 1 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., J. i M. N. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczo garażowego usytuowanego na działkach o nr ew. [...] i [...] obręb [...] położonych w miejscowości S. – utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji .
Postępowanie w niniejszej sprawie, na wniosek M. O., wszczął w dniu [...] maja 2000 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M..
W toku tego postępowania zapadały kolejne rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, uchylane w trybie odwoławczym, także kontrolowane w postępowaniu sądowym.
Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zapadły po tym, jak Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nakazał inwestorom – J. i M. i N. – wykonanie od strony wschodniej w budynku gospodarczo-garażowym, usytuowanym na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...] i [...] obręb [...], położonych w miejscowości S., robót budowlanych, polegających na zbudowaniu wewnętrznej przegrody, składającej się z dwóch warstw płyt gipsowo-kartonowych o grubości 18 mm wypełnionych styropianem o grubości 12 cm, wykończonej tynkiem cienkowarstwowym na siatce. Następnie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. wyniku rozpoznania odwołania Z. E. O. – G. utrzymał ww. decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2013 r., wydanym w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1403/12, oddalił skargę Z. E. O. – G. na ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organy prawidłowo ustaliły, iż przedmiotowy budynek został wybudowany w ramach samowoli budowlanej w okresie wskazanym przez jego właścicieli – J. i M. N., w drugiej połowie lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku, a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W świetle oceny technicznej sporządzonej w październiku 2011 r. przez W. C., nie jest także uprawnione twierdzenie, że budynek nie jest samodzielnym obiektem budowlanym.
Sąd wskazał, że stosownie do dyspozycji art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r., wyłączone jest stosowanie art. 48 ustawy. Oznacza to, że likwidacja przedmiotowej samowoli budowlanej następuje na podstawie przepisów art. 37-42 Prawa budowlanego z 1974 r. Wobec powyższego nieuprawniony jest zarzut naruszenia przez organ przepisu prawa materialnego z art. 48 ust.1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., poprzez brak jego zastosowania w sprawie.
Sąd stwierdził, że wbrew zarzutom skargi, organy przeprowadziły postępowanie dowodowe, sprawdzające, czy nie zachodzą w sprawie przesłanki z art. 37 wyżej wymienionej ustawy. W sprawie zostały ustalone treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w okresie budowy obiektu, oraz aktualnie obowiązującego. Wobec braku przepisu jednoznacznie wskazującego, który z tych planów powinien być zastosowany w warunkach procedury legalizacyjnej samowoli budowlanej dokonanej pod rządami przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., organ słusznie uznał, że zastosowanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 30 maja 1980 r. będzie leżało w interesie inwestora.
Zdaniem Sądu, także wbrew zarzutom skargi materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala na przyjęcie, iż budynek, do którego przylega kontrolowany budynek gospodarczo-garażowy, nie ma przeznaczenia mieszkalnego (mapa numeryczna przyjęta do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w M. w dniu [...] listopada 2005 r., zaewidencjonowana pod nr. [...] oraz mapa numeryczna przyjęta do tego samego Ośrodka w dniu [...] października 2011 r. pod nr. [...] wskazują wprost na oznaczenie budynku skarżącej literą "i", co oznacza inny budynek niemieszkalny). Prawidłowe ustalenie funkcji tego budynku, dało podstawę do uznania, iż budynek gospodarczo-garażowy nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Budynek nie narusza również § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17 poz. 62 ze zm.), zakazującego sytuowania budynku gospodarczego w sposób przylegający do budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce. Brak zagrożenia dla ludzi i mienia z uwagi na spełnione dotyczące bezpieczeństwa konstrukcji stwierdza również ocena techniczna sporządzona przez W.C..
Sąd podniósł, że jedyny element konieczny do zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego został określony w ww. ocenie technicznej, jako potrzeba zbudowania przy zewnętrznej ścianie istniejącego budynku skarżącej na działce sąsiedniej przegrody budowlanej składającej się z dwóch płyt gipsowo kartonowych o odpowiedniej odporności przeciwpożarowej i styropianu o grubości 12 cm, wykończonej tynkiem cienkowarstwowym na siatce. Zalecenie to stało się treścią nałożonego obowiązku, określonego w kontrolowanej decyzji. Wykonanie tego obowiązku doprowadzi kontrolowany obiekt budowlany do pełnej zgodności z prawem. Nałożenie tego obowiązku na inwestorów mieści się w granicach przepisu art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Wbrew zarzutom skargi zastosowaniu tego przepisu nie stał na przeszkodzie obecny spór sąsiedzki o granice działki. Słusznie organ wskazał, że przepisy stosowanego w sprawie Prawa budowlanego z 1974 r. w zakresie procedury legalizacyjnej nie przewidywały składania przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością gruntową na cele budowlane. Zatem ten zakres sprawy nie podlegał kontroli organu orzekającego w sprawie. Jest to spór do rozstrzygania na drodze cywilnoprawnej. Ponadto, w sprawie nie doszło też do naruszenia interesu skarżącej przez dopuszczenie do zalewania jej działki wodami odprowadzanymi z kontrolowanego budynku. Ustalenia zawarte w ocenie technicznej budynku wyraźnie wskazują, że w sprawie nie zachodzi taka sytuacja. Wody opadowe odprowadzane są na działkę inwestora za pomocą rynien i rur spustowych.
Skarga kasacyjna Z. E. O. – G. od powyższego wyroku została odrzucona, wskutek czego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stał się prawomocny.
Pismem z dnia 17 października 2013r. S. N. - pełnomocnik J. i M. N. poinformował organ pierwszej instancji o wykonaniu obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. oraz dołączył oświadczenie kierownika P.R. (upr. [...]) o wykonaniu robót zgodnie z oceną techniczną sporządzoną przez W. C.. Ponadto, w oświadczeniu kierownika budowy zawarte zostało stwierdzenie, że obiekt nadaje się do użytkowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r. udzielił J. i M. N., na podstawie art. 42 ust 1 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian i przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwoleniu na użytkowanie, wydanego przez właściwy organ administracji państwowej. (...) Podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego: obiektu. W ocenie organu nadzoru budowlanego powyższe przesłanki zostały spełnione, tj. obowiązek, wynikający z decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. został wykonany, a obiekt nadaje się do użytkowania.
Organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1186/07, z którego wynika, że w sytuacji, gdy obiekt spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję pozwolenia na jego użytkowanie, które jest jednocześnie stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania wykonanego obiektu. Ponadto, zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 244/2005, do obiektu całkowicie wybudowanego w czasie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), w zakresie regulacji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie stosuje się również unormowania tej samej ustawy. Pozwolenie na użytkowanie jest bowiem jednym z etapów (końcowych) legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, opisana na wstępie decyzją nr [...], z dnia [...] marca 2014 r., po rozpoznaniu odwołania Z. E.O. – G., utrzymał w mocy wyżej opisane rozstrzygnięcie.
Stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że organ powiatowy dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego oraz prawnego przedmiotowej sprawy. Zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r., wyłączone jest stosowanie art. 48 ustawy. Oznacza to, że likwidacja samowoli budowlanej następuje na podstawie przepisów art. 37 - 42 Prawa budowlanego z 1974 r. Zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została wydana po dokonaniu oceny, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., a inwestorzy wykonali obowiązki nałożone w oparciu o art. 40 tej ustawy.
Organ przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2013 r., o sygnaturze akt VII SA/Wa 1403/12, w świetle którego zastosowanie w sprawie trybu postępowania wynikającego ustawy Prawo budowlane z 1974 r., znalazło pełną akceptację. Wskazał, na opisaną wyżej decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] oraz to, że inwestorzy poinformowali o wykonaniu obowiązku oraz przedłożyli oświadczenie kierownika budowy mgr inż. P. R., potwierdzające wykonanie obowiązku. Ponadto w ww. oświadczeniu stwierdzono, że "Przedmiotowe roboty budowlane polegały na zbudowaniu wewnętrznej przegrody budowlanej zapewniającej warunki odporności przeciwpożarowej - REI 60 zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, dokumentacją inwentaryzacyjno - projektową przygotowana przez Pana W. C. oraz innymi zaleceniami autora dokumentacji. Po wykonaniu tych robót obiekt nadaje się do użytkowania".
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że dodatkowo, postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w M., w terminie 45 dni od dnia doręczenia postanowienia, przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy obowiązek wynikający z decyzji organu powiatowego nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. został wykonany. Organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 23 stycznia 2014 r. czynności kontrolne przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego, w trakcie których stwierdził pokrycie ściany wschodniej od wewnątrz budynku tynkiem cienkowarstwowym. Na dowód wykonania obowiązku wynikającego z decyzji [...] inwestorzy przedłożyli dowody zakupu materiałów budowlanych, potwierdzając wykonanie wymaganych robót budowlanych.
Reasumując, organ odwoławczy wskazał, że po ustaleniu zdatności obiektu do użytkowania w celu zakończenia postępowania legalizacyjnego prawidłowo doszło do wydania decyzji udzielającą pozwolenia na użytkowanie omawianego budynku na podstawie art. 42 ust.1 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyżej opisaną decyzję wniosła Z. E. O. – G., reprezentowana przez pełnomocnika, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez nienakazanie na tej podstawie rozbiórki obiektu budowlanego, usytuowanego na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...], obręb [...], położonych w S. przy ul. G.i [...], mimo że budowę rozpoczęto bez uzyskania pozwolenia na budowę, a jego budowa nie zakończyła się przed dniem wejścia w życie powyższej ustawy. W przypadku nieuwzględnienia powyższego zarzutu i uznania, że w niniejszej sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy o rozbiórce zawarte w ustawie z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, zarzuciła naruszenie: I. przepisów prawa materialnego: 1) art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229 ze zm.) poprzez uznanie, że nie było podstaw do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego usytuowanego na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...] i [...], obręb [...], położonych w S. przy ul. G.i [...], mimo że zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że obiekt ten znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę; 2) art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane poprzez uznanie, że nie było podstaw do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, mimo że z zebranego w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika, że wybudowanie tego obiektu spowodowało w sposób nieodwracalny pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia; II. przepisów postępowania, tj. art. 7 i 8 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, poprzez uznanie, że nie zaistniały podstawy nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, mimo że obiekt ten został wybudowany na nieruchomości stanowiącej działkę gruntu oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], obręb [...], położoną w S. przy ul. G., będącej przedmiotem własności skarżącej, do której inwestor obiektu budowlanego nie posiadał jakiegokolwiek tytułu prawnego.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi rozwijając ww. opisane zarzuty skarżąca wskazała, że obiekt nie spełnia warunków wydzielenia go z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, zatem nie stanowi budynku i zastosowanie w sprawie powinny mieć przepisy aktualnie obowiązującego prawa budowlanego. Obiekt wzniesiono z przekroczeniem granicy, zatem doszło do zagospodarowania terenu do którego inwestor nie miał tytułu prawnego. Z naruszeniem warunków technicznych nie zachowano przewidzianej tam koniecznej odległości od granicy z działką sąsiednią. Doszło też do pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, skarżąca np. nie może ocieplić ściany do której obiekt doklejono.
Skarżąca stwierdziła także - nie ma podstaw do przyjęcia, że poruszane w skardze zarzuty zostały już prawomocnie osądzone w sprawie o sygnaturze akt VII SA/Wa 1403/12, zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2013 r., w rozumieniu art. 153 oraz 171 p.p.s.a. Powaga rzeczy osądzonej dotyczy tylko zakresu w jakim sąd rozstrzygnął dane kwestie. Warunkiem jest zawarcie w uzasadnieniu wyroku wyczerpującej oceny prawnej w tym zakresie. Z zakresu związania wyłączyć należy oceny wyrażone w sposób niejednoznaczny, jak również oceny przybierające postać pośrednich wniosków, jakie można wywieść z rozważań przedstawionych przez sąd w uzasadnieniu orzeczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2012 r., II OSK 2562/10).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Pismem z dnia 13 listopada 2014 r. (data złożenia na biurze podawczym) pełnomocnik J. i M. N. wniósł o oddalenie skargi, obszernie uzasadniając swoje stanowisko, w nawiązaniu także do ustaleń zawartych w uzasadnieniu ww. wyroku tutejszego Sądu. Wskazał ponadto, że choć przepisy prawa budowlanego nie uzależniają wydania decyzji legalizacyjnej od wykazania przez inwestora prawa do gruntu, podaje - Sąd Rejonowy w M. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. stwierdził zasiedzenie na rzecz inwestorów spornego pasa gruntu i postanowienie to jest prawomocne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa.
Wymagającą wyjaśnienia już na wstępie niniejszych rozważań, szczególnie wobec zarzutów skargi, jest kwestia związania prawomocnym wyrokiem sądu.
Jak stanowi art. 170 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zatem, istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63).
W orzecznictwie wskazuje się, że stan związania ograniczony jest, co do zasady tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów (por. wyrok SN z dnia 13 stycznia 2000 r., II CKN 655/98, LEX nr 51062). Nie oznacza to jednak, że dla prawidłowego odczytania treści tej sentencji nie można się kierować treścią uzasadnienia. W niektórych sytuacjach będzie to nawet konieczne.
Na pełną aprobatę zasługuje także pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 2010 r., w sprawie o sygnaturze akt III SA/Wr 751/09, LEX nr 564453, zgodnie z którym skoro związanie wynikające z art. 170 p.p.s.a. odnosi się do kolejnych postępowań, to tym bardziej odnosi się ono do sprawy, w ramach której zapadł prawomocny wyrok.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, dla kontroli prawidłowości rozstrzygnięć zawartych w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji konieczne jest uwzględnienie stanowiska Sądu zawartego w wyroku z dnia 15 stycznia 2013 r., w sprawie o sygnaturze akt VII SA/Wa 1403/12.
Sąd stwierdza, że bezpodstawny jest zarzut skargi, zgodnie z którym wyrok ten nie wiązał organów na etapie wydawania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz sądu w ramach niniejszej sądowej kontroli tych aktów, w szczególności w zakresie kwestionowanych w skardze okoliczności - charakteru obiektu oraz dopuszczalności zastosowania wobec niego procedury legalizacyjnej przewidzianej przepisami ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Nie dziwi to, że taka teza skargi oparta została na omówieniu jedynie przesłanek pojęcia rzeczy osądzonej, bez jakiegokolwiek odniesienia do ww. konkretnego wyroku. To odniesienie musiałoby prowadzić bowiem do wniosku, że w uzasadnieniu wyroku doszło do jednoznacznego rozpoznania kluczowych okoliczności sprawy, ponownie podnoszonych w badanej teraz skardze.
I tak, Sąd w ww. wyroku stwierdził - organy prawidłowo ustaliły, iż przedmiotowy budynek został wybudowany w ramach samowoli budowlanej w okresie wskazanym przez jego właścicieli – J. i M. N., w drugiej połowie lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku, a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wszelkie twierdzenia skarżącej, iż budowa obiektu zakończyła się pod rządami obecnie obowiązującego Prawa budowlanego z 1994 r. nie znajdują uzasadnienia. Zdaniem Sądu nieuprawnione było także twierdzenie skarżącej, iż budynek nie jest samodzielnym obiektem budowlanym z uwagi na brak wybudowania jednej ze ścian konstrukcyjnych. Sąd wskazał, również, że stosownie do dyspozycji art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane likwidacja przedmiotowej samowoli budowlanej następuje na podstawie przepisów art. 37-42 Prawa budowlanego z 1974 r. Wobec powyższego nieuprawniony jest zarzut skarżącej naruszenia przez organ przepisu prawa materialnego z art. 48 ust.1 Prawa budowlanego z 1994 r. poprzez brak jego zastosowania w sprawie. Sąd stwierdził również, że wbrew zarzutom skargi, organy przeprowadziły postępowanie dowodowe, sprawdzające, czy nie zachodzą w sprawie przesłanki z przepisu art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W sprawie zostały ustalone treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w okresie budowy obiektu oraz aktualnie obowiązującego. Wobec braku przepisu jednoznacznie wskazującego, który z tych planów powinien być zastosowany w warunkach procedury legalizacyjnej samowoli budowlanej dokonanej pod rządami przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., organ słusznie uznał, że zastosowanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 30 maja 1980 r. będzie leżało w interesie inwestora. Także w odniesieniu do przesłanek przewidzianych art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy Sąd wskazał, że ustalenia dokonane przez organ prawidłowo wskazują na brak ich zaistnienia w sprawie. Budynek, do którego przylega kontrolowany budynek gospodarczo-garażowy, nie ma przeznaczenia mieszkalnego (mapa numeryczna przyjęta do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w M. w dniu [...] listopada 2005 r., zaewidencjonowana pod nr. [...] oraz mapa numeryczna przyjęta do tego samego Ośrodka w dniu [...] października 2011 r. pod nr. [...] wskazują wprost na oznaczenie budynku skarżącej literą "i", co oznacza inny budynek niemieszkalny). Budynek nie narusza również § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17 poz. 62 ze zm.), zakazującego sytuowania budynku gospodarczego w sposób przylegający do budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce. Brak zagrożenia dla ludzi i mienia z uwagi na spełnione dotyczące bezpieczeństwa konstrukcji stwierdza również ocena techniczna sporządzona przez W. C..
W omówionym powyżej wyroku Sąd stwierdził, że jedyny element konieczny do zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego został określony w ww. ocenie technicznej, jako potrzeba zbudowania przy zewnętrznej ścianie istniejącego budynku skarżącej na działce sąsiedniej przegrody budowlanej składającej się z dwóch płyt gipsowo kartonowych o odpowiedniej odporności przeciwpożarowej i styropianu o grubości 12 cm, wykończonej tynkiem cienkowarstwowym na siatce. Zalecenie to stało się treścią nałożonego obowiązku, a wykonanie tego obowiązku doprowadzi kontrolowany obiekt budowlany do pełnej zgodności z prawem. Nałożenie tego obowiązku na inwestorów mieści się w granicach przepisu art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Zastosowaniu tego przepisu nie stał na przeszkodzie obecny spór sąsiedzki o granice działki. Przepisy stosowanego w sprawie Prawa budowlanego z 1974 r. w zakresie procedury legalizacyjnej nie przewidywały składania przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością gruntową na cele budowlane. Zatem ten zakres sprawy nie podlegał kontroli organu orzekającego w sprawie. Jest to spór do rozstrzygania na drodze cywilnoprawnej.
Sąd rozpoznający sprawę niniejszą stwierdza, że w świetle przywołanego powyżej wyroku ani organy ani Sąd kontrolujący zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji nie mogły ponownie analizować przesłanek podniesionych w niniejszej skardze. Wszystkie one były już przedmiotem sądowej kontroli, w sprawie zakończonej ww. wyrokiem.
W świetle uzasadnienia wyroku został zaakceptowany, jako prawidłowo przeprowadzony tryb legalizacji obiektu wynikający z przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. do etapu, w którym na inwestora samowoli budowlanej, w myśl art. 40 ww. ustawy, nałożono obowiązek wykonanie, przy przedmiotowym budynku określonych robót budowlanych (decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...]).
Zgodnie z przepisem art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Przepis art. 42 ust 1 ww. ustawy stanowi - inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej. W ust. 3 art. 42 wskazuje się, że podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu.
Kontrolowane w sprawie decyzje zapadły w trybie art. 42 ust 1 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Inwestor, bezsprzecznie wykonał nałożony na niego obowiązek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem. Na etapie postępowania przed organem drugiej instancji, uzupełniono postępowanie dowodowe - organ pierwszej instancji dokonał oględzin obiektu, które potwierdziły faktyczne wykonanie ww. obowiązków. Ta okoliczność nie była też kwestionowana przez samą skarżącą. W tych warunkach wydanie orzeczenia w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku znalazło pełne uzasadnienie w przepisie art. 42 ust 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło