VII SA/Wa 1735/22
WyrokWSA w Warszawie2022-12-15
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Grzegorz Rudnicki, Iwona Ścieszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja wojewody zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej została wydana prawidłowo, w szczególności czy organ prawidłowo ocenił oddziaływanie inwestycji na środowisko i spełnienie wymogów prawa budowlanego?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że decyzja wojewody jest prawidłowa i zgodna z prawem. Organ odwoławczy przeprowadził postępowanie odwoławcze zgodnie z przepisami, w tym dokonał oceny oddziaływania inwestycji na środowisko na podstawie obowiązujących przepisów i opinii specjalisty. Skarżący nie wykazali naruszenia prawa materialnego ani proceduralnego mającego wpływ na wynik sprawy, a organ był związany ustaleniami decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz przepisami prawa budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący J.S. i J.S. zaskarżyli decyzję Wojewody Mazowieckiego z 5 lipca 2022 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na działce w miejscowości K., gm. G. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące niewłaściwej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, braku wyznaczenia stref ochronnych oraz nieprawidłowości w uzasadnieniu decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Asesor WSA Iwona Ścieszka, Protokolant sekr. sąd. Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2022 r. ze skargi J.S. i J. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 lipca 2022 r. nr 612/OPON/2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę
Uzasadnienie.
Zaskarżoną decyzją z 5 lipca 2022 r., nr 612/OPON/2022, Wojewoda Mazowiecki (dalej: "Wojewoda"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud."), po rozpatrzeniu odwołania J.Ś. i J. Ś. oraz W.P. od decyzji Starosty K. (dalej: "Starosta") z [...] listopada 2021 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. z siedzibą z siedzibą w W. (dalej: "inwestor") pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] o numerze "[...]" wraz z wewnętrzną linią zasilającą, na terenie działki nr ew. [...] we wsi K., gm. G. (obrębu ewidencyjnego: [...]) - utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał szczegółowo przebieg postępowania. Podniósł m.in., że do Starostwa Powiatowego w G. wpłynął 6 listopada 2019 r. wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na wskazaną powyżej budowę. Starosta decyzją z 8 stycznia 2020 r., nr 18/20, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia. Wojewoda (po rozpatrzeniu odwołania J. Ś.), decyzją z 17 marca 2020 r., nr 220/OPON/2020, uchylił w całości decyzję Starosty z 8 stycznia 2020 r., i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, z uwagi na naruszenie zasad postępowania podczas wydawania zaskarżonej decyzji. Organ I instancji 14 maja 2020 r. zwrócił się do pełnomocnika inwestora o przekazanie dwóch egzemplarzy projektu budowlanego, które zostały zwrócone przy piśmie z 25 maja 2020 r. Pełnomocnik inwestora 9 czerwca 2020 r., przekazał organowi I instancji 4 egzemplarze uaktualnionych do obecnie obowiązujących przepisów opracowań tj. "Kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnej" oraz "Graficzną prezentację pól elektromagnetycznych".
Następnie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta decyzją z 30 lipca 2020r., nr 1135/20, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę, jednocześnie zawężając krąg stron postępowania, ograniczając się wyłącznie do inwestora oraz właścicieli działek, na której planowana jest inwestycja (informacja o zawężeniu kręgu stron postępowania została przekazana stronom postępowania przez Starostę przy piśmie z 24 czerwca 2020 r.). Przy piśmie z 31 lipca 2020 r., przekazał J. i J. Ś. kserokopie decyzji z 30 lipca 2020 r., podnosząc, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w piśmie z 24 czerwca 2020 r., informującym o ustaleniu nowego kręgu postępowania i utraceniu statusu stron przez J. i J. Ś. Jednocześnie organ I instancji poinformował, że w przypadku niezadowolenia z treści decyzji mogą wnieść odwołanie do organu nadzorczego, który zweryfikuje kwestię przysługiwania status strony postępowania.
Wojewoda (po rozpoznaniu odwołań J. i J. Ś., a także po weryfikacji przymiotu strony przez wnoszących odwołanie od ww. decyzji z 30 lipca 2020 r.), decyzją z 2 listopada 2020 r., nr 787/OPON/2021, uchylił w całości decyzję Starosty z 30 lipca 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że Starosta zignorował decyzję organu wyższego szczebla i nie zastosował się do zaleceń w niej zawartych.
Starosta (w trakcie ponownego rozpoznawania sprawy), pismem z 5 stycznia 2021 r., wezwał inwestora do przedłożenia 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Pr. bud., aktualnym na dzień opracowania projektu. Przy piśmie z 3 lutego 2021 r., pełnomocnik inwestora przekazał uzupełnione 4 egzemplarze projektu budowlanego wraz z oświadczeniem projektanta składanym w trybie art. 33 ust. 2 pkt 9 Pr. bud.
Starosta, decyzją z 11 marca 2021 r., nr 449/21, ponownie zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na kwestionowaną budowę. Wojewoda (po rozpoznaniu odwołania J. i J. Ś.), decyzją z 9 lipca 2021 r., nr 504/OPON/2021, uchylił w całości decyzję Starosty z 11 marca 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że Starosta został zobowiązany do ustalenia faktycznych granic obszaru oddziaływania zamierzonej inwestycji.
Starosta, decyzją z [...] listopada 2021 r., nr [...], po raz kolejny zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla omawianej inwestycji. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. i J. Ś. oraz W. P.
Organ odwoławczy zaskarżoną do tut. Sądu decyzją z 5 lipca 2022 r., nr 612/OPON/2020, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] listopada 2021 r., nr [...]. W uzasadnieniu przytoczył przepisy ustawy Prawo budowlane, w tym m.in. treść art. 32 ust 4, art. 33 ust 2 oraz art. 35 Pr. bud. Podniósł, że zobowiązał Starostę do ustalenia faktycznych granic obszaru oddziaływania w odniesieniu do inwestycji związanych z budową stacji bazowych telefonii komórkowej przy szczególnym uwzględnieniu rozporządzenia Ministra Środowiska z 30 października 2002 r., w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883), jak również dokonania ponownego sprawdzenia projektu budowlanego, zgodnie z art. 35 ust. 1 Pr. bud., a w przypadku stwierdzenia naruszeń zobowiązać inwestora do ich usunięcia zgodnie z art. 35 ust. 3 Pr. bud.
Wojewoda na etapie postępowania odwoławczego stwierdził braki w dokumentacji projektowej i korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 136 k.p.a., postanowieniem z 7 lutego 2022 r., nr 60/OPON/2022, zlecił Staroście przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia do uzupełnienia dokumentacji projektowej poprzez:
1. wykazanie, że dla planowanego przedsięwzięcia nie jest wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy z 3 października 2008 r., o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2. przedłożenie decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej, zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 ustawy z 3 lutego 1995 r., o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1326), wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, Ilia, Illb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie;
3. wykazanie zgodności projektu budowlanego z art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud., poprzez poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, przez pryzmat możliwej potencjalnej zabudowy na działkach sąsiednich, która wykaże, że projektowana inwestycja nie uniemożliwi przyszłej zabudowy na sąsiednich nieruchomościach (mając na względzie § 13, § 60, § 271-273 oraz § 314 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.);
4. opatrzenie zmian naniesionych w projekcie budowalnym datą i pieczęcią, a autoryzacja zmian i poprawek powinna umożliwiać stwierdzenie, kto i kiedy ich dokonał;
5. uzupełnienie dokumentacji o aktualne na dzień naniesionych zmian oświadczenia projektantów poszczególnych branż o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej wymagane art. 20 ust. 4 Pr. bud.;
6. przedłożenie, stosownie do art. 12 ust. 7 Pr. bud., ważnych (na dzień nanoszonych poprawek w projekcie budowlanym) zaświadczeń o przynależności do izby.
Inwestor w odpowiedzi na ww. postanowienie złożył 4 egzemplarze poprawionego projektu budowlanego, pismo z 16 marca 2022 r. U. K. - specjalisty systemów ochrony atmosfery (str. 84A-84D projektu budowlanego), odpis notarialny decyzji Starosty z 10 marca 2022 r., nr 29/22, znak: WOŚ.6124.31.2022 umarzającej postępowanie w sprawie zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej części działki o nr ew. [...] obręb [...] w miejscowości K., gm. G., które Starostwo Powiatu K. przy piśmie z 24 marca 2022 r., przesłało do organu odwoławczego.
Organ odwoławczy uznał, że dla prawidłowego zastosowania przepisów najważniejsze jest ustalenie, czy projektowana inwestycja zaliczona jest do grupy zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko. W przypadku stacji bazowych telefonii komórkowych kwalifikacji dokonuje się w oparciu o dwa kryteria określone w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r., w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839):
1. równoważną moc promieniowana izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny (z wyłączeniem radiolinii);
2. odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, przy czym równoważną moc promieniowania izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r., w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 2 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny;
b) 5 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny;
c) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny;
d) 20 000 W, przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna łub radiolokacyjna.
W myśl § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny;
b) 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny;
c) 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny;
d) 1 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny;
e) 2 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny;
f) 5 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny;
g) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny - przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Zgodnie z art. 124 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018, poz. 799 ze zm., dalej: "p.o.ś."), przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. Środek elektryczny anteny to miejsce będące środkiem układu współrzędnych, względem, którego wyznaczono charakterystykę promieniowania anteny, a odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego to odcinek prostej, którą wyznacza się w osi głównej wiązki promieniowania anteny, czyli wiązki zawierającej kierunek maksymalnego promieniowania. Przy wyznaczaniu odległości miejsc dostępnych dla ludności uwzględnić należy zarówno kierunek (azymut) głównej wiązki promieniowania anteny, jak i jej pochylenie.
Wojewoda wyjaśnił, że z pisma U. K. z 16 marca 2022 r. - specjalisty systemów ochrony atmosfery - wynika, że "Kwalifikacja instalacji radiokomunikacyjnej" (styczeń 2021 r.) wykonana została w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z 10 września 2019 r., w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U z 2019 r., poz. 1839) służące do oceny, czy rozpatrywana instalacja zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko lub do żadnego z powyższych. W kwalifikacji uwzględnia się równoważną moc promieniowania izotropowo (EIRP) dla pojedynczej anteny. W celu kwalifikacji przedsięwzięcia nie bierze się pod uwagę emisji pola elektromagnetycznego ani poszczególnych anten, ani całego zespołu anten. Natomiast "Graficzna prezentacja poziomu pól elektromagnetycznych" (styczeń 2021 r.) przewiduje rozkład pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych od dopuszczalnych oraz ich wyniki w formie graficznej. Podstawą prawną do wyznaczenia tych obszarów jest rozporządzenie Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2019 r., w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U z 2019 r., poz. 2448). Obliczenia i rysunki uwzględniają zjawisko sumowanie pól elektromagnetycznych emitowanych przez wszystkie planowane anteny stacji bazowej. Zasięgi występowania pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych w otoczeniu zespołu anten są wynikiem kumulacji poziomów pól elektromagnetycznych emitowanych przez wszystkie anteny stacji bazowej. W obu dokumentach miejsca dostępne dla ludzi są zdefiniowane zgodnie z ustawą z 30 sierpnia 2019 r., o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1815) oraz nowym brzmieniem art. 124 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia Prawo ochrony środowiska. W sytuacji po oddaniu do użytkowania stacji bazowej nastąpi zmiana stanu zagospodarowania i zabudowy na operatorze stacji bazowej ciąży obowiązek zmiany konfiguracji instalacji radiokomunikacyjnej w taki sposób, aby obszar pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych występował wyłącznie w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludzi. Zatem inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu terenu. Graficzna prezentacja poziomu pól elektromagnetycznych zawiera obliczenia rozkładów natężeń pola elektromagnetycznego w otoczeniu stacji bazowej z wykorzystaniem podstawowej zależności pomiędzy gęstością mocy pola (gęstość strumienia energii elektromagnetycznej), równoważną mocą promieniowania izotropowo, odległością od anteny i funkcją tłumienia gęstości mocy pola elektromagnetycznego przy zmianie kąta odchylenia od kierunku maksymalnego promieniowania. Metoda ta jest uproszczoną, powszechnie stosowaną metodą obliczeń rozkładów pem w otoczeniu stacji bazowych. Obliczenia zasięgów wykonano dla pełnego obciążenia sygnałem nadawczym z maksymalną planowaną przez inwestora mocą w płaszczyźnie pionowej i poziomej dla maksymalnych stosowanych przez inwestorów tiltów elektrycznych (tilty mechaniczne nie występują). Zasięgi występowania pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych w otoczeniu zespołu anten są wynikiem kumulacji poziomów pól elektromagnetycznych emitowanych przez wszystkie anteny stancji bazowej.
Z powyższego wynika też, że "Kwalifikacja instalacji radiokomunikacyjnej" daje jednoznaczne podstawy do rozstrzygnięcia, że dla przedstawionej konfiguracji anten, przedmiotowa instalacja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem nie ma obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Miejsca dostępne dla ludzi nie występują w osi głównej promieniowania anten sektorowych.
W ocenie organu odwoławczego, w przypadku przedmiotowej inwestycji nie nastąpiło przekroczenie dopuszczalnych wartości pola elektromagnetycznego dla okolicznych nieruchomości, tj. 0,1 W/m2. Wartość ta wynika z tabeli 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska z 30 października 2003 r., w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883). Natomiast zgodnie z § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.), "budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych". Wykonanie inwestycji powodującej przekroczenie tych wartości w istniejących budynkach mieszkalnych stanowiłoby, więc naruszenie prawa. Zgodnie z projektem budowlanym (przestawiającym obszary pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych od dopuszczalnych na str. 96) pola elektromagnetyczne o wartości 0,1 W/m² i większej będą występować w miejscach, w których nie występują budynki mieszkalne, przeznaczone na stały pobyt ludzi.
Za sporządzenie projektu budowlanego zgodnie z przepisami prawa w zakresie rozwiązań architektonicznych i konstrukcyjnych odpowiada projektant, co potwierdza w swoim oświadczeniu, o którym mowa w art. 20 ust. 4 Pr. bud., zgodnie z którym projektant, a także sprawdzający, o którym mowa w ust. 2, do projektu budowlanego dołącza oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, natomiast na organie architektoniczno-budowlanym spoczywa obowiązek sprawdzenia projektu zgodnie z wytycznymi przedstawionymi w art. 35 Pr. bud. Przedmiotowe oświadczenie znajduje się na stronie 4 projektu budowlanego i zostało podpisane przez projektantów: mgr inż. T. M. (Nr upr. WA - 596/94), a także sprawdzającą - mgr inż. B. W. (Nr upr. Wa - 599/94) oraz mgr inż. D. P. (Nr upr. MAZ/0596/POOE/12) i sprawdzającego mgr inż. Ł. L. (Nr upr. MAZ/0278/POOE/09).
Weryfikacja dokumentacji wykazała, że inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę dołączył wymagane prawem dokumenty, spełniające wymogi art. 35 Pr. bud., tj. projekt budowlany, sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, zawierający wymagane opinie i uzgodnienia. Inwestor przedłożył prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (w myśl art. 32 ust. 4 pkt 2 Pr. bud., pod rygorem odpowiedzialności karnej), które jest tak ważnym dowodem w sprawie, że brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowiłby wadę materialnoprawną decyzji. Projekt budowlany jest kompletny i został sporządzony zgodnie z wymogami zawartymi w art. 34 Pr. bud., spełniając wymagania § 8 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r., w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1935 ze zm.) i jest zgodny z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065).
Wojewoda (odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu) powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Stwierdził, że zarzuty skarżących nie wpływają na rozstrzygnięcie przedmiotowego postępowania. Zarzuty zostały wyjaśnione przez inwestora w piśmie z 16 marca 2022 r. Strona skarżącą powinna mieć na względzie, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie ma charakteru uznaniowego. Z treści art. art. 35 ust. 4 Pr. bud., wynika, że w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zdaniem Wojewody, skoro inwestor spełnił wszystkie wymagania konieczne do udzielenia pozwolenia na budowę, to Starosta nie mógł odmówić inwestorowi wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja organu I instancji jest prawidłowa i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Przedłożony projekt budowlany jest kompletny, a zamierzenie inwestycyjne nie narusza przepisów prawa, w tym w szczególności decyzji Burmistrza G. z [...] marca 2019 r., nr [...], znak: [...] o lokalizacji inwestycji celu publicznego, a tym bardziej nie ogranicza możliwości zabudowy działek sąsiednich.
Z powyższą decyzją Wojewody Mazowieckiego z 5 lipca 2022 r., nr 612/OPON/2022 nie zgodzili się J. Ś. i J. Ś., wnosząc pismem datowanym na dzień 3 sierpnia 2022 r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
"1. Art. 8 § 1,11, 77 § 1, 80,107 § 1, 107 § 3 kpa poprzez zaniechanie dokonania oceny oddziaływania obiektu na środowisko oraz obiekty sąsiednie, niewyznaczenie stref ochronnych uwzględnienia zjawiska odbić, niewykazanie czy pole elektromagnetyczne wystąpi na działkach sąsiednich.
2. Art. 107 § 1 pkt 4, 5, 107 § 3 kpa poprzez sformułowanie osnowy decyzji oraz jej uzasadnienia z rażącym naruszeniem przepisów prawa, ponieważ brak zastosowanych konkretnych przepisów prawa materialnego z jednoczesnym ich uzasadnieniem nie pozwala na podjęcie polemiki z nią. Ponadto organ nie dokonał oceny kwalifikacji przedsięwzięcia w zakresie odnoszącym się do konieczności ustalenia maksymalnych mocy oraz pochyleń anten oraz uwzględnienia sumarycznych mocy.
3. Art. 8 § 1,11, 77 § 1, 80,107 § 1,107 § 3 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez sporządzenie decyzji w sposób uniemożliwiający jej odkodowanie tym bardziej, że obowiązkiem organu jest skonstruowanie uzasadnienia merytorycznego odnoszącego się do konkretnej jednostki prawnej zastosowanego aktu wraz z jego uzasadnieniem. Ponadto nie wyjaśniano czy wskazane w dokumentacji tilty maksymalne są ustalone na podstawie kart katalogowych anten czy też organ bazuje tylko na wyjaśnieniach inwestora. Ponadto organ winien wyjaśnić, jak rozumie to pojęcie, ponieważ uznanie, iż o maksymalnym pochyleniu anten decyduje inwestor powoduje, iż żadna inwestycja nigdy nie będzie wymagać decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
4. § 11 ust. 2 pkt 11 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2012 r. poz. 462, dalej rozporządzenie z 2012 r.) poprzez jego pominięcie w sytuacji, w której projekt powinien zawierać dane techniczne obiektu budowlanego charakteryzujące wpływ tego obiektu na środowisko i jego wykorzystywanie oraz na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie, pod względem m.in. promieniowania, w szczególności jonizującego pola elektromagnetycznego i innych zakłóceń, z podaniem odpowiednich parametrów tych czynników i zasięgu ich rozprzestrzeniania się - mając na uwadze, że przyjęte w projekcie rozwiązania przestrzenne, funkcjonalne i techniczne powinny wykazywać ograniczenie lub eliminację wpływu obiektu budowlanego na środowisko przyrodnicze, zdrowie ludzi i inne obiekty budowlane, zgodnie z odrębnymi przepisami.
5. Art. 8 § 1, 11, 77 § 1, 80, 107 § 1, 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie czy ewentualnie przewrócenie się masztu nie spowoduje bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia, życia oraz mienia-tak odnośnie dróg NSA II OSK 2428/18 w wyroku z dnia 20.05.2021 roku, IIOSK1376/18 w wyroku z dnia 29.10.2020 roku.
6. Art 35 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w związku z § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie poprzez nieokreślenie usytuowania antenowych konstrukcji wsporczych z uwzględnianiem stref ochronnych.
7. Art. 7, 87 ust 1 w związku z art. 79 ust 1 Konstytucji RP poprzez sporządzenie decyzji bez podania konkretnej jednostki redakcyjnej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2010 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co uniemożliwia złożenie ewentualnej skargi kasacyjnej albowiem Trybunał Konstytucyjny kontroluje naruszenie konkretnego zastosowanego przepisu a nie całości danego aktu normatywnego".
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi przytoczyli liczne fragmenty orzecznictwa sądów administracyjnych. Ich zdaniem decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ nie wykazał, że działał w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane i inne aktualne na dzień wydania decyzji. Jedynymi przepisami podanymi w osnowie decyzji są art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz 82 ust 3 Pr. bud., czyli przepisy proceduralne. W istocie Wojewódzki Sąd Administracyjny ma ograniczone możliwości, ponieważ dokonuje oceny zastosowanych przez organ przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego. W przedmiotowej sprawie nie można dokonać oceny osnowy decyzji z jej uzasadnieniem w odniesieniu do konkretnych przepisów prawa materialnego aktualnych na dzień wydania decyzji, ponieważ ich nie wskazano. W zaistniałej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie ma możliwości oceny osnowy decyzji w sytuacji, w której przepisy k.p.a., są bardzo precyzyjne w tej kwestii i nie przewidują odstępstw w niniejszej sprawie.
Skarżący w całości akceptują pogląd wyrażony w orzecznictwie, w którym "praktycznie przesądzono, iż należy uwzględniać maksymalne moce oraz pochylenia anten, ponieważ zdrowie oraz życie ludzkie jest sprawą nadrzędną". Ich zdaniem należy uwzględnić zarówno maksymalne możliwe emitowanie takiego pola z urządzenia, jak i maksymalne możliwe pochylenie osi wiązki promieniowania oraz ukształtowanie terenu, w szczególności istniejącej, jak i potencjalnej zabudowy. Najważniejsze jest bowiem bezpieczeństwo i zdrowie ludzi, a dopiero w dalszej kolejności potrzeba realizacji inwestycji telekomunikacyjnych, dlatego niezbędne jest wykluczenie możliwości negatywnego, ponadnormatywnego oddziaływania stacji bazowej na znajdujące się w sąsiedztwie siedliska ludzkie. W świetle powyższego "Sąd powinien zobowiązać organ do sporządzenia uzasadnienia, biorąc pod uwagę wzorzec z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 460/18".
Sposób sformułowania osnowy decyzji oraz jej uzasadnienie nie wskazują, że organ stosował przepisy prawa materialnego aktualne na dzień wydania decyzji oraz co najważniejsze oceniał wpływ obiektu na środowisko oraz obiekty sąsiednie zgodnie z wymogami ustawodawcy. Organ nawet nie wskazał, czy takie dane znajdują się w projekcie budowlanym i odnoszą do konkretnych przepisów prawa materialnego. Osnowy decyzji nie sposób skorygować w postępowaniu sądowym tym bardziej, że przepisy k.p.a., nakładają na organ obowiązek wskazania zastosowanych przepisów prawa materialnego.
Skarżący znaczącą część skargi poświęcili przytoczeniu poglądów judykatury, mającym wykazać zasadność skargi i stawianych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie, jednocześnie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja jest prawidłowa, a skarga była niezasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, że analiza akt sprawy dokonana przez tut. Sąd prowadzi do wniosku, że Wojewoda Mazowiecki przeprowadził postępowanie odwoławcze w sposób w pełni odpowiadający hipotezie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 Pr. bud., zaś rozstrzygnięcie – dzięki tak przeprowadzonemu postępowaniu – uzasadnił w sposób wynikający z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. Dlatego też mógł wydać decyzję, przyjmując za podstawę prawną art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Zasadniczym przedmiotem wątpliwości przedstawionych przez skarżących w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej (i w skardze) była kwestia, czy projektowana inwestycja – z uwagi na jej charakter - nie powinna być zaliczona do inwestycji zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko, z wszelkimi tego prawnymi konsekwencjami.
Zanim udzieli się odpowiedzi na powyższą kwestię trzeba wskazać na zakres badania przez organ administracji architektoniczno budowlanej wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę oraz załączonych doń dokumentów. Zakres ten wynika z art. 35 ust. 1 Pr. bud., zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza w sprawie takiej, jak niniejsza wyłącznie:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,
b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Pr. bud., dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,
3a) dołączenie:
a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10 Pr. bud.;
4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie określonych w ustawie danych i kopii dokumentów;
4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie określonych w ustawie zaświadczeń i danych;
Sprawdzenie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynika z faktu związania organu administracji architektoniczno budowlanej ustaleniami, zawartymi w decyzji o warunkach zabudowy. Stosownie do art. 55 ustawy z 7 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 503, dalej: "u.p.z.p.") decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Oznacza to, że organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę nie może kształtować odmiennie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu od tych, które zostały określone w tej decyzji. Organ architektoniczno-budowlany jest związany również przedmiotowym zakresem rozstrzygnięcia omawianych decyzji. Jak wskazuje się w doktrynie, "związanie dotyczy tych warunków decyzji, które określają parametry planowanego obiektu, jak również warunków i zasad, które powinna spełniać inwestycja (zob. wyrok NSA z 27.04.2006 r., II OSK 783/05, LEX nr 212239; wyrok NSA z 19.04.2012 r., II OSK 94/11, LEX nr 1219178). Konsekwencję związania stanowi obowiązek organu architektoniczno-budowlanego sprawdzenia projektu budowlanego pod kątem zachowania wymogów wynikających z decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego czy decyzji o warunkach zabudowy. Organ architektoniczno-budowlany nie może kwestionować komentowanych decyzji, nie może także zatwierdzić projektu budowlanego w razie ustalenia jakichkolwiek odstępstw w projekcie od warunków w nich zawartych. Innymi słowy pozwolenie na budowę nie może przekraczać ustaleń zawartych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego bądź decyzji o warunkach zabudowy (zob. wyrok WSA w Warszawie z 31.05.2011 r., VII SA/Wa 2281/10, LEX nr 996705)" - por. komentarz do art. 55 u.p.z.p. w: A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski Marek Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz aktualizowany LEX/el. 2021.
Niekwestionowanym w literaturze stanowiskiem jest to, że związanie wynikające z art. 55, a także z art. 55 w zw. z art. 64 u.p.z.p. oznacza przede wszystkim zakaz postępowania wbrew oznaczonym wymogom decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Ustalenie tych warunków w decyzji o warunkach zabudowy "to nie tylko oznaczenie parametrów samego planowanego obiektu, ale także ustalenie innych warunków i zasad, które powinna spełniać planowana inwestycja. Funkcja decyzji o ustaleniu warunków zabudowy polega na określeniu dopuszczalności danego zamierzenia inwestycyjnego z punktu widzenia przepisów prawa oraz na wskazaniu warunków i zasad, którym inwestycja powinna odpowiadać. Związanie organu architektoniczno-budowlanego polega na tym, że organ ten wydając pozwolenie na budowę nie może kształtować zasadniczych warunków inwestycji odmiennie od ustalonych w warunkach zabudowy i związany jest przedmiotowym zakresem rozstrzygnięcia. Organ wydający pozwolenie na budowę czerpie dane o inwestycji z decyzji o warunkach zabudowy w związku z nieistnieniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie może zmieniać tych warunków ani ich kontrolować" (op. cit., por. także wyrok NSA z 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1254/17, z 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 267/16, CBOSA).
Jak wynika z akt sprawy, inwestor przed wystąpieniem z wnioskiem o pozwolenie na budowę uzyskał decyzję Burmistrza G. Nr [...] z [...] marca 2019 r. o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja ta określała w sposób wiążący organ administracji architektoniczno budowlanej zarówno dopuszczalność zamierzenia inwestycyjnego z punktu widzenia przepisów prawa, jak i wskazywała warunki i zasady, którym inwestycja powinna odpowiadać. Z pkt. 2.2. ww. decyzji wynika wprost, że "inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (...)". Organ planistyczny stwierdził, że takie stanowisko zostało potwierdzone przez Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w G., który stwierdził, że "przedsięwzięcie z uwagi na rodzaj, parametry techniczne oraz zasięg możliwego oddziaływania na środowisko zgodnie z dyspozycją § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nie jest kwalifikowane do rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko". Dlatego też, zdaniem tego Wydziału, nie było konieczności uzyskania dla inwestycji decyzji środowiskowej.
Na podkreślenie zasługuje fakt, że decyzja Burmistrza G. Nr [...] z [...] marca 2019 r. o lokalizacji inwestycji celu publicznego była przedmiotem kontroli w postępowaniu instancyjnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 22 sierpnia 2019 r. znak KOA/1838/Ar/19 utrzymało ww. decyzję w mocy, potwierdzając w bardzo szczegółowym w tym zakresie uzasadnieniu (s. 3 i n.) brak konieczności uzyskania decyzji środowiskowej i poprawność dokonanej w sprawie analizy oddziaływania inwestycji na środowisko, będącej podstawą wydanej decyzji lokalizacyjnej. SKO dokonywało własnych w tym zakresie ustaleń na podstawie bardzo szczegółowej i wnikliwej analizy przepisów ww. rozporządzenia, ale również ustawy z 3 października 2016 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu decyzji SKO przywołało również szereg orzeczeń NSA dotyczących przedmiotu rozpatrywanej w podstępowaniu odwoławczym sprawy. Decyzja SKO stała się ostateczna i prawomocna.
Tym samym, zgodnie z ww. art. 55 u.p.z.p. zarówno Starosta G., jak i Wojewoda Mazowiecki – jako organa administracji architektoniczno budowlanej – byli związani ustaleniami decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, również w zakresie dotyczącym ustalenia braku wpływu planowanej inwestycji na środowisko. W tym jednak kontekście należy uznać, że organ II instancji, który pomimo to na etapie postępowania odwoławczego zlecił na podstawie art. 136 k.p.a. postanowieniem z 7 lutego 2022 r., nr 60/OPON/2022 Staroście G. przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w zakresie wykazania, że dla planowanego przedsięwzięcia nie jest wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko działał w trosce o dodatkowe należyte wyjaśnienie stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) i takie zebranie materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), aby móc w pełni usunąć wątpliwości odwołujących się i wskazać dodatkowe przesłanki rozstrzygnięcia (art. 11 k.p.a.), mające te strony przekonać do rozstrzygnięcia.
W wyniku uzupełniającego postępowania dowodowego pozyskana została datowana na 16 marca 2022 r. opinia specjalisty systemów ochrony atmosfery U. K., potwierdzająca w pełni znajdującą się już w dokumentacji budowlanej "Kwalifikację instalacji radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej [...] pod względem oddziaływania na środowisko". Ww. opinia zawiera szczegółową analizę wymagań rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (w tym § 2 ust. 1, § 3 ust. 1 i 2), ustawy z 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (w zakresie identyfikacji miejsc dostępnych dla ludności w obrębie potencjalnego oddziaływania inwestycji, art. 8 ust. 3 ustawy), ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Przeprowadzona analiza przepisów doprowadziła autorkę opinii do jednoznacznego wniosku, że "rozpatrywana instalacja radiokomunikacyjna nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a strona nie ma obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji".
Tym samym organ odwoławczy, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 § 1 k.p.a., uzyskał nie tylko dodatkowy dowód na okoliczność zgodności zezwalanej inwestycji z wymaganiami ochrony środowiska, ale w szczególności na brak konieczności uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Ponadto, w związku z treścią ww. postanowienia z 7 lutego 2022 r., nr 60/OPON/2022 uzupełnione zostały inne, dostrzeżone przez Wojewodę Mazowieckiego braki w dokumentacji projektowej.
Tak zebrane dowody zostały w sposób szczegółowy ocenione zgodnie z art. 80 k.p.a. (a więc swobodnie, a nie dowolnie) przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji (s. 7-10 decyzji). Organ nie tylko wskazał na zebrane dowody, ale również przeprowadził własne rozważania odnośnie przepisów prawa, dotyczących ochrony środowiska, a odnoszących się do inwestycji, będącej przedmiotem sprawy. Dlatego też w, ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne (w rozumieniu § 3 art. 107 k.p.a.) sporządzone zostało przez Wojewodę Mazowieckiego prawidłowo, a wyjaśnienie przesłanek rozstrzygnięcia przez organ odpowiada wymogom art. 11 k.p.a.
Z uwagi na powyższe, zgodnie z art. 35 ust. 4 Pr. bud., wobec spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Słusznie więc wyjaśnił Wojewoda Mazowiecki, że w takim zakresie wyłączona jest uznaniowość organu; jest on związany treścią art. 35 ust. 4 Pr. bud.
Mając to na uwadze wskazać też należy, że skarżący kwestionując zaskarżoną decyzję w żaden sposób nie wykazali, aby – wbrew zgromadzonym, a wyżej opisanym dowodom – "wpływ obiektu na środowisko oraz obiekty sąsiednie" był w jakikolwiek sposób niezgodny z prawem. W szczególności, skarżący oprócz obszernego powołania wyroków NSA i sądów administracyjnych nie zakwestionowali skutecznie mocy dowodowej ww. opinii z 16 marca 2022 r. specjalisty systemów ochrony atmosfery U. K., potwierdzającej w pełni "Kwalifikację instalacji radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej [...] pod względem oddziaływania na środowisko". Nie przedstawili żadnego równoważnego dowodu (np. w postaci opinii przeciwnej sporządzonej przez osobę posiadającą wymaganą wiedzę w tym zakresie) na okoliczność przeciwną, a przez nich podnoszoną. W żaden prawnie dopuszczalny sposób nie zakwestionowali też ostatecznej decyzji Burmistrza G. Nr [...] z [...] marca 2019 r. o lokalizacji inwestycji celu publicznego, stwierdzającej brak potrzeby uzyskiwania decyzji środowiskowej.
Obszernie zaś wywodzone przez skarżących stanowisko, sprowadzające się do twierdzenia o konieczności sumowania mocy równoważnej anten zainstalowanych, jest błędne. W tym bowiem zakresie decydujące prawnie znaczenie ma uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 2022 r., sygn. akt III OPS 1/22 – zgodnie z którą "przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, ze zm.), jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten".
Z uwagi na powyżej dokonaną ocenę prawną tut. Sądu za niezasadne uznać należało podniesione w skardze zarzuty. W tym zakresie wyjaśnić jednak należy dodatkowo, co następuje.
Organ nie naruszył art. 8 § 1, 11, 77 § 1, 80,107 § 1, 107 § 3 kpa przez "zaniechanie dokonania oceny oddziaływania obiektu na środowisko oraz obiekty sąsiednie, niewyznaczenie stref ochronnych uwzględnienia zjawiska odbić, niewykazanie czy pole elektromagnetyczne wystąpi na działkach sąsiednich". Wojewoda Mazowiecki na s. 7-9 uzasadnienia dokonał nie tylko szczegółowej, ale i poprawnej analizy tych przepisów, które w sprawie miały zastosowanie. Prawną reasumpcję oparł na analizie stanu faktycznego, ustalonego – odmiennie niż czynią to skarżący – na podstawie zebranych i swobodnie ocenionych dowodów. Organ administracji architektoniczno budowlanej prowadzi – o czym była już mowa – postępowanie o udzielenia pozwolenia na budowę w granicach wytyczonych hipotezą art. 35 ust. 1 Pr. bud., co też w sprawie niniejszej nastąpiło.
Nie został też naruszony art. 107 § 1 pkt 4, 5, 107 § 3 k.p.a. przez "sformułowanie osnowy decyzji oraz jej uzasadnienia z rażącym naruszeniem przepisów prawa, ponieważ brak zastosowanych konkretnych przepisów prawa materialnego z jednoczesnym ich uzasadnieniem nie pozwala na podjęcie polemiki z nią. Ponadto organ nie dokonał oceny kwalifikacji przedsięwzięcia w zakresie odnoszącym się do konieczności ustalenia maksymalnych mocy oraz pochyleń anten oraz uwzględnienia sumarycznych mocy". Wbrew zarzutowi, "osnowa" decyzji organu jest prawidłowa, gdyż organ w rozstrzygnięciu wskazał poprawną podstawę prawną, którą jest art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Natomiast, o czym była już mowa, w uzasadnieniu decyzji Wojewoda Mazowiecki przywołał wszelkie te przepisy, które w sprawie niniejszej miały zastosowanie i dokonał ich omówienia, z uwzględnieniem ustalonego na podstawie dowodów stanu faktycznego.
Nie bardzo prawnie zrozumiały jest zarzut naruszenia "Art. 8 § 1,11, 77 § 1, 80,107 § 1,107 § 3 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez sporządzenie decyzji w sposób uniemożliwiający jej odkodowanie tym bardziej, że obowiązkiem organu jest skonstruowanie uzasadnienia merytorycznego odnoszącego się do konkretnej jednostki prawnej zastosowanego aktu wraz z jego uzasadnieniem. Ponadto nie wyjaśniano czy wskazane w dokumentacji tilty maksymalne są ustalone na podstawie kart katalogowych anten czy też organ bazuje tylko na wyjaśnieniach inwestora. Ponadto organ winien wyjaśnić, jak rozumie to pojęcie, ponieważ uznanie, iż o maksymalnym pochyleniu anten decyduje inwestor powoduje, iż żadna inwestycja nigdy nie będzie wymagać decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach". Z "odkodowaniem" decyzji Wojewody Mazowieckiego nie powinno być problemów; utrzymuje on w mocy decyzję organu I instancji. Ponownie należy przypomnieć, że organ prowadzi postępowanie w ramach ściśle wytyczonych art. 35 ust. 1 Pr. bud. i nie ma – o czym słusznie wspomniał Wojewoda Mazowiecki w swej decyzji – kompetencji do badania treści projektu budowlanego, gdyż w tym zakresie odpowiedzialność za sporządzenie projektu budowlanego zgodnie z przepisami spoczywa na projektancie.
Powyższa uwaga ma również zastosowanie w odniesieniu do zarzutu naruszenia"§ 11 ust. 2 pkt 11 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (...) poprzez jego pominięcie w sytuacji, w której projekt powinien zawierać dane techniczne obiektu budowlanego charakteryzujące wpływ tego obiektu na środowisko i jego wykorzystywanie oraz na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie, pod względem m.in. promieniowania, w szczególności jonizującego pola elektromagnetycznego i innych zakłóceń, z podaniem odpowiednich parametrów tych czynników i zasięgu ich rozprzestrzeniania się - mając na uwadze, że przyjęte w projekcie rozwiązania przestrzenne, funkcjonalne i techniczne powinny wykazywać ograniczenie lub eliminację wpływu obiektu budowlanego na środowisko przyrodnicze, zdrowie ludzi i inne obiekty budowlane, zgodnie z odrębnymi przepisami". Skoro ponadto organ ustala w sposób wykazany dowodami, że przedmiotowa inwestycja nie wpływa znacząco ani potencjalnie na środowisko, to kwestie projektowe, o których wspominają skarżący, należą do projektanta, a nie organu. Zgodnie z art. 20 ust. 1 Pr. bud. do podstawowych obowiązków projektanta należy opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z wymaganiami ustawy, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (pkt 1), sporządzenie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ze względu na specyfikę projektowanego obiektu budowlanego, uwzględnianej w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (pkt 1b) i określenie obszaru oddziaływania obiektu (pkt. 1c).
Zarzut naruszenie "Art. 8 § 1, 11, 77 § 1, 80, 107 § 1, 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie czy ewentualnie przewrócenie się masztu nie spowoduje bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia, życia oraz mienia" jest niewątpliwie zarzutem nietuzinkowym, ale należy ponownie stwierdzić, że za tego rodzaju wyliczenia techniczne i statyczne odpowiada projektant, a nie organ administracji architektoniczno budowlanej. Jeżeli uprawniony projektant sporządza projekt budowlany masztu telefonii komórkowej to organ nie ma podstaw do kwestionowania jego wiedzy i weryfikowania projektu budowlanego – gdyż nie pozwala na to zakres działań organu, wytyczony art. 35 ust. 1 Pr. bud.
Z podobnych względów, niezasadny był zarzut naruszenia "Art 35 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w związku z § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie poprzez nieokreślenie usytuowania antenowych konstrukcji wsporczych z uwzględnianiem stref ochronnych". Zgodnie z art. 20 ust. 1 Pr. bud. do obowiązków projektanta należy opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z wymaganiami ustawy, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (pkt 1), sporządzenie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ze względu na specyfikę projektowanego obiektu budowlanego, uwzględnianej w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (pkt 1b) i określenie obszaru oddziaływania obiektu (pkt. 1c).
Organ nie naruszył art. 7, 87 ust 1 w związku z art. 79 ust 1 Konstytucji RP przez "sporządzenie decyzji bez podania konkretnej jednostki redakcyjnej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2010 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co uniemożliwia złożenie ewentualnej skargi kasacyjnej albowiem Trybunał Konstytucyjny kontroluje naruszenie konkretnego zastosowanego przepisu a nie całości danego aktu normatywnego". Nie bardzo wprawdzie jest zrozumiałe, z czego wynikać miałaby w tej sprawie kompetencja jurysdykcyjna Trybunału Konstytucyjnego, tym niemniej stwierdzić należy, co następuje.
Zgodnie z art. 7 ustawy zasadniczej, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. W związku z tym, że działanie (i jego granice) Wojewody Mazowieckiego w tej sprawie – jako organu odwoławczego – warunkowane było hipotezą art. 35 ust. 1 i 4 Pr. bud., a jak wynika z dokonanej przez tut. Sąd oceny prawnej, przepisu tego organ nie naruszył, to nie sposób uznać, aby organ działał poza granicami prawa (co uczyniłby, kontrolując projekt budowlany w sposób oczekiwany przez skarżących) lub bez podstawy prawnej. Zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Organ nie stosował innych, niż ww. "źródeł prawa". Tym bardziej nie sposób uznać decyzji Wojewody Mazowieckiego za w jakikolwiek sposób sprzeczną z art. 79 ust. 1 Konstytucji, zgodnie z którym każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Jeżeli skarżący uważają, że którykolwiek z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a zastosowanego w sprawie niniejszej nie jest zgodny z Konstytucją, mogą wywieść we własnym zakresie skargę konstytucyjną – co jest dość oczywiste prawnie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło