VII SA/Wa 1422/07

WyrokWSA w Warszawie2008-01-30

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Mirosława Kowalska, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, polegające na istotnym odstępstwie od pozwolenia na budowę, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli nie jest to naruszenie rażące?
Ratio decidendi
Naruszenie zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, nawet jeśli dotyczy istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli nie ma charakteru rażącego. Rażące naruszenie prawa zachodzi jedynie w przypadku oczywistej sprzeczności między przepisem a rozstrzygnięciem, która jest na tyle ciężka, że powoduje sankcję nieważności. W przypadku robót budowlanych już zakończonych, przepisy dotyczące wstrzymania robót i pozwolenia na ich wznowienie nie mają zastosowania, co wyklucza rażące naruszenie tych przepisów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakładających na J. A. obowiązek doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem. Skarżący zarzucał rażące naruszenie prawa, w tym brak zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. GINB, stosując się do wcześniejszych wyroków WSA, uchylił własną decyzję stwierdzającą nieważność i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji niższych instancji, uznając, że naruszenia nie miały charakteru rażącego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata S. J. P. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. L. K. [...] w W., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2007r. sygn. akt. VII SA/Wa 2249/06 po ponownym rozpatrzeniu wniosku J. A. decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego - zwanej dalej kpa (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) uchylił własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2006r. Znak: [...] oraz odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002r. Znak: [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2002r. Znak: [...] nakładającej na J. A. obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia budynku gospodarczego o długości 10,5 m wybudowanego na działce Nr ew [...], położonej w L. do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu podał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2002r. było wszczęte na wniosek W. M. Organ wskazał, iż poprzednie dwie decyzje stwierdzające nieważność kontrolowanej decyzji zostały uchylone wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2006r. sygn. akt: VII SA/Wa 1573/05 i z dnia 28 lutego 2007r. sygn. akt: VII SA/Wa 2249/06. W związku z powyższym, stosując się do oceny prawnej zawartej w wyrokach sądowych Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż wprawdzie kontrolowane przez niego decyzje zostały wydane z naruszeniem zasad prowadzenia postępowania administracyjnego to jednak brak jest podstaw do uznania, iż naruszenie to miało charakter rażący. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszenie zasad postępowania polegało na tym, że organy nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie w sprawie budynku gospodarczego ograniczyły się jedynie do stwierdzenia istotnego odstępstwa od pozwolenia na budowę dotyczącego więźby dachowej podczas gdy odstępstwo dotyczyło również długości przedmiotowego budynku. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wadliwe jest niestarannie prowadzone postępowanie i dokonywane ustalenia, które jednakże nie mogły mieć wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy z uwagi na realną możliwość doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że kontrolowane decyzje nie są obarczone żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa w związku z czym zasadne jest uchylenie swojej własnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2006r. stwierdzającej nieważność kontrolowanych decyzji i odmowa stwierdzenia ich nieważności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. M. Zdaniem skarżącego rażące naruszenie prawa polegało na braku zastosowania przepisu art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego 1994r., który dopiero warunkował zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 stanowiącego podstawę prawną decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2002r. nakładającą na J. A. obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem. Skarżący podniósł również brak nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na wznowienie robót co stanowi rażące naruszenie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przedmiotowa sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, który zgodnie z dyspozycją określoną w art. 1 § 2 w/w ustawy dokonuje kontroli aktu zaskarżonego pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia przepisów prawa (art. 145 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej ppsa - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności. Jest to postępowanie o charakterze nadzwyczajnym i odrębnym od innych postępowań, ukierunkowanym wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 kpa. Organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka wyłącznie w kwestii wadliwości kontrolowanej decyzji. Organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej. Postępowanie to czyni wyłom od zasady stabilności decyzji administracyjnej, stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Jedną z przesłanek wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, jako nieważnej jest przesłanka rażącego naruszenia prawa – art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominujący jest pogląd, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 1986r., sygn. akt: IV SA 716/86, Monitor Prawniczy 1991/11 s. 9). Można zatem powiedzieć, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy decyzja jest ewidentnie sprzeczna z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem prawa, a przy tym naruszenie jest tak ciężkie, że powoduje sankcję nieważności. Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 lutego 2007r. sygn. akt: VII SA/Wa 2249/06 obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie, organ orzekający bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem. Podstawą zastosowania tej przesłanki może być zatem nie budzący wątpliwości stan sprawny. Rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne. Przedmiotem "rażącego naruszenia prawa" będą najczęściej przepisy prawa materialnego. Wspomniana postać naruszenia prawa może jednak dotyczyć również przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności tych unormowań, które stanowią gwarancję prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Ponowna analiza sprawy pod kątem czy w niniejszym postępowaniu przeprowadzonym w trybie zwyczajnym nastąpiło "rażące naruszenie prawa" doprowadziła Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji zarówno [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Słusznie organ przyjął, iż kontrolowane decyzje obu instancji wydane zostały z naruszeniem obowiązujących w dniu ich wydania przepisów prawa, w tym zasad prowadzenia postępowania administracyjnego przy czym naruszenia te nie miały charakteru rażącego. Z materiału dowodowego znajdującego się w sprawie wynika, iż istotne odstępstwa dotyczyły nie tylko więźby dachowej ale również długości spornego budynku gospodarczego. Sąd podziela pogląd Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczący braku podstaw do uznania, iż naruszenie to miało charakter rażący, gdyż dotyczyło wyłącznie niewłaściwie i niestarannie przeprowadzonego postępowania a nie samego rozstrzygnięcia w sprawie, zatem uznać należało, że wady te nie miały charakteru kwalifikowanego. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego braku zastosowania przepisu art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego oraz braku nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych należy stwierdzić, iż jest on bezpodstawny. Przepis art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego z 1994r. mówiący o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu jak również przepis art. 51 ust. 1 lit. a w brzmieniu obowiązującym na dzień 9 września 2002r. (dzień wydania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Znak: [...]) mówiący o wydaniu decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót stosuje się zgodnie z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Oznacza to, że w stosunku do robót budowlanych już zakończonych tak jak w niniejszej sprawie (co wynika z uzasadnienia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002r. Znak: [...]) zbędne jest wydawanie decyzji o wstrzymaniu robót oraz decyzji o ich wznowieniu dlatego brak jest rażącego naruszenia tych przepisów. Linia orzecznicza w tym zakresie jest jednolita i stanowi, że przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego mają zastosowanie wyłącznie do wykonanych samowolnie robót, które do chwili wydania rozstrzygnięć w powołaniu na te przepisy nie zostały zakończone (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2000r. sygn. akt: IV SA 228/98, Lex Nr 54751; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2005r. sygn. akt: VII SA/Wa 323/05, Lex Nr 201377; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2005r. sygn. akt: IV SA 5140/03, Lex Nr 189021; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2006r. sygn. akt: VII SA/Wa 279/06, Lex Nr 255821). Nadto, jeżeli budowa obiektu budowlanego została zakończona, to organ nadzoru budowlanego, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie może postanowieniem wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 wstrzymywać prowadzenia robót budowlanych, gdyż postępowanie w tym zakresie byłoby bezprzedmiotowe, a tak wydane postanowienie dotknięte byłoby wadą z art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 126 kpa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2007r. sygn. akt: II OSK 861/06, niepubl.). Organ odwoławczy prawidłowo także stwierdził, że kontrolowane decyzje nie zawierają pozostałych wad określonych w art. 156 § 1 kpa. Z tych wszystkich względów wobec niestwierdzenia, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło