VII SA/Wa 1205/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-06
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Ewa Machlejd, Elżbieta Zielińska – Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie budowlanym na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nawet jeśli nie stwierdzono bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie budowlanym na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jeśli stwierdzi nieodpowiedni stan techniczny obiektu lub jego części. Nie jest przy tym konieczne ustalenie, że na skutek takiego stanu istnieje bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na spółkę obowiązek usunięcia nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego zbiornika na ścieki – reaktora biologicznego. Skarżąca spółka kwestionowała ustalenia organów, zarzucając im oparcie się na błędnej ekspertyzie, brak pełnego postępowania dowodowego, nieuwzględnienie wykonanych napraw oraz ekonomicznych skutków decyzji. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak- Pęczkowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), , Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości skargę oddala
Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623) po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia w określonym terminie stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego zbiornika na ścieki - reaktora biologicznego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej w [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że przeprowadzone przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu 20 grudnia 2012 r. oględziny stanu technicznego reaktora biologicznego potwierdziły stan faktyczny opisany w dostarczonej uprzednio organowi przez [...] Sp. z o.o. ekspertyzie technicznej sporządzonej w lipcu 2011 r. przez prof. dr hab. inż. W. B.. W oparciu o powyższe decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. wydaną na podstawie art. 66 ustawy - Prawo budowlane organ pierwszej instancji nałożył na [...] Sp. z o.o., zarządcę obiektu, obowiązek usunięcia nieprawidłowości wskazanych w ekspertyzie poprzez wykonanie w terminie ośmiu miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji: demontażu schodów wiszących na ścianie szczytowej południowej; podjęcia działania zmierzającego do wyeliminowania uderzenia hydraulicznego powstającego po wyłączeniu pompy tłoczącej ścieki; wykonania czterech przypór żelbetowych umieszczonych w narożach zbiornika oraz miejscach dylatacji ściany w celu zabezpieczenia wybrzuszonej ściany szczytowej południowej przed dalszym postępem przemieszczeń; podniesienia terenu wokół zbiornika poprzez obsypanie gruntem w szczególności ściany zachodniej od strony rzeki Bzury; dokonanie ponownego sprawdzenia szczelności ścian bocznych, w miejscach powstałych rys i pęknięć oraz szczelin dylatacyjnych, które wg obecnego podczas kontroli kierownika ds. eksploatacji zostały naprawione w kwietniu i wrześniu 2012 r., a w przypadku stwierdzenia ich nieszczelności doprowadzenie do skutecznego uszczelnienia w sposób określony w decyzji.
W ocenie organu odwoławczego wskazany w materiale dowodowym, a w szczególności w ekspertyzie technicznej opracowanej w lipcu 2011 r., stan zbiornika
uzasadniał przeprowadzenie postępowania w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Zakres nałożonych obowiązków nie budzi w świetle materiału dowodowego wątpliwości organu odwoławczego.
Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] złożył [...] Sp. z o.o., zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego. Zarzucono też naruszenie art. 10 Kpa poprzez niezapoznanie skarżącego z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału.
Skarżący zakwestionował nałożone na niego obowiązki. Wskazał, że organy obu instancji nie dokonały żadnych ustaleń dowodowych, powtarzając w decyzjach zapisy błędnej opinii rzeczoznawcy prof. B.. "Organy wydając decyzje nie uwzględniły słusznego interesu strony i w tym celu nie powołały własnych rzeczoznawców co do bezstronnego ustalenia faktycznego przedmiotowego obiektu budowlanego, opierając się wyłącznie na opinii, która nie uwzględnia prac wykonanych na obiekcie, napraw w czasie jej wydania".
Skarżący podniósł ponadto, że uprawdopodobnieniem, iż na obiekcie budowlanym nie występuje zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, co miało stanowić uzasadnienie dla organów administracyjnych do zawartych w decyzjach restrykcyjnych rozstrzygnięć, jest wstępna opinia z dnia 18 kwietnia 2013 r. sporządzona przez prof. dr hab. inż. T. U., rzeczoznawcę w zakresie konstrukcji budowlanych i doc. dr inż. J. K. - pracowników naukowych Politechniki [...] w specjalności konstrukcji budowlanych.
Zdaniem strony skarżącej niezwykle istotna jest także okoliczność, że organy obu instancji nie uwzględniły ekonomicznych skutków swoich decyzji. Strona skarżąca wskazała, iż błędna decyzja nakłada na nią obowiązek wykonania prac o wartości szacowanej na kwotę kilkuset tysięcy złotych, a jej skutki finansowe obciążą w konsekwencji mieszkańców Miasta [...].
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej
decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], nakładająca na skarżącego obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego zbiornika na ścieki - reaktora biologicznego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej w [...].
Podstawę materialnoprawną nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanowił art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Przepis art. 66 ustawy znajduje się w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Pod pojęciem tym należy rozumieć zachowanie obiektów budowlanych w dobrej sprawności, w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Powołany przepis służy usuwaniu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu, które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania.
Podkreślić jednocześnie trzeba, że art. 66 Prawa budowlanego nie tworzy dla właściciela lub zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z art. 61 ustawy i dodaje element pozwalający organom nadzoru budowlanego na skuteczne egzekwowanie jego wykonalności. W art. 61 ustawodawca przewidział, iż "właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia
czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury (...). Stosownie zaś do art. 5 ust. 2, obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Przez należyty stan techniczny należy rozumieć stan pełnej sprawności obiektu budowlanego lub jego części, nieposiadającego jakichkolwiek uszkodzeń, zwłaszcza takich, które mogą powodować niebezpieczeństwo przy użytkowaniu obiektu lub jego części.
Dokonane w niniejszej sprawie ustalenia wykazały, że zbiornik na ścieki - reaktor biologiczny zlokalizowany na działce nr ew. [...] w [...] znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. W ekspertyzie technicznej, sporządzonej w lipcu 2011 r. przez prof. W. B. na zlecenie strony skarżącej, wskazano na liczne rysy w ścianach reaktora biologicznego, przecieki oraz wybrzuszenia ściany szczytowej południowej. Z ekspertyzy tej wynika, że "obciążenie ściany szczytowej południowej, oprócz parcia ścieków, dodatkowo schodami stalowymi oraz ciężarem żelbetowej komory rozdzielczej, w połączeniu z drganiami gruntu wywołanymi uderzeniem hydraulicznym spowodowało wybrzuszenie tej ściany. Sytuacja ta stwarza poważne zagrożenie dla całej konstrukcji zbiornika. Dalsze przemieszczenie ściany może doprowadzić do rozerwania taśmy dylatacyjnej umieszczonej pomiędzy zdylatowanymi fragmentami tej ściany, co spowoduje utratę szczelności zbiornika i sytuację trudną do opanowania". W ekspertyzie tej autor zawarł zalecenia, wykonanie których pozwoli na dalszą bezpieczną eksploatację zbiornika. Na tej podstawie organ pierwszej instancji w dniu [...] stycznia 2013 r. wydał decyzję w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, formułując nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w oparciu o zalecenia zawarte w ekspertyzie. Zauważyć jednocześnie trzeba, że decyzja z dnia [...] stycznia 2013 r. została ponadto poprzedzona przeprowadzeniem przez przedstawiciela organu w dniu 20 grudnia 2012 r. oględzin reaktora, które potwierdziły jego zły stan techniczny.
W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uprawniał organy nadzoru budowlanego do stwierdzenia, że sporny reaktor biologiczny jest w nieodpowiednim stanie technicznym, a w konsekwencji do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane.
Podkreślenia jednocześnie wymaga, że konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z określonych w nim przesłanek, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Wskazać trzeba, że nie może odnieść zamierzonego skutku argument, że przedłożona przy skardze wstępna opinia z dnia 18 kwietnia 2013 r. sporządzona przez prof. dr hab. inż. T. U. i doc. dr inż. J. K. uprawdopodabnia, że "na obiekcie budowlanym nie występuje zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska". Zauważyć trzeba, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3, nie zaś w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych w obiekcie budowlanym nieprawidłowości na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 wystarczające jest zaś stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu lub jego części, nie jest natomiast konieczne ustalenie, aby na skutek takiego stanu istniało zagrożenie życie lub zdrowia ludzi albo niebezpieczeństwo dla mienia lub środowiska.
Sąd nie podzielił ponadto stanowiska skarżącego wskazującego na naruszenie przez organy przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 Kpa), poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niekompletny materiał dowodowy i przy wadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy. W szczególności należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom skarżącego, nie było ani konieczności, ani potrzeby powoływania przez organ biegłego w celu ustalenia stanu faktycznego spornego obiektu. Nie można było uznać za wystarczające i pociągające za sobą potrzebę prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego samo twierdzenie strony skarżącej w odwołaniu, iż ekspertyza z lipca 2011 r. zawiera cały szereg "błędnych założeń, nie znajdujących potwierdzenia w stanie faktycznym i realiach pracy reaktora". Warto zauważyć, że ekspertyza została wykonana przez prof. Wiesława Buczkowskiego, rzeczoznawcę budowlanego z zakresu budownictwa wodnego i melioracyjnego, wpisanego do Centralnego Rejestru Rzeczoznawców Budowlanych przy Głównym Urzędzie Nadzoru Budowlanego. Wskazać trzeba, że strona skarżąca nie wyjaśniła w odwołaniu, na czym polegają, jej zdaniem, błędy zawarte w ekspertyzie, stwierdziła jedynie, że "nie sposób wymienić wszystkie merytoryczne uchybienia i nieprawidłowości zawarte w treści ekspertyzy". Odnośnie zarzutu wskazującego, że ekspertyza nie uwzględniała istotnej przebudowy reaktora w 2007 r. zauważyć trzeba, że, jak wynika z tej ekspertyzy, podstawą merytoryczną jej wykonania była wizja lokalna przeprowadzona w dniu 17 maja 2011 r.
Bezzasadny jest ponadto zarzut, że organy nie uwzględniły ekonomicznych skutków swych decyzji. Tego rodzaju okoliczności nie mają znaczenia w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 66 Prawa budowlanego. W przypadku zaistnienia przesłanki określonej w tym przepisie organ ma obowiązek wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, bez względu na możliwości finansowe właściciela czy zarządcy obiektu budowlanego.
Do uchylenia zaskarżonej decyzji nie może też prowadzić zarzut naruszenia art. 10 Kpa poprzez brak doręczenia skarżącemu zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do tego materiału. Organ odstąpił od umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji z uwagi na to, że stan techniczny reaktora może stwarzać zagrożenie dla życia, zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Zauważyć ponadto trzeba, że organ pierwszej instancji opierał się na ekspertyzie z lipca 2011 r., która została sporządzona na zlecenie strony skarżącej, jak też na wynikach oględzin, w których brał udział przedstawiciel skarżącego. Należy też podkreślić, że naruszenie przepisów postępowania, a więc również art. 10 Kpa, może prowadzić do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), tylko wówczas, gdy miało istotny wpływ na wynik sprawy. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. wyrok NSA z 2 lutego 2011 r., I OSK 575/10, LEX nr 1070853, wyrok NSA z 12 października 2010 r., II OSK 1279/09, LEX nr 746442, wyrok WSA w Warszawie z 13 kwietnia 2011 r., VII SA/Wa 212/11, LEX nr 996668, wyrok WSA w Rzeszowie z 25 listopada 2010 r., II SA/Rz 928/10, LEX nr 754715). Skuteczność zarzutu naruszenia art. 10 Kpa uzależniona jest więc od wykazania przez podnoszącego go, iż uchybienie pozbawiło go możliwości dokonania konkretnej czynności i miało istotny wpływ na wynik sprawy, na co niniejsza skarga nie wskazuje.
W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2013 r. są zgodne z prawem.
Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło