VII SA/Wa 1292/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-17
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Justyna Mazur, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego, w którym nie można uchylić decyzji z powodu upływu terminu, organ powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, czy też może ją uchylić?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji z powodu upływu terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a., powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji, zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a. Nie może uchylić decyzji, jeśli od jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło pięć lat (w przypadku przesłanek z art. 145 § 1 pkt 3-8 k.p.a.).Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody uchylającej decyzję Starosty odmawiającą uchylenia decyzji z 2007 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Uczestniczka postępowania M. A. wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że budynek został zrealizowany w odległości mniejszej niż 3 metry od jej działki, co pozbawiło ją statusu strony. Organ I instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając, że budynek jest usytuowany zgodnie z przepisami i M. A. nie jest stroną. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i stwierdził wydanie decyzji z naruszeniem prawa, uznając M. A. za stronę postępowania, ale z uwagi na upływ 5-letniego terminu nie mógł uchylić decyzji z 2007 r. WSA oddalił skargę inwestorów na decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A. P. i A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji I. skargę oddala; II. oddala wniosek uczestniczki postępowania M. A. o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] Wojewoda [...] (dalej organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 i 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, - zwanej dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania M. A. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...], odmawiającej uchylenia decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego typu "[...]" oraz zbiornika na nieczystości płynne na działce nr ew. [...] w miejscowości D., gm. P. : uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] oraz stwierdził wydanie decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., znak [...] z naruszeniem prawa.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Starosta [...] ( dalej organ I instancji) decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], zatwierdził projekt budowlany i zezwolił A. i A. P. (inwestorzy, skarżący) na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego typ "[...] " oraz zbiornika na nieczystości płynne o poj. 9 m3, na działce nr ew. [...] w miejscowości D., gm. P..
Z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wymienioną decyzją wystąpiła M. A. (uczestniczka postępowania).
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. Starosta [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany, a następnie w dniu [...] lutego 2008 r. wydał decyzję uchylającą w całości przedmiotową decyzję na budowę. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 marca 2009 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1741/08, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Z kolei Wojewoda uchylił decyzje organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Starosta P[...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...], odmówił uchylenia decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r.
W uzasadnieniu wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę, po analizie projektu budowlanego i zebranych uprzednio dowodów, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia projektu zagospodarowania zgodnego z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie usytuowania budynku od granicy z sąsiednią działką budowlaną oraz doprowadzenia projektu zagospodarowania działki do zgodności z uzgodnieniem zjazdu w zakresie wyrysowania bramy wjazdowej.
W toku prowadzonego postępowania inwestorzy przedłożyli inwentaryzację geodezyjną budynku mieszkalnego na działce [...] z dnia 10 listopada 2011 r., uzgodnienie zjazdu z dnia 9 marca 2007 r. oraz poinformowali organ, że przedmiotowy budynek mieszkalny został zrealizowany i przyjęty do użytkowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 16 grudnia 2011 r.
Ze złożonej mapy jak wskazał w uzasadnieniu organ I instancji wynika, że budynek mieszkalny na działce nr ew. [...] został zrealizowany w odległości zgodnej z obowiązującymi przepisami, tj. nie mniejszej niż 3m, w najwęższym miejscu, północno-wschodnim narożnikiem od granicy z sąsiednia działką nr ew. [...], której właścicielem jest uczestniczka postępowania (M. A.).
Następnie uznając, iż uczestniczka postępowania nie wnosi uwag do przedłożonej mapy geodezyjnej, Starosta [...] na podstawie pisma Wydziału Geodezji i Katastru w Starostwie co do przebiegu granicy pomiędzy działka [...] i działką [...], ustalił, że na mapie z 2007 r. (na podstawie której wydano decyzję z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę), przedstawiona została sytuacja m.in. ogrodzenia natomiast mapa cyfrowa z 2011 r. zawiera pomiar sytuacji oraz granic działek pozyskany z wektoryzacji mapy ewidencyjnej w skali 1 : 5000. Zatem granice pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...] w D., gmina P. nie uległy zmianie, a ich przebieg został przedstawiony na mapie z 2011 r. przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa [...].
W rezultacie organ I instancji stwierdził, że nie można uznać uczestniczki postępowania M. A. za stronę postępowania i przytoczył treść art. 28 ust. 1 pkt 2 – ustawy Prawo budowlane, w świetle którego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są : inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. Ponadto wskazał, iż przedmiotowy budynek mieszkalny na działce nr ew. [...] w D. gmina P. zlokalizowany jest w odległości nie mniejszej niż 3 m, w najwęższym miejscu, północno-wschodnim narożnikiem od granicy z sąsiednią działką nr ew. [...], czyli zgodnie z obowiązującymi przepisami – Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Podsumowując decyzję organ I instancji wywiódł, iż przedmiotowy budynek nie znajduje się w obszarze oddziaływania i w związku z powyższym uczestniczce postępowania nie przysługuje przymiot strony, dlatego nie zachodzą przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Odwołanie od decyzji Starosty [...] złożyła M. A., negując całkowicie wydaną decyzję. Podważyła w szczególności ustalenia organu dotyczące przebiegu granicy pomiędzy działkami [...] i [...], wskazując, iż rozgraniczeniem dla działek była linia ogrodzenia. Zanegowała także oparcie się organu na mapie z 2011 r., na podstawie której organ przyjął prawidłowość usytuowania budynku sąsiada w odległości 3 m od granicy, gdy tymczasem w świetle wcześniejszej mapy z 2007 r. budynek stał w granicy.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda Mazowiecki uchylił decyzję Starosty [...] z dnia 31 stycznia 2013 r. Nr [...] oraz stwierdził wydanie decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., znak [...] z naruszeniem prawa.
Po przedstawieniu przebiegu postępowania przed organem I instancji i wyjaśnieniu przesłanek postępowania o wznowienie, organ odwoławczy wskazał, iż uczestniczka postępowania we wniosku o wznowienie – powoływała się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., t.j. – strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji zasługiwała na uchylenie.
Kluczową kwestią na gruncie niniejszej sprawy, jak wskazał Wojewoda, jest ustalenie, czy inicjującej postępowanie wznowieniowe przysługiwał status strony postępowania zakończonego wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Następnie organ odwoławczy wskazał, iż z projektu zagospodarowania terenu, stanowiącego integralną część projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., wynika, że obiekt budowlany na działce o nr ew. [...] usytuowany jest bezpośrednio przy granicy z działką nr ew. [...], stanowiącą własność M. A..
Uznał, iż z przedstawionej przez inwestorów mapy (przy piśmie z dnia 12 czerwca 2012 r.), wynika, że obiekt na działce o nr ew. [...] nie jest usytuowany bezpośrednio przy granicy z działką o nr ew. [...], to jednak na podstawie tej mapy nie można ocenić w jakiej odległości od działki uczestniczki (M. A.) został zlokalizowany sporny obiekt. Analiza obu map (z 2007 r. i 2011 r.), wskazuje, że odległość obiektu na działce o nr ew. [...] do granicy z działką o nr ew. [...] jest mniejsza niż 3 m.
Wobec tego stwierdził, iż usytuowanie budynku, naruszało § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.), a w szczególności usytuowanie narożnika budynku bezpośrednio przy granicy działki, jak również usytuowanie ściany z oknem w odległości 2,5 m od granicy z działką sąsiednią. Okoliczność powyższa przesądza zdaniem organu odwoławczego o tym, że właściciel działki sąsiedniej powinien zostać uznany za stronę postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę.
W ocenie Wojewody [...] w sprawie wystąpiła przyczyna wznowieniowa, wskazana w postanowieniu o wznowieniu postępowania, zaś uczestniczka M. A. bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, w którym przysługiwał jej status strony ( art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Uznał, iż decyzja Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., znak [...] jest obarczona wadą uzasadniającą jej uchylenie we wznowionym postepowaniu, to jednak organy administracji architektoniczno-budowlane utraciły kompetencje do jej uchylenia, bowiem inkryminowane rozstrzygnięcie wydane zostało w dniu [...] marca 2007 r., a więc termin na jego uchylenie, w wyniku wznowionego postepowania upłynął w dniu 16 marca 2012 r.
Podkreślił, że treść art. 146 § 1 k.p.a. wskazuje w sposób jednoznaczny, że upływ określonych w nim terminów, jako negatywnej przesłanki do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji, jest bezwarunkowy, tj. niezależny od okoliczności, które to spowodowały. Termin pięcioletni ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, chociażby wydana została z naruszeniem prawa. Zatem stwierdził, że w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności wynikających z treści art. 146 k.p.a., organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 k.p.a.).
Na gruncie niniejszej sprawy naruszenie prawa polegało na pozbawieniu strony czynnego udziału w postepowaniu toczącym się o wydanie decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., znak [...]. Okoliczność ta stanowi naruszenie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który określa komu powinien przysługiwać status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Organ odwoławczy zaznaczył jednocześnie nieprawidłowe wyznaczenie przez organ I instancji obszaru oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.
W podsumowaniu swojego stanowiska Wojewoda jeszcze raz podkreślił istnienie przesłanki wznowieniowej oraz to, iż we wznowionym postępowaniu należało uchylić decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., nie mniej z uwagi na upływ 5-letniego terminu o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., należało ograniczyć się do stwierdzenia wydania tej decyzji z naruszeniem prawa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję Wojewody [...] z dnia 25 kwietnia 2013 r. złożyli A. i A. P.. Skarżący wnieśli o jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 p. 1 lit. a i c oraz na art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi, z powodu naruszenia prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy oraz z powodu naruszenia przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania: art. 10 § 1, art. 107 § 1 i § 3 ww. ustawy (nie wskazano jakiej), art. 15, art. 8, art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 147, rażące naruszenie przepisu art. 148 § 1 i 2 k.p.a., rażące naruszenie przepisu art. 146 § 1 k.p.a. (poprzez uchylenie decyzji, która została ogłoszona po upływie 5 lat), a także rażące naruszenie art. 151 § 2 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi inwestorzy podnosząc wadliwość zaskarżonej decyzji, wskazali, że organ uchylił decyzję wydaną przed 6 laty, nie wskazując z jakich powodów, również nie wziął pod uwagę okoliczności, z powodu których do wznowienia postępowania nie doszło po upływie terminów określonych w art. 146 k.p.a.
Zakwestionowano także brak odniesienia się organów do kwestii samego wznowienia postępowania i terminu złożenia wniosku o wznowienie. Również w ocenie autora skargi, organ nie dokonał odpowiedniej analizy przepisu w zakresie zarzutu z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż zarzut pozbawienia strony możliwości udziału w postępowaniu może być postawiony wówczas, gdy danemu podmiotowi przysługiwał status strony.
Skarżący zwrócili uwagę jeszcze na okoliczność nie wyjaśnienia przez organ odwoławczy kwestii na czym polegało naruszenie prawa, w sytuacji gdy M. A. nie posiadała statusu strony. Wreszcie podnieśli, że organ stwierdzając nieważność decyzji nie odniósł się do ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.).
Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle przedstawionych kryteriów sąd uznał, że skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., którą uchylił on decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] oraz stwierdził wydanie decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., znak [...] z naruszeniem prawa. Wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy działał w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
W tym miejscu wskazać należy, że organy orzekające w sprawie działały w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, który to tryb jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a. bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 k.p.a.
Podstawą takiego postępowania jest zawsze zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepis 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 k.p.a. Przepis art. 151 § 2 k.p.a. określa, iż w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. W myśl zaś art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
Okolicznością budzącą w niniejszej sprawie wątpliwość strony skarżącej jak i organu I instancji była kwestia niezawinionego braku udziału uczestniczki postępowania M. A. – właścicielki działki [...], bezpośrednio sąsiadującej z działką inwestorów, w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r.
We wznowionym postępowaniu organ I instancji odmawiając uchylenia decyzji Starosty [...] (Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r.), opierając się na mapie geodezyjnej z dnia 10 listopada 2011 r., uznał, iż budynek mieszkalny na działce nr ew. [...] został zrealizowany w odległości zgodnej z obowiązującymi przepisami tj. nie mniejszej niż 3 m, w najwęższym miejscu, północno-wschodnim narożnikiem od granicy z sąsiednią działką nr ew. [...], która jest własnością uczestniczki postępowania. Zatem organ I instancji uznał, że M. A. nie może być uznana za stronę postępowania, bowiem budynek inwestorów nie oddziaływuje na nieruchomość sąsiednią (działkę ew. nr [...]).
Natomiast do odmiennych wniosków doszedł organ odwoławczy, który po pierwsze uznał za przesłankę wznowieniową przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Po drugie stanowczo wskazał, że opierając się na projekcie zagospodarowania terenu, stanowiącego integralną część projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją z dnia [...] marca 2007 r., obiekt budowlany na działce [...] usytuowany jest bezpośrednio przy granicy z działką [...] (stanowiącej własność M. A.). Wobec powyższego w ocenie organu odwoławczego uczestniczka postępowania została pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. W rezultacie organ odwoławczy uznał, iż organ I instancji niewłaściwie wyznaczył obszar oddziaływania obiektu na podstawie art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Ta okoliczność przesądziła o wadliwości decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...].
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji wyjaśnić należy, kto jest stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Kwestię te reguluje przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ww. Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami postępowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis ten stanowi urzeczywistnienie wyrażonej w art. 5 pkt 9 ustawy Prawo budowlane zasady poszanowania występujących na obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. W pierwszej kolejności zatem za takie nieruchomości uznane mogą być nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji. Następnie art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane definiuje pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu", który rozumie się jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepis ten, jak wynika z jego treści, nie definiuje pojęcia obszaru oddziaływania obiektu wprost, lecz odsyła do licznych unormowań przewidujących szczegółowe wymagania w zabudowie i zagospodarowaniu terenu.
Procedując w ramach postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej ustala krąg stron tego postepowania, dokonując tego przy zbadaniu przepisów odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu. Wyznaczając obszar oddziaływania obiektu organ powinien uwzględniać funkcję, formę oraz konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 496/11, LEX nr 1053177; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 644/10, LEX nr 852306). Zatem w tym zakresie organy powinny uwzględnić przede wszystkim przepisy rozporządzenia określającego warunki techniczne.
Natomiast na etapie postępowania nadzwyczajnego, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, organ administracji na podstawie ustalonych przez siebie okoliczności faktycznych powinien rozważyć, czy wnoszący podanie ma legitymację do udziału w konkretnym postępowaniu. Podanie osoby inicjującej postepowanie wznowieniowe nie musi zawierać prawnego uzasadnienia żądania. Prawo budowlane, mimo że zawiera szczególny przepis określający stronę postępowania (w pozwoleniu na budowę), nie zawiera szczególnych przepisów, które nakładałyby na podmiot wnoszący podanie oparte na twierdzeniu, że jego autor jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, obowiązek wskazania przepisów, na podstawie których można określić obszar oddziaływania obiektu budowlanego (patrz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 370/09, LEX nr 597561).
Na gruncie niniejszej sprawy uczestniczka postępowania na piśmie zawiadomiła organ o rozpoczęciu budowy bezpośrednio przy granicy działki, co konsekwencji zostało potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania. Okoliczność powyższa nie została zakwestionowana w poprzednim postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1741/08.
Dodać należy, że wprawdzie organ nie odniósł się do terminu wniosku o wznowienie postępowania, ale jak wynika z akt sprawy M. A. w przewidzianym terminie złożyła pismo procesowe w dniu 20 lipca 2007 r., które następnie organ (po jego potwierdzeniu przez uczestniczkę) potraktował jako wniosek o wznowienie postępowania.
Prowadząc badanie decyzji w postępowaniu wznowieniowym, w dalszym ciągu w obrocie prawnym utrzymuje się dotychczasowa decyzja ostateczna i wciąż wywołuje ona określone w niej skutki prawne. Sam fakt wznowienia postepowania, które to wznowienie, jest tylko jest rozstrzygnięciem formalnym, nie prowadzi jeszcze do unicestwienia skutków ostatecznej decyzji administracyjnej i do przełamania zasady trwałości decyzji administracyjnych. Taki efekt wywoływać może dopiero wydanie rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
Należy podkreślić, że przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją, wydaną w postępowaniu zwykłym. Istotą wznowionego postępowania i ewentualnego uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana.
Wobec powyższego wadliwie dokonał oceny organ I instancji, opierając się na dowodach dostarczonych przez inwestorów we wznowionym postępowaniu. Złożona przez skarżących mapa z 2011 r. nie mogła bowiem stanowić dowodu dla postępowania dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w 2007 r. (decyzja Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r.). Dalej podkreślić należy, że na podstawie tejże mapy z 2011 r. organ I instancji uznał, iż uczestniczce postępowania nie przysługuje przymiot strony.
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, który prawidłowo w ocenie Sądu dokonał analizy przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz odniósł się do niewłaściwej oceny dokonanej przez organ I instancji w zakresie obszaru oddziaływania. Zwrócić uwagę należy, że skoro ze złożonej dokumentacji przez inwestorów, czyli projektu zagospodarowania terenu, stanowiącego integralną część projektu budowlanego, wynika, że obiekt budowlany na działce [...] usytuowany jest bezpośrednio przy granicy z działką [...], to niewątpliwie właścicielowi działki [...] przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Na tym właśnie polegało naruszenie prawa organu przy wydaniu decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. i dlatego też zasadnie ustalił organ odwoławczy, iż działka M. A. znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji realizowanej przez inwestorów.
Wobec tego słusznie wskazał organ odwoławczy, że w sprawie wystąpiła przyczyna wznowieniowa, gdyż M. A., bez własnej winy nie brała udziału w postepowaniu, w którym przysługiwał jej status strony (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Powtórnie zaznaczyć wypada, iż we wznowionym postępowaniu organy nie mogły procedować na podstawie mapy przedłożonej przez inwestorów z 2011 r.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, stwierdzić należy, że również są całkowicie chybione. W szczególności wadliwy jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 146 § 1 k.p.a., gdyż organ odwoławczy nie uchylił decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., bowiem jak wynika z sentencji decyzji : uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] oraz stwierdził wydanie decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., znak [...] z naruszeniem prawa.
Wojewoda [...] co zostało już podniesione wyżej, stwierdził, iż decyzja Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., znak [...] zasługuje na uchylenie gdyż jest obarczona wadą, nie mniej z uwagi na pięcioletni termin jej ogłoszenia - stanowi to negatywną przesłankę do uchylenia decyzji w trybie wznowieniowym. W takiej sytuacji organ ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 k.p.a.) oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Przesłanką skutkującą nie uchylenie decyzji stanowił właśnie upływ pięcioletniego terminu (art. 146 § 1 k.p.a.).
Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 15 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą organ administracji publicznej orzekający w postępowaniu odwoławczym nie może ograniczać się jedynie do kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji lecz jest obowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy i jej rozstrzygnięcia.
Słuszny jedynie okazał się zarzut dotyczący naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., przy czym naruszenie tego przepisu nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Sąd nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a zatem stosownie do postanowień art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło