VII SA/Wa 1533/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na postanowienie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z 9 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną Stowarzyszenia [...] od wyroku wydanego w dniu 18 maja 2017 r., z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem terminu. Odpis postanowienia został doręczony stronie skarżącej w dniu 12 października 2017 r. W dniu 18 października 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) Stowarzyszenie [...] reprezentowane przez r.pr. [...] złożyło wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Uzasadniając wniosek wskazano, że odpis wyroku z uzasadnieniem doręczony został (według stanowiska Poczty Polskiej) w dniu 26 czerwca 2017 r., przy czym nie został on odebrany osobiście przez pełnomocnika Stowarzyszenia, bowiem w okresie od 26 czerwca do 5 lipca 2017 r. pełnomocnik przebywał na urlopie wypoczynkowym. Podkreślono, że w lokalu, w którym pełnomocnik prowadzi działalność, funkcjonują cztery indywidualne kancelarie radcowskie i adwokackie, praktyką jest wzajemne odbieranie listów. Jak wynika z wniosku, po powrocie z urlopu pełnomocnik Stowarzyszenia nie miał wiedzy co do daty odbioru odpisu wyroku, albowiem nie została ona odnotowana na kopercie, co było niedociągnięciem ze względu na sezon urlopowy. Data doręczenia została jednak ustalona przez pełnomocnika przy pomocy strony internetowej Poczty Polskiej służącej do śledzenia przesyłek. Pełnomocnik Stowarzyszenia wskazał, że z informacji zawartej na ww. stronie internetowej wynikało, że odpis wyroku doręczony został w dniu 27 czerwca 2017 r. (numer przesyłki [...]), taka data doręczenia wciąż figuruje na ww. stronie internetowej. Data ta jest odmienna od daty umieszczonej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Podkreślono jednocześnie w złożonym wniosku, że skarżący nie oczekuje, że data widniejąca na stronie internetowej Poczty Polskiej będzie miarodajna dla ustalenia daty rzeczywistego doręczenia (co też budzi wątpliwości), ale stanie się punktem oceny zawinienia przy spóźnionym nadaniu skargi kasacyjnej. Pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że dotychczas, przez kilka lat funkcjonowania systemu śledzenia przesyłek, dane dotyczące doręczeń zawsze były zgodne z rzeczywistymi. Z tego powodu uznano za zbędne dodatkowe weryfikowanie daty doręczenia poprzez zapoznanie się z aktami sprawy. Pełnomocnik wskazał jednocześnie, że ma świadomość, iż strona internetowa Poczty Polskiej nie ma charakteru rejestru urzędowego, ale nie można było spodziewać się, że zawarte na niej informacje nie są prawdziwe. W uzasadnieniu wniosku wskazano ponadto, że stronie znane jest rygorystyczne orzecznictwo w zakresie odpowiedzialności pełnomocnika za personel kancelarii, ale nie można wymagać, aby pełnomocnicy również w okresie wypoczynku pełnili ciągły nadzór nad personelem, zwłaszcza, że brak odnotowania daty odbioru odpisu wyroku został "sanowany" poprzez weryfikację w niebudzącym do tej pory systemie informacji o doręczeniach znajdującym się na stronie Poczty Polskiej. Na marginesie wniosku o przywrócenie terminu wskazano na wadliwy, zdaniem strony, sposób sporządzenia zwrotnego potwierdzenia odbioru, niezgodny z § 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. poz. 1277). W tym zakresie podniesiono, że w niniejszej sprawie nie doszło do wpisania daty odbioru przesyłki, tylko została ona umieszczona w formie pieczątki. Wskazuje to na to, że data nie została naniesiona przez osobę odbierającą list, bowiem nikt w kancelarii nie używa takiej pieczątki. Data musiała zostać naniesiona przez listonosza już po doręczeniu listu, albo jeszcze później przez pracownika poczty. Zdaniem strony skarżącej okoliczności te powodują daleko idące wątpliwości co do prawidłowości doręczenia w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 2 ustawy w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez adwokata lub radcę prawnego, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, przy czym od takiego pełnomocnika, z racji wykonywanego zawodu i posiadanej wiedzy z zakresu prawa, wymaga się zachowania podwyższonej staranności. Podwyższone kryterium należytej staranności oznacza, iż przyczyną uchybienia terminu nie może być zwykły błąd czy niedopatrzenie. Z brakiem winy mamy więc do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności nieprzewidywalnych i całkowicie niezależnych od pełnomocnika, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W niniejszej sprawie uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wskazano, że odpis wyroku z uzasadnieniem doręczony został na adres kancelarii pełnomocnika Stowarzyszenia w czasie przebywania pełnomocnika na urlopie wypoczynkowym, przy czym osoba odbierająca przesyłkę nie odnotowała daty jej otrzymania. W związku z tym po powrocie z urlopu pełnomocnik ustalił datę doręczenia odpisu wyroku przy pomocy strony internetowej Poczty Polskiej służącej do śledzenia przesyłek, która to data, jak się później okazało, była odmienna od daty widniejącej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Podkreślono w złożonym wniosku, że opóźnienie w nadaniu skargi kasacyjnej spowodowane było niezawinionym przeświadczeniem pełnomocnika, że doręczenie odpisu wyroku nastąpiło w dniu 27 czerwca 2017 r. W ocenie Sądu okoliczności powyższe nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Za uznaniem braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminu nie może przemawiać sformułowany w złożonym wniosku argument, że niedopatrzenie polegające na nieodnotowaniu przez osobę odbierającą odpis wyroku daty jego otrzymania miało miejsce w sezonie urlopowym, zaś "nie można wymagać, aby pełnomocnicy również w okresie wypoczynku pełnili ciągły nadzór nad personelem". Podkreślenia wymaga, że właściwa organizacja wewnętrznej pracy kancelarii profesjonalnego pełnomocnika jest traktowana jako dochowanie staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnicy profesjonalni, podejmujący się reprezentowania stron przed sądami, powinni tak zorganizować pracę swojej kancelarii, zwłaszcza planując urlop wypoczynkowy, aby nie narażać klientów na negatywne konsekwencje niedokonania czynności procesowych w terminie. Wobec powyższego przyjmuje się, że profesjonalny pełnomocnik odpowiada za błędy czy zaniedbania pracowników kancelarii czy też innych osób, którymi się posługuje, również te mające miejsce podczas jego nieobecności (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OZ 336/14 LEX nr 1461922, z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt I OZ 1009/09 LEX nr 573306, z dnia 17 lutego 2009 r. II FZ 29/09 LEX nr 523877, z dnia 26 listopada 2010 r. I OZ 891/10 LEX nr 742148, z dnia 11 czerwca 2014 r. I FZ 149/14 LEX nr 1469523). W ocenie Sądu o braku winy w uchybieniu terminu w niniejszej sprawie nie świadczy także ustalenie przez pełnomocnika terminu do wniesienia skargi kasacyjnej – w sytuacji nieodnotowania daty otrzymania odpisu wyroku przez osobę odbierającą odpis w kancelarii pełnomocnika – jedynie w oparciu o dane wynikające ze strony internetowej Poczty Polskiej. Pełnomocnik strony skarżącej, skoro po powrocie z urlopu nie miał wiedzy co do daty odbioru odpisu wyroku z powodu jej nieodnotowania w kancelarii, wykazując staranność i ostrożność wymaganą od profesjonalnych pełnomocników, powinien był podjąć działania, które w największym stopniu zminimalizowałyby ryzyko nieterminowego wniesienia skargi kasacyjnej. Dochowując należytej staranności pełnomocnik winien był zatem datę doręczenia odpisu wyroku ustalić w Sądzie, czy to telefonicznie, czy też poprzez zapoznanie się z aktami sprawy (zwłaszcza, że siedziba kancelarii znajduje się w Warszawie). Przekonanie pełnomocnika co do rzetelności danych widniejących na stronie internetowej Poczty Polskiej służącej do śledzenia przesyłek nie jest okolicznością usprawiedliwiającą i świadczącą o braku winy w uchybieniu terminu. Mając świadomość konieczności terminowego dokonywania czynności procesowych, profesjonalny pełnomocnik, nawet pozostając w przeświadczeniu o prawidłowości wynikających z tej strony informacji o dacie doręczenia przesyłki, winien był informacje te zweryfikować, co pozwoliłoby na terminowe wniesienie skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu nie mamy zatem w niniejszej sprawie do czynienia z całkowicie niezależną od pełnomocnika i niemożliwą do przezwyciężenia okolicznością, która nie pozwoliła na dokonanie czynności w terminie. Wbrew sugestiom strony nie zachodzą też wątpliwości co do rzeczywistej daty doręczenia odpisu wyroku, które mogłyby przemawiać za przywróceniem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z daty odbioru przesyłki wskazanej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, jak i z odcisku datownika (który placówka pocztowa umieszcza po doręczeniu przesyłki, zgodnie z § 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym), jednoznacznie wynika, że doręczenie odpisu wyroku nastąpiło w dniu 26 czerwca 2017 r. Potwierdza to również treść nadesłanego do Sądu pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia 28 sierpnia 2017 r. Na odmienną ocenę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie mogły też wpłynąć argumenty wskazujące na naniesienie pieczątki z datą odbioru przesyłki przez listonosza, zamiast przez osobę odbierającą przesyłkę (nie mogły one również podważyć prawidłowości doręczenia odpisu wyroku). W ocenie Sądu okoliczności przedstawione w złożonym wniosku nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.).