VII SA/Wa 1321/25

WyrokWSA w Warszawie2025-11-19

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Grzegorz Rudnicki, Iwona Ścieszka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego w zabudowie siedliskowej, wydana z naruszeniem ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczących przeznaczenia terenu, uciążliwości lub szkodliwości inwestycji dla otoczenia, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) była przedwczesna, ponieważ organ nie dokonał pełnej oceny zgodności pozwolenia na budowę z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP). W szczególności GINB pominął analizę warunku nieuciążliwości i nieszkodliwości inwestycji dla otoczenia (§ 5 ust. 14 pkt 2 lit. a MPZP) oraz zakazu lokalizacji obiektów mogących powodować uciążliwości (§ 5 ust. 18 pkt 1 MPZP), które są istotne dla terenów zabudowy mieszkaniowej i usługowej niskiej intensywności (MU3). Niewłaściwa ocena tych aspektów przez GINB, mimo że nie budzi wątpliwości kwestia siedliska, stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 80, 107 § 3 k.p.a.) i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący W. K. i A. K. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego, zarzucając naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) oraz przepisów Prawa budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego odmawiającą stwierdzenia nieważności, uznając zarzuty za niezasadne. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc m.in. rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 136 k.p.a.) przez GINB oraz naruszenie prawa materialnego (art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego w związku z MPZP).
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od GINB na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, sędzia WSA Iwona Ścieszka (spr.), , Protokolant: ref. Tomasz Bilewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze skargi W. K. i A. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2025 r. znak: DOR.7110.20.2025.ASM w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz W. K. i A. K. solidarnie kwotę 1014 (tysiąc czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) decyzją z [...] marca 2025 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania A. K. i W. K. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] grudnia 2024 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] . W[...] z [...] czerwca 2022 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej S. C. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego wraz z instalacją gazową w zabudowie siedliskowej na działce nr ewid. [...] , obręb [...] , przy ul. B[...] [...] w Dzielnicy W[...] [...] . W[...] . GINB podkreślił, że A. K. i W. K. nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. Odwołujący się wywodzą swój interes prawny z tytułu przysługującego im prawa własności działki nr ewid. [...] , położonej przy ul. B[...] [...] . Wskazywali, że ich działka znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, ze względu na regulacje wynikające z § 12 w związku z § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm., dalej: rozporządzenie). GINB zauważał, że działka nr ewid. [...] graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną. Projektowany budynek gospodarczy będzie usytuowany w odległości 3 m od granicy działki nr ewid. [...] (ściana bez okien i drzwi) i w odległości 10 m od budynku istniejącego na działce nr ewid. [...] . Zgodnie z § 271 ust. 1 rozporządzenia, odległość między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E), określoną w § 216 ust. 1 w 5 kolumnie tabeli, nie powinna, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, być mniejsza niż 8 m dla budynku PM, gdzie przewidywana gęstość obciążenia ogniowego wynosi - Q poniżej 500 MJ/m. Z powyższego GINB wywiódł, że A. K. i W. K. jako właściciele działki nr ewid. [...] , posiadają interes prawny w kwestionowaniu decyzji Prezydenta [...] W[...] z [...] czerwca 2022 r., z uwagi na ograniczenia wynikające z § 271 ust. 1 ww. rozporządzenia. Lokalizacja planowanego budynku w odległości 3 m od granicy działki nr ewid. [...] wprowadza ograniczenia w ewentualnej przyszłej zabudowie tej działki. Dokonując analizy decyzji o pozwoleniu na budowę przez pryzmat przesłanki nieważnościowej ustalonej art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – rażącego naruszenia prawa, GINB uwzględnił wymagania ustalone przepisami ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, ze zm.) według stanu prawnego na dzień wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zauważał zatem, że stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego inwestor – S. C., złożyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością inwestycyjną, tj. działką nr ewid. [...], na cele budowlane. Nie doszło zatem do rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. W zakresie wymogu ustalonego przepisem art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego (zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektonicznobudowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu), GINB zauważał, że działka inwestycyjna nr ewid. [...] objęta jest zakresem obowiązywania uchwały Rady Gminy W[...] - W[...] Nr [...] z dnia 27 czerwca 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Z[...] i K[...] Z[...] (Dz. U. Woj. Mazowieckiego z 2002 r. Nr 259, poz. 6662, dalej: m.p.z.p., Plan), zmienionej uchwałą Rady Gminy W[...] - W[...] Nr [...] z dnia 29 sierpnia 2002 r. Powyższa działka położona jest na obszarze oznaczonym w ww. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem "MU3" - tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej niskiej intensywności (§ 5 ust. 1 uchwały z 27 czerwca 2002 r. w związku z załącznikiem graficznym). Zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 1 m.p.z.p., na terenach, o których mowa w ust. 1, ustala się jako przeznaczenie podstawowe zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolno stojącą, jedno lub dwulokalową i zabudowę bliźniaczą, jednolokalową. Jako przeznaczenie uzupełniające ustala się zabudowę usługową, o funkcjach lokalnych, nieuciążliwą. Dopuszcza się łączenie funkcji mieszkalnej z usługową. Zgodnie z projektem zagospodarowania terenu, przedmiotowa inwestycja obejmuje budowę budynku gospodarczego wraz z instalacją gazową w zabudowie siedliskowej. Budynek stanowi rozbudowę i kontynuację istniejącego gospodarstwa rolniczego. Działka położona jest przy drodze publicznej o nawierzchni utwardzonej. Teren działki jest płaski, zagospodarowany rolniczo. Na działce znajduje się budynek gospodarczy oraz budynek mieszkalny jednorodzinny. Na działce przewidziano trzy miejsca postojowe dla samochodów osobowych. Po zakończeniu budowy teren działki zostanie zagospodarowany roślinnością ozdobną. Wzdłuż ogrodzenia wykonany zostanie pas wysokiej, tak aby zabudowa nie degradowała widokowo terenu zabudowy mieszkaniowej. Wykonane zostaną utwardzone dojścia i dojazdy. (Projekt zagospodarowania terenu, str. 5). Dalej GINB wskazywał, że zgodnie z § 5 ust. 14 pkt 2 m.p.z.p., w obszarze terenów MU3 dopuszcza się w siedliskach istniejących gospodarstw rolniczych przebudowę, rozbudowę i budowę budynków gospodarczych, składowych i innych, związanych z działalnością rolniczą lub gospodarczą prowadzoną na terenie działki, pod następującymi warunkami: a) budynki i działalność z nimi związana nie mogą być uciążliwe lub szkodliwe dla mieszkańców terenów otaczających; b) wzdłuż jej granic działki zrealizowany zostanie pas wysokiej zieleni, tak aby nie degradowała ona widokowo terenu zabudowy mieszkalnej. W planach zagospodarowania działek wymagane jest uwzględnienie możliwości realizacji tej zieleni wzdłuż ogrodzenia; c) maksymalna wysokość nowo realizowanych budynków gospodarczych nie przekroczy wysokości 5 m do gzymsu i 10 m do kalenicy. GINB zauważał, że ani w Prawie budowlanym, ani w innych ustawach, ani w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru Z[...] i K[...] Z[...] , nie ma definicji legalnej pojęcia "zabudowy siedliskowej". W związku z tym, dla potrzeb postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, organ winien samodzielnie dokonać wykładni tego terminu, posiłkując się m.in. stanowiskiem orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Z Księgi Wieczystej prowadzonej dla działki nr ewid. [...] , wynika, że nieruchomość inwestycyjna stanowi grunty rolne zabudowane. Ponadto z Aktu Notarialnego z [...] lutego 1998 r.. Repertorium A nr [...] oraz Aktu Notarialnego z [...] grudnia 2015 r. Repetytorium A nr [...] wynika, że działka inwestycyjna stanowi gospodarstwo rolne zabudowane, w skład którego wchodzi murowany, podpiwniczony, o półtorej kondygnacji nadziemnej budynek mieszkalny oraz dwa murowane, podpiwniczone, jednokondygnacyjne budynki o funkcjach produkcyjnych, usługowych i gospodarczych dla rolnictwa. W ocenie GINB, sporna inwestycja jest realizowana w ramach nowej zabudowy siedlisk istniejących gospodarstw rolniczych. Tym samym zarzut naruszenia § 5 ust. 14 m.p.z.p. organ uznał za niezasadny. GINB wskazał przy tym, że przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę dla budynku gospodarczego w ramach siedliska istniejącego gospodarstwa rolnego, projekt budowlany podlegał badaniu tylko w zakresie § 5 ust. 14 pkt 2 lit. a-c m.p.z.p. (wymóg realizacji pasa zieleni, wymóg nieuciążliwości i nieszkodliwości prowadzonej działalności, dopuszczalna wysokość budynku). Sporna inwestycja spełnia wymagania określone w § 5 ust 14 pkt 2 lit. a-c miejscowego planu. W ocenie GINB do planowanej inwestycji nie znajdują natomiast zastosowania rzekomo naruszone zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. § 5 ust. 2 pkt 1 (dopuszczalna zabudowa mieszkaniowa i uzupełniająca usługowa nieuciążliwa), § 5 ust. 5 (dopuszczalna powierzchnia zabudowy), § 5 ust. 8 (dopuszczalny kolor elewacji i kąta nachylenia dachu) oraz § 5 ust. 10 (zakaz realizacji odrębnych budynków gospodarczych). Tym samym, nie można mówić o rażącym naruszeniu przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 lit a Prawa budowlanego w związku z ww. zapisami, skoro w ogóle nie mogło dojść do ich naruszenia. Odpowiadając na zarzut naruszenia § 5 ust. 18 m.p.z.p. GINB wskazał, że planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzanie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839). Ponadto projektowany obiekt nie pełni funkcji produkcyjnej ani usługowej a inwestycja nie będzie generowała wzmożonego ruchu towarowego po drodze wewnętrznej, skoro zgodnie z projektem zagospodarowania terenu na działce przewidziano jedynie trzy miejsca postojowe dla samochodów osobowych. GINB zauważył, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z innymi przepisami prawa, kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości, co w praktyce oznacza, że ograniczają to prawo. W związku z tym wszelkie ustawowe ograniczenia prawa własności, w tym również ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, nie mogą być interpretowane rozszerzająco - bardziej ograniczając prawo własności, niż to wynika z literalnego brzmienia ustaleń planu. GINB stwierdził zatem, że decyzja Prezydenta [...] W[...] z [...] czerwca 2022 r. nie narusza przepisów art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. Dalej organ wskazywał, że nie stwierdził, aby rozwiązania projektowe zatwierdzone kontrolowaną decyzją rażąco uchybiały przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. W szczególności nie uchybiono rażąco przepisom § 12 (usytuowanie budynków), § 13 (przesłanianie obiektów budowlanych), § 19 (usytuowanie miejsc postojowych), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 2 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych), czy też § 271 i n. (warunki ochrony przeciwpożarowej) ww. rozporządzenia. Ponadto z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, by decyzja Prezydenta [...] W[...] była obarczona którąkolwiek z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na stwierdzenie odwołujących się, że "Inwestor wzniósł budynek w postaci hali magazynowej. Zgodnie z wiedzą wnioskodawców budynek nie pełni roli wspierającej działalność rolniczą, bowiem taka nie jest prowadzona na terenie nieruchomości. W budynku prowadzony jest magazyn firmy zajmującej się dystrybucją suplementów diety", GINB wyjaśnił, iż zmiana sposobu użytkowania zrealizowanej inwestycji podlega badaniu w postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego. Organ nadmienił, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] W[...] z [...] września 2023 r. umarzająca postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego na działce nr ew. [...] . W ocenie GINB bez wpływu na ocenę przesłanek nieważnościowych pozostaje również fakt, że "do akt postępowania zakończonego wydaniem decyzji Prezydenta nie dołączono oświadczeń co do bezstronności wszystkich osób prowadzących postępowanie lub podpisujących dokumenty w postępowaniu" oraz, że "w przypadku jednego ze złożonych oświadczeń nie zostało ono opatrzone podpisem przełożonego. Powyższe jest niezgodne z wymogami § 2 ust. 1 Zarządzenia Prezydenta [...] . W[...] Nr [...] z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie procedury wyłączenia pracowników od postępowania w sprawach prowadzonych w Biurze Mienia Miasta i Skarbu Państwa, Biurze Spraw Dekretowych, Biurze Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu [...] . W[...] oraz wydziałach w urzędach dzielnic właściwych w sprawach z zakresu gospodarki nieruchomościami i wydziałach w urzędach dzielnic właściwych w sprawach z zakresu architektury". Pozwolenie na budowę jest wydawane na podstawie przepisów Prawa budowlanego. Wobec spełnienia przez inwestora, wymagań określonych w art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2 oraz art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, na podstawie art. 35 ust. 4 tej ustawy właściwy organ jest zobligowany do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast ww. zarządzenie nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego i jego ewentualne naruszenie nie ma wpływu na ważność badanej decyzji. Odnosząc się do stwierdzenia, że "na decyzji Prezydenta brak jest informacji dotyczącej uiszczenia opłaty skarbowej, wymaganej § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 września 2007 r. w sprawie zapłaty opłaty skarbowej (Dz. U. Nr 187, poz. 1330)" GINB wyjaśnił, że fakt ten nie wpływa na merytoryczną ocenę wniosku o pozwolenie na budowę. Ponadto GINB wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie dokonania opłaty skarbowej za wydanie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego w wysokości 14 zł. Mając na uwadze zarzut "niespójności np. w zakresie określenia przez projektanta kategorii geotechnicznej projektowanego obiektu w rożnych częściach projektu architektoniczno-budowlanego" GINB wyjaśnił, że z opinii geotechnicznej znajdującej się w projekcie zagospodarowania terenu wynika, że "projektowaną inwestycję, zgodnie z rozporządzeniem [PI], zaleca się zaklasyfikować do pierwszej kategorii geotechnicznej." Informacja ta została również zawarta przez projektanta w pkt 6 opisu technicznego do projektu architektoniczno-budowlanego zawierającym informacje o opinii geotechnicznej i sposobie posadowienia. Natomiast kategoria II wskazana w pkt 2 opisu technicznego do projektu architektoniczno-budowlanego, jak wynika z samej nazwy punktu: "Rodzaj i kategoria obiektu" odnosi się do kategorii obiektu a nie kategorii geotechnicznej. W odniesieniu do zawartego w odwołaniu żądania uzupełnienia, na podstawie art. 136 § 1 k.p.a., materiału dowodowego o dodatkowe dokumenty, tj.: 1) opinię dotyczącą zgodności pozwolenia na budowę z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru Z[...] i K[...] Z[...] z [...] lutego 2024 r., sporządzoną przez S. Sp. z o.o. - biuro projektowo-architektoniczne; 2) wystąpienie pokontrolne Prezydenta [...] W[...] z [...] grudnia 2023 r. wydane po przeprowadzeniu przez Biuro Kontroli Urzędu [...] W[...] kontroli doraźnej w Urzędzie Dzielnicy W[...] [...] W[...] , w okresie od 20.07.2023 r. do 18.08.2023 r., w zakresie prawidłowości wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę w Urzędzie Dzielnicy W[...] [...] W[...] w latach 2022 - 2023, skierowane do Burmistrza Dzielnicy W[...] [...] . W[...] ; 3) plan zagospodarowania działki; GINB wyjaśniał, że prawidłowość decyzji o pozwoleniu na budowę oceniana w trybie stwierdzenia nieważności (art. 156 k.p.a.) następuje w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania kwestionowanej decyzji w oparciu o zamknięty materiał dowodowy, tj. materiał dowodowy, jakim dysponował organ administracji architektoniczno-budowlanej w dacie wydania kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na Budowę. W związku z powyższym, bez wpływu na ocenę badanej decyzji w postępowaniu nieważnościowym pozostaje dokumentacja dołączona przez pełnomocnika odwołujących się. Tym niemniej mając na uwadze treść ww. dokumentów GINB wskazał, że stanowi ona powtórzenie zarzutów wskazanych we wniosku o stwierdzenie nieważności oraz odwołaniu od decyzji organu wojewódzkiego. Za bezzasadne w kontekście poczynionych ustaleń GINB uznał zarzuty dotyczące naruszenia przez organ wojewódzki art. 7, art. 11 i art. 77 § 1 k.p.a. Z tego też względu GINB utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] grudnia 2024 r. W skardze na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. K. i A. K. (dalej: skarżący), reprezentowani przez radcę prawnego, podnieśli następujące zarzuty: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. rażące naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego, nie odniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżących w odwołaniu i zaniechaniu podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy; b. rażące naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie okoliczności faktycznych; c. rażące naruszenie art. 75 § 1 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie dowodów zgłoszonych w sprawie w postaci: - opinii dotyczącej zgodności pozwolenia na budowę z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego sporządzonej przez biuro projektowo -architektoniczne, - wystąpienia pokontrolnego Prezydenta [...] W[...] z dnia [...] grudnia 2023 r., w którym wskazano na skarżoną tutaj decyzję jako wydaną z naruszeniem prawa. - planu zagospodarowania działki, z których wynika, że zatwierdzenie przez Prezydenta [...] . W[...] projektu budowlanego dla Inwestycji narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; d. art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy z materiału dowodowego wynika, iż na gruncie niniejszej sprawy zaszły przesłanki do uchylenia decyzji Wojewody Mazowieckiego w całości i orzeczenie przez organ odwoławczy co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie nieważności w całości decyzji Prezydenta [...] W[...] na skutek wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy Prawo budowlane poprzez stwierdzenie, iż na gruncie niniejszej sprawy nie mają zastosowania ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Z[...] i K[...] Z[...] przyjętego uchwałą nr [...] Rady Gminy W[...] -W[...] z dnia [...] czerwca 2002 r. zmienionego uchwałą nr [...] Rady Gminy W[...] -W[...] z dnia 29 sierpnia 2002 r., to jest § 5 ust. 2, 5,8 i 10 tego planu. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji GINB, a także poprzedzających ją decyzji Wojewody Mazowieckiego i decyzji Prezydenta [...] W[...] w całości, oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wywodzono, że zgodnie z wiedzą skarżących, wynikającą z faktu zamieszkiwania w bezpośrednim sąsiedztwie, budynek wzniesiony na działce nr ew. [...] nie pełni roli wspierającej działalność rolniczą, bowiem taka nie jest prowadzona na terenie nieruchomości. W budynku prowadzony jest magazyn firmy zajmującej się dystrybucją suplementów diety. W ocenie skarżących Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w ślad za ustaleniami Wojewody Mazowieckiego błędnie przyjął, że na gruncie niniejszej sprawy nie doszło do rażącego naruszenia prawa - to jest iż decyzja o pozwoleniu na budowę nie narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy Prawo budowlane. Naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji Prezydenta stwierdzono w załączonym do akt sprawy wystąpieniu pokontrolnym Prezydenta [...] W[...] z dnia [...] grudnia 2023 r. Prezydent [...] W[...] wydając kwestionowane pozwolenie na budowę naruszył dyspozycję art. 35 ust. 1 pkt 1 lit a Prawa budowlanego poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego naruszającego § 5 ust. 2, 5, 8 i 10 MPZP Z[...] i K[...] Z[...] . Organy wybiórczo zastosowały zapisy MPZP Z[...] i K[...] Z[...] dla budynków gospodarczych uwzględniając np. jego punkt 8 Rozdział 2 § 5 ("Projekty budowlane budynków należy opracowywać z uwzględnieniem zagrożenia powodziowego..."), a nie uwzględniając pozostałych zapisów zawartych w tymże rozdziale dotyczących budynków wszystkich kategorii budowlanych. Przepisy zawarte w Rozdziale 2 Planu mają zastosowanie do wszystkich budynków niezależnie od przeznaczenia, chyba że zapisy MPZP Z[...] i K[...] Z[...] stanowią inaczej. Decyzja Prezydenta jest sprzeczna z ustaleniami planistycznymi co najmniej w zakresie: powierzchni zabudowy, dopuszczalnego przeznaczenia, kształtu dachu, kolorystyki dachu i elewacji, funkcji budynku, jego uciążliwości. Powyższe stanowi rażące naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego poprzez przyjęcie projektu budowlanego naruszającego ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał w szczególności argumentację, zgodnie z którą do planowanej inwestycji nie znajdują zastosowania rzekomo naruszone zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Z[...] i K[...] Z[...] , tj.: § 5 ust. 2 pkt 1 (dopuszczalna zabudowa mieszkaniowa i uzupełniająca usługowa nieuciążliwa), § 5 ust. 5 (dopuszczalna powierzchnia zabudowy), § 5 ust. 8 (dopuszczalny kolor elewacji i kąta nachylenia dachu) oraz § 5 ust. 10 (zakaz realizacji odrębnych budynków gospodarczych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów i uwarunkowań Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu nadzwyczajnym - nieważnościowym. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zatem o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym – odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym - nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja, a nie sprawa. Zadaniem organów nadzoru nie było więc wyjaśnienie, czy zasadnie doszło do zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania inwestorowi pozwolenia na budowę budynku gospodarczego wraz z instalacją gazową w zabudowie siedliskowej, na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. B. [...] w Dzielnicy W. [...] W. , gdyż organy nadzoru były zobowiązane wyłącznie rozważyć, czy zebrany materiał dowodowy może wskazywać na kwalifikowane naruszenie prawa przez Prezydenta [...] . W.. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] W. z 13 czerwca 2022 r. oparty był na argumentacji związanej z wykazaniem, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane w powiązaniu z przepisami prawa miejscowego, a to uchwały nr 749 Rady Gminy W. -W. z dnia 27 czerwca 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Z. i K. , zmienionej uchwałą nr 880 z dnia 29 sierpnia 2002 r. We wniosku skarżący wywodzili, że zgodnie z postanowieniami tego Planu budynek objęty decyzją o pozwoleniu na budowę nie mógł zostać wzniesiony na działce inwestorki. Należy zatem podkreślić, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jak przyjmuje ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, a więc chodzi o sytuację, gdy istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który nie wymaga dla ustalenia jego znaczenia stosowania złożonych dyrektyw wykładni prawa. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2019 r. sygn. II OSK 3270/18; wyrok NSA z 25 października 2019 r. sygn. II OSK 3061/17; wyrok NSA z 5 lutego 2019 r. sygn. II OSK 598/17; wyrok NSA z 18 września 2018 r. sygn. II OSK 2392/16). W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. należy powiązać sytuację, w której decyzja organu administracji architektoniczno-budowlanej o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu inwestorowi pozwolenia na budowę narusza postanowienia planu miejscowego. Wynika to z bezwzględnego obowiązku nałożonego przepisem art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane na organ administracji architektoniczno-budowlanej co do zbadania tego, czy projekt budowlany pozostaje zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wobec czego wadliwe przeprowadzenie tej oceny może prowadzić do uznania, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane w związku z odpowiednimi postanowieniami planu miejscowego. W ramach dokonywanej przez ten pryzmat oceny decyzji Prezydenta [...] W. z 13 czerwca 2022 r. organowi odwoławczemu, zdaniem Sądu, należy postawić uzasadniony zarzut niepełności poczynionych rozważań, co przesądza o tym, że kontrolowana decyzja utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z 17 grudnia 2024 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę jest wydana co najmniej przedwcześnie. Ocenę tę Sąd opiera na stwierdzeniu, że o ile nie budzi wątpliwości, że Plan miejscowy sytuuje działkę inwestycyjną w terenie zabudowy mieszkaniowej niskiej intensywności i zabudowy usługowej – MU3, o tyle ocenie GINB w aspekcie rażącego naruszenia prawa poddany był jedynie wąski aspekt zgodności udzielonego pozwolenia na budowę z zapisem wstępu do wyliczenia ustalonego w § 5 ust. 14 pkt 2 m.p.z.p., bez uwzględnienia pozostałych uwarunkowań ustalonych zapisami Planu. Wyjaśnić zatem należy, że zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 1 m.p.z.p., na terenach oznaczonych na rysunku planu symbolem "MU3" ustala się jako przeznaczenie podstawowe zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolno stojącą, jedno lub dwulokalową i zabudowę bliźniaczą, jednolokalową. Jako przeznaczenie uzupełniające ustala się zabudowę usługową, o funkcjach lokalnych, nieuciążliwą. Dopuszcza się łączenie funkcji mieszkalnej z usługową. Dla tego rodzaju zabudowy dalsze przepisy § 5 wprowadzają skonkretyzowane wymogi. Istotne w okolicznościach sprawy pozostają uregulowania zawarte w § 5 ust. 14 pkt 2, który w obszarze MU3 dopuszcza w siedliskach istniejących gospodarstw rolniczych rozbudowę i budowę budynków gospodarczych, składowych i innych, związanych z działalnością rolniczą i gospodarczą prowadzoną na terenie działki, pod dalszymi warunkami, tj. a) budynki i działalność z nimi związana nie mogą być uciążliwe lub szkodliwe dla mieszkańców terenów otaczających; b) wzdłuż granic działki zrealizowany zostanie pas zieleni (...); c) maksymalna wysokość nowo realizowanych budynków gospodarczych nie przekroczy wysokości 5 m do gzymsu i 10 m do kalenicy. W tym miejscu zgodzić się z GINB, że nie może doprowadzić do stwierdzenia zaistnienia rażącego naruszenia prawa argument o braku możliwości zakwalifikowania terenu działki, na którym zrealizowany został kwestionowany budynek, jako siedlisko. Przypomnieć należy, że rażące naruszenie prawa oznacza naruszenie wyraźnej, niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych normy prawa materialnego lub procesowego. Tak kwalifikowane naruszenie prawa jest zatem z reguły wyrazem ewidentnego, oczywistego błędu w interpretacji prawa. Jak słusznie zauważył organ, termin "siedlisko" nie został zdefiniowany w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, milczy w tym względzie również normodawca lokalny, co powoduje, że nie mogło dojść do oczywistego błędu interpretacyjnego przepisu prawa. Powyższe w zbiegu z ustaleniami organu dokonanymi w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (w oparciu o akty notarialne oraz uproszczony wypis z rejestru gruntów) co do istniejącego na działce inwestycyjnej gospodarstwa rolnego zabudowanego, nie mogło świadczyć o ewidentnym, rażącym naruszeniu prawa w zakresie ustalenia istnienia zabudowy siedliskowej w gospodarstwie rolniczym. Uszło jednak uwadze organu odwoławczego, że w pkt 2 lit. a cytowany wyżej przepis § 5 ust. 14 Planu miejscowego ustala wymóg, by lokalizowane w obszarze terenów MU3 w siedliskach istniejących gospodarstw rolniczych budynki i działalność z nimi związana nie były uciążliwe lub szkodliwe dla mieszkańców terenów otaczających. W tym aspekcie brak jest przypisanej temu warunkowi odpowiedniej analizy Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, choć powyższa kwestia poddana była ocenie Wojewody Mazowieckiego. Istotności dla weryfikacji tego warunku dodaje fakt, iż obszar MU3 oznaczony jest jako tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej niskiej intensywności. Przepis § 5 ust. 18 pkt 1 Planu zakreślając natomiast wymogi z zakresu ochrony środowiska dla całego terenu MU3 wprowadza zakaz lokalizacji obiektów o funkcji produkcyjnej oraz zakaz lokalizacji innych obiektów (w tym usługowych) mogących powodować stałe bądź okresowe uciążliwości dla podstawowych funkcji terenu. Uciążliwość czy szkodliwość inwestycji objętej pozwoleniem na budowę jako forma nakazu powstrzymania się od sytuowania obiektów o takim charakterze stanowiła więc przesłankę, która powinna być poddana ocenie przez organ nadzoru w toku postępowania nadzorczego, nieważnościowego nie tylko w aspekcie przeznaczenia budynku, ale również w aspekcie parametrów zabudowy. Brak oceny kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę przez pryzmat powyższych unormowań czyni trafnym spostrzeżenie skarżących o naruszeniu przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. mającym istotny wpływ na rezultat postępowania nieważnościowego w kontekście warunków ustalonych przepisem art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane. Z ujawnionych powyżej powodów, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] W. musi być postrzegana jako rozstrzygnięcie co najmniej przedwczesne. Konsekwencją powyższych wadliwości jest uchylenie zaskarżonej decyzji. Rozpoznając ponownie sprawę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego będzie zobowiązany uwzględnić ocenę prawną oraz wskazania Sądu, a następnie dokonując ponownej oceny, dać wyraz swoim wnioskom w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny oparł rozstrzygnięcie zawarte w punkcie I sentencji wyroku na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego w punkcie II sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Na koszty postępowania sądowego w łącznej kwocie 1014 złotych składają się: wpis od skargi (500 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictw (34 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło