VII SA/Wa 1663/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś, , Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Asesor WSA Anna Milicka - Stojek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2023 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 czerwca 2022 r. znak: DOA.7110.134.2022.TPI w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "organ" lub "GINB") decyzją z 3 czerwca 2022 r. znak DOA.7110.134.2022.TPI utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego (dalej jako "Wojewoda") z 13 kwietnia 2022 r. nr 336/OPON/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Starosta [...] (dalej jako "Starosta") decyzją z [...] listopada 2021 r. nr [...] zatwierdził projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił A. R. i G. R. (dalej jako "inwestorzy" lub "uczestnicy postępowania") pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową na dz. nr [...], obręb [...] D., jednostka ewidencyjna [...] O. - obszar wiejski. R. K. (dalej jako "skarżący") w dniu 11 lutego 2022 r. wystąpił do Wojewody z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z [...] listopada 2021 r., a także o wstrzymanie jej wykonania. Dodatkowo wskazał, że jeżeli organ uzna, że nie legitymuje się on interesem prawnym, to istnieją uzasadnione podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z urzędu. Wojewoda w dniu 28 lutego 2022 r. wystąpił do Starosty o przesłanie akt sprawy oraz o informację, czy ww. decyzja była weryfikowana w trybie instancyjnym, bądź w trybach nadzwyczajnych. Starosta w dniu 7 marca 2022 r. nadesłał akta i poinformował, że przez tym organem toczyło się postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty z [...] listopada 2021 r., zakończone decyzją z [...] lutego 2022 r. o odmowie uchylenia ww. decyzji. Wojewoda w dniu 15 marca 2022 r. zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania nieważnościowego, jak też zobowiązał skarżącego do wykazania interesu prawnego w tym postępowaniu. W dniu 5 kwietnia 2022 r. wpłynęła odpowiedź skarżącego na ww. wezwanie. Wojewoda decyzją z 13 kwietnia 2022 r., działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z [...] listopada 2021 r. uznając, że zostało ono wszczęte wobec osoby, która nie legitymuje się interesem prawnym. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, interes prawny ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.b.", który jako przepis szczególny względem art. 28 K.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 P.b. przez obszar oddziaływania należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Skarżący, w odpowiedzi na wezwanie organu, pismem z 5 kwietnia 2022 r. wskazał, że jest właścicielem działki sąsiedniej nr [...], zaś jego interes prawny w postępowaniu wynika z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.), powoływanego dalej jako "Warunki techniczne". Na poparcie swoich twierdzeń przedstawił niepodpisaną elektronicznie kopię analizy przesłaniania i zacieniania wykonanej architektów B. G. i A. M. oraz szkic geodezyjny pomiaru rzędnej dolnej krawędzi okna wykonanego przez geodetę K. K.. W ocenie Wojewody, materiał dowody zgromadzony w sprawie nie wykazuje jednak, by projektowana inwestycja powodowała jakiekolwiek ograniczenia w możliwości zabudowy nieruchomości należącej do skarżącego. Choć działka skarżącego znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji, to z rysunku pn. "Projekt zagospodarowania działki" znajdującego się na str. 12 zatwierdzonego projektu budowlanego wynika, że na działce skarżącego usytuowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny, który znajduje się w odległości 4,40 m od granicy z działką inwestycyjną. W związku z planowanym zagospodarowaniem działki inwestycyjnej nie można uznać, że w odniesieniu do działki skarżącego występują ograniczenia wynikające z przepisów prawa, w szczególności z § 12, § 13, § 57 i § 60 ust. 1 Warunków technicznych. Działka ta nie znajduje się też w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o § 19 i § 23 Warunków technicznych. Realizacja spornej inwestycji nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (§ 271 i inne Warunków technicznych) względem nieruchomości skarżącego. Eksploatacja budynku nie wpłynie również na klimat akustyczny ani na zanieczyszczenie środowiska terenów sąsiednich. W konsekwencji, w ocenie Wojewody, skarżący nie wykazał własnego indywidualnego interesu prawnego w niniejszej sprawie. Sam fakt zamieszkiwania w bezpośrednim sąsiedztwie w stosunku do nieruchomości, na której planowana jest inwestycja, nie przesądza o posiadaniu przymiotu strony przez podmiot, którego nieruchomość graniczy z terenem inwestycji. Odnosząc się do przedłożonych przez skarżącego kopii dokumentów Wojewoda zauważył, że dokumentacja dotycząca analizy przesłaniania i zacieniania (jak wprost wskazują osoby, które ją wykonały) została sporządzona na podstawie materiałów, które skarżący dostarczył w dniu 24 marca 2022 r., a przedstawione analizy nie są elementem projektu i mają charakter informacyjny. W związku z tym Wojewoda nie jest w stanie uznać przedstawionych materiałów za wiarygodne i mogące stanowić podstawę do uznania, że działka skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że w projekcie budowlanym (str. 15-16) zatwierdzonym kwestionowaną decyzją znajduje się opracowanie pn. "Informacja o obszarze oddziaływania", która wskazuje że nie zachodzi zacienianie budynków znajdujących się na działkach sąsiednich. Dodatkowo na str. 13-14 projektu budowlanego znajdują się rysunki przedstawiające analizę nasłonecznienia i przesłaniania, potwierdzające zgodność inwestycji z § 13 i § 60 Warunków technicznych. Zgodnie zaś z art. 34 ust. 3d pkt 3 P.b. to projektant, jako osoba pełniąca samodzielną funkcję techniczną o kwalifikacjach potwierdzonych zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 P.b., ponosi odpowiedzialność za zgodność przyjętych w projekcie rozwiązań z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W świetle poczynionych ustaleń Wojewoda uznał, że skarżący w toku postępowania nieważnościowego nie wykazał, by jego nieruchomość znajdowała się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Projektowany budynek nie niesie ze sobą jakichkolwiek ograniczeń w możliwości zabudowy nieruchomości skarżącego wynikających z obowiązujących przepisów. Wobec braku posiadania przez skarżącego przymiotu strony postępowania zasadnym jest, zgodnie z art. 105 K.p.a., umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 10 listopada 2021 r., gdyż zostało ono wszczęte na wniosek podmiotu nieuprawnionego. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie, wskazując, że wbrew twierdzeniom Wojewody ma on interes prawny w kwestionowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. GINB decyzją z 3 czerwca 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody z 13 kwietnia 2022 r. i wskazał, że w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę prowadzonej w zwykłym trybie, jak i trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 P.b., będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 K.p.a. Analiza akt wykazała, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji Starosty, zaś swój interes prawny do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji wywodzi z prawa własności dz. nr 291. Jak wynika z projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty z [...] listopada 2021 r. przedmiotem spornej inwestycji jest budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową na dz. nr [...]. Analiza projektu zagospodarowania terenu wykazała, że dz. nr [...] graniczy bezpośrednio z dz. nr [...] (zob. proj. bud. Projekt zagospodarowania działki, rys. nr 1 str. 12). Działka nr [...] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym znajdującym się w odległości 4,30 m od granicy działki inwestycyjnej, przy czym budynek na dz. nr [...] jest usytuowany w pasie gruntu znajdującym się naprzeciw projektowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Z projektu budowlanego wynika, że sporny budynek mieszkalny wielorodzinny z częścią usługową o wysokości 10,39 m (zob. proj. bud., Przekrój A-A, rys. nr A-5 str. 57) został zaprojektowany w odległości 4,20 m od granicy dz. nr [...] oraz w odległości 8,50 m od budynku istniejącego na dz. nr [...]. Ponadto w ramach spornej inwestycji zaplanowano skupisko 6 miejsc postojowych, które znajdują się w odległości 7,70 m od granicy dz. nr [...]. Mając na uwadze wysokość spornego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową oraz jego usytuowanie, jak również usytuowanie planowanych miejsc postojowych organ stwierdził, że dz. nr [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania tej inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje bowiem jakichkolwiek ograniczeń, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa, w zakresie możliwości zabudowy pozostałej, niezabudowanej części dz. nr [...]. Skarżący może bez przeszkód zabudować należącą do niego działkę, zaś realizacja spornej inwestycji nie wpływa na tę możliwość. Organ zauważył, że w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty znajduje się również analiza przesłaniania, z której wynika, że projektowany budynek nie powoduje przesłaniania okien w istniejących budynkach mieszkalnych znajdujących się na działkach sąsiednich (zob. proj. bud. Analiza przesłaniania str. 14). Ponadto z analizy nasłonecznienia wynika, że "projektowana inwestycja nie ogranicza wymaganego czasu nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych w sąsiednich budynkach". Zarówno w projektowanym budynku jaki i w budynkach sąsiednich zapewniony jest czas nasłonecznienia w co najmniej jednym pomieszczeniu mieszkalnym na czas min. 3 h w godzinach 7.00-17.00 w dniu równonocy wiosennej i jesiennej (zob. proj. bud. Analiza nasłonecznienia str. 13). W tej sytuacji należąca do skarżącego działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o § 12 (usytuowanie budynków od granic działki), § 13 (przesłanianie budynków), jak również § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych – w godzinach 7:00 - 17:00) Warunków technicznych. Z dokumentacji projektowej inwestycji wynika, że realizacja zaplanowanego przedsięwzięcia nie pozbawi nieruchomości skarżącego dostępu do mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja), nie wpływa też na warunki ochrony przeciwpożarowej (§ 271 i nast. Warunków technicznych) oraz na warunki sanitarne. Ponadto sporne przedsięwzięcie nie niesie za sobą ponadnormatywnych uciążliwości związanych z emisją zanieczyszczeń. Okoliczności faktyczne i prawne sprawy wskazują zatem jednoznacznie, że dz. nr [...] stanowiąca własność skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, on sam zaś nie jest ograniczony w możliwości jej zabudowy. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, który podważa prawidłowość znajdującej się w projekcie budowlanym analizy przesłaniania za pomocą analizy przesłaniania sporządzonej na jego zlecenie przez mgr inż. arch. B. G. (załączonej do odwołania), GINB wskazał, że znajdująca się w projekcie budowlanym analiza przesłaniania została wykonana przez projektanta mgr inż. arch P. K. posiadającą uprawienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń. Projektant złożył oświadczenie, stosownie do art. 20 ust. 4 P.b., o zgodności projektu z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są uprawnione do kwestionowania ustaleń projektanta zawartych w analizie przesłaniania. Wprawdzie, skarżący przedłożył własną analizę przesłaniania, z której wynika, że "odległość (A) od wewnętrznego lica ściany budynku na działce nr [...] do zewnętrznej ściany projektowanego budynku na działce [...] powinna być równa wysokości (H) wynosić 8,92 m lub więcej. Zgodnie z rysunkiem PZT budynku projektowanego na działce [...] odległość pomiędzy budynkami, projektowanym oraz istniejącym, do wewnętrznego lica ściany budynku istniejącego wynosi 8,89 m. Po uwzględnieniu pomiarów geodezyjnych wysokość liczona pomiędzy dolną krawędzią okna budynku istniejącego a najwyższym punktem budynku projektowanego wynosi 8,92 m", to jednak należy mieć na uwadze, że analiza ta została wykonana, jak wprost wskazuje projektant, "na podstawie materiałów, które Zlecający dostarczył w dniu 24.03.2022 r. Analizy nie są elementem projektu, mają charakter informacyjny". Poza tym ewentualne znikome naruszenie § 13 Warunków technicznych, jakiego dopatrzył się projektant sporządzający ww. analizę (wynoszące zaledwie 3 m), przy uwzględnieniu tego, że działka skarżącego jest już zabudowana budynkiem mieszkalnym usytuowanym w odległości 4,30 m od granicy działki inwestycyjnej, w pasie gruntu, w którym zaprojektowano budynek mieszkalny wielorodzinny, nie pozwala w ocenie GINB na uznanie, że sporna inwestycja powoduje ograniczenia w możliwości zabudowy działki skarżącego. Jakkolwiek skarżący podniósł w odwołaniu, że zabudowa w postaci ściany z oknami na jego działce oddalona jest od granicy działki o 4,30 m, co w kontekście Warunków technicznych ogranicza jego przyszłą, ewentualną zabudowę, gdyż przepisy tego rozporządzenia pozwalają sytuować budynek ze ścianą z oknami w odległości 4 m od granicy działki, to należy zwrócić uwagę, że sama tylko potencjalna, teoretyczna możliwość ograniczeń w zabudowie działki wskutek powstania w sąsiedztwie obiektu budowlanego, nie wystarcza do przyznania przymiotu strony. Mając na uwadze charakter i parametry spornej inwestycji oraz sposób zabudowy dz. nr [...], przedmiotowe przedsięwzięcie inwestycyjne nie wpływa na możliwość zabudowy ww. działki. Skarżący nie przedstawił przy tym dowodów wskazujących na to, że zamierza realizować nową zabudowę w miejscu istniejącej, ze ścianą z oknami w odległości 4 m od granicy działki. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję, skarżący wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji pierwszej instancji oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zarzucił organom naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. poprzez błędne uznanie, że skarżącemu nie przysługuje status strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej tą decyzją, z czego wynika interes prawny skarżącego jako strony tego postępowania, b) art. 3 pkt 20 P.b. w zw. z § 12 i § 13 Warunków technicznych oraz art. 140 i art. 144 K.c. poprzez błędne uznanie, że wskazane przez skarżącego przepisy, w tym przepisy odrębne, nie wykazują istnienia po jego stronie interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę; c) art. 34 ust. 3 pkt 1 lit. e) w zw. art. 3 pkt 20 P.b. oraz § 12 i § 13 Warunków technicznych poprzez błędne uznanie, że w decyzji o pozwoleniu na budowę właściwie określono obszar oddziaływania inwestycji, mimo że pominięto nieruchomość skarżącego, która znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej tą decyzją, a skutkiem tego skarżącemu winien przysługiwać status strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, 2. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez: - brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy dotyczącego właściwego ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji objętej decyzją o pozwoleniu na budowę oraz interesu prawnego skarżącego, wynikającego z oddziaływania inwestycji objętej tą decyzją na jego nieruchomość, - błędną ocenę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed organami obu instancji, w szczególności dowodów z dokumentów w postaci: 1) analizy przesłaniania wykonanej przez arch. B. G. oraz 2) szkicu geodezyjnego wykonanego przez geodetę K. K., skutkującą błędnym uznaniem, że nieruchomość skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej decyzją o pozwoleniu na budowę, podczas gdy z materiału dowodowego w sposób jednoznaczny i niewątpliwy wynika, że inwestycja objęta ww. decyzją ogranicza możliwość zabudowy nieruchomości skarżącego, co determinuje jego interes prawny w postępowaniu w sprawie stwierdzenia jej nieważności, b) art. 157 § 2 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że to wyłącznie na skarżącym leży ciężar wykazania legitymacji procesowej jako strony postępowania nieważnościowego, podczas gdy organ właściwy do przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności obowiązany jest z urzędu ustalić, czy wnoszącemu żądanie wszczęcia postępowania przysługuje interes prawny, c) art. 105 § 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy nie istniały podstawy do umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jako bezprzedmiotowego, ze względu na posiadanie przez skarżącego przymiotu strony postępowania, wynikającego z tego, że jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej tą decyzją, d) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy przez GINB wadliwej decyzji Wojewody. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zlecił niezależnemu podmiotowi posiadającemu uprawnienia do projektowania w specjalności architektonicznej, wykonanie analizy przesłaniania budynku znajdującego się na dz. nr [...] przez budynek projektowany na dz. nr [...], która stanowiła dowód wnioskowany przez skarżącego w postępowaniu przed organami. Jak wynika z ww. opracowania, odległość (A) od wewnętrznego lica ściany budynku na dz. nr [...] do zewnętrznej ściany projektowanego budynku na dz. nr [...] powinna być równa wysokości (H) i wynosić 8,92 m lub więcej. Zgodnie z rysunkiem PZT budynku projektowanego na dz. [...] odległość pomiędzy budynkami, projektowanym oraz istniejącym, do wewnętrznego lica ściany budynku istniejącego wynosi 8,89 m. Wartość 8,89 m jest zatem niezgodna z § 13 Warunków technicznych. Przedstawiona analiza wykazuje więc, że inwestycja objęta decyzją o pozwoleniu na budowę w wyniku niespełnienia § 13 Warunków technicznych oddziałuje bezpośrednio na nieruchomość skarżącego i istniejący na niej budynek mieszkalny poprzez jego przesłanianie (potwierdzone pomiarem geodezyjnym dolnej krawędzi najniżej położonego okna, czego zabrakło w analizie przesłaniania inwestora). Organy dokonały jednak błędnej oceny ww. materiału dowodowego, bowiem bez względu na to, jaki charakter mają złożone przez skarżącego dokumenty, zadaniem organów pozostawała właściwa ocena określonego przez projektanta obszaru oddziaływania inwestycji objętej decyzją o pozwoleniu na budowę i interesu prawnego skarżącego. Skarżący nie mógł natomiast złożyć dowodów równych mocy projektu budowlanego przedłożonego przez inwestora. Niemniej jednak ograniczenie w możliwości zabudowy jego nieruchomości, wynika również wprost z przedstawionej analizy przesłaniania załączonej do projektu budowlanego. Projektant inwestora sam wykazuje, że zabudowa w postaci ściany z oknami na działce skarżącego, by zostały spełnione warunki techniczne, musi być oddalona od granicy o 4,30 m, co biorąc pod uwagę możliwości jakie wynikają z regulacji ustawy - Prawo budowlane, Warunków technicznych oraz warunków planu miejscowego, ogranicza zabudowę nieruchomości skarżącego. Stosownie bowiem do § 12 ust. 1 pkt 1 Warunków technicznych, jeżeli nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy. Zgodnie z tym skarżący powinien mieć zagwarantowaną możliwość budowy budynku zwróconego ścianą z oknami w odległości 4 m od granicy działki inwestora, zaś realizacja inwestycji wymusi sytuowanie budynku na nieruchomości skarżącego w odległości 4,3 m od granicy działki inwestycyjnej. Zatem ograniczenie możliwości zabudowy nieruchomości skarżącego wynika wprost z § 12 Warunków technicznych. Nie można zgodzić się z GINB, że powyższe ograniczenie jest wyłącznie hipotetyczne. Skarżący ma bowiem prawo do rozbudowy budynku na swojej nieruchomości i nie jest to element niepewny, a nadto o zakresie oddziaływania decyduje również jego potencjalność. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnicy postępowania (inwestorzy) w piśmie procesowym z 27 stycznia 2023 r. wnieśli o przeprowadzenie dowodu z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 grudnia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1107/22, którym oddalono skargę R. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 13 kwietnia 2022 r. nr 335/OPON/2022 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę (w postępowaniu wznowieniowym), z uwagi na brak po stronie skarżącego przymiotu strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżonej decyzji było umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z [...] listopada 2021 r. zatwierdzającej projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej inwestorom pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową na dz. nr [...]. Na wstępie zauważyć należy, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 K.p.a., dlatego też może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Przy czym w myśl art. 156 § 2 K.p.a., nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Stosownie do art. 157 § 2 K.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przy tym zarówno w postępowaniu w sprawie o udzielanie pozwolenia na budowę prowadzonym w trybie zwykłym, jak i w trybie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w trybie zwykłym, krąg podmiotów uznawanych za strony powinien być ustalany na podstawie at. 28 ust. 2 P.b. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2872/12, LEX nr 1481932). Przyjmuje się bowiem, że wobec materialnoprawnej tożsamości spraw prowadzonych w różnych trybach brak jest racjonalnych podstaw do rozszerzenia kręgu stron postępowania nadzwyczajnego w stosunku do postępowania zwykłego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 2112/17, LEX nr 2722247). Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 2 P.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z art. 3 pkt 20 P.b. (w brzmieniu z daty wydania decyzji Starosty) wynika natomiast, że obszarem oddziaływania obiektu jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć trzeba, że organ administracji, do którego wpłynął wniosek o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, ma obowiązek ocenić, czy z wnioskiem tym wystąpił inwestor bądź też właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości, co do której realizacja inwestycji wskazanej w pozwoleniu na budowę spowoduje powstanie ograniczeń w jej zabudowie. Dopiero pozytywna odpowiedź na to pytanie pozwoliłaby organowi na rozpatrzenie sprawy merytorycznie, tj. na kontrolę decyzji objętej wnioskiem pod kątem wystąpienia uchybień wskazanych w art. 156 K.p.a. Z kolei negatywny wynik weryfikacji statusu wnioskującego o stwierdzenie nieważności jako strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, obliguje organ do umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na zasadzie art. 105 § 1 K.p.a. Umorzenie postępowania administracyjnego jest bowiem niezbędne, gdy postępowanie to zostało wszczęte, a z jakiejkolwiek przyczyny okazało się ono od początku bezprzedmiotowe (bezprzedmiotowość pierwotną), lub też stało się bezprzedmiotowe w jego trakcie (bezprzedmiotowość następcza) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 3648/18, LEX nr 2799085). Inną rzeczą jest natomiast możliwość wszczęcia postępowania nieważnościowego z urzędu, z której to kompetencji właściwy organ może skorzystać, gdy np. podzieli negatywną ocenę spornej decyzji przedstawioną przez podmiot nieposiadający przymiotu strony. To jednak, czy organ z takiej możliwości skorzysta, pozostaje poza kognicją sądu administracyjnego, w szczególności w sprawie sądowej, której przedmiotem jest skarga na decyzję o umorzeniu postępowania nadzorczego wszczętego na wniosek. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo oceniły, że skarżącemu - wnioskującemu o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z [...] listopada 2021 r., nie przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Z akt wynika bowiem, że skarżący jest właścicielem dz. nr [...], która graniczy z działką inwestycyjną nr [...]. Działka nr [...] jest już zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym znajdującym się w odległości 4,30 m od granicy działki inwestycyjnej, przy czym budynek na dz. nr [...] jest usytuowany w pasie gruntu znajdującym się naprzeciw projektowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Z projektu budowlanego wynika, że nowy budynek ma mieć wysokość 10,39 m i został zaprojektowany w odległości 4,20 m od granicy z dz. nr [...], a więc w odległości 8,50 m od budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się na dz. nr [...]. Ponadto w ramach spornej inwestycji zaplanowano 6 miejsc postojowych, które znajdują się w odległości 7,70 m od granicy dz. nr [...]. Z powyższego wynika, że planowany budynek na dz. nr [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Nie powoduje bowiem ograniczeń, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa, w zakresie możliwości zabudowy pozostałej części dz. nr [...] (tj. części niezabudowanej). Co więcej, w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty znajduje się analiza przesłaniania, z której wynika, że projektowany budynek nie powoduje przesłaniania okien w istniejących budynkach mieszkalnych znajdujących się na działkach sąsiednich (zob. proj. bud. Analiza przesłaniania str. 14). Z analizy nasłonecznienia wynika, że "projektowana inwestycja nie ogranicza wymaganego czasu nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych w sąsiednich budynkach". Zarówno w projektowanym budynku jaki i w budynkach sąsiednich zapewniony jest czas nasłonecznienia w co najmniej jednym pomieszczeniu mieszkalnym na czas min. 3 h w godz. 7.00-17.00 w dniu równonocy wiosennej i jesiennej (zob. proj. bud. Analiza nasłonecznienia str. 13). Co więcej, w toku postępowania dotyczącego wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, inwestorzy przedłożyli zaktualizowaną analizę przesłaniania (zaktualizowaną o poziomy i wysokości przyjęte w analizie na podstawie pomiarów geodezyjnych z 13 stycznia 2022 r.), z której wynika, że odległość pomiędzy budynkami, projektowanym oraz istniejącym, do wewnętrznego lica ściany budynku istniejącego wynosi 8,89 m i nie będzie zachodziło przesłanianie budynków na działkach sąsiednich. Analiza ta została sporządzona przez mgr. inż. arch. P. K., a zatem przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia w tym zakresie. W tej sytuacji słusznie wskazały organy orzekające w sprawie, że należąca do skarżącego działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepisy § 12 (usytuowanie budynków od granic działki), § 13 (przesłanianie budynków), jak również § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych – w godzinach 7:00 - 17:00) Warunków technicznych. Z dokumentacji projektowej inwestycji wynika ponadto, że realizacja zaplanowanego przedsięwzięcia nie pozbawi nieruchomości skarżącego dostępu do mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja), nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (§ 271 i nast. Warunków technicznych) oraz na warunki sanitarne. Nie niesie również za sobą ponadnormatywnych uciążliwości związanych z emisją zanieczyszczeń. W toku postępowania nadzorczego skarżący przedłożył wprawdzie do akt sprawy, wykonaną na jego zlecenie, analizę przesłaniania sporządzoną przez mgr inż. arch. B. G., z której wynika, że odległość (A) od wewnętrznego lica ściany budynku na dz. nr [...] do zewnętrznej ściany projektowanego budynku na dz. nr [...] powinna być równa wysokości (H) i wynosić 8,92 m lub więcej. Z kolei przedłożona przez inwestorów analiza przesłaniania wykonana przez projektanta mgr inż. arch. P. K. posiadającą uprawienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń wskazuje, jak już zauważono powyżej, że odległość pomiędzy budynkami, projektowanym oraz istniejącym, do wewnętrznego lica ściany budynku istniejącego wynosi 8,89 m. Choć w obu ww. analizach przesłaniania odległość ta wskazana została nieco odmiennie (różni się o 3 cm), to jednak słusznie zauważyły organy orzekające w sprawie, że projektant wykonujący projekt budowlany złożył oświadczenie o zgodności projektu z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, zaś organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są uprawnione do kwestionowania ustaleń projektanta zawartych w analizie przesłaniania. Z kolei z analizy przesłaniania przedłożonej przez skarżącego wprost wynika, że została ona sporządzona "na podstawie materiałów, które Zlecający dostarczył w dniu 24.03.2022 r. Analizy nie są elementem projektu, mają charakter informacyjny". Co więcej, jak trafnie zauważył GINB, ewentualne znikome naruszenie § 13 Warunków technicznych, jakiego w tym przypadku dopatrzył się projektant sporządzający analizę na zlecenie skarżącego (wynoszące zaledwie 3 cm), przy uwzględnieniu tego, że działka skarżącego jest już zabudowana budynkiem mieszkalnym, usytuowanym w odległości 4,30 m od granicy działki inwestycyjnej, nie pozwala na uznanie, że sporna inwestycja powoduje ograniczenia w możliwości zabudowy należącej do niego nieruchomości. Z kolei ewentualna, potencjalna zabudowa (czy też rozbudowa) domu skarżącego na odległość 4 m od granicy działki, stanowi co najwyżej o jego interesie faktycznym, nie zaś interesie prawnym, szczególnie w sytuacji, gdy nie przedłożył on żadnych dokumentów, z których plany takiej rozbudowy by wynikały. Sama bowiem teoretyczna możliwość ograniczeń w dalszej zabudowie działki już zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, wskutek powstania w sąsiedztwie obiektu budowlanego, nie wystarcza do przyznania przymiotu strony, szczególnie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na tę budowę. Czym innym jest bowiem interes prawny, którego granice zakreślają przepisy ustawy – Prawo budowlane, a czym innym postulaty, oczekiwania i życzenia obywateli dotyczące prowadzenia określonej polityki planowania przestrzennego realizowanych inwestycji. Podkreślenia wymaga, że praktycznie każda inwestycja powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów, co jednakże nie jest równoznaczne z przyznaniem tym osobom przymiotu strony zainteresowanej w administracyjnym rozstrzygnięciu dopuszczalności realizacji określonej inwestycji. W obecnie obowiązującym porządku prawnym, tylko ograniczenia w zabudowie nieruchomości związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym takie ograniczenia dają prawo właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w sprawie, której przedmiotem jest wydanie pozwolenia na budowę. Osoba taka może mieć w takim postępowaniu interes faktyczny, a nie interes prawny. Interes faktyczny zaś, nie daje podstaw do uznania za stronę postępowania w świetle art. 28 ust. 2 P.b. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 czerwca 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1454/05, LEX nr 214065). Zdaniem Sądu z powyższego wynika, że należąca do skarżącego działka nie znajduje się w sferze oddziaływania projektowanego obiektu. Przez takie oddziaływanie musiałyby bowiem zostać naruszone konkretne normy prawa materialnego, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania administracyjnego. Ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w sprawie, której przedmiotem jest wydanie pozwolenia na budowę. Celem art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 P.b. jest przesądzenie, że skutecznie można kwestionować zamierzenie inwestycyjne wtedy, gdy ma się w sprawie interes prawny i to w takim zakresie, w jakim zamierzenie inwestycyjne koliduje z uzasadnionym interesem opartym na konkretnym przepisie prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2021 r. sygn. akt II OSK 2117/18, LEX nr 3190426). Przymiotu strony postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę nie daje jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie, lecz jedynie oddziaływanie określone w art. 3 pkt 20 P.b., a więc powodujące ograniczenia w zabudowie wynikające z odrębnych przepisów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1126/19, LEX nr 3078553). Samo legitymowanie się prawem własności nieruchomości graniczącej z terenem inwestycji nie jest wystarczające do przyjęcia, że jej właściciel powinien być stroną postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 1957/16, LEX nr 2527239). Również subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość, nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 3365/17, LEX nr 2783387). Należy przy tym pamiętać, że dokonując oceny, czy nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu, należy mieć na uwadze, że istnienie interesu prawnego, jaki wynika z art. 28 ust. 2 P.b., nie jest uzależnione od tego, czy dana inwestycja będzie powodowała przekroczenie określonych norm, lecz czy istnieją przepisy nakazujące badać możliwość oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2022 r. sygn. akt II OSK 975/21, LEX nr 3330283). Taka zaś sytuacja, jak wskazano już powyżej, nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo oceniły, że nieruchomość należąca do skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Odległość działki skarżącego od działki inwestycyjnej, jak też odległość projektowanego budynku od budynku mieszkalnego należącego do skarżącego wykluczają stwierdzenie, że projektowana zabudowa ograniczy możliwość ewentualnej dalszej zabudowy nieruchomości skarżącego. Utrzymując w mocy decyzję Wojewody, GINB nie naruszył więc art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., bowiem prawidłowo zaakceptował stanowisko, że projektowana zabudowa nie ograniczy możliwości zabudowy działki skarżącego z uwagi na określone w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zasady odległości (§ 12), przesłaniania (§ 13), nasłonecznienia pomieszczeń (§ 60), czy ochrony przeciwpożarowej (§ 271-273). Żadna z tych ocen organu nie została skutecznie przez skarżącego zakwestionowana. W tej sytuacji nie sposób zarzucić organom naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b., art. 3 pkt 20 P.b. w zw. z § 12 i § 13 Warunków technicznych oraz art. 140 i art. 144 K.c., art. 34 ust. 3 pkt 1 lit. e) w zw. art. 3 pkt 20 P.b. oraz § 12 i § 13 Warunków technicznych. Skoro bowiem skarżący nie wskazał (a przy tym wbrew twierdzeniom skargi wykazanie interesu prawnego w postępowaniu ciąży na osobie wywodzącej z tego interesu swoje prawa), że należąca do niego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu mającego powstać na podstawie decyzji Starosty, to tym samym prawidłowo, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzono niniejsze postępowanie nieważnościowe. Za bezzasadny należało uznać również zarzut naruszenia art. 7, art., 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy dotyczącego właściwego ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji objętej decyzją o pozwoleniu na budowę oraz interesu prawnego skarżącego, wynikającego z oddziaływania inwestycji objętej tą decyzją na jego nieruchomość oraz błędną ocenę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed organami obu instancji. Jak już wyżej wyjaśniono, istotą zaskarżonej decyzji było właśnie ustalenie, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że skarżący nie jest stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Na koniec Sąd zauważa, że nie uwzględnił wniosku uczestników postępowania o dopuszczenie dowodu z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 grudnia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1107/22, bowiem wyrok ten jest Sądowi znany z urzędu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu, gdy strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, w której skarżący wystąpił o rozpoznanie sprawy w powyższym trybie, natomiast organ i uczestnicy postępowania nie zażądali przeprowadzenia rozprawy.