VII SA/Wa 1256/19

WyrokWSA w Warszawie2019-12-11

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Marta Kołtun-Kulik, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu nadzoru budowlanego stwierdzające nieważność innego postanowienia tego organu, wydane z powodu zastosowania niewłaściwego trybu postępowania (art. 48 Prawa budowlanego zamiast art. 50-51 Prawa budowlanego), jest zgodne z prawem, jeśli inwestor dokonał zgłoszenia robót budowlanych, a następnie przekroczył jego zakres?
Ratio decidendi
Wdrożenie niewłaściwego trybu postępowania przez organ administracji publicznej, polegające na zastosowaniu art. 48 Prawa budowlanego zamiast art. 50-51 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy inwestor dokonał zgłoszenia robót budowlanych, a następnie przekroczył jego zakres, stanowi rażące naruszenie prawa. Takie naruszenie uzasadnia stwierdzenie nieważności postanowienia organu nadzoru budowlanego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), które utrzymało w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) stwierdzające nieważność postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB). PINB wstrzymał roboty budowlane dotyczące budowy drogi i nałożył obowiązek przedstawienia dokumentów legalizacyjnych. WINB stwierdził nieważność postanowienia PINB, uznając je za wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ PINB zastosował art. 48 Prawa budowlanego, podczas gdy inwestor dokonał zgłoszenia robót, a następnie przekroczył jego zakres. GINB utrzymał w mocy postanowienie WINB. Skarżący E. G. wniósł skargę do WSA, kwestionując zastosowanie wykładni prawa przy stwierdzaniu nieważności postanowienia PINB.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę Przedmiotem skargi E. G. jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydanego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2017 r., Nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332), wstrzymał roboty budowlane budowy drogi składającej się z jezdni, drogi rowerowej, chodników, kanalizacji deszczowej oraz 136 miejsc postojowych w granicach pasa drogowego ul. [...] i ul. [...] w [...] oraz nałożył na Gminę [...] obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie sześciu miesięcy od dnia, kiedy postanowienie stanie się ostateczne, określonych dokumentów, takich jak: 1) zaświadczenie Prezydenta Miasta [...] o zgodności budowy drogi wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) cztery egzemplarze projektu budowlanego ww. obiektu budowlanego; 3) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Następnie postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej [...] WINB, organ I instancji), po rozpatrzeniu wniosku Gminy [...] na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej kpa) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018r., poz. 1202 z późn. zm., dalej p.b.) stwierdził nieważność postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] października 2017 r. Uzasadniając [...] WINB wskazał, że postanowienie wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] zostało podjęte z rażącym naruszeniem prawa. Jak wywiódł organ I instancji inwestycja będąca przedmiotem postępowania organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego poprzedzona była zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na remoncie ul. [...] na odcinku od ul. [...] od ul. [...] oraz ul. [...] od ul [...] do ul. [...] w [...] z dnia [...] maja 2014r., znak: [...]. W opisie określającym rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych/rozbiórkowych wskazano m.in. na rozebranie chodników wraz z obrzeżem, rozebranie jezdni z płyt betonowych oraz miejsc postojowych z płyt ażurowych, remont kanalizacji deszczowej, korytowanie wraz z profilowaniem i zagęszczeniem podłoża pod warstwy konstrukcyjne, wykonanie podbudowy zasadniczej z kruszywa łamanego stabilizowanego mechanicznie, oczyszczenie i skropienie podbudowy z kruszywa łamanego emulsją asfaltową, ułożenie warstwy wiążącej z betonu asfaltowego, regulacja wysokościowa studzienek i zaworów urządzeń podziemnych, wykonanie trawnika. W trakcie czynność kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] czerwca 2017 r. inspektorzy PINB w [...] stwierdzili, że z północnej strony ul. [...] dodatkowo - poza projektem - wykonano chodnik o długości ok. 110 m o zmiennej szerokości max. 1,70m na odcinku od ul. [...] do ul. [...], jak również zrealizowano niezgodną z planowaną liczbę miejsc postojowych. W ocenie [...] WINB, powiatowy organ nadzoru budowlanego jako podstawę materialno - prawną rozstrzygnięcia przyjął art. 48 ust. 1 p.b., wskazując w uzasadnieniu zakwestionowanego postanowienia, że: na w/w budowę drogi inwestor zobowiązany był do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę od właściwego organu architektoniczno-budowlanego. Zdaniem [...] WINB, właściwy tryb postępowania określa art. 50 ust. 1 pkt 3 p.b. Podkreślił, iż prowadzenie robót budowanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia (tak jak to miało miejsce w omawianej sprawie) z naruszeniem art. 30 ust. 1 p.b., polega między innymi na przekroczeniu granic dokonanego zgłoszenia. Jak wynika z akt administracyjnych organ administracji architektoniczno-budowlanej - Starosta [...] dnia [...] czerwca 2018 r. wydał zaświadczenie o nie wniesieniu sprzeciwu na wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem, tzn. nie skorzystał z uprawnienia określonego w art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b. Powyższe oznacza, że zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych z dnia [...] maja 2014 r. jest skuteczne. Organ I instancji wyjaśnił, iż w realiach niniejszej sprawy organ powiatowy rażąco naruszył przepisy art. 7, 77 kpa w zw. z art. 48 p.b. poprzez nieprawidłowe wszczęcie procedury legalizacyjnej w trybie art. 48-49 p.b. W związku z powyższym postanowienie PINB w [...] Nr [...] z dnia [...] października 2017 r., obarczone jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa i należało stwierdzić jego nieważność. Rozpoznając zażalenie E. G. na powyższe postanowienie [...] WINB, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej GINB, organ odwoławczy), zaskarżonym postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W podstawie prawnej wskazał art., 138 § 1 pkt 1 kpa. Po przedstawieniu przebiegu postępowania, GINB podał, iż jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) jest wydanie jej (jego) z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). W orzecznictwie przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze w postaci skutków, które wywołuje decyzja (postanowienie). Oczywistość naruszenia prawa polega na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Wyjaśnił dalej, że analizując przedstawioną sprawę stwierdził, iż sporna inwestycja była poprzedzona zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych. W opisie technicznym do planu zagospodarowania terenu planowanej inwestycji, załączonym do ww. zgłoszenia, w pkt 7 "Projektowane zagospodarowanie terenu" wskazano m.in., że "obie ulice projektuje się o przekroju miejskim, o jezdni bitumicznej oraz chodnikiem o nawierzchni z płytek chodnikowych betonowych o wymiarach 35 x 35 cm, ścieżką rowerową dwukierunkową o nawierzchni bitumicznej (...); ponadto po obu stronach ulicy [...] zaprojektowano miejsca postojowe dla samochodów osobowych o wymiarach 2,50 x 5,00 m o łącznej ilości - 131 sztuk (...): w ul. [...] zaprojektowano miejsca postojowe po stronie prawej, o wymiarach 2,50 x 5,00 m - 29 szt. oraz dla osób niepełnosprawnych - o wymiarach 3,60 X 5,00 m - 3 szt. Ponadto w pkt 11 "Odwodnienie" wskazano, że "odwodnienie projektowanych ulic - do istniejącej kanalizacji deszczowej w ul. [...] poprzez wykonanie odcinka kanalizacji deszczowej w ul. [...]". Starosta [...] wydał zaświadczenie z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...], o niewniesieniu sprzeciwu na wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem. Przeprowadzona kontrola przez inspektorów PINB potwierdziła wykonanie dodatkowo poza projektem, chodnika o długości ok. 110 m o zmiennej szerokości max. 1,70 m na odcinku od ul. [...] do ul. [...], jak również zrealizowaną niezgodnie z projektem liczbę miejsc postojowych. Zdaniem organu odwoławczego postanowienie organu powiatowego z dnia [...] października 2017 r. zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b., zaś w przypadku, gdy nie powstał samowolnie nowy obiekt budowlany, brak jest podstaw do zastosowania art. 48 p.b., należałoby natomiast zastosować tryb z art. 50 i 51 p.b. Swoją ocenę GINB poparł stanowiskiem ukształtowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających zastosowanie art. 48 p.b., chyba że rzeczywistym zamiarem inwestora było obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę. Przyjmuje się również, że przesłanką zastosowania art. 48 p.b. jest całkowite zignorowane przez inwestora obowiązku pozwolenia na budowę, natomiast w razie samowolnego odstąpienia od warunków określonych w zgłoszeniu zastosowanie znajdzie tryb naprawczy przewidziany w art. 50-51 tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2018 r., sygn. akt: II OSK 2954/16). Zatem stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie organ powiatowy zastosował wadliwy tryb postępowania. Mając na uwadze fakt skutecznego zgłoszenia robót właściwemu organowi, a następnie przekroczenie zakresu zgłoszenia, nie można zarzucić inwestorowi działania w warunkach samowoli budowlanej określonej w art. 48 p.b.. Słusznie w ocenie GINB - wskazał organ wojewódzki, że w przypadku gdy zakres zgłoszenia został przekroczony, to nadzór budowlany na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 p.b. może wszcząć tzw. postępowanie naprawcze (art. 51 ust. 1 ww. ustawy). W podsumowaniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. [...] WINB zasadnie stwierdził nieważność postanowienia PINB w [...] z dnia [...] października 2017 r., jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 48 ust. 2 i 3 p.b., a tym samym wypełniającego pozytywną przesłankę do stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W jego ocenie niewątpliwie wdrożenie niewłaściwego trybu postępowania przez organ administracji publicznej stanowi rażące naruszenie prawa. Z kolei odnosząc się do zarzutów i argumentów zawartych w zażaleniu, stwierdził, że w świetle poczynionych ustaleń pozostają one bez wpływu na zasadność niniejszego rozstrzygnięcia. Jednocześnie zaznaczył, że niezależnie od wdrożonego trybu postępowania, sporne roboty budowlane muszą zostać doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, w przypadku stwierdzenia, że zostały wykonane z naruszeniem przepisów prawa. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. G.(dalej skarżący), wniósł o uchylenie postanowienia GINB z [...] kwietnia 2019 r. oraz poprzedzającego go postanowienia [...] WINB jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa – bez podstawy prawnej oraz umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu skargi wskazał, że WINB a za nim GINB za podstawę stwierdzenia nieważności prawomocnego - ostatecznego Postanowienia Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] obrały artykuł 156 § 1 pkt. 2 kpa przypisując postanowieniu PINB wysoce rażące naruszenie prawa. W ocenie skarżącego w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Jednakże w wydanych Postanowieniach WINB jak i GINB stwierdzając nieważność Postanowienia PINB użyli szeroko rozumianej wykładni prawa powołując się na orzecznictwo sądowo administracyjne. W dalszej części uzasadnienia skarżący odniósł się do stanu faktycznego wykonanych robót budowlanych wyjaśniając, że ustalenia PINB były i są zgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły dlatego skarga podlegała oddaleniu. Przypomnieć należy, iż sąd kontroluje postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak:[...] wydane w postępowaniu nadzwyczajnym w trybie stwierdzenia nieważności. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazanym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie [...] WINB z [...] grudnia 2018 r. stwierdzające nieważność postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...]. Prowadzone w trybie nadzoru postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia nie ma na celu ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy jakie ma miejsce w przypadku postępowania odwoławczego, a jedynie wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 kpa organ orzekający w tym zakresie bada stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji. Tryb nadzwyczajny jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 kpa zasady ogólnej trwałości decyzji/postanowienia, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 kpa, nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Natomiast zgodnie z jednolitym stanowiskiem orzecznictwa i poglądem doktryny przyjmuje się, iż z zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w art. 16 § 1 kpa wynika, że przepisy, na podstawie których możliwe jest wzruszenie ostatecznej decyzji/postanowienia, nie mogą być w żadnym przypadku interpretowane rozszerzająco. Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja/postanowienie jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym – odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym - nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja/postanowienie, a nie sprawa. W postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa wyłącznie jako organ kasacyjny. Aby stwierdzić nieważność badanego postanowienia organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Organ administracji publicznej zobligowany jest do stwierdzenia nieważności postanowienia, które m.in.: wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) .Rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, Lex nr 746680; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 499/10, Lex nr 666071). Zatem poruszając się w zakreślonych wyżej granicach GINB dokonał prawidłowej oceny postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...], uznając, że zostało obarczone wadą rażącego naruszenia prawa. Z akt sprawy wynika, że sporna inwestycja była poprzedzona zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na remoncie ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] oraz ul. [...] od ul. [...] do ul. [...] w [...], z dnia [...] maja 2014 r. W opisie określającym rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych/rozbiórkowych wskazano m.in.: rozebranie chodników wraz z obrzeżem, rozebranie jezdni z płyt betonowych oraz miejsc postojowych z płyt ażurowych, remont kanalizacji deszczowej, korytowanie wraz z profilowaniem i zagęszczeniem podłoża pod warstwy konstrukcyjne, wykonanie podbudowy zasadniczej z kruszywa łamanego stabilizowanego mechanicznie, oczyszczenie i skropienie podbudowy z kruszywa łamanego emulcją asfaltową, ułożenie warstwy wiążącej z betonu asfaltowego, regulację wysokościową studzienek i zaworów urządzeń podziemnych, wykonanie trawnika. W opisie technicznym do planu zagospodarowania terenu planowanej inwestycji, załączonym do ww. zgłoszenia, w pkt 7 "Projektowane zagospodarowanie terenu" wskazano m.in., że "obie ulice projektuje się o przekroju miejskim, o jezdni bitumicznej oraz chodnikiem o nawierzchni z płytek chodnikowych betonowych o wymiarach 35 x 35 cm, ścieżką rowerową dwukierunkową o nawierzchni bitumicznej (...); ponadto po obu stronach ulicy [...] zaprojektowano miejsca postojowe dla samochodów osobowych o wymiarach 2,50 x 5,00 m o łącznej ilości - 131 sztuk (...): w ul. [...] zaprojektowano miejsca postojowe po stronie prawej, o wymiarach 2,50 x 5,00 m - 29 szt. oraz dla osób niepełnosprawnych - o wymiarach 3,60 X 5,00 m - 3 szt. Ponadto w pkt 11 "Odwodnienie" wskazano, że "odwodnienie projektowanych ulic - do istniejącej kanalizacji deszczowej w ul. [...] poprzez wykonanie odcinka kanalizacji deszczowej w ul. [...]". Starosta [...] wydał zaświadczenie z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...], o niewniesieniu sprzeciwu na wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem. Przeprowadzona kontrola w dniu [...] czerwca 2017 r. przez przedstawicieli organu powiatowego wykazała, że od północnej strony ul. [...], dodatkowo poza projektem, wykonano chodnik o długości ok. 110 m o zmiennej szerokości max, 1,70 m na odcinku od ul. [...] do ul. [...], jak również zrealizowano niezgodną z projektem liczbę miejsc postojowych. W rezultacie organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie organ powiatowy zastosował wadliwy tryb postępowania (art. 48 ust. 2 i 3 p.b.), bowiem nie uwzględnił, iż inwestor dokonał zgłoszenia, którego zakres został przekroczony. Wówczas jak zaznaczył GINB należało wszcząć postepowanie naprawcze z art. 50 – 51 p.b. Zgodzić należy się z organem odwoławczym, że wdrożenie niewłaściwego trybu postępowania przez organ administracji publicznej stanowi rażące naruszenie prawa. Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że w orzecznictwie ukształtowany został pogląd, zgodnie z którym zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających zastosowanie art. 48 p.b., chyba że rzeczywistym zamiarem inwestora była obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę. Przyjmuje się również, że przesłanką zastosowania art. 48 p.b. jest całkowite zignorowane przez inwestora obowiązku pozwolenia na budowę, natomiast w razie samowolnego odstąpienia od warunków określonych w zgłoszeniu zastosowanie znajdzie tryb naprawczy przewidziany w art. 50–51 tej ustawy (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2004 r., OSK 108/4; wyrok NSA z 20 października 2011 r., II OSK 1460/10; wyrok NSA z 18 kwietnia 2012 r., II OSK 155/11; wyrok z 28 stycznia 2016 r., II OSK 1310/14; wyrok NSA z 28 lipca 2016 r., II OSK 2864/14). Podobnie wypowiedział się NSA w wyroku II OSK 1229/17 z dnia 2 kwietnia 2019 r., stwierdzając, iż: "przepis art. 50 p.b. może mieć zastosowanie do sytuacji, gdy inwestor przekroczy granice dokonanego zgłoszenia". W realiach rozpoznawanej sprawy, organy nadzorcze prawidłowo oceniły, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając postanowienie z dnia [...] października 2017 r., Nr [...], całkowicie zignorował okoliczność dokonania zgłoszenia przez inwestora, co skutkowało wdrożeniem niewłaściwego trybu naprawczego. Nie można bowiem zarzucić inwestorowi działania w warunkach samowoli budowlanej wynikającej z art. 48 p.b. Sąd zauważa, że podnoszone przez skarżącego okoliczności w zakresie nienależycie ustalonego stanu faktycznego sprawy mogłyby stanowić zarzuty w zwykłym postępowaniu odwoławczym. Nie mają natomiast wpływu na zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organy wyraźnie wskazały, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zastosował niewłaściwy tryb naprawczy, co stanowiło rażące naruszenie prawa, wynikające z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Oceniając przeprowadzone postępowanie, Sąd stwierdza, że organy obu instancji przeprowadziły je z poszanowaniem przepisów proceduralnych. Organy wypełniły swoje ustawowe obowiązki i uzasadniły stanowisko wyrażone w postanowieniach w sposób wymagany przez art. 107 § 3 kpa. Sąd nie dopatrzył się przy tym na etapie zaskarżonego postępowania istotnych naruszeń przepisów postępowania, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonych postanowień. Jednocześnie w odniesieniu do zarzutu skargi wskazującego na naruszenie ustawy o ochronie danych osobowych RODO, Sąd wyjaśnia, iż nie jest uprawniony do oceny powyższego naruszenia. Skarżący w tym zakresie powinien interweniować w organie nadzorczym w stosunku do organu, który naruszył jego prawo do ochrony danych osobowych. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło