VII SA/Wa 1756/12

WyrokWSA w Warszawie2013-01-21

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Włodzimierz Kowalczyk, Małgorzata Miron

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego samowolę budowlaną, jeśli ustalenie tego faktu wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego i oceny prawnej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego samowolę budowlaną, jeśli ustalenie tego faktu wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego i oceny prawnej, a nie jedynie potwierdzenia stanu faktycznego lub prawnego wynikającego z posiadanych przez organ ewidencji i rejestrów. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ma charakter uproszczony i odformalizowany, a zaświadczenie nie może rozstrzygać o prawach i obowiązkach ani tworzyć nowej sytuacji prawnej.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się wydania zaświadczenia potwierdzającego samowolę budowlaną sąsiada w zakresie budowy tarasu i nadbudowy ganku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wydania zaświadczenia, wskazując, że brak jest w jego ewidencjach potwierdzenia tych faktów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i brak wyczerpującego postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi I. S. – N. i V. K. N. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012r., Nr [...] na podstawie art. 219 w związku z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), dalej: "k.p.a." odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści tj.: "iż sąsiad M. D. dokonał samowoli budowlanej przy tarasie na zapleczu segmentu po roku 1992, zaś od frontu segmentu przemieścił schody tuż do naszej granicy i nadbudował nad nim ganek po roku 1992". W uzasadnieniu organ, powołując art. 218 k.p.a. i orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazał, że po przeanalizowaniu ewidencji i rejestrów znajdujących się w jego posiadaniu stwierdził brak potwierdzenia faktu dokonania samowoli budowlanej przez M. D. na nieruchomości przy ul. [...] w W. w zakresie objętym przedmiotowym wnioskiem. Ponadto wyjaśnił, że Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego nie jest organem władnym do potwierdzenia faktów wynikających z przedłożonej przez wnioskodawców mapy sytuacyjnej nieruchomości [...] nr [...] położonej w W., dzielnica [...] przy ul. [...], ul. [...], ul. [...], i ul. [...] (na której widoczny jest budynek aktualnie oznaczony nr [...] przy ul. [...] w W.) sporządzonej przez inż. F. B., na podstawie mapy zasadniczej - sekcje 3, 4, 8, 9 i 13 N1W4. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia I. S.-N. i N. V. K., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, z uwagi na fakt, że sprawa dotycząca tarasu w budynku mieszkalnym, jednorodzinnym, w zabudowie szeregowej usytuowanym na działce nr ewid. [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w W. została załatwiona decyzją MWINB z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], zaś WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1111/11, oddalił skargę wniesioną na ww. rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego. Natomiast skargi indywidualne I. S.-N. i N. V. K. dotyczące schodów frontowych oraz ganku budynku mieszkalnego znajdującego się na terenie posesji przy ul. [...] w W. zostały przekazane przy piśmie MWINB z dnia [...] kwietnia 2011 r. do PINB jako do organu właściwego do zajęcia stanowiska w ich przedmiocie. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli I. S.-N. i N. V.K. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący zarzucili naruszenie ich interesu prawnego oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12 k.p.a., a także nieprzeprowadzenie wyczerpującego i szczegółowego postępowania dowodowego z uwzględnieniem mapy prawnej i dokumentacji archiwalnej oraz pominięcie świadków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie organu administracji odmawiające wydania żądanego przez skarżącą zaświadczenia. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia regulują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego zamieszczone w dziale VII. W literaturze przedmiotu podkreśla się, iż postępowanie to ma charakter uproszczony i odformalizowany (vide: J. Borkowski, B. Adamiak: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa, Wydawnictwo C.H. Beck, 2008 str. 833). Na postępowanie składają się wyłącznie czynności materialno - techniczne polegające na badaniu, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane i czy dane te dotyczą stanu prawnego lub faktycznego, którego potwierdzenia domaga się wnioskodawca. W przedmiotowym postępowaniu nie dokonuje się ustaleń i ocen tak, jak w postępowaniu jurysdykcyjnym. Dlatego zaświadczenie nie może rozstrzygać o żadnych prawach i obowiązkach oraz nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Potwierdza ono stan ustalony, jest wyłącznie przejawem tego, co zawarte jest w źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie (vide: wyrok NSA z dnia 16 września 2005 r., sygn. II OSK 36/05, ONSAiWSA 2006/2/64, wyroki WSA w Warszawie z dnia 23 marca 2006 r., sygn. I SA/Wa 1356/04, Lex nr 202335 oraz z dnia 21 listopada 2008 r., sygn. III SA/Wa 1612/08, Lex nr 519918). W myśl art. 217 k.p.a., zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Z kolei z art. 218 § 1 k.p.a. wynika, że organ administracji może odmówić wydania zaświadczenia m.in., gdy wnoszący podanie żąda potwierdzenia okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które nie wynikają z ewidencji i rejestrów lub innych danych będących w posiadaniu tego organu. Z powyższego wynika zatem, iż w drodze zaświadczenia organ stwierdza to, co jest mu wiadome, ale o niczym nie rozstrzyga. Zaświadczenie jest tylko pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego wcześniej ustalonego odpowiednim aktem prawnym. Stosownie do treści art. 218 § 1 k.p.a., organ, do którego wpłynął wniosek o wydanie zaświadczenia, może przeprowadzać postępowanie wyjaśniające tylko w ograniczonym, koniecznym zakresie. Może opierać się tylko na faktach i okolicznościach wynikających bezpośrednio z będących w jego dyspozycji rejestrów, ewidencji i innych dokumentów. Poza tym, jak wyżej wskazano, organ nie może niczego potwierdzać, co nie znajduje w nich oparcia, a więc przede wszystkim stosować własnych ocen, czy wysuwać własnych wniosków. Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż skarżący wnosili o wydanie zaświadczenia " iż sąsiad M. D. dokonał samowoli budowlanej przy tarasie na zapleczu segmentu po roku 1992, zaś od frontu segmentu przemieścił schody tuż do naszej granicy i nadbudował nad nim ganek po roku 1992." Organ I instancji wskazał, że informacje, których zawarcia w zaświadczeniu domagają się skarżący nie wynikają z ewidencji i rejestrów lub innych danych będących w posiadaniu organu. Sporządzenie żądanego przez skarżących zaświadczenia wymagałoby zatem sprawdzenia po pierwsze czy takich robót wskazanych we wniosku faktycznie dokonano, kto je wykonał, w jakiej dacie i czy była to samowola budowlana. W istocie okoliczności takie ustalane są w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wykonywania robót budowlanych niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Kłóci się to z istotą zaświadczenia, którego rolą jest jedynie potwierdzenie istniejącego, już ustalonego stanu faktycznego czy prawnego. Jeszcze raz należy podkreślić, iż skarżący zażądali wydania zaświadczenia o treści nie stanowiącej informacji o istniejącym stanie faktycznym czy prawnym, co byłoby zgodne z istotą i funkcją zaświadczenia, ale wymagającego przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego i analizy przepisów prawa budowlanego. Tymczasem zaświadczenie wydaje się, gdy dany fakt jest oczywisty i organ nie musi o niczym rozstrzygać (por. W. Chróścielewski, Postępowanie administracyjne, wyd. II, 2006, s. 285). Dodatkowo należy podnieść, że treść żądanego zaświadczenia w rzeczywistości winna być rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, co w sposób oczywisty kłóci się z istotą zaświadczenia. Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1494/12 "Obowiązek wydania na podstawie art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenia urzędowo potwierdzającego określone fakty lub stan prawny, wynikające z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, nie dotyczy okoliczności, których ustalenie i ocena następują w postępowaniu jurysdykcyjnym w sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia." Trafnie zatem organy orzekające w sprawie uznały, iż wniosek skarżącego nie może być załatwiony pozytywnie w oparciu o przepisy k.p.a. dotyczące zaświadczeń. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło