VII SA/Wa 1604/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-24
Skład orzekający: Paweł Groński, Małgorzata Jarecka, Joanna Gierak-Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady miasta wprowadzająca opłatę abonamentową za parkowanie w strefie płatnego parkowania, która wyklucza samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 2,5 tony, narusza zasadę niedyskryminacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zróżnicowanie sytuacji właścicieli samochodów osobowych i ciężarowych o masie całkowitej powyżej 2,5 tony w zakresie prawa do uzyskania abonamentu za parkowanie w strefie płatnego parkowania nie narusza zasady niedyskryminacji. Kryterium masy całkowitej pojazdu jest istotne, ale istnieją również inne cechy, takie jak konstrukcja, przeznaczenie i klasyfikacja prawna, które uzasadniają odmienne traktowanie. Samochody ciężarowe, nawet o podobnej masie do samochodów osobowych, mają inne przeznaczenie (przewóz ładunków) i mogą być wykorzystywane do działalności gospodarczej, co uzasadnia brak preferencji w postaci abonamentu.Stan faktyczny
Skarżący R. P., właściciel samochodu zarejestrowanego jako ciężarowy o masie 2,8 tony, złożył skargę na uchwałę Rady Miasta dotyczącą strefy płatnego parkowania. Uchwała ta, zmieniona późniejszym aktem, umożliwiała mieszkańcom uzyskanie abonamentu na parkowanie pojazdu osobowego lub innego pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 2,5 tony, a także samochodu osobowego o masie powyżej 2,5 tony. Skarżący podniósł, że wykluczenie jego samochodu ciężarowego z możliwości uzyskania abonamentu stanowi dyskryminację. Rada Miasta wniosła o odrzucenie lub oddalenie skargi, argumentując legalność uchwały i brak dyskryminacji, wskazując na odmienne przeznaczenie samochodów ciężarowych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi R. P. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia strefy płatnego parkowania skargę oddala
W dniu 3 sierpnia 2011 r. R. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Warszawie skargę na § 6 uchwały Rady Miasta [...] .. z
dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...], w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania,
wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w
strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat zmienionej
uchwałą Rady Miasta [...] [...] z dnia [...] stycznia 2009 r.. Nr [...] w
części uniemożliwiającej wydanie mu abonamentu mieszkańca.
Wskazał, że pismem z dnia 21 czerwca 2011 r. wniósł do Rady [...]
wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i do dnia złożenia skargi Rada [...] nie
udzieliła żadnej odpowiedzi ani też nie usunęła dyskryminującego przepisu.
Skarżący wskazał, że jest właścicielem samochodu zarejestrowanego jako samochód
ciężarowy o wadze 2,8 t. oraz od lat zamieszkuje w [...]. Od wejścia w życie ww.
uchwały, z uwagi na fakt, że jego samochód jest zarejestrowany jako ciężarowy, nie ma
uprawnień do opłaty abonamentowej za parkowanie.
Skarżący podkreślił, że zapisy umożliwiają mieszkańcowi obszaru objętego strefą
płatnego parkowania niestrzeżonego otrzymanie abonamentu na pojazd osobowy lub inny pojazd
o dopuszczalnej masie całkowitej do 2,5 tony. W praktyce oznacza to, że właściciel pojazdu
osobowego, które przekraczają tę masę, otrzymają abonament, natomiast on jako właściciel
samochodu zarejestrowanego jako ciężarowy, którego masa całkowita przekracza ten limit,
takiej możliwości już nie ma.
Wobec powyższego Skarżący wskazał, że przedmiotowe przepisy prowadzą do
dyskryminacji właścicieli samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej
przekraczającej 2,5 tony i wniósł o uchylenie tej uchwały sugerując jej ujednolicenie poprzez
wprowadzenie zapisu, iż abonament dotyczy pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3
W odpowiedzi na skargę Rada [...] nie zgodziła się z zarzutami skargi,
wnosząc ojej odrzucenie ewentualnie o oddalenie w całości.
Rada, w pierwszej kolejności wskazała, że jej zdaniem skarga jest niedopuszczalna w
świetle obowiązującego prawa. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30
sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd odrzuca skargę, jeśli
sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie
osądzona. W ocenie Rady stan sprawy w toku istnieje w tej sprawie, gdyż przedmiotem skargi
1
Sygn. akt VII SA/Wa 1604/12
skarżący uczynił już przedmiotową uchwałę, bowiem zaskarżył ją już wcześniej do
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą z dnia 7 czerwca 2012 r.
Rada wskazała też, że gdyby Sąd nie podzielił jej zdania, co do odrzucenia skargi, to
powinna być ona oddalona.
Zdaniem organu podjęcie przedmiotowej uchwały nastąpiło na podstawie i w granicach
obowiązującego prawa, w szczególności ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
(Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm,. zwanej dalej "ustawą o drogach publicznych"). Organ
wskazał, że zgodnie z przepisem art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych korzystający
z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów
samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. W świetle zaś przepisu
art. 13b ust. 2 ustawy, strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się
znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w
celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki
transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów
samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej.
Organ podkreślił, że jak stanowi art. 13b ust. 3 ustawy o drogach publicznych, rada
gminy (rada miasta) na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaopiniowany przez
organy zarządzające drogami i ruchem na drogach, może ustalić strefę płatnego parkowania.
Według art. 13b ust. 4 pkt 2 ustawy rada gminy (rada miasta), ustalając strefę płatnego
parkowania, może wprowadzić opłaty abonamentowe zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty
dla niektórych użytkowników drogi.
Zdaniem Rady z przepisów ustawy o drogach publicznych wynika zatem generalna
zasada odpłatności za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie
płatnego parkowania od której to zasady — w drodze wyjątku - właściwy organ gminy (miasta)
może wprowadzić odstępstwa i pewnego rodzaju przywileje np. ustalić opłaty abonamentowe
lub zryczałtowane oraz zerową stawkę w stosunku tylko do niektórych użytkowników dróg
publicznych.
Korzystając z tego ustawowego upoważnienia, Rada [...] w dniu [...] czerwca
2008 r. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania,
wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w
strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat. Mocą § 6 tej
uchwały, wprowadzono opłatę abonamentową za parkowanie przez mieszkańca (osobę
zameldowaną na pobyt stały łub czasowy na obszarze strefy) w pobliżu jego miejsca
zamieszkania w strefie płatnego parkowania niestrzeżonego wyłącznie jednego pojazdu
samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej do 2,5 tony.
Sygn. akt VII SA/Wa 1604/12
Dnia [...] stycznia 2009 r. Rada [...] dokonała zmiany uchwały Nr
[...] podejmując uchwałę Nr [...] mocą której zmodyfikowano § 6
poprzez określenie, iż opłata abonamentowa za parkowanie dotyczy - przy spełnieniu
wskazanych w nim warunków - pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej do
2,5 tony albo samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 2,5 tony. Na
abonamencie, zgodnie z zakazem określonym w art. 47 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo
o ruchu drogowym (Dz. U. z 2008 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), został wprowadzony zapis
"parkowanie samochodu osobowego o DMA pow. 2,5 tony tylko w miejscach wyznaczonych na
jezdni lub zatokach postojowych".
W tym miejscu organ wskazał, iż zasadniczo żadne pojazdy samochodowe o
dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 2,5 tony - aż do czasu powyższej zmiany - nie mogły
być objęte abonamentową stawką opłaty. Również poprzednio obowiązująca w tym zakresie
uchwała Nr [...] określiła taki limit. Przedmiotowa zmiana dotycząca podwyższenia
limitu masy samochodu osobowego powyżej 2,5 tony została wprowadzono z uwagi na liczne
interwencje mieszkańców strefy użytkujących duże pojazdy osobowe ze względu na liczną
rodzinę. Zmiana ta służyła zatem zaspokojeniu potrzeb mieszkańców strefy związanych z
transportem własnym. W ocenie Rady samochód ciężarowy, w przeciwieństwie do samochodu
osobowego, nie służy zaś z założenia do przewozu, transportu osób, lecz np. przewozu
określonego towaru, materiałów, przedmiotów, itp. W ocenie organu, okoliczność, iż Skarżący
prowadzi działalność gospodarczą w miejscu swojego zamieszkania nie zmienia faktu, iż jako
przedsiębiorca jest posiadaczem samochodu ciężarowego używanego - z zasady - celach
związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie zaś z transportem własnym.
Jednocześnie - zdaniem organu - skarżący mimo braku możliwości uzyskania abonamentu za
parkowanie i tak korzysta w tym zakresie z pewnych "przywilejów". Będąc bowiem
przedsiębiorcą może on opłatę za parkowanie pojazdu samochodowego ciężarowego zaliczyć do
kosztów prowadzenia działalności gospodarczej.
Wobec powyższego, w stosunku do pojazdów ciężarowych zachowano zatem
dotychczasowy limit uznając przy tym, iż dopuszczenie do parkowania w strefy w pobliżu
miejsca zamieszkania samochodów ciężarowych prowadziłoby do dewastacji infrastruktury
drogowej na terenie strefy, licznych protestów mieszkańców oraz byłoby niezgodne z
podstawowymi kierunkami polityki transportowej miasta preferującej ograniczenie ruchu
drogowego na wybranych obszarach.
Jednocześnie organ zauważył, iż ustawodawca nie wprowadził w ustawie o drogach
publicznych kryteriów, jakimi obowiązana jest kierować się rada gminy (rada miasta) przy
doborze użytkowników drogi uprawnionych do korzystania z preferencyjnych zasad i
Sygn. akt VII SA/Wa 1604/12
ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie
płatnego parkowania, pozostawiając w tym zakresie swobodę radzie gminy (radzie miasta).
Zdaniem Rady nie oznacza to, że swoboda rady gminy (rady miasta) przy określaniu
użytkowników uprawnionych do uiszczania opłaty abonamentowej lub opłaty zryczałtowanej
jest nieograniczona. Ograniczenie swobody działania w tym zakresie przez Radę zakreślone jest
poprzez jednoznacznie wskazany przez ustawodawcę cel, jakiemu generalnie służy
wprowadzenie opłat za parkowanie tj. zwiększenie rotacji parkujących pojazdów
samochodowych, realizacja lokalnej polityki transportowej, w szczególności ograniczenie
dostępności obszaru na którym wprowadzono strefę płatnego parkowania dla pojazdów
samochodowych.
Jednocześnie, w ocenie organu - wbrew zarzutom Skarżącego - uchwała ta nie prowadzi -
do dyskryminowania Skarżącego. Treść art. 13b ust. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych
stwierdza wprost, iż wskazane w nim przywileje mogą dotyczyć tylko niektórych użytkowników
drogi. Rada [...] podejmując przedmiotową uchwałę była zatem uprawniona
ograniczyć krąg osób uprawnionych do otrzymania abonamentu mając przy tym na uwadze cel,
jakiemu służy strefa płatnego parkowania, tj. zwiększenia rotacji parkujących pojazdów
samochodowych. Organ zwrócił uwagę, iż udzielenie uprawnień tak szerokiemu kręgowi
podmiotów, jak sugeruje skarżący (tj. objęcie abonamentem parkowanie wszystkich pojazdów
samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej do 3 ton) nie służyłoby realizacji lokalnej
polityki transportowej, w szczególności w zakresie ograniczenia ruchu samochodowego w
wybranych obszarach, m.in. na [...] [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawa postanowieniem z dnia 24 stycznia 2012
r., sygn. akt VII SA/Wa 1990/11, odrzucił skargę R. P. na uchwałę Rady
[...] [...] [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie
ustalenia strefy płatnego parkowania.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że legitymacja procesowa do zaskarżania
uchwał organu gminy do sądu administracyjnego wynika z art. 101 ust 1 ustawy z dnia 8 marca
1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591, ze zm. dalej
zwana "u.s.g."). Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały
naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu
administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia -
zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przepisu tego w myśl art. 101 ust 2 u.s.g. nie
stosuje się jeżeli w sprawie już orzekał sąd administracyjny i skargę oddalił.
Sygn. akt VII SA/Wa 1604/12
Sąd wskazał, iż przepis § 6 zaskarżonej uchwały był przedmiotem kontroli przez
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 25 lutego 2010 r.
oddalił skargę w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2258/09.
W wyroku tym Sąd już wypowiedział się w zakresie zróżnicowania podmiotów
uprawnionych do uiszczania opłaty abonamentowej, wynikającej z § 6 zaskarżonej uchwały. A
zatem ten sam przedmiot praw i obowiązków, o jakim mowa w skardze R. P.,
był już przedmiotem kontroli przez sąd administracyjny.
Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił
zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24
stycznia 2012 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1990/11.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Naczelny Sądu Administracyjny stwierdził, że
skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie oraz uznał, że w niniejszej sprawie żadna z
wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała.
Dokonując wykładni powyższych przepisów NSA przyjął, że nie można wykluczyć
skargi z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym na akt prawa miejscowego, w związku z
dokonaną już wcześniej oceną legalności tego aktu ze skargi innego podmiotu. Zróżnicowany
charakter prawny treści niektórych kategorii aktów prawa miejscowego powoduje bowiem, że
powaga rzeczy osądzonej, o której stanowi norma art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie
gminnym, dotyczy sprawy, w której sąd administracyjny rzeczywiście orzekał i skargę oddalił, z
wyłączeniem oceny naruszeń indywidualnych praw poszczególnych podmiotów. To oznacza, że
jeżeli o legalności określonego aktu prawa miejscowego orzekał już sąd administracyjny i skargę
oddalił, to sąd ten orzekając później, ze skargi innego podmiotu, jest związany dokonanymi
wcześniej ocenami, a kolejną skargę może rozpoznać w granicach w jakich nie była
rozpoznawana wcześniej, tj. naruszenia indywidualnego interesu strony skarżącej. W
konsekwencji ewentualne stwierdzenie nieważności takiego aktu może nastąpić tylko w części
dotyczącej interesów prawnych konkretnego skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu
Administracyjnego z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 181/09, Wyrok NSA z dnia 4
czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 1883/07).
Zdaniem Sądu Kasacyjnego, wnikliwa analiza uzasadnienia wyroku z dnia 25 lutego
2010 r. wskazuje, że ocena legalności zaskarżonej uchwały nie była dokonywana w takim
aspekcie, jaki wiąże się z indywidualnym interesem skarżącego przedstawionym w
przedmiotowej skardze. W rezultacie Sąd I instancji niezasadnie uznał, że skarga R.
P. jest niedopuszczalna w związku z tym, że w sprawie zachodzi szczególny przypadek
powagi rzeczy osądzonej.
Sygn. akt VII SA/Wa 1604/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości
przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem
(legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy
administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art.
145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").
Przede wszystkim należy stwierdzić, że Sąd ponownie rozpoznając skargę był związany,
stosownie do art. 190 p.p.s.a wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd
Administracyjny we wspomnianym wyżej postanowieniu.
Wykładnia ta nakazuje Sądowi I -ej instancji dokonać analizy kwestionowanego przepisu
uchwały z uwagi na wskazany w skardze zarzut dyskryminacji wyrażający się w odmiennym, w
ocenie Skarżącego, traktowaniu właścicieli aut osobowych i zarejestrowanych jako ciężarowe -
o wadze przekraczającej 2,5 tony.
Skarga nie jest zasadna.
Sądowa kontrola działalności administracji publicznej odbywa się pod względem
zgodności z prawem (art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153 z 2002 r.,
poz. 1269). Zaskarżona uchwała spełnia wymogi legalności. Została ona wydana m.in. na
podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, która w art. 13b ust. 3 do
kompetencji rady gminy (miasta) przekazała ustalenie stref płatnego parkowania. Jest
oczywiste, że ustanowienie takiej strefy w centralnym obszarze [...] niewątpliwie spełnia
cele określone w art. 13 ust. 2 tej ustawy, który stanowi, że strefę płatnego parkowania ustala się
na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają
to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów
samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu
ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia
preferencji dla komunikacji zbiorowej.
Zgodnie z art. 13b ust. 3 ustawy o drogach publicznych, rada gminy (rada miasta) na
wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaopiniowany przez organy zarządzające
drogami i ruchem na drogach, może ustalić strefę płatnego parkowania. Według art. 13b ust. 4
pkt 2 ustawy rada gminy (rada miasta), ustalając strefę płatnego parkowania, może wprowadzić
opłaty abonamentowe zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników
Sygn. akt VII SA/Wa 1604/12
drogi. Podzielić zatem należy stanowisko Rady i w tym zakresie, że z przepisów ustawy o
drogach publicznych wynika generalna zasada odpłatności za parkowanie pojazdów
samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, od której to zasady —
w drodze wyjątku - właściwy organ gminy (miasta) może wprowadzić odstępstwa i pewnego
rodzaju przywileje np. ustalić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane lub zerową stawkę w
stosunku do niektórych użytkowników dróg publicznych.
Ustawodawca w ustawie o drogach publicznych nie wskazał kryteriów, którymi winna
kierować się rada gminy (miasta) przy określaniu podmiotów uprawnionych do korzystania z
opłat abonamentowych lub zryczałtowanych albo zwolnionych z opłat za parkowanie w strefie
płatnego parkowania. Można podzielić pogląd, że swoboda działania rady w tym zakresie
ograniczona jest celem ustanowienia strefy (art. 13b ust. 2 cyt. ustawy) oraz zasadami
wypływającymi z norm konstytucyjnych (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 11.II. 2005 r.,
sygn. akt VI SA/Wa 550/04 - zbiór LERX nr 164965).
Skarżący podnosi, że zaskarżona uchwała narusza zasadę niedyskryminacji. Wprawdzie
nie formułuje on naruszenia konkretnej normy prawnej, należy jednak przyjąć, że zasada
niedyskryminacji została najpełniej wyrażona w art. 32 Konstytucji RP, który stanowi, że
"Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze
publiczne, (ust.l) Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym i
gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.(ust.2)"
Przypomnieć należy, że w kwestii tej zasady wielokrotnie wypowiadał się Trybunał
Konstytucyjny. W świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, zasada równości polega na
tym, że "wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą
istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo. A więc według jednakowej
miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących".
Trybunał także podkreślał, że wszelkie odstępstwo od nakazu równego traktowania
podmiotów podobnych musi zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących
argumentach. Argumenty te muszą:
- po pierwsze, mieć charakter relewantny, a więc pozostawać w bezpośrednim związku z
celem i zasadniczą treścią przepisów, w których zawarta jest kontrolowana norma oraz służyć
realizacji tego celu i treści. Nie wolno ich dokonywać według dowolnie ustalonego kryterium
(orzeczenie z 12 grudnia 1994 r., sygn. K. 3/94, OTK w 1994 r., cz. II, s.141).
- po drugie, mieć charakter proporcjonalny, a więc waga interesu, któremu ma służyć
różnicowanie sytuacji adresatów normy, musi pozostawać w odpowiedniej proporcji do wagi
interesów, które zostaną naruszone w wyniku nierównego potraktowania podmiotów podobnych.
Sygn. akt VII SA/Wa 1604/12
- po trzecie, pozostawać w jakimś związku z innymi wartościami, zasadami czy normami
konstytucyjnymi, uzasadniającymi odmienne traktowanie podmiotów podobnych (np. orzeczenie
z 23 października 1995 r., sygn. K. 4/95, OTK w 1995 r., cz. II, s.93).
Mając powyższe zasady na uwadze, należy przypomnieć, że Skarżący uważa, iż jest
dyskryminowany poprzez wprowadzenie zmienionego § 6 uchwały Nr [...]
zapisu, który stanowi, że " Wprowadza się opłatę abonamentową w wysokości 30 zł rocznie za
parkowanie prze mieszkańca ( osobę zameldowaną na pobyt stały lub czasowy na obszarze
SPPN) w pobliżu jego miejsca zamieszkania w strefie płatnego parkowania niestrzeżonego ( w
rejonie do 8 parkomatów) wyłącznie jednego:
a) pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej do 2,5 tony, albo
b) samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 2,5 tony,
będącego jego własnością, współwłasnością lub pozostającego w jego użyciu na
podstawie umowy cywilno-prawnej lub umowy użyczenia zawartej w formie aktu notarialnego,
której są stroną.
W ocenie Skarżącego, brak w wyżej wskazanym przepisie możliwości otrzymania opłaty
abonamentowej przez właściciela samochodu ciężarowego, którego masa całkowita przekracza
2,5 tony jest przejawem dyskryminacji.
Analizując ten zapis pod kątem przesłanek wypracowanych przez orzecznictwo TK
należy stwierdzić, że nie doszło do naruszenia tej zasady.
By ustalić, czy taki zapis ma charakter dyskryminacyjny, należy dokonać oceny
przyjętego kryterium zróżnicowania, a zwłaszcza ocenić, czy możliwe jest wskazanie istnienia
wspólnej istotnej cechy faktycznej lub prawnej uzasadniającej równe traktowanie właścicieli
samochodów osobowych i ciężarowych o masie całkowitej powyżej 2, 5 tony.
W rozpatrywanej sprawie istotną cechą wspólną jest masa całkowita pojazdu
przekraczająca 2,5 tony. Organ różnicuje pojazdy o tej masie na samochody osobowe i inne i
udziela, z przyczyn wskazanych w odpowiedzi na skargę, tylko jednemu z nich uprawnienia w
postaci możliwości skorzystania z abonamentu na parkowanie w strefie płatnego parkowania.
Należy zatem zadać pytanie, czy cecha jest na tyle istotna, by wywieść z niej prawo do
równego traktowania właścicieli tych pojazdów, czy też istnieją inne cechy, które uzasadniają
odmienne traktowanie.
Masa całkowita pojazdu powyżej 2,5 tony jest cechą, tożsamą dla wielu samochodów,
jednak pomiędzy samochodem ciężarowym a samochodem osobowym występują także istotne
różnice. Dotyczą one takich istotnych cech jak wielkość, konstrukcja, przeznaczenie a także
klasyfikacja prawna samochodu. Należy bowiem przypomnieć, że istnieją także samochody
ciężarowe, które nie różnią się cechami "fizycznymi" od samochodów osobowych, ale z uwagi
Sygn. akt VII SA/Wa 1604/12
na przeznaczenie (do przewozu towarów) klasyfikowane są jako samochody ciężarowe. (Taka
sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie). O rodzaju samochodu decyduje wówczas sposób
jego rejestracji.
Zgodnie z art. 2 pkt 40 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym
(Dz.U. Nr 108, poz. 908, zwaną dalej "prawo o ruchu drogowym", samochodem osobowym jest
pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z
kierowcą oraz ich bagażu, natomiast samochodem ciężarowym - pojazd samochodowy
przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków, określenie to obejmuje również samochód
ciężarowo - osobowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków i osób w liczbie od 4
do 9 łącznie z kierowcą.( art. pkt 42 w/wym ustawy).
Prawo o ruchu drogowym zawiera szereg przepisów odmiennych dla różnych kategorii
pojazdów - w tym dla samochodów osobowych i ciężarowych. Nie może także ujść uwadze, że
właściciele samochodów ciężarowych, zazwyczaj wykorzystują je do prowadzenia działalności
gospodarczej. Przepisy ustaw podatkowych także inaczej kształtują sytuację prawną takich osób,
dając im np. możliwość odliczeń pewnych kwot wynikających z zakupu lub eksploatacji
pojazdu, czego właściciele aut osobowych czynić nie mogą.
Organ w rozpatrywanej sprawie wyjaśnił, iż zróżnicował sytuację właścicieli
samochodów z uwagi na ich sposób wykorzystywania. "Duże" samochody osobowe służą
często rodzinom wielodzietnym, a zatem rozszerzenie uprawnienia na te samochody służy
ujednoliceniu sytuacji mieszkańców, którzy wykorzystują samochody dla potrzeb osobistych -
niezwiązanych z wykonywaniem działalności gospodarczej. W ocenie Sądu zróżnicowanie
sytuacji właścicieli (użytkowników...) tych rodzajów pojazdów jest uzasadnione i wynika z celu
regulacji.
Celem regulacji dotyczącej stref płatnego parkowania jest ograniczenie ruchu drogowego
na wybranych obszarach. Wyjątek, jakim wprowadzenie specjalnych stawek ( np. ryczałtowych)
dla mieszkańców strefy płatnego parkowania, jest w ocenie Sądu związany faktem, że
współcześnie samochód jest "przedmiotem" związanym z codziennym funkcjonowaniem
mieszkańca strefy. Służy przemieszczaniu się jego i jego rodziny. Samochód ciężarowy ma inną
funkcję - nie służy bowiem tylko przewożeniu osób, ale przede wszystkim służy przewożeniu
towarów. Nawet, jeśli w indywidualnych przypadkach jest to samochód o masie całkowitej
identycznej z samochodem osobowym, a przewożony towar "drobny" i w związku z jego
użytkowaniem nie istnieje obawa uszkodzenia infrastruktury drogowej, to należy mieć na
uwadze, że faktyczne i prawne przeznaczenie takiego samochodu zawsze jest inne. Należy także
pamiętać, że ustawodawca konstruując normę prawną nie czyni tego w sposób
Sygn. akt VII SA/Wa 1604/12
zindywidualizowany - adresowany do określonej osoby, ale kieruje ją do wielu adresatów.
Norma zatem musi mieć charakter ogólny i abstrakcyjny.
Cel wprowadzenia kwestionowanego przepisu, w ocenie Sądu, ma swoje społeczne
uzasadnienie w konieczności korzystania z samochodów przez mieszkańców strefy w życiu
codziennym, natomiast wprowadzony wyjątek dający możliwość uzyskania opłaty
abonamentowej przez właścicieli samochodów osobowych o masie całkowitej powyżej 2,5 tony
wspiera ten cel, zważywszy, że przepis ten został wprowadzony na wniosek mieszkańców,
którzy posiadają wieloosobowe rodziny.
Podsumowując należy stwierdzić, że Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia
nieważności § 6 uchwały Rady Miasta [...] [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr
[...], w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości stawek opłaty za
parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie, wysokości opłaty
dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat zmienionej uchwałą Rady Miasta
[...] [...] z dnia [...] stycznia 2009 r.. Nr [...], albowiem w ocenie
Sądu § 6 uchwały nie prowadzi do dyskryminacji mieszkańców strefy korzystających z
samochodów ciężarowych o masie całkowitej powyżej 2, 5 tony.
Sąd uznał także za nieuzasadnione zarzuty organu, iż w sprawie mamy do czynienia z
"res iudicata" (stanem rzeczy osądzonej). W istocie Skarżący wniósł skargę w tym samym
przedmiocie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 7 czerwca 2012 r., jednak
skarga ta została odrzucona postanowieniem z dnia 10 października 2011r. (sygn akt 1629/11)
wobec niewyczerpania trybu odwoławczego. A zatem nie doszło do jej merytorycznego
rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny w
Warszawie skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło