VII SA/Wa 169/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 9 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2012 r. znak (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przywrócenia termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 23 maja 2013 r. w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. T. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 10 lipca 2013 r. W dniu 3 września 2013 r. do Sądu została nadana skarga kasacyjna skarżącej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że w wyroku zapadłym w niniejszej sprawie brak było pouczenia skarżącej o dalszych krokach prawnych jakie mogła podjąć w celu realizacji swoich praw, w związku z czym udała się ona do profesjonalnego pełnomocnika. Radca prawny, do którego zwróciła się o poradę po otrzymaniu wyroku wprowadził ją w błąd, ponieważ pouczył ją, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływa w dniu 9 września 2013 r. W efekcie takiego pouczenia dopiero po urlopie, w dniu 31 sierpnia 2013 r. zwróciła się do radcy prawnego K. K. o poradę i udzieliła pełnomocnictwa. Zatem w tej sytuacji nie można jej przypisać nawet niewielkiego niedbalstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 i 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Jednocześnie ustawodawca w art. 88 p.p.s.a. postanowił, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a., a więc złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie niedokonanie czynności w terminie powoduje dla strony ujemne skutki w postaci nieskutecznego wniesienia środka odwoławczego, a co za tym idzie braku możliwości weryfikacji orzeczenia Sądu I instancji. Jednakże aby ich uniknąć konieczne jest spełnienie łączne wszystkich pozostałych przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do dokonania czynności. W rozpoznawanej sprawie z treści wniosku wynika, że skarżąca zachowała siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu - z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła ona dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007r., sygn. akt II OSK 479/07 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowym wskazać można następujące przykłady okoliczności faktycznych, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu: mylne pouczenie o środkach zaskarżenia (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004 r., sygn. akt III SA 1983/03 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl); awaria systemu informatycznego Krajowego Rejestru Sądowego, uniemożliwiająca stronie uzyskanie brakujących dokumentów w terminie określonym przez sąd (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10 lipca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1370/06 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl); obalenie domniemania doręczenia adresatowi pisma (por. postanowienie NSA z dnia 4 września 2001 r., sygn. akt II SA/Po 2646/00); nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001r., sygn. akt I SA/Wr 676/99 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu błędne wskazanie przez radcę prawnego terminu do skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej, nie spełnia przesłanki uprawdopodobnienia braku winy. Po pierwsze skarżąca, była obecna na rozprawie w dniu 23 maja 2013 r., po której został wydany wyrok oraz została pouczona o prawie złożenia w terminie 7 dni, od dnia ogłoszenia wyroku, wniosku o jego uzasadnienie i prawie złożenia skargi kasacyjnej w terminie 30 dni od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem, co wynika z protokołu rozprawy. Po drugie odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został skarżącej doręczony przy piśmie Sądu z dnia 1 lipca 2013 r., które zawierało wyczerpujące i jasne pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Błąd tego rodzaju, skutkujący niedotrzymaniem ustawowego terminu, należy uznać za brak należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Tym bardziej, że, jak wynika to z wniosku, skarżąca po zasięgnięciu opinii, abstrahując do jej prawidłowości, dopiero po powrocie z urlopu zajęła się sprawą złożenia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 1 grudnia 2008 r., sygn. akt II OZ 1261/08 wyraził pogląd, iż strona, która mimo prawidłowego pouczenia nie stosuje się do tego pouczenia nie może skutecznie powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu, jeśli nie zaistniały przeszkody fizyczne uniemożliwiające dokonanie czynności w przepisanym terminie. W niniejszej sprawie takie przeszkody nie miały miejsca. Błędu polegającego na nieprawidłowym poinformowaniu przez profesjonalistę co to terminu złożenia skargi kasacyjnej nie można zaliczyć do przeszkód, których nie można przezwyciężyć. W świetle powyższych rozważań skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w nieterminowym nadaniu skargi kasacyjnej. Tym samym okoliczności podnoszone we wniosku nie mogły stanowić podstawy przywrócenia terminu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówił przywrócenia termin do wniesienia skargi.