VII SA/Wa 1286/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. R. o przywrócenie termin do wniesienia skargi w sprawie ze skargi B. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Skarga B. R. z dnia [...] kwietnia 2017 r. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r., znak [...] została zarejestrowana pod sygn. akt VII SA/Wa 1039/17. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 15 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy piśmie z dnia 16 maja 2017 r., przesłał skarżącej między innymi odpis odpowiedzi na skargę z dnia 8 maja 2017 r. Powyższe pismo zostało skarżącej doręczone w dniu 22 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 maja 2017 r. odrzucił skargę B. R. jako wniesioną po terminie. W dniu 27 maja 2017 r. skarżąca wniosła ponownie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r., znak [...] i dołączyła do niej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą akt VII SA/Wa 1286/17. We wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, że z doręczonej w dniu 22 maja 2017 r. odpowiedzi na skargę dowiedziała się, że skarga została błędnie zaadresowana i w efekcie wysłana na adres Sądu zamiast do organu. Skarżąca wyjaśniła, że w trakcie przygotowania skargi do wysyłki musiała natychmiast pojechać z dzieckiem do lekarza, a mąż miał nadać skargę i dołączyć. W powstałym zamieszaniu i zdenerwowaniu pomylił adresatów. Dodała, że błędne zaadresowanie korespondencji nastąpiło bez jej winy i wiedzy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 i 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Jednocześnie ustawodawca w art. 88 p.p.s.a. postanowił, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a., a więc złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie niedokonanie czynności w terminie powoduje dla strony ujemne skutki w postaci odrzucenia skargi, a co za tym idzie powoduje że skarga nie będzie rozpoznana merytorycznie. Jednakże aby ich uniknąć konieczne jest spełnienie łączne wszystkich pozostałych przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do dokonania czynności. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu - z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła ona dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007r., sygn. akt II OSK 479/07 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowym wskazać można następujące przykłady okoliczności faktycznych, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu: mylne pouczenie o środkach zaskarżenia (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004 r., sygn. akt III SA 1983/03 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl); awaria systemu informatycznego Krajowego Rejestru Sądowego, uniemożliwiająca stronie uzyskanie brakujących dokumentów w terminie określonym przez sąd (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10 lipca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1370/06 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl); obalenie domniemania doręczenia adresatowi pisma (por. postanowienie NSA z dnia 4 września 2001 r., sygn. akt II SA/Po 2646/00); nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001r., sygn. akt I SA/Wr 676/99 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu błąd polegający na tym, że mąż skarżącej omyłkowo zaadresował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zamiast do organu korespondencję zawierającą skargę, w sytuacji gdy strona została prawidłowo pouczona o wniesieniu środka odwoławczego, nie spełnia przesłanki uprawdopodobnienia braku winy. Decyzja organu drugiej instancji, którą otrzymała skarżąca zawierała wyczerpujące i jasne pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Błąd tego rodzaju, skutkujący niedotrzymaniem ustawowego terminu, należy uznać za brak należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. W orzecznictwie i doktrynie powszechnie przyjęte jest, że zakres pojęcia winy w uchybieniu terminu obejmuje również winę osób trzecich upoważnionych przez stronę do dokonania czynności (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda – op. cit., s. 445; por. wyr. NSA z 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1676/99). Wobec tego należy podkreślić, że strona odpowiada za działania osób, którymi się posługuje przy wykonywaniu czynności jak za własne. Zatem skoro skarżąca nie była w stanie osobiście wnieść skargi i w tym celu wyręczyła się inną osobą, to odpowiada za jej działania i w efekcie ponosi ich konsekwencje. Należy podkreślić, że strona powierzając reprezentowanie swoich interesów osobie trzeciej w celu nadania przesyłki zawierającej skargę godziła się na ryzyko związane z możliwością uchybienia w działaniach tej osoby. Powierzając prowadzenie swoich spraw strona winna liczyć się z tym, iż ewentualnie działanie jak i zaniechanie będą odnosić skutek wobec skarżącej (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt II GZ 353/17). W świetle powyższych rozważań skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w błędnym nadaniu skargi bezpośrednio do Sądu zamiast do organu, a w konsekwencji przekazania skargi przez Sąd do organu, w nieterminowym jej wniesieniu. Tym samym okoliczności podnoszone we wniosku nie mogły stanowić podstawy przywrócenia terminu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówił przywrócenia termin do wniesienia skargi.