VII SA/Wa 1266/21

WyrokWSA w Warszawie2022-02-15

Skład orzekający: Mirosław Montowski, Grzegorz Antas, Wojciech Sawczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych może zostać wydane, jeśli inwestycja nie narusza wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków, a także czy naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu przed organem I instancji, polegające na nieprawidłowym zawiadomieniu o rozprawie, uzasadnia uchylenie decyzji, jeśli strona nie wykazała wpływu tego naruszenia na wynik sprawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozwolenie wodnoprawne zostało wydane prawidłowo, ponieważ nie narusza ono ustaleń planów gospodarowania wodami, planów zarządzania ryzykiem powodziowym, planów przeciwdziałania skutkom suszy, krajowych programów ochrony wód morskich i oczyszczania ścieków komunalnych, ani miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Analiza operatu wodnoprawnego wykazała brak negatywnego wpływu inwestycji na środowisko i wody. Sąd stwierdził również, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu przed organem I instancji nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ skarżąca nie wykazała, że gdyby brała udział w rozprawie, wynik postępowania mógłby być inny, a zarzucane oddziaływanie na zabytek nie dotyczyło terenu objętego pozwoleniem wodnoprawnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. L. na decyzję Prezesa Wód Polskich, która utrzymała w mocy decyzję Starosty G. o udzieleniu Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych z odcinka drogi krajowej. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego, w tym nieuwzględnienia wpływu inwestycji na zabytek należący do niej oraz nieprawidłowego zawiadomienia o rozprawie przed organem I instancji. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), , Sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A L na decyzję Prezesa Wód Polskich z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], Prezes Wód Polskich, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r. poz. 256, dalej jako: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania A. L. – utrzymał w mocy decyzję Starosty G. z [...] grudnia 2017 r., znak: [...], udzielającą Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych pochodzących z odcinka drogi krajowej nr [...]- przejście przez R. w km od 235+209 do 237+168 na określonych warunkach, oraz orzekł o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z drogi kr. nr [...] udzielonego decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2007 r., znak: [...]. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez organy. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad ("GDDKiA) Oddział w [...]wystąpiła w dniu 24 sierpnia 2017 r. do Starosty G. z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód - odprowadzenia wód opadowych i roztopowych pochodzących z odcinka drogi kr. nr [...] - przejście przez R. w km 235+209 ÷ 237+168. Dodatkowo w piśmie z 8 września 2017 r. wnioskodawca zrzekł się uprawnień wynikających z obecnie obowiązującego w tej sprawie pozwolenia wodnoprawnego. Do wniosku dołączono operat wodnoprawny oraz opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym. Natomiast pismem z [...]października 2017 r. GDDKiA Oddział w [...]uzupełniła wniosek o kilometraż rzeki J. w miejscu odprowadzania ścieków deszczowych oraz wniosła o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w przedmiotowej sprawie. Organ I instancji w dniu [...]listopada 2017 r. przeprowadził rozprawę administracyjną, podczas której ustalono partycypację GDDKiA Oddział w [...]w kosztach utrzymania rowu melioracyjnego na działce nr [...]w m. R., o co wnosili właściciele tej nieruchomości – E. i A.j C. W dniu [...]listopada 2017 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo A. L. (dalej także "skarżąca") – właścicielki w udziale 1/2 części działki nr [...]z obrębu 0001 R., w którym w części dotyczącej prowadzonego postępowania podniesiono problem odtworzenia rowu - odbiornika ścieków deszczowych z drogi kr. nr [...]. Kopię wyżej wymienionego pisma przekazano GDDKiA Oddziałowi w [...]z prośbą o zajęcie w tej sprawie stanowiska. Wnioskodawca pismem z [...]grudnia 2017r. poinformował Starostę G. o gotowości partycypacji w kosztach utrzymania ww. urządzenia wodnego - rowu, podkreślając jednocześnie, że zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód obejmuje w granicach działki nr [...] ok. 1 m.b. rowu. Starosta G. decyzją z [...] grudnia 2017 r., znak: [...], działając w oparciu o przepisy art. 37 pkt 2, art. 122 ust. 1 pkt 1, art. 135 pkt 2, art. 138 ust. 1, art. 140 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm., dalej jako "Prawo wodne z 2001 r.), orzekł w punkcie I o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z drogi krajowej nr [...] W. udzielonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., znak: [...]. W punkcie II decyzji organ powiatowy udzielił GDDKiA Oddział w [...]pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych pochodzących z odcinka drogi kr. nr [...] - przejście przez R. w km od 235+209 ÷ 237+168, do: 1. rzeki [...] w km 31+076 jej biegu poprzez wylot D zlokalizowany na działce ew. nr [...] obręb 0001 R.; 2. rzeki [...] w km 31+076 jej biegu poprzez wylot D1 zlokalizowany na działce ew. nr [...] obręb 0001 R.; 3. rowu melioracyjnego nr R-K-2/2 poprzez wylot E zlokalizowany na działce ew. nr [...]obręb 0001 R.; 4. rowu na działkach [...] i [...] obręb 0001 R. poprzez wylot B; 5. rowu na działce nr [...]obręb 0001 R. poprzez wylot C, na warunkach technicznych precyzyjnie określonych w ww. decyzji. Pismem z [...] stycznia 2018 r. A. L. zwróciła się do Starosty G. o odtworzenie zasypanego przed laty rowu na dz. ew. nr [...] "w związku z toczącym się postępowaniem dotyczącym udzielenia przez Starostę pozwolenia na odprowadzanie wód opadowych". Następnie w korespondencji z 28 lutego 2018 r. skierowanej do GDDKiA Oddział w [...]skarżąca oznajmiła, że "nie wyraża zgody na spływ wód opadowych i roztopowych z drogi krajowej [...]na jej działkę [...]". W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne Starosta G., stosownie do art. 545 ust. 4 ww. ustawy, przekazał przedmiotową sprawę Dyrektorowi Zarząd Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej "Dyrektor ZZ w [...]"), celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. W piśmie z [...]października 2018 r. A.L. sformułowała żądanie uchylenia decyzji Starosty G. z [...] grudnia 2017 r., a pismem z [...]października 2018 r. zawnioskowała o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Dyrektor ZZ w [...] zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty G., którą udzielono pozwolenia wodnoprawnego dla GDDKiA Oddział w [...]. Następnie postanowieniem z [...] marca 2019 r., znak: [...], Dyrektor ZZ w [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty G. z [...] grudnia 2017 r. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyła A.L.. Postanowieniem z [...] października 2019 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...]Wód Polskich (dalej "Dyrektor RZGW w [...] "), po rozpatrzeniu ww. zażalenia utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Na skutek skargi wniesionej przez A.L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, Sąd ten wyrokiem z 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 856/19, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora ZZ w [...] z [...] marca 2019 r., znak: [...]. W uzasadnieniu ww. wyroku WSA wskazał, że żądanie uchylenia decyzji nie jest równoznaczne z żądaniem wznowienia postępowania, w szczególności było to niedopuszczalne bez uprzedniego, niebudzącego wątpliwości ustalenia czego skarżąca domagała się w pismach złożonych przed październikiem 2018 r. Sąd zobowiązał zatem Dyrektora ZZ w [...] do wyjaśnienia jaka była rzeczywista treść żądań strony zawartych w szczególności w pismach z 8 stycznia 2018 r. i 28 lutego 2018 r., a w zależności od tych ustaleń - czego strona domagała się w pismach kolejnych oraz czy stanowią one odrębne żądania czy też kontynuację ewentualnie wniesionego odwołania. Stosownie do wytycznych zawartych w ww. wyroku skarżąca została wezwana do doprecyzowania żądania z 8 stycznia 2018 r. W odpowiedzi A.L. wyjaśniła, że jej pismo z 8 stycznia 2018 r. stanowi odwołanie od decyzji Starosty G. z [...] grudnia 2017 r. oraz, że wszystkie kolejne pisma, które kierowała do organów po [...] stycznia 2018 r. są kontynuacją jej odwołania. Sprawa została zatem rozpoznana przez Prezesa Wód Polskich z uwagi na to, że zgodnie z art. 545 ust. 4 Prawa wodnego z 2017 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem obecnie obowiązującej ustawy, organem wyższego stopnia jest Prezes Wód Polskich. Organ II instancji rozpoznając odwołanie w pierwszej kolejności wyjaśnił, że w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek do wydania pozwolenia wodnoprawnego, organ administracji publicznej ma obowiązek wydania wnioskowanej decyzji. Odmowa udzielenia pozwolenia wodnoprawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy ujawnione zostaną okoliczności określone w art. 126 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. Przedmiotem postępowania było zaś udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do rowów i do rzeki J. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja Starosty G. nie stoi w sprzeczności z treścią Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza W., zatwierdzonego na posiedzeniu Rady Ministrów w dniu 18 października 2016r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1911). Inwestycja nie narusza także zapisów rozporządzenia nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2015 r. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego [...]. Jednocześnie Prezes Wód Polskich wskazał, że Plan zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza [...]został zatwierdzony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r., przy czym objęty wnioskiem sposób korzystania z wód nie będzie naruszał zapisów tego planu. Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych stanowi natomiast narzędzie mające na celu wdrożenie postanowień dyrektywy Rady Nr 91/271/EWG, dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych, w związku z czym przedmiotowe pozwolenia wodnoprawne nie będą miały wpływu na realizację jego zapisów. Z kolei Krajowy program ochrony wód morskich jest dokumentem strategicznym, mającym na celu wdrożenie zapisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE z dnia 17 czerwca 2008 r., ustanawiającej ramy działań Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego. Celem KPOWM jest określenie optymalnego zestawu działań, który doprowadzi w określonym czasie do osiągnięcia dobrego stanu środowiska wód morskich, przy czym przedmiotowe pozwolenia nie będą miały wpływu na jego realizację. Plan przeciwdziałania skutkom suszy nie został dotychczas zatwierdzony. Dodatkowo organ II instancji zauważył, że przedmiotowe pozwolenie dotyczy szczególnego korzystania z wód, w związku z czym do wniosku o jego wydanie nie dołącza się decyzji o warunkach, ani decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a co za tym idzie nie bada się jego zgodności z ustaleniami ww. dokumentów. Omawiany obszar nie jest ponadto objęty zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustosunkowując się do zarzutu odwołania, w którym skarżąca domaga się odtworzenia rowu zlokalizowanego na jej działce, a w piśmie z [...]stycznia 2020 r. likwidacji urządzeń służących do odprowadzania wód opadowych do rzeczonego rowu, Prezes Wód Polskich wyjaśnił, że zgodnie z art. 123 ust. 2 Prawa wodnego z 2001 r. pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości ani urządzeń potrzebnych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń wodnych. Strona, której udzielono pozwolenia wodnoprawnego, chcąca zrealizować wynikające z niego uprawnienie musi uzyskać zgodę stron, jeżeli taka jest konieczna, ale czynności do tego prowadzące nie są przedmiotem postępowania wodnoprawnego, ani nie są prowadzone w trybie przepisów k.p.a. W sytuacji naruszenia prawa własności, w związku z realizacją pozwolenia wodnoprawnego, strona ma prawo dochodzić swoich roszczeń z tytułu naruszenia prawa własności w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Wobec powyższego Prezes Wód Polskich stwierdził, że decyzja organu I instancji udzielająca pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód jest prawidłowa, a zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się A.L. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie przepisów: 1. postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co przejawiało się również nieuwzględnieniem przez organ II instancji faktu, że organ I instancji orzekał w innym stanie prawnym niż obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. b) art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie zasady przekonywania, c) art. 107 § 3 k.p.a. przez sporządzenie przez organ uzasadnienia decyzji nieodpowiadającego wymogom przewidzianym w tym przepisie. 2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. a) nieuwzględnienie aktualnego w dacie orzekania stanu prawnego, tj. ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 2268 z późn. zm., dalej "Prawo wodne z 2017 r."). b) art. 125 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1121 ze zm.) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zostały spełnione zostały wymagania określone w tym przepisie, a w konsekwencji art. 126 pkt 1 tej ustawy poprzez jego niezastosowanie i wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Wobec podniesionych zarzutów skarżąca wnosi o uchylenie decyzji Prezesa Wód Polskich, jak również rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazała, że organy I i II instancji orzekają według stanu faktycznego i prawnego z daty decyzji. Jeśli przepisy prawne uległy zmianie między wszczęciem postępowania a rozstrzygnięciem sprawy co do zasady znajdują zastosowanie przepisy nowe. Organ odwoławczy wadliwie oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy - Prawo wodne z 2001 r., ponieważ przepisy tej ustawy utraciły moc z dniem 31 grudnia 2017 r, a od 1 stycznia 2018 r. obowiązuje ustawa - Prawo wodne z 2017 r. Niezależnie od powyższego zarzutu, skarżąca podnosi, że przywołany w uzasadnieniu decyzji organu II instancji art. 126 ust. 1 Prawa wodnego z 2001 r. wskazuje, ustaleń jakich aktów prawnych nie może naruszać wydane pozwolenie wodnoprawne. Jednocześnie w pkt 3 ww. jednostki redakcyjnej wskazano, że pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów. W ocenie skarżącej organ pominął ten element w sprawie i nie dokonał oceny spełnienia ww. przesłanek. Brak stanowiska w przedmiotowym zakresie ma bardzo istotne znaczenie z uwagi na to, że organ pominął podnoszony przez skarżącą na etapie postępowania administracyjnego fakt, że na terenie bezpośrednio przylegającym do działki nr [...] znajduje się działka nr [...]przy ul. [...]również należąca do skarżącej, na której znajduje się kamienica objęta ochroną na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] października 1985 r. nr [...] (nr rej. A-202), oraz że obszar ten wchodzi w skład historycznego układu urbanistycznego m. R., który został wpisany do rejestru zabytków decyzją z dnia [...] kwietnia 1988 r. (nr rej. A-356). W pismach kierowanych do organu w sprawie odprowadzania wód opadowych i roztopowych na działkę [...] był wskazywany problem, że ścieki te zalewają przyległy teren. Kwestia ta nie została należycie wyjaśniona a brak prawidłowego zawiadomienia o rozprawie przeprowadzonej przed organem I instancji uniemożliwił skarżącej podniesienie tej kwestii na rozprawie. Zalewające przyległy teren wody mają niszczący wpływ na budynek. Znajdująca się bezpośrednio w otoczeniu starego zabytkowego budynku woda i sole w niej rozpuszczane, substancje agresywne zanieczyszczające atmosferę są głównymi czynnikami niszczącymi obiekt. W odpowiedzi na skargę Prezes Wód Polskich wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Prezesa Wód Polskich z [...] kwietnia 2004 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Starosty G. z [...] grudnia 2017 r. nie naruszają prawa w sposób wskazany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wspomnianą decyzją z [...] grudnia 2017 r. organ powiatowy, działając na wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...]stwierdził wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z drogi krajowej nr [...] udzielonego decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2007 r., znak: [...], i jednocześnie udzielił GDDKiA pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych pochodzących z odcinka drogi kr. nr [...] - przejście przez R. w km od 235+209 do 237+168 na określonych tam warunkach. Podstawę materialnoprawną decyzji organu I instancji stanowiły m.in. przepisy art. 37 pkt 2, art. 122 ust. 1 pkt 1, art. 135 pkt 2, art. 138 ust. 1 ustawy - Prawo wodne z 2001 r. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skargi dotyczącego niewłaściwego zastosowania przepisów tej właśnie ustawy, Sąd zobowiązany jest w pierwszej kolejności wyjaśnić, że z uwagi na datę wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, zainicjowanej wnioskiem GDDKiA z [...]sierpnia 2017 r. (wpływ do organu 24 sierpnia 2017 r.) mają one zastosowanie, albowiem stosownie do treści art. 545 ust. 4 Prawa wodnego z 2017 r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. 1 stycznia 2018 r.), niewymienionych w ust. 1-3d, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów k.p.a. był w tych sprawach Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej albo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Zgodnie zaś z art. 135 pkt 2 Prawa wodnego z 2001 r., pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli zakład zrzekł się uprawnień ustalonych w tym pozwoleniu. Z taką sytuacją mamy niewątpliwie do czynienia w rozpoznawanej sprawie, co w świetle przepisu art. 138 ust. 1 ww. ustawy, stanowiło oparcie do stwierdzenia przez Starostę G. wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego GDDKiA decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2007 r. Natomiast przepis art. 122 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego z 2001 r. stanowi, że pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód. Takim szczególnym korzystaniem z wód, w myśl art. 37 pkt 2 cyt. ustawy, jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w szczególności wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Organy trafnie wskazały, że wyłączne przesłanki uzasadniające odmowę wydania pozwolenia wodnoprawnego zostały określone w art. 126 Prawa wodnego z 2001 r., zgodnie z którym, wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli: 1) projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1-2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3; 2) projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, że unormowanie zawarte w przywołanym wyżej art. 126 Prawa wodnego z 2001 r. statuuje obowiązek wydania pozwolenia wodnoprawnego, o ile zostaną spełnione wymagania przewidziane w ustawie i nie zachodzą przesłanki negatywne. Odmowa wydania pozwolenia wodnoprawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy ujawnione zostaną okoliczności określone we wspomnianym artykule, który odsyła do art. 125 ustawy (zob. B. Rakoczy (red.), Prawo wodne. Komentarz, Opublikowano: LEX 2013, tak też WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 740/12, LEX nr 1241447). Zatem pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1 i 2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3 Prawa wodnego z 2001 r. (zob. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 608/11, LEX nr 1252122). Jeżeli zaś w danej sprawie nie zostały wykazane, jako istniejące, wymienione w art. 126 ww. ustawy przesłanki uzasadniające odmowę udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, a zostały spełnione wymagania udzielenia pozwolenia wodnoprawnego przewidziane w Prawie wodnym, wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest obowiązkiem organu (tak NSA w wyroku z dnia 28 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 749/05, LEX nr 209509). Przepis art. 125 Prawa wodnego z 2001 r. przewiduje natomiast, że pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać: 1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyjątkiem okoliczności, o których mowa w art. 38j, lub ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni; 1a) ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym; 1b) ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy; 1c) ustaleń krajowego programu ochrony wód morskich; 1d) ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych; 2) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy; 3) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów. W kontrolowanej sprawie nie jest sporne, że udzielone wnioskodawcy przez Starostę G. pozwolenie wodnoprawne nie narusza żadnego z dokumentów wymienionych w art. 125 pkt 1-2 powołanej ustawy. Nie jest również kwestionowane, że w sprawie nie zachodzi przesłanka odmowy wydania takiego pozwolenia, określona w art. 126 pkt 2 Prawa wodnego z 2001 r. Skarżąca uważa jednak, że organy nie dokonały sprawdzenia, czy zostały spełnione wymagania ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów, który to obowiązek wynika z art. 125 pkt 3 tej ustawy. W odniesieniu do powyższego tutejszy Sąd dostrzega, że tak w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, jak i w decyzji Prezesa Wód Polskich trudno doszukać się głębszej analizy spornego zagadnienia. Tym niemniej, Sąd zobowiązany jest zauważyć, że zgodnie z dyspozycją art. 131 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego z 2001 r., do wniosku GDDKiA o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego dołączony został operat wodnoprawny, sporządzony w dniu 13 lipca 2017 r. według zasad określonych w art. 132 ww. ustawy. Jak wynika z tego dokumentu, stanowiącego oparcie dla ustaleń organów obu instancji, stwierdzono m.in., że wprowadzenie wód opadowych z urządzeń odwadniających przedmiotowego odcinka drogi kr. nr [...] nie ma "negatywnego wpływu na środowisko wodno-gruntowe" i nie będzie przyczyniać się do "negatywnych zmian obecnie występującego stanu/potencjału ekologicznego JCW (...)". W operacie wskazano również, że "inwestycja nie wpływa negatywnie na wody podziemne i powierzchniowe. Z przeprowadzonej analizy wynika, że do wód odbiorników wprowadzane są ścieki o stężeniach zanieczyszczeń dużo niższych niż wartości dopuszczalne określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. - w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1800)." W konsekwencji autorzy operatu wnieśli o udzielenie wnioskodawcy pozwolenia wodnoprawnego dla planowanego zamierzenia. Mając to na uwadze, nie można przyjąć, ażeby udzielenie przedmiotowego pozwolenia naruszało wymagania z zakresu ochrony zdrowia ludzi bądź środowiska. Także skarżąca w żaden sposób nie podważyła ustaleń zawartych w przywołanym operacie wodnoprawnym i nie wykazała, że badane wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi z drogi kr. nr [...]w m. R. może mieć negatywny wpływ na wspomniane dobra chronione. Na aprobatę nie zasługuje również zarzut skargi, dotyczący nieuwzględnienia przez organy okoliczności negatywnego oddziaływania inwestycji objętej wydanym pozwoleniem wodnoprawnym na dobra kultury wpisane do rejestru zabytków. Skarżąca wskazuje bowiem, że odprowadzane do wód i ziemi ścieki powodują niszczenie należącego do niej budynku przy ul. [...]w R., wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...]decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] października 1985 r. nr [...]. Jednakże nie uszło uwadze Sądu, że obiekt ten położony jest na działce oznaczonej nr ew. [...]obręb [...] R., która nie została objęta skarżonymi decyzjami. Jak wynika z treści udzielonego pozwolenia wodnoprawnego oraz z załączonych do operatu wodnoprawnego Planów sytuacyjnych (Arkusze I – III), na działce nr ew. [...] nie znajduje się jakiekolwiek urządzenie służące do odprowadzania ścieków na teren tej nieruchomości. Natomiast betonowy wylot B, przez który odprowadzane są zanieczyszczenia z drogi kr. nr [...], zlokalizowany jest na działkach [...] i [...] i wprowadza ścieki do znajdującego się tam rowu położonego w znacznej odległości od budynku przy ul. [...], a przy tym ze spadkiem w kierunku rzeki J., a więc przeciwnym w stosunku do działki nr [...], na której znajduje się zabytkowy obiekt należący do skarżącej. W tych okolicznościach, nie ma racji skarżąca twierdząc, że organy miały obowiązek dokonania weryfikacji oddziaływania inwestycji objętej wydanym pozwoleniem wodnoprawnym pod względem wymogu ochrony dóbr kultury, skoro decyzja ta nie obejmowała terenów objętych ochroną konserwatorską. Ustosunkowania wymaga ponadto zarzut skargi wskazujący na naruszenie przez organ powiatowy zasad postępowania, poprzez niezapewnienie skarżącej udziału w rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu 9 listopada 2017 r. W tym kontekście należy zauważyć, że choć faktycznie z akta sprawy wynika, że skarżąca nie została prawidłowo poinformowana o terminie tej rozprawy, to jej przedmiotem było wyłącznie umożliwienie osiągnięcia porozumienia wnioskodawcy z właścicielami działki nr ew. [...]w m. R., co do partycypacji w kosztach utrzymania rowu melioracyjnego położonego na tej nieruchomości, do czego ostatecznie doszło. Poza tym, ani w postępowaniu odwoławczym, ani w postępowaniu sądowym skarżąca nie wykazała, aby pozbawienie jej czynnego udziału w przedmiotowej czynności mogło mieć wpływ na wynik sprawy i wydanie decyzji o innej treści. Argumentów w tym zakresie nie dostarcza skarga. Skarżąca stara się wykazać, że gdyby nie doszło do rzeczonego uchybienia to mogłaby podnieść na rozprawie kwestię oddziaływania inwestycji na należący do niej zabytek. Tymczasem sama argumentacja o naruszeniu zasady czynnego udziału strony na pewnym etapie postępowania nie jest wystarczającą podstawą do uchylenia wydanych w sprawie decyzji przez sąd administracyjny. Stanowisko sądów administracyjnych w tym zakresie jest już ugruntowane. Uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy strona musi co najmniej uprawdopodobnić, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy mógłby być odmienny (por. wyroki NSA: z 24 stycznia 2019 r., I OSK 1691/18; z [...] marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1022/17, CBOSA). Skarżąca nie wykazała jednak, aby jej udział we wskazanej rozprawie mógł skutkować tym, że rozstrzygnięcie w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego byłoby negatywne dla wnioskodawcy. Bez wątpienia skarżąca mogła bowiem bez przeszkód podnieść argumentację dotyczącą wpływu ewentualnego wydania pozwolenia wodnoprawnego na będący jej własnością zabytkowy budynek w zasadzie na każdym etapie postępowania przed organem I, jak i II instancji. Istotne jest przy tym, że w toku postępowania przed organem powiatowym spełniony został zgłaszany przez skarżącą w piśmie z [...]listopada 2017 r. postulat dotyczący udziału GDDKiA Oddział w [...] w odtworzeniu rowu - odbiornika ścieków deszczowych z drogi kr. nr [...] na działce skarżącej nr [...]. W decyzji Starosty G. zawarty został bowiem warunek zobowiązujący uprawnionego do "Prowadzenia prawidłowej eksploatacji i konserwacji urządzeń służących do wprowadzania ścieków deszczowych do ziemi lub wody oraz utrzymania ich w dobrym stanie technicznym" oraz "Pokrywania kosztów utrzymania rowów zlokalizowanych na działkach nr [...], [...] i [...] obrębu 0001 R. na długości oddziaływania zamierzonego korzystania z wód, tj. 24,9 m każdego z rowów." (patrz pkt III ppkt 1 i 3 decyzji organu I instancji). Należy odnotować, że przepis 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów proceduralnych, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Przypadek kwalifikujący się do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zachodzi wówczas gdy zostanie wykazane, że może zachodzić związek przyczynowy między stwierdzonym naruszeniem przepisów proceduralnych a treścią rozstrzygnięcia, tj. wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wynik rozstrzygnięcia mógłby być inny, a stwierdzone uchybienia były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego rozstrzygnięcia. Zasada wyrażona w art. 10 § 1 k.p.a. wymaga każdorazowo zbadania, czy niezapewnienie stronie udziału na pewnym etapie postępowania administracyjnego mogło skutkować odmiennym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, przy czym wykazanie tego związku pomiędzy uchybieniem a potencjalnym rozstrzygnięciem spoczywa na stronie, która to twierdzi. W rozpoznawanej sprawie nie doszło jednak do sytuacji rażącego naruszenia prawa poprzez pozbawienie strony działania w procesie, bowiem jej udział w rozprawie przed organem I instancji w dniu [...] listopada 2017 r. – zdaniem Sądu – nie mógł wpłynąć na odmienną treść rozstrzygnięcia o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego, które okazało się zgodne z prawem. Jak już wyjaśniono, dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok WSA w Warszawie z 8 stycznia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1099/18, nieprawomocne, LEX nr 2614259). Tymczasem skarżąca miała zagwarantowaną możliwość zgłaszania wszelkich zarzutów w toku przeprowadzonej procedury, przy czym ponownie wypada zauważyć, że argumentacja odnosząca się do braku uwzględnienia przez organy wpisanego do rejestru zabytków budynku przy ul. [...] w R. nie mogła odnieść zamierzonego skutku już z tego tylko powodu, iż obiekt ten nie znajduje się w obszarze objętym udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym. Okoliczność ta wynika z akt sprawy, zaś skarżąca nie wykazała, ażeby objęte skarżoną decyzją szczególne korzystanie z wód mogło w jakikolwiek sposób oddziaływać na ww. budynek. Podobnie nie każde naruszenie zasad wyrażonych w przepisach procedury administracyjnej, dotyczących wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnia konieczność eliminacji z obrotu prawnego dotkniętych nimi orzeczeń organów administracji. Nie będzie tak np. wówczas, gdy mimo pewnych istotnych braków decyzji, zamieszczone w nich rozstrzygnięcia są prawidłowe, a ich motywy znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym w toku postępowania materiale dowodowym. Zdaniem Sądu, tak też jest w rozpoznawanej sprawie, wobec czego stwierdzone nieprawidłowości nie uzasadniały uchylenia skarżonych decyzji, jako zgodnych z przywołanymi wyżej przepisami prawa materialnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone rozstrzygnięcia są prawidłowe i z tej przyczyny skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło