VII SA/Wa 1712/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-14

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Włodzimierz Kowalczyk, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 Kpa, nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy, działając w ramach związania oceną prawną wyrażoną w poprzednich wyrokach WSA, prawidłowo uznał skarżącego za stronę postępowania i wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ pierwszej instancji, co wykluczało możliwość merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającą postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na pracownię plastyczną. Skarżący, będący właścicielem sąsiedniego lokalu, domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego, zarzucając mu błędne ustalenie stanu faktycznego i ignorowanie nielegalnego istnienia pracowni. Organ odwoławczy, działając na podstawie wyroków WSA, uznał skarżącego za stronę postępowania i stwierdził naruszenie przepisów Kpa przez organ pierwszej instancji, co skutkowało uchyleniem jego decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...]. 06. 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8. 10. 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1021/12 uchylającym decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...]. 02. 2012 po ponownym rozpatrzeniu odwołania K. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...]. 10. 2010 r. znak [...] umarzającej postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia nr [...] pracowni plastycznej znajdującej się w budynku mieszkalnym położonym przy ul. [...] w [...] - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że będąc związanym oceną prawną i wskazaniami sądu zawartymi w wyroku WSA w Warszawie z dnia 8. 10. 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1021/12 organ zajął się oceną interesu prawnego skarżącego w toczącym się postępowaniu. Jednocześnie organ uwzględnił okoliczności wskazane we wcześniejszym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21. 09. 2011 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 578/11. W świetle tych okoliczności organ uznał, że K. G. jako właściciel lokalu mieszkalnego nr [...] skarżący się na uciążliwości związane z funkcjonowaniem sąsiedniego lokalu nr [...] - pracowni plastycznej posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa uprawniający do występowania w postępowaniu w charakterze strony. Następnie organ odwoławczy przystąpił do rozpatrzenia odwołania K. G. od decyzji nr [...] z dnia [...]. 10. 2010 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą organ umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego. W ocenie organu pierwszej instancji brak było przedmiotu postępowania bowiem nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania, bowiem od początku przydzielono go jako własnościowy lokal użytkowy. Organ odwoławczy uznał jednak, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 7, 77 i 107 § 3 Kpa. Organ podniósł, że w aktach sprawy brak jest pełnej dokumentacji dotyczącej przedmiotowej inwestycji budowlanej, w tym projektu budowlanego budynku. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyjaśnienia wymaga w jaki sposób przedmiotowy lokal nr [...] powstał i czy był on w projekcie budowlanym tzn. czy powstał legalnie. Następnie rozważenia wymaga czy w wyniku funkcjonowania w tym lokalu pracowni plastycznej doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [...] mając na względzie, że pierwotnie miał on pełnić funkcję pomieszczenia pomocniczego. Organ powiatowy powinien ustalić, czy w związku z prowadzoną w tym lokalu działalnością gospodarczą doszło do zmiany warunków: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska bądź wielkości lub nakładu obciążeń. Organ winien też wykazać, czy lokal ten spełnia wymagania dotyczące ochrony przed hałasem. Organ odwoławczy stwierdził ostatecznie, że powyższe rozważania winny nastąpić po podjęciu przez organ powiatowy stosownych czynności zmierzających do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, co wymaga zastosowania rozstrzygnięcia w trybie art. 138 § 2 Kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie K. G. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, która "kolejny raz zacienia stan faktyczny przedkładając wagę skutków nielegalnego istnienia warsztatu produkcyjnego pod numerem [...] nad przyczyną, a jest nią projektowe nieistnienie bytu o nazwie lokal użytkowy nr [...]...". Skarżący wskazywał, że za stan ten ponosi odpowiedzialność "mafia bezczelnie ufna w swą bezkarność". W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga została oddalona, ponieważ zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja nr [...] z dnia [...]. 06. 2013 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą organ uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...]. 10. 2010 r. umarzającą postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia pracowni plastycznej znajdującej się w budynku mieszkalnym położonym przy ul. [...] w [...]. Zaskarżona decyzja została wydana po uchyleniu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8. 10. 2012 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 2021/12, decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. 02. 2012 r., nr [...], którą organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył na podstawie art. 105 § 1 Kpa postępowanie wznowieniowe w sprawie zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...]. Z uwagi na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania wyrażone w w/w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia, jak również Sąd orzekający w sprawie. Przede wszystkim Sąd wskazał, że organ odwoławczy orzekał w postępowaniu zwykłym, a nie w postępowaniu wznowieniowym. Sąd w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 2021/12 wskazał także, iż wiążąca jest ocena prawna i wskazania zawarte w poprzednim wyroku tegoż Sądu z dnia 21. 09. 2011 r. w sprawie VII SA/Wa 578/11, którym została uchylona decyzja nr [...] z dnia [...]. 12. 2010 r. umarzająca postępowanie odwoławcze z uwagi na naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa. Sąd wskazał, że co do zasady członkom spółdzielni mieszkaniowych nie przysługują prawa strony, natomiast członków spółdzielni w obrocie publicznym reprezentuje Zarząd Spółdzielni. Dopuszczalny jest od tej zasady wyjątek w sytuacji, gdy członek spółdzielni wykaże, iż w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego został naruszony jego własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes. Sąd stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż w dacie wydania badanej decyzji - a w takiej dacie kontrolował jej legalność Wojewódzki Sad Administracyjny - K. G. był członkiem spółdzielni o nazwie [...] i od ośmiu lat kwestionował status i sposób użytkowania sąsiadującego z jego mieszkaniem nr [...] pomieszczenia nr [...] - pracowni plastycznej. Skarżący od lat zgłaszał uciążliwości związane z funkcjonowaniem tego lokalu, wskazując na hałas, wobec braku odpowiedniej izolacji przeciwdźwiękowej, wadliwość wentylacji i uciążliwość prowadzonej tam produkcji. Sad wskazał też aby rozpoznając ponownie sprawę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego miał na uwadze nowe okoliczności, na które wskazywał skarżący w skardze i pismach procesowych kierowanych do Sądu, że na mocy aktu notarialnego zawartego w dniu [...] stycznia 2011 r. jest właścicielem lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...]. Biorąc pod uwagę tę okoliczność organ odwoławczy uznał, że skarżącemu przysługuje status strony w toczącym się postępowaniu, które jest postępowaniem zwykłym, a nie nadzwyczajnym o wznowienie. Stanowisko organu w tym zakresie należy uznać za uzasadnione w szczególności z uwagi na przepis art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207 poz. 296), który stanowi, że obiekt budowlany należy budować w sposób określony w przepisach techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej zapewniających spełnienie wymagań dotyczących bezpieczeństwa użytkowania, odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska w szczególności ochrony przed hałasem i drganiami, z poszanowaniem interesów osób trzecich. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek K. G., który wskazywał na uciążliwości związane z hałasem w sąsiednim lokalu użytkowym zarzucając "jego nielegalne istnienie". Dlatego też przedmiot postępowania został określony jako zmiana sposobu użytkowania. Trafnie więc organ odwoławczy wskazuje, że konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego, przede wszystkim polegającego na analizie projektu budowlanego przedmiotowego budynku wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...]. 05. 1995 r. celem stwierdzenia czy lokal [...] był przewidziany w tym projekcie i czy powstał on zgodnie z projektem. Następnie zaś rozważenia wymaga, czy w wyniku funkcjonowania w tym lokalu pracowni plastycznej doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [...]. Organ powiatowy winien ustalić, czy w związku z prowadzoną w tym lokalu działalnością gospodarczą doszło do zmiany warunków : bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska bądź wielkości lub układu obciążeń. Organ winien też wykazać, czy lokal ten spełnia wymagania dotyczące ochrony przed hałasem. Postępowanie dowodowe w tym zakresie jest więc postępowaniem dowodowym w całości w rozumieniu art. 138 § 2 Kpa którego przeprowadzenie przez organ odwoławczy naruszałoby przepis art. 15 Kpa, a więc zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wprawdzie w zaskarżonej decyzji organ nie wskazał na przesłanki podjęcia decyzji na mocy w/w przepisów postępowania administracyjnego to jednak podjętą decyzję uzasadnił przekonywująco. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło