VII SA/Wa 1445/13
WyrokWSA w Warszawie2014-02-20
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Maria Tarnowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocny wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę na decyzję administracyjną stanowi przeszkodę do rozpoznania przez organ administracji wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący podnosi zarzut rażącego naruszenia przepisów proceduralnych?Ratio decidendi
Prawomocny wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę na decyzję administracyjną wiąże nie tylko strony i sąd, który go wydał, ale również inne sądy i organy państwowe. W związku z tym, po wydaniu przez sąd wyroku oddalającego skargę, niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy administracji postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji i podważanie ustaleń dokonanych przez sąd. Organ administracji jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiające wszczęcia postępowania nieważnościowego. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji GINB z listopada 2005 r., powołując się na rażące naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 kpa przez urzędnika wydającego decyzję. Wcześniejsze wnioski P. K. o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji były już przedmiotem postępowań i prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym wyroku WSA w Warszawie z dnia 11 stycznia 2013 r. oddalającego skargę na postanowienie GINB odmawiające wszczęcia postępowania nadzwyczajnego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2014 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r.pr T. W. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy).
Sygn. akt VIISA/Wa 144513
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2013 r., poz. 267) po rozpatrzeniu wniosku P. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak: [...], utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2013 r.
Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
Decyzją z dnia [...] września 2005 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2004 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. , a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007 r. sygn. akt VIISA/Wa 92/2006 oddalił wniesioną na nią skargę P. K.
Wnioskiem z dnia 23 kwietnia 2012 r. P K wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2005 r.
Ostatecznym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Postanowienie to było przedmiotem skargi P. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 11 stycznia 2013 r. , sygn. akt VIISA/Wa 1872/12 skargę oddalił.
Kolejnym wnioskiem z dnia 18 lipca 2012 r. P K wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. na podstawie art. 61 a § 1 kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2013 r.
Organ wyjaśnił, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której oddalono skargę prawomocnym wyrokiem Sądu administracyjnego powinno być, co do zasady, załatwione przez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Sąd bowiem, oddalając skargę na decyzję, niezależnie od podniesionych zarzutów dokonuje jej oceny pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego.
Z tych przyczyn po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę na decyzję administracyjną niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy administracji postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tejże decyzji i podważanie ustaleń dokonanych przez Sąd.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r. wniósł P K.
Skarżący powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 683/10 podniósł, że prawomocny wyrok sądu oddalający skargę na decyzję nie może stanowić przeszkody do rozpoznania wniosku skarżącego w sytuacji, gdy podnosi on zarzut wydania decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. z rażącym naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 kpa.
Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. oraz poprzedzająca ją decyzja tegoż organu z dnia [...] września 2005 r. wydane zostały przez tego samego urzędnika, który powinien podlegać wyłączeniu w postępowaniu odwoławczym, a w tym przypadku – w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 127 § 3 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu.
Na wstępie podkreślić należy, że stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r. poz. 270) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Związanie organu oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu może być wyłączone tylko w razie istotnej zmiany ( po wydaniu wyroku)stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w prawem przewidzianym trybie.
Zgodnie zaś z art. 170 cyt. ustawy orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd , który je wydał, ale również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że sąd administracyjny ma nie tylko prawo, lecz obowiązek wychodzenia poza zarzuty skargi. W ramach przedmiotu danej sprawy sąd ma obowiązek dokonać wszechstronnej kontroli legalności zaskarżonego aktu lub czynności, bez względu na treść skargi, powołaną w niej podstawę prawną oraz zawarte w niej zarzuty i wnioski. Sąd zobowiązany jest zatem wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, jeśli mogły mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt II FSK 2278/10 Lex nr 1244205, z dnia 2 sierpnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1816/06 Lex nr 360239, z dnia 17 października 2006 r. sygn. I FSK 820/05 Lex nr 263053, z dnia 9 listopada 2005 r. sygn. OSK 1754/04 Lex nr 192556, wyroki WSA w Warszawie: z dnia 29 czerwca 2004 r.sygn. I SA 2819/02 Lex nr 146750, z dnia 25 lutego 2004 r. sygn. III SA 1456/02 Lex nr 113588).
Odnosząc powyższe do niniejszego postępowania zgodzić należy się z Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego co do związania organu prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2007 r., którym oddalono skargę P K na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r.
Wyrokiem tym związany jest nie tylko organ, ale także Sąd orzekający w niniejszej sprawie.
Z uwagi na to związanie niedopuszczalne było prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r.
Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że w niniejszej sprawie wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji jest kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie.
Wniosek z dnia 23 kwietnia 2012 r. został rozstrzygnięty ostatecznym postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r., a skarga P K na to postanowienie została oddalona prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 11 stycznia 2013 r. VIISA/WA 1872/12.
P K w skardze na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r. podnosił takie same zarzuty, jak w niniejszej sprawie, w tym zarzut rażącego naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 kpa, co oznacza , ze były one już przedmiotem oceny Sądu.
Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 210 § 2 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło