VII SA/Wa 1702/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron ( spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi E. B. i J. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania E. i J. B. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie wniosku/zgłoszenia T. i A. G. dotyczącego zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na sklep motoryzacyjny i dwa stanowiska obsługi samochodów oraz piętra budynku na lokal mieszkalny na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W. Powyższą decyzję wydano w następującym stanie faktycznym: W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pismem z dnia 24 sierpnia 2007 r. T. i A. G. wnieśli do Urzędu [....] zgłoszenie dot. zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego w części parteru budynku na sklep motoryzacyjny i dwa stanowiska obsługi samochodów oraz piętra budynku - na lokal mieszkalny. W dniu 15 września 2007 r. wnioskodawcom wydano zaświadczenie nr [...] potwierdzające przyjęcie ww. zgłoszenia informując jednocześnie, że na przedmiotowe zgłoszenie organ nie wniósł sprzeciwu. Pismem z dnia 17 września 2008 r. E. i J. B. złożyli do Wojewody [...] pismo w sprawie wznowienia postępowania z urzędu dot. przedmiotowego zgłoszenia z dnia 24 sierpnia 2008 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wykroczenie poza granice wskazane w art. 145 § 1 K.p.a. przez rozpoznanie sprawy nie zakończonej decyzją ostateczną, bądź sprawy, która nie była w ogóle przedmiotem postępowania administracyjnego stanowi rażące naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji. Organ powołał orzecznictwo sądów administracyjnych wskazując, że "podejmowane przez właściwy organ czynności związane ze zgłoszeniem robót budowlanych w trybie art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie mają charakteru procesowego w rozumieniu ogólnych przepisów postępowania administracyjnego". Zgłoszenie wykonania robót jest czynnością materialno - techniczną, która nie wszczyna postępowania administracyjnego. W konkluzji organ podniósł, że jeżeli do instytucji zgłoszenia budowy nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, to tym samym także nie mogą być stosowane przepisy dotyczące instytucji wznowienia. Zgłoszenie robót budowlanych zgodnie z art. 30 Prawa budowlanego właściwemu organowi administracji i brak w terminie 30 dni sprzeciwu tego organu na rozpoczęcie zamierzonej inwestycji budowlanej stanowi zgodę organu na przystąpienie inwestora do realizacji zamierzonej inwestycji. W niniejszej sprawie organ przyjął więc zgłoszenie "milczącą zgodą". W związku z powyższym zarówno środki odwoławcze (odwołania i zażalenia) oraz środki nadzwyczajne (wniosek o stwierdzenie nieważności, wznowienie postępowania czy wniosek o uchylenie lub zmianę decyzji) nie służą od decyzji (postanowień), które nie weszły do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną lub postanowieniem, a stanowi przykładowo czynność materialno - techniczną. Organ dodał, że sytuacji, w której w czasie realizacji okaże się, iż zgłoszenie wymagało sprzeciwu, ale z różnych przyczyn nie został on wniesiony, podmiot, którego prawa zostały w ten sposób naruszone nie ma żadnych instrumentów administracyjnych, za pomocą których mógłby powstrzymać zagrażającą mu inwestycję. Organ odwoławczy podzielił również stanowisko Prezydenta W., który stwierdził, że w przypadku przyjęcia zgłoszenia, brak jest instrumentów administracyjnych pozwalających na wykorzystanie trybów nadzwyczajnych określonych w k.p.a. Od powyższej decyzji E. i J. B. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie prawa materialnego oraz procesowego oraz wnieśli o nakazanie przez Sąd organom administracyjnym, prawidłowego toku i oceny czy przedmiotowe zgłoszenie zostało przyjęte zgodnie z prawem i czy zostało poprzedzone właściwymi decyzjami. Skarżący podnieśli również, że organy admninistracji uchylały się ok 3 lat od wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w tej kwestii kwestionując przy tym ich przymiot strony w niniejszym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zargumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem dokonując kontroli zaskarżonych postanowień punktu widzenia jej zgodności z prawem, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zw. dalej p.p.s.a.), które uzasadniają uchylenie kwestionowanych rozstrzygnięć. Organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy w niniejszej sprawie i odmówiły wznowienia postępowania. Przede wszystkim podzielić należało stanowisko organów obu instancji, że zgłoszenie planowanej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego nie wszczyna jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, ponieważ inwestor nie zgłasza żądania w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a (tak też NSA w wyroku z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 178/10 oraz w wyroku z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1294/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z momentem dokonania zgłoszenia bieg rozpoczyna 30-dniowy termin do ewentualnego wszczęcia postępowania i zgłoszenia sprzeciwu. Dopiero ustalenie nieprawidłowości zgłoszenia nakłada na organ architektoniczno-budowlany obowiązek wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji, co wszczyna postępowanie administracyjne (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1526/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Do momentu złożenia sprzeciwu podejmowane przez właściwy organ czynności związane ze zgłoszeniem nie mają charakteru procesowego w rozumieniu k.p.a. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że samo zgłoszenie zamierzenia budowlanego wszczyna postępowanie administracyjne. Z powyższych przyczyn nie sposób także podzielić zarzutu skargi, iż milczenie organu przez określony w przepisie czas kreuje powstanie aktu administracyjnego. W konsekwencji przyjąć należy, że dokonane przez pp. G. zgłoszenie z dnia [...] sierpnia 2007 r. zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na sklep motoryzacyjny i dwa stanowiska obsługi samochodów oraz piętra budynku na lokal mieszkalny na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [....] w W. skutkowało wszczęciem postępowania administracyjnego. W tym miejscu podkreślić należy, że stosownie do treści art. 145 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wznawia się w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Nie jest zatem możliwe wznowienie postępowania w przypadkach, gdy wydane w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięcie nie jest ostateczne, ani wtedy, gdy postępowanie administracyjne w ogóle nie zostało wszczęte. Mając na uwadze powyższe organy obu instancji nie mogły uwzględnić żądania skarżących. Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że skarżący nie mogliby kwestionować dokonanego przez pp. G. zgłoszenia nawet gdyby przyjąć, że jego wniesienie powoduje wszczęcie postępowania administracyjnego. Wskazać trzeba, że w postępowaniu wszczętym zgłoszeniem stroną jest wyłącznie podmiot, który dokonał zgłoszenia (Postanowienie NSA z 16 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 529/07, ONSA WSA 2008, nr 1, poz. 9). Z żadnego przepisu Prawa budowlanego, w tym w szczególności z art. 71, nie wynikają w postępowaniu zgłoszeniowym jakiekolwiek uprawnienia lub obowiązki w stosunku do właścicieli nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością, na której znajduje się budynek objęty zgłoszeniem. Słusznie zatem przyjęły organy obu instancji, że skarżącym nie przysługiwał przymiot strony w sprawie ww. zgłoszenia. Na aprobatę zasługuje także stanowisko, iż w sytuacji braku wniesienia przez właściwy organ sprzeciwu dotyczącego zgłoszonego zamierzenia budowlanego, podmiot, którego prawa zostały w ten sposób naruszone nie posiada żadnych instrumentów administracyjnych, za pomocą których mógłby powstrzymać zagrażającą mu inwestycję. Powyższe nie oznacza oczywiście, że skarżącym nie przysługują żadne środki ochrony prawnej w przypadku, gdyby przeprowadzona w wyniku zgłoszenia inwestycja naruszała ich prawa. W takim przypadku skarżący są uprawnieni do zainicjowania postępowania przed organami nadzoru budowlanego, mającego na celu podjęcie działań kontrolnych. Postępowanie takie zostało wszczęte na wniosek pp. B., jednakże zostało ono umorzone przez organy obu instancji ze względu na brak przymiotu strony skarżących. Wskazać w tym miejscu trzeba, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie ulega wątpliwości, że prowadzone przed organami nadzoru budowlanego postępowanie w sprawie użytkowania warsztatu samochodowego i sklepu motoryzacyjnego na nieruchomości przy ul. [...] w W. stanowi postępowanie odrębne w stosunku do postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie. Tym samym Sąd nie jest władny dokonać oceny prawidłowości rozstrzygnięć wydanych w opisywanym postępowaniu nadzorczym. Z powyższych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego iub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.