VII SA/Wa 1508/11

WyrokWSA w Warszawie2011-11-15

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Ewa Machlejd, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu rzekomej bezprzedmiotowości, gdy strona żąda merytorycznego rozpatrzenia sprawy?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może umorzyć postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu rzekomej bezprzedmiotowości, jeśli strona żąda merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi jedynie wtedy, gdy brak jest materialnoprawnych podstaw do ingerencji organu, a nie wtedy, gdy żądanie strony jest bezzasadne. W przypadku, gdy strona aktywnie domaga się rozstrzygnięcia, organ jest zobowiązany do wydania decyzji merytorycznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy domku letniskowego na terenie pracowniczych ogrodów działkowych, który znajdował się w pobliżu gazociągu wysokiego ciśnienia. Organy administracji uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ domek znajdował się poza strefą kontrolną gazociągu według aktualnych przepisów technicznych. Strona skarżąca (O. [...] S.A.) kwestionowała zastosowanie przepisów obowiązujących w dacie budowy gazociągu i domku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2011 r. sprawy ze skargi O. [...] S.A. w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego O. [...] S.A. w W. kwotę 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 1508/11 UZASADNIENIE Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2011r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 ze zm.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy wszczętej na wniosek P. [...] S.A. Regionalny Oddział [...] w W., dotyczącej wybudowanych domków letniskowych na terenie pracowniczych ogrodów działkowych w P., Gm. Z. w strefie ochronnej oraz bezpośrednio na gazociągu wysokiego ciśnienia relacji R. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności i prawidłowości budowy domku letniskowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] na terenie [...] ogrodów działkowych (na działce [...] nr [...]) w P. Gm. Z. W uzasadnieniu organ podał, że decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2009r. Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w P. nakazującą A. i P. P. rozbiórkę domku letniskowego położonego na działce nr ew. [...] w P., Gm. Z. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I-szej instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organ ustalił, że na terenie [...] Ogródków Działkowych w P., gm. Z położone są domki letniskowe – altanki nie przystosowane do stałego zamieszkania, których część (oznaczone numerami [...]) zlokalizowana jest w pobliżu strefy kontrolnej lub bezpośrednio na gazociągu wysokiego ciśnienia 2xDN500 relacji R. Teren [...] ogrodów działkowych jest własnością Skarbu Państwa, natomiast jego użytkownikiem wieczystym jest [...] Związek Działkowców. Altanki na wskazanych działkach powstały w latach 1986-1988 tj. pod rządami obowiązującego ówcześnie rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z 1975r. nr 8 poz 48 ze zm.). § 44 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia określał, że budowa altanek nie przystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w [...] ogrodach działkowych nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Gazociąg relacji R. zrealizowany został natomiast na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 1985r. Ustaliwszy powyższe organ nadzoru w oparciu o przepisy obowiązującego obecnie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 2001r. nr 97 poz. 1055) uznał, że szerokość strefy kontrolnej dla gazociągu wysokiego ciśnienia 2xDN500 relacji R. wynosi 8 m (§ 9 ust. 6 pkt 1c rozporządzenia). W niniejszej sprawie odległość ta dla domku nr [...] położonego na działce nr ew. [...] na terenie [...] ogrodów działkowych w P. wynosi 8,20 m od osi gazociągu co oznacza, że domek ten usytuowany jest poza strefą kontrolną przedmiotowego gazociągu i nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. Decyzją z dnia [...] maja 2011r. znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania O. [...] S.A. Oddział w R. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na postawie art. 138 § 1 pkt kpa. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie organu odwoławczego realizacja "spornej inwestycji" poza strefą kontrolną gazociągu wysokiego ciśnienia relacji R. przesądza o bezprzedmiotowości postępowania. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego oparcia rozstrzygnięcia o aktualnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001r., a nie przepisy obowiązujące w dacie budowy gazociągu, tj. rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe organ wyjaśnił, że brak jest podstaw aby do obiektów obecnie lokalizowanych w pobliżu sieci gazowych stosować normy odległościowe wynikające z już nieobowiązujących przepisów. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł O. [...] S.A. Oddział w R. Decyzji zarzucono podjecie rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy rozporządzenia określającego warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, które nie obowiązywało w dacie budowy gazociągu oraz domku letniskowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie z przyczyn podniesionych w niej zarzutów. Na wstępie należy wyjaśnić, że postępowanie administracyjne wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony, która w swym podaniu wskazuje zazwyczaj przedmiot i zakres postępowania administracyjnego. Decyzja organu, zgodnie z art. 104 kpa, rozstrzyga sprawę co do istoty w granicach żądania określonego przez stronę. W tych granicach należy także ocenić decyzję o umorzeniu postępowania odnosząc ją do ustalonego w sprawie przedmiotu i zakresu postępowania administracyjnego. Stosownie do dyspozycji art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli zabraknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (B. Adamiak i J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1996r., s. 462). Sprawa administracyjna jest więc bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 kpa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas – jak wskazywał wielokrotnie w swych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny – jakiekolwiek rozstrzygniecie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. m. inn. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006r., sygn. akt I OSK 967/05, Lex nr 201507, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006r., sygn. akt I OSK 978/05, Lex 396771, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005r., sygn. akt II OSK 286/05, Lex nr 190997, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005r., sygn. akt II OSK 910/05, Lex nr 188797). W niniejszej sprawie nie można przyjąć, aby zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 105 § 1 kpa. Należy podkreślić, że jeżeli podmiot uprawniony, mający przymiot strony, żąda rozstrzygnięcia sprawy nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania. Nie stanowi o bezprzedmiotowości postępowania ewentualna bezzasadność żądania strony, gdyż oznacza to konieczność załatwienia sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty. W uzasadnieniu wyroku z dnia 9 listopada 1995r., sygn. akt III ARN 50/95, OSNAPiUS nr 11/1996 poz. 150 Sąd Najwyższy podkreślił, że ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, art. 105 § 1 kpa nie może być interpretowany rozszerzająco. Przepis ten ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, w których w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. W stanie faktycznym niniejszej sprawy błędne są nie tylko rozstrzygnięcia organów obu instancji, ale także uzasadnienia decyzji sporządzone z naruszeniem art. 107 § 3 kpa. Mimo umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa organy administracji odniosły się do praw i obowiązków stron poddając je analizie i ocenie. W istocie więc uzasadnienia obu rozstrzygnięć są uzasadnieniami decyzji o charakterze merytorycznym, których jednakże de iure nie wydano. Zwraca przy tym uwagę ich lakoniczność zwłaszcza wobec zarzutów podnoszonych w toku całego postępowania przed organami. Już to uzasadnia konieczność uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji. Rozpatrując sprawę ponownie organ administracji zobowiązany będzie wydać decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty. Wydanie takiej decyzji poprzedzone musi być jednak przeprowadzeniem postępowania odpowiadającego standardom określonym w art. 7 i 77 kp. i ustosunkowaniem się do wszystkich podniesionych zarzutów. Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. C, art. 152 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło