VII SA/Wa 1623/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Stawecki po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. F. i W. F. o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w sprawie ze skargi H. F. i W. F. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...]. H. F. i W. F. ("skarżący") wnieśli skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W dniu [...] lutego 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nakazał bowiem skarżącym rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach [...] m x [...] m, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w G., gm. G., przy granicy z działką o nr ew. [...]. Od tej decyzji powiatowego organu nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji skarżący wnieśli odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako organu drugiej instancji. Ze względu na datę doręczenia zastępczego decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz datę wniesienia odwołania, organ wojewódzki jako organ drugiej instancji odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ wojewódzki nie rozpatrzył więc skargi co do meritum powołując się na to, że odwołanie wpłynęło po terminie. Zasadność tej decyzji będzie oceniana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w stosownym czasie. W skardze na powyższą decyzję dotyczącą zachowania terminu do wniesienia odwołania został jednak zawarty dodatkowy wniosek o wstrzymanie wykonania powołanej wyżej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] nakazującej skarżącym rozbiórkę szklarni. Skarżący wskazali, że jeżeli ich wniosek o wstrzymanie nie będzie uwzględniony, to realizacja ww. decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Nawet gdyby później skarżący uzyskali pozytywne rozstrzygnięcie sprawy, nie będzie możliwe odwrócenie skutków spowodowanych przez rozbiórkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd po dogłębnym zapoznaniu się z dokumentami zgromadzonymi w sprawie uznał że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie może być uwzględniony. Nie jest bowiem dopuszczalne rozpatrywanie w ramach jednej sprawy administracyjnej innej sprawy. Wyjaśniając powyższe stanowisko Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a."), zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak art. 61 § 3 P.p.s.a. wyjątkowo stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 P.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (czego nie stosuje się do przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie), chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 P.p.s.a. (przedmiot kontroli sądowej), a także art. 134 i 135 P.p.s.a. (zakres kontroli sądowej). W związku z tym, normą z art. 61 § 3 P.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Za takim rozumieniem tego zwrotu pośrednio opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale wydanej w składzie siedmiu sędziów z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. akt FPS 12/99, publ. ONSA 2001/1/7, podjętej na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów P.p.s.a., ale w tej mierze zachowującej aktualność także obecnie. Stwierdził w niej, że zwrot "w granicach danej sprawy", użyty w art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 z późn. zm.), dotyczy sprawy w ujęciu materialnym. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zwrot "w granicach tej samej sprawy", użyty w art. 61 P.p.s.a., dotyczy sprawy w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będą sprawy wykazujące tożsamość podmiotową i przedmiotową. Sytuacja taka wystąpi wówczas, gdy akty lub czynności dotyczyć będą tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu, stanu faktycznego oraz podstawy prawnej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2010 r. II GZ 246/10 LEX nr 743 040; z dnia 2 września 2009 r. II OZ 689/09 Lex nr 1 110 357; z dnia 12 czerwca 2012 r. II FZ 441/12 LEX nr 1 170 772). Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez skarżącego we wniosku okoliczności, które uzasadniają niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych wydarzeń czy sytuacji, które tłumaczyłyby wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy. Co więcej, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 1236/14, publ. LEX nr 1 624 317, nie ma podstaw, by "[...] żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę". Należy dodać, że skutki te powinny powstać w sferze interesu prawnego strony i nakładać na nią nowe prawa lub obowiązki, które będą podlegać wykonaniu. W związku z tym, aby prawidłowo uzasadniony wniosek mógł zostać pozytywnie rozpoznany przez Sąd, konieczne jest rozważenie, czy decyzja, której dotyczy, nadaje się do wykonania i tego wykonania wymaga, tj. czy możliwe jest doprowadzenie w sposób dobrowolny lub w trybie egzekucji, do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w takim akcie. Nie każda decyzja, w związku z tym, nadaje się do wykonania. O przyznaniu stronie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji decyduje to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, nastąpi w jej wyniku ochrona przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W kontekście przedstawionej analizy prawnej Sąd podkreśla, że w rozpoznawanej sprawie wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] lutego 2016 r., nakazującej skarżącym rozbiórkę budynku gospodarczego. To jest sprawa, która będzie przedmiotem rozpatrzenia przez organy administracji, ale tylko wówczas, gdy w drugiej sprawie to znaczy w sprawie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zapadnie postanowienie pomyślne dla skarżących. Skarga wniesiona do Sądu i czekająca obecnie na rozpoznanie dotyczy bowiem postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sąd nie może zatem ani wyprzedzać, ani zamieniać kolejności poszczególnych aktów. Należy też dodać, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc Sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści swego wniosku. Ponadto, dopiero w przypadku, gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd może, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., wstrzymać wykonanie także decyzji wydanych w innych postępowaniach, prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W związku z tym, że skarżący nie wystąpili o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r., nie jest więc możliwe wstrzymanie wykonania decyzji objętej wnioskiem skarżących. Ponadto, nawet w przypadku złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, nie wywołałby on żądanego skutku, ponieważ postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie nadaje się do wykonania i nie wymaga wykonania. Jest to orzeczenie o charakterze procesowym i nie wywołuje ono skutków materialnoprawnych. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.