VII SA/Wa 1354/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-04-23

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnik substytucyjny (radca prawny) może ubiegać się o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jeśli pełnomocnikiem wyznaczonym przez radę zawodową był inny adwokat?
Ratio decidendi
Pełnomocnik substytucyjny nie może samodzielnie ubiegać się o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Prawo do wynagrodzenia przysługuje wyłącznie pełnomocnikowi wyznaczonemu przez właściwy organ samorządu zawodowego. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie zmienia osoby ustanowionego pełnomocnika z urzędu i nie uprawnia substytuta do występowania o przyznanie kosztów w imieniu wyznaczonego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Radca prawny M.S. złożył wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, działając jako pełnomocnik substytucyjny adwokata A.T., który został wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w Warszawie dla skarżącego M.T. w ramach prawa pomocy. Sąd odmówił przyznania wynagrodzenia, uznając, że pełnomocnik substytucyjny nie jest uprawniony do składania takiego wniosku.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania radcy prawnemu M.S. wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. S. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania postanawia: odmówić przyznania radcy prawnemu M. S. wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. W dniu 18 lipca 2014 r. zostało M. T. przyznane prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie na pełnomocnika dla skarżącego wyznaczyła adwokat A. T. W dniu 17 marca 2015 r. zostało złożone w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pełnomocnictwo substytucyjne udzielone przez adw. A. T. dla r. pr. M.S. W dniu 17 marca 2015 r. na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku w niniejszej sprawie r. pr. M. S złożyła wniosek o zasądzenie nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W sprawie zważono, co następuje. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Brzmienie powyższego przepisu jednoznacznie wskazuje, że wynagrodzenie otrzymuje wyznaczony adwokat/radca prawny. Przez wyznaczonego pełnomocnika należy rozumieć osobę wskazaną przez właściwy organ samorządu zawodowego (Okręgowa Rada Adwokacka, Okręgowa Izba Radców Prawnych). W niniejszej sprawie Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie jako pełnomocnika skarżącego działającego w ramach prawa pomocy wyznaczyła adwokat A. T., natomiast wniosek o zasądzenie nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu złożył pełnomocnik substytucyjny radca prawny M.S. Przyznanie wynagrodzenia wyznaczonemu pełnomocnikowi w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków następuje wyłącznie na wniosek pełnomocnika – wyznaczonego przez właściwą radę korporacji zawodowej (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2010 r. II SA/Wa 349/09 - LEX nr 637743). Pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi natomiast podstawy do ubiegania się przez dalszego pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i to niezależnie od tego, czy ubiega się on o wynagrodzenie na swoją rzecz, czy też na rzecz pełnomocnika wyznaczonego. Znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi podstawy do uznania, że wobec pełnomocnika substytucyjnego ma zastosowanie art. 39 pkt 4 p.p.s.a. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie powoduje zwolnienia wyznaczonego pełnomocnika od udzielenia pomocy prawnej z urzędu, nie oznacza też, że substytut może wystąpić o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w imieniu wyznaczonego pełnomocnika. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa powoduje powstanie określonego stosunku jedynie pomiędzy substytutem i stroną (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2010 r. sygn. akt II OZ 1288/10, postanowienie NSA z dnia 17 marca 2010 r. sygn. akt I OZ 184/10). Sąd administracyjny nie może ingerować w kwestie rozliczeń pomiędzy wyznaczonym pełnomocnikiem a pełnomocnikiem substytucyjnym. W wyniku udzielenia dalszego pełnomocnictwa nie następuje zmiana osoby pełnomocnika ustanowionego z urzędu, wyznaczonego przez właściwą korporację. Oznacza to także, iż wymagane oświadczenie dotyczące opłacenia kosztów udzielonej pomocy prawnej powinno być złożone przez pełnomocnika wyznaczonego przez właściwy organ samorządu zawodowego. Natomiast w niniejszej sprawie w ogóle nie zostało złożone oświadczenie w przedmiocie zapłacenia w całości lub w części opłaty za zastępstwo prawne. Z orzecznictwa sądowo-administracyjnego wynika, że wymóg złożenia przez profesjonalnego pełnomocnika takiego oświadczenia, winien być przestrzegany bezwarunkowo, z wykluczeniem możliwości jego wyinterpretowania z okoliczności towarzyszących udzieleniu prawa pomocy z urzędu. Oświadczenie, że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części, jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona. Brak oświadczenia nie stanowi uchybienia formalnego, które można uzupełnić na wezwanie sądu w trybie art. 49 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2009 r. II FZ 90/09, lex nr 550321; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 grudnia 2011 r. I SA/Wr 392/11, lex nr 1102078). Z tych przyczyn, orzeczono na podstawie art. 250 w zw. z art. 258 § 1 pkt 8 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło