VII SA/Wa 1636/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2013 r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. D. - umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółce [...] Sp. z o.o., Spółce [...] Sp. z o.o. oraz A. T. i T. T. – [...] s.c. pozwolenia na przebudowę lokali biurowych nr [...] i [...] wraz ze zmianą sposobu ich użytkowania na klinikę medycyny estetycznej i chirurgii plastycznej na parterze budynku mieszkalno - biurowego, przy ul. [...] w [...] (dz. nr ew. [...]). Pismem z dnia 17 lutego 2012 r. J. D. wniósł o uznanie go za stronę powyższego postępowania, gdyż jest właścicielem lokalu nr 4 w ww. budynku i członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej, a uznanie za stronę leży w jego interesie prawnym. Pismem z dnia 15 marca 2012 r. organ poinformował, że nie toczy się postępowanie w opisanej sprawie. Dnia 5 lutego 2013 r. wnioskodawca podtrzymał wniosek, podnosząc, że jako członek wspólnoty jest zainteresowany posiadaniem wiedzy w tej sprawie zwłaszcza że zarząd Wspólnoty [...] nie informuje członków o sprawach istotnych dla mieszkańców. W piśmie z dnia 6 lutego 2013 r. J. D. ponowił wniosek. Prezydent [...] wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] lutego 2013 r., którą doręczył J. D. jako stronie postępowania. W odwołaniu od powyższej decyzji J. D. zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 k.p.a. z uwagi na złożony 17 lutego 2012 r. wniosek uznanie za stronę postępowania i w związku z faktem, iż organ nie poinformował go o wszczęciu i prowadzeniu ww. postępowania. Podniósł, że mimo iż 17 lutego 2012 r. postępowania jeszcze nie wszczęto, to organy zgodnie z art. 8 k.p.a. winny zawiadomić odwołującego o uznaniu za stronę postępowania z dniem jego wszczęcia. Wskazał, iż w grudniu 2012 r. właściciel lokali - firma [...] Sp. z o.o. złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, o czym go nie powiadomiono, a więc naruszono art. 6, 7, 8 i art. 9 k.p.a. Do 21 lutego nie otrzymał pisemnej informacji w tym zakresie. W Urzędzie Dzielnicy [...] ustnie powiadomiono go, iż został uznany za stronę postępowania i wydano już pozwolenie na budowę, o którym będzie poinformowany drogą pocztową. Z uwagi na powyższe zarzucił organowi również naruszenie art. 10 k.p.a. Wojewoda [...] wezwał odwołującego się do wykazania interesu prawnego lub obowiązku legitymującego do występowanie w tej sprawie w charakterze strony – w terminie 7 dni. W odpowiedzi J. D. wskazał na możliwość bezpośredniego oddziaływania kliniki medycznej na części wspólne i na lokale bezpośrednio z nią sąsiadujące poprzez: emisje niebezpiecznych substancji z kanałów wentylacyjnych, niebezpieczne instalacje łatwopalnego tlenu do sal operacyjnych, ponadnormatywne wykorzystywanie części wspólnych i windy oraz, co najistotniejsze, nowej organizacji miejsc parkingowych na potrzeby kliniki. [...] sp. z o.o. fikcyjnie zadeklarowała bowiem ilość posiadanych miejsc parkingowych wyłącznie w celu otrzymania pozwolenia, a faktycznie obowiązku tego nie spełnia. Odwołujący się dołączył odpis księgi wieczystej potwierdzający, iż jest właścicielem lokalu nr [...] na 4 kondygnacji, nad lokalami nr [...] i [...]. Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji, powołując się na orzecznictwo dotyczące art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, wskazał, że art. 28 ust. 2 cyt. ustawy nie wyłącza art. 21 ust. 1 ustawy z 1994 r. o własności lokali. Stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, czy przebudowę jest wspólnota mieszkaniowa reprezentowana przez zarząd. Dodał, że w przypadku wykazania przez członka wspólnoty mieszkaniowej własnego indywidualnego interesu prawnego, może on wystąpić, obok wspólnoty, jako strona. W ocenie organu odwołujący nie wykazał interesu prawnego, legitymującego go do udziału w niniejszej sprawie. Podniósł bowiem jedynie, że jest właścicielem lokalu nr 4 w budynku, na parterze którego znajdują się lokale inwestora. Organ dodał, że w charakterze strony występowała Wspólnota Mieszkaniowa "[...]". Z projektu wynika, iż planowane roboty budowlane ograniczą się tylko do lokali [...] i [...] i nie będą ingerowały w część wspólną, jak i nie utrudnią korzystania z sąsiednich lokali, ani nie będą uciążliwe. Prawo skarżącego nie zostanie naruszone, czy ograniczone. Planowana inwestycja posiada bowiem własne, osobne wejścia do lokalu. Należało zatem umorzyć postępowanie odwoławcze. Skargę na powyższą decyzję wniósł J. D. oświadczając, że podtrzymuje treść pisma skierowanego do Wojewody [...] w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał przedstawione stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ppsa. W świetle powołanych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Poddaną kontroli Sądu decyzją, po zapoznaniu się z odwołaniem J. D. – Wojewoda [...] umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2013 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółce [...] Sp. z o.o., Spółce [...] Sp. z o.o. oraz A. T. i T. T. – [...] s.c. pozwolenia na przebudowę lokali biurowych nr [...] i [...] wraz ze zmianą sposobu ich użytkowania na klinikę medycyny estetycznej i chirurgii plastycznej na parterze ww. budynku mieszkalno – biurowego. Organ drugiej instancji uznał, że skarżący jako członek Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w [...] nie wykazał własnego, indywidualnego interesu prawnego do występowania w niniejszej sprawie. Zasadniczą kwestią było zatem ustalenie, czy J. D. posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust 2 Prawa budowlanego., a tym samym legitymację do kwestionowania - poprzez złożenie odwołania - decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2013 r. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że w sprawie, której przedmiotem jest udzielenie pozwolenia budowlanego, stronami – co do zasady – są podmioty wymienione w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 598/06, niepub.; wyrok WSA w W-wie z dnia 15 lutego 2011r. sygn. akt VII SA/Wa 2049/10, LEX nr 996656). Są to inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Za obszar oddziaływania obiektu, jak stanowi art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego, przyjmuje się teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Dla określenia obszaru oddziaływania inwestycji i na tej podstawie ustalanego przymiotu strony niezbędne jest zatem uwzględnienie nakazów i zakazów wynikających z przepisów odrębnych, indywidualnych cech samego obiektu budowlanego, jego przeznaczenia oraz sposobu zagospodarowania terenu i - co najważniejsze w kontrolowanej sprawie - zakresu planowanych robót budowlanych. W orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" materializuje się, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji, jej przedmiotu, konkretyzują się również odpowiednie normy wynikające z odrębnych przepisów, które będą wytyczać strefę wobec projektowanego obiektu (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 666/09). W związku z powyższym ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, które nie wynikają z przepisów prawa nie dają podstawy do uznania konkretnego podmiotu za stronę postępowania w tego typu sprawie, wówczas bowiem może być mowa jedynie o interesie faktycznym, a nie prawnym. Pojęcia "interes prawny" wprawdzie nie zdefiniowano w k.p.a., jednak w piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmuje się, że obejmuje ono interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. W niniejszej sprawie roboty budowlane wraz ze zmianą sposobu użytkowania dwóch lokali wykonano w budynku, w którym funkcjonuje wspólnota mieszkaniowa, należało zatem odwołać się do przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 80, poz. 903 ze zm.). I tak, stosownie do art. 6 cyt. ustawy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości tworzy wspólnotę mieszkaniową. Właściciel wyodrębnionego lokalu w budynku wielomieszkaniowym jest zatem z mocy ustawy członkiem wspólnoty mieszkaniowej. Zgodnie zaś z art. 21 ust. 1 cyt. ustawy to zarząd wspólnoty mieszkaniowej kieruje jej sprawami i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między samą wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. W świetle przytoczonych przepisów zasadą jest, że w postępowaniu administracyjnym do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego - ogółu właścicieli odrębnych lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową - legitymację ma wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni jej członkowie, jak słusznie wywiódł organ wojewódzki. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (por. wyroki: NSA z dnia 9 września 1998 r., sygn. akt IV SA 2027/96; WSA w Poznaniu z dnia 3 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Po 596/08). Niemniej, w wyjątkowych sytuacjach członek wspólnoty może samodzielnie, niezależnie od wspólnoty, wystąpić jako strona postępowania. Może mieć to miejsce wówczas, gdy członek wspólnoty wykaże swój indywidualny, własny interes prawny. Tylko w takich wyjątkowych przypadkach możliwe jest odstępstwo od ogólnych zasad reprezentowania w postępowaniu administracyjnym podmiotów takich jak wspólnoty mieszkaniowe, czy spółdzielnie przez zarząd. Stanowisko to również ugruntowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 4 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 419/10; wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 627/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 725/05; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1999 roku, sygn. akt IV SA 1996/97). W związku z powyższym, w każdej indywidualnej sprawie obowiązkiem organów jest dokonanie analizy, czy taki wyjątkowy przypadek zachodzi. Zdaniem Sądu, nie można było odmówić racji argumentacji organu przedstawionej w zaskarżonej decyzji, że J. D. nie wykazał własnego, indywidualnego interesu prawnego legitymującego go do występowania w charakterze strony w niniejszej sprawie. Skarżący nie wskazał bowiem konkretnego przepisu prawa materialnego, z którego wynikałyby ograniczenia w związku z planowaną inwestycją w zagospodarowaniu lokali stanowiących jego własność. W tym miejscu podkreślić trzeba, że analizy w tym zakresie dokonuje się na podstawie projektu budowlanego, a nie późniejszych, faktycznych działań inwestora. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostawała zatem podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż [...] sp. z o.o. fikcyjnie zadeklarowała ilość posiadanych miejsc parkingowych, a faktycznie obowiązku tego nie spełnia. Z projektu budowlanego wynika, że nie przewiduje się zmiany dotychczasowego zagospodarowania terenu, poza umieszczeniem stojaków na rowery w części naziemnej budynku, pozostającej we współużytkowaniu wieczystym. Przewidziano bowiem 12 miejsc postojowych w garażu podziemnym budynku, które będą jedynie wykorzystane na potrzeby Kliniki. Nowa organizacja miejsc parkingowych, nie miała zatem wpływu na przymiot strony skarżącego. W celu zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania z pomieszczeń biurowych na pomieszczenia Kliniki [...] zaplanowano natomiast roboty budowlane polegające na wyburzeniu części ścianek działowych wewnątrz ww. lokali nr [...] i [...], usunięciu części instalacji wewnętrznych, wykonaniu nowych ścianek działowych wewnętrznych, nowych instalacji wewnętrznych, posadzek, sufitów oraz robotach wykończeniowych, a więc zamykających się do samych lokali. Bez wpływu na obszar oddziaływania ww. inwestycji, a więc i interes prawny skarżącego pozostawała zatem argumentacja skargi o potencjalnym, ponadnormatywnym wykorzystywaniu części wspólnych i windy w przedmiotowym budynku, skoro – jak wywiedziono wyżej - w tym zakresie przymiot strony przysługiwał jedynie Wspólnocie Mieszkaniowej reprezentowanej przez zarząd. Na marginesie zatem tylko wyjaśnić należy, że w projekcie budowlanym przewidziano odrębne, niezależne główne wejście do Kliniki od ul. [...] oraz dodatkowe od strony zachodniej, a więc nie mogło być mowy o jakimkolwiek wykorzystywaniu na potrzeby Kliniki części wspólnych i windy w przedmiotowym budynku, jak wywodził skarżący. Konkludując, z zatwierdzonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2013 r. projektu budowlanego nie wynikają określone przepisami prawa ograniczenia w zagospodarowaniu lokali skarżącego, położonych – co wymaga podkreślenia – dopiero na 4 kondygnacji nad lokalami [...] i [...] położonymi na parterze. Z podanych przyczyn Sąd uznał, że decyzja organu odwoławczego odpowiada prawu. Poczynione ustalenia zostały oparte na dostatecznej analizie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, w zakresie interesu prawnego skarżącego. W konsekwencji prawidłowo Wojewoda [...] zastosował art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umarzając postępowanie odwoławcze. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.