VII SA/Wa 1756/25
WyrokWSA w Warszawie2026-01-16
Skład orzekający: Andrzej Nogal, Tomasz Janeczko, Marcin Maszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dopuszczająca realizację budynków mieszkalno-usługowych na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą lub usługi, narusza przepisy ustawy Prawo budowlane i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, skutkując stwierdzeniem nieważności części uchwały?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy dopuszczająca realizację budynków mieszkalno-usługowych na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą lub usługi, narusza przepisy ustawy Prawo budowlane (art. 3 pkt 2a) oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 15 ust. 1). Definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego jest jednoznaczna i nie może być modyfikowana przez akty prawa miejscowego. Dopuszczenie budynków mieszkalno-usługowych w ramach terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą lub usługi stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, co uzasadnia stwierdzenie nieważności części uchwały.Stan faktyczny
Wojewoda Mazowiecki zaskarżył uchwałę Rady Gminy S. z dnia 17 czerwca 2025 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy Prawo budowlane oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, poprzez dopuszczenie w planie realizacji budynków mieszkalno-usługowych na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą lub usługi. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie określonych sformułowań dotyczących budynków mieszkalno-usługowych oraz zasądził od Rady Gminy S. na rzecz Wojewody Mazowieckiego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Andrzej Nogal (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Janeczko asesor WSA Marcin Maszczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Rady Gminy S. z dnia 17 czerwca 2025 r. nr V/17/2024 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części obrębów [...], [...], [...], [...] oraz [...], gm. S. – Etap I 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie ustaleń: - § 8 uchwały, w zakresie sformułowania: "(...) albo mieszkalno-usługowego (...)", - § 19 ust. 2 pkt 8 lit. a uchwały, w zakresie sformułowania: "(...), mieszkalno-usługowych (...)", - § 19 ust. 2 pkt 10 lit. a uchwały, w zakresie sformułowania: "(...), mieszkalno-usługowych"; 2. zasądza od Rady Gminy S. na rzecz Wojewody Mazowieckiego kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga z dnia 17 czerwca 2025 r., W. M., zwanego dalej Stroną lub Skarżącym, na uchwałę Nr V/17/2024 Rady Gminy S., dalej Gmina, z 29 sierpnia 2024 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części obrębów D. , S. , S., W. oraz Z., gm. S. - Etap I.
Zaskarżonej uchwale Skarżący zarzucił naruszenie przepisów: art. 15 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o p.z.p." oraz art. 67 ust. 3 pkt 1, pkt 2 lit. a oraz pkt 4 ustawy z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688), zwanej dalej "ustawą zmieniającą" oraz art. 3 pkt 2 i pkt 2a ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418) oraz § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225, z późn. zm.), w związku z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 28 ust. 1 ustawy o p.z.p., poprzez sporządzenie planu miejscowego z naruszeniem przepisów odrębnych, w zakresie sformułowania ustaleń dotyczących realizacji budynków mieszkalno - usługowych na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą lub usługi oznaczonych symbolami 1.1MNW-U i 2.1.MNW-U, oraz na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 147 § 1 p.p.s.a., w związku z art. 28 ust. 1 ustawy o p.z.p. Skarżący wniósł o:
1. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.;
2. stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, w zakresie ustaleń:
- § 8 uchwały, w zakresie sformułowania: " (...) albo mieszkalno-usługowego";
- § 19 ust. 2 pkt 8 lit. a uchwały, w zakresie sformułowania: " (...), mieszkalno-usługowych (...) ";
- § 19 ust. 2 pkt 10 lit. a uchwały, w zakresie sformułowania: "(...), mieszkalno-usługowych,
3. zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Gmina wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Stosownie do art. 14 ust. 8 u.p.z.p. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego organu jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie zaś z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Skargę na uchwałę Rady Gminy S. w niniejszej sprawie wniósł W. M. , jako organ nadzoru w rozumieniu przepisów rozdziału 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 609, dalej: "u.s.g."). W świetle art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy, a jedynie może zaskarżyć taki wadliwy, jego zdaniem, akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tę kompetencję, organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (zob. wyrok NSA z 15 lipca 2005 r. sygn. akt II OSK 320/05, ONSAiWSA 2006, Nr 1, poz. 7).
Sąd dokonuje oceny, czy zaskarżony plan miejscowy jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności, przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 28 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Pojęcie trybu sporządzania planu miejscowego odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a skończywszy na jego uchwaleniu. Natomiast pojęcie zasad sporządzania planu miejscowego należy wiązać z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna i załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 1778/08 oraz z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 215/08).
Przechodząc do oceny zaskarżonej uchwały, Sąd wziął pod uwagę, że kontrola zgodności z prawem uchwał jednostek samorządu terytorialnego powinna w pierwszym rzędzie obejmować kontrolę poprawności trybu podjęcia zaskarżonej uchwały. Dopiero przesądzenie o poprawności trybu podejmowania uchwały, w szczególności zgodności z art. 14 i następnymi u.p.z.p., uzasadnia ocenę tej uchwały w aspekcie obejmującym jej treść, a to – w zakresie zaskarżenia. Przy czym kontrola dotycząca trybu podjęcia uchwały jest przeprowadzana wyłącznie w przypadku pierwotnego kontrolowania aktu, w przypadku natomiast kolejnych skarg (które nie doprowadziły do wyeliminowania uchwały) - kontrola ta ogranicza się do zakresu zaskarżenia. Wynika to między innymi z art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jeśli zatem uchwała była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, który wydał prawomocny wyrok to w przypadku orzekania w sprawie kolejnych skarg na ten sam akt, sąd administracyjny jest związany dokonaną oceną prawną w zakresie procedury planistycznej i ogólnych zasad podejmowania uchwał. Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała nie była wcześniej przedmiotem merytorycznej kontroli sądu administracyjnego. W konsekwencji Sąd orzekając w niniejszej sprawie obowiązany był w pierwszej kolejności ocenić procedurę planistyczną, a więc sekwencję czynności jakie podejmuje organ planistyczny w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu na podstawie art. 14 ust. 1 u.p.z.p., przez kolejne etapy wyznaczone przez art. 17 u.p.z.p., a skończywszy na jego uchwaleniu na podstawie art. 20 ust. 1 u.p.z.p. wraz z rozstrzygnięciem o sposobie rozpatrzenia uwag. Sąd dokonując takiej oceny nie stwierdził, aby badana uchwała podjęta została bez zachowania przepisanej ścieżki legislacyjnej. Rada Gminy nie naruszała przepisów proceduralnych w powyższym zakresie, które to naruszenie dałoby podstawy do wyeliminowania uchwały w całości z obrotu prawnego. Dokonując takie oceny Sąd przyjął, że wykładnia art. 28 ust. 1 u.p.z.p. prowadzi do wniosku, że nie każde naruszenie trybu skutkuje unieważnieniem aktu, a tylko istotne; przyjął też, że uregulowane w art. 17 czynności mają gwarantować możliwość udziału zainteresowanych podmiotów w procesie planowania (składanie wniosków, uwag), pośrednią kontrolę legalności przyjmowanych w projekcie rozwiązań w granicach uzyskiwanych uzgodnień, opinii. Zaniechanie którejś z czynności omawianej procedury czy zmiana kolejności tych czynności stanowi naruszenie, ale nie zawsze prowadzić musi bezwzględnie do nieważności uchwały. Decydujące znaczenie ma w tej kwestii wpływ naruszenia na treść rozstrzygnięcia planistycznego. Przy czym skarga na takie naruszenia nie wskazuje, a Sąd z urzędu również naruszeń o takim charakterze w ww. zakresie nie stwierdził.
Przechodząc do zakresu zaskarżenia m.p.z.p.m, Sąd uznał natomiast, że skarga jest zasadna, gdyż Rada Gminy, przekroczyła granice władztwa planistycznego i dokonała w istocie w akcie prawa miejscowego nieuprawnionej modyfikacji przepisów powszechnie obowiązujących (ustawowych). Przy wydaniu zaskarżonej uchwały naruszono, w sposób istotny, zasady sporządzania przedmiotowego planu miejscowego, poprzez naruszenie przepisów ustawy o p.z.p. oraz przepisów odrębnych z zakresu Prawa budowlanego, w związku z dopuszczeniem do realizacji "budynków mieszkalno — usługowych" na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą lub usługi oznaczonych symbolami. Podkreślić tu należy, że na konieczność przestrzegania legalnych definicji Naczelny Sąd Administracyjny, na gruncie różnych regulacji, wskazywał także w swoich wyrokach z 24 lipca 2020 r. w sprawie sygn. akt I OSK 3201/19 i 26 kwietnia 2009 r. w sprawie sygn. akt II OSK 1549/08 (wszystkie publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W świetle art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, zaś z dyspozycji art. 3 pkt 2a tejże ustawy, wynika, że przez budynek mieszkalny jednorodzinny rozumieć należy budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku (art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane).
W myśl zaś art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane, przez budynek mieszkalny jednorodzinny należy rozumieć ,, budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczaiacei 30% powierzchni całkowitej budynku. Jak stanowi § 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez zabudową jednorodzinną należy rozumieć jeden budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespól takich budynków, wraz z budynkami garażowymi i gospodarczymi.
Sąd podziela pogląd Skarżącego, że organ wykroczył poza te definicje w zapisach planu:
"(...)- § 8 uchwały, w brzmieniu: "Na terenach oznaczonych symbolem MNW-U, obowiązuje zakaz sytuowania wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych na przedpolu budynku mieszkalnego albo mieszkalno-usługowego, bez uprzedniego nasadzenia zieleni izolacyjnej. ";
- § 19 ust. 1, ust. 2 pkt 8 lit. a, pkt 10 lit. a uchwały, w brzmieniu: "Dla terenów 1.1MNW-U i 2.1MNW-U oznaczonych w części graficznej planu, obowiązują następujące ustalenia: 1. Przeznaczenie terenów: tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej lub usług. Dopuszcza się lokalizację usług wyłącznie nieuciążliwych. 2. Zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu: (...) 8) maksymalna liczba kondygnacji nadziemnych: a) dla budynków mieszkalnych, mieszkalno-usługowych i usługowych: 2, w tym poddasze, (...) 10) maksymalna wysokość zabudowy: a) dla budynków mieszkalnych, mieszkalno -usługowych i usługowych: 12 m, ".
Istotnie, w przytoczonych ustaleniach uchwały dla terenów oznaczonych symbolami: MNW-U, 1.1 MNW-U i 2.1 MNW-U, pomimo przeznaczenia pod zabudowę mieszkaniowa jednorodzinną wolnostojącą lub usługi, jednocześnie dopuszczono do realizacji budynków mieszkalnych, mieszkalno - usługowych, usługowych, realizowanych oddzielnie lub łącznie, co oznacza, że na jednej działce budowlanej może zostać lokalizowany jeden budynek mieszkalny jednorodzinny wolnostojący, albo mieszkalno - usługowy, albo usługowy. Posłużenie się w uchwale sformułowaniem budynku mieszkalno - usługowego oznacza, że musi być w nim realizowana funkcja mieszkaniowa w formie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego. Biorąc pod uwagę zdefiniowane w § 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, pojęcie zabudowy jednorodzinnej oraz ustalenia § 19 ust. 1 uchwały, to w świetle tak określonego przeznaczenia, nie może powstać dowolna zabudowa, w tym budynek łączący funkcję mieszkalno - usługową, lecz jedynie budynek spełniający te funkcje w proporcjach określonych w definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego, o której mowa w art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane, ti, w ramach proporcji - jeden lokal mieszkalny i jeden lokal użytkowy o powierzchni całkowitej nie przekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku, co oznacza budynek mieszkalny jednorodzinny. Tym samym, wydzielenie 1 lokalu mieszkalnego i 1 usługowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku nie zmienia kwalifikacji takiego obiektu, który w dalszym ciągu pozostawać będzie budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym.
W kontekście dyspozycji art. 15 ust. 1 ustawy o p.z.p., art. 3 pkt 2 i 2a ustawy Prawo budowlane oraz § 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, należy wskazać, że ogólna właściwość organów gminy w zakresie władztwa planistycznego nie daje podstaw do ustanawiania takich postanowień planu miejscowego, które sformułowane będą z naruszeniem ww. przepisów.
Obowiązujące przepisy prawa nie dają gminie uprawnienia do modyfikacji ww. pojęć poprzez umożliwienie realizacji budynków usługowo - mieszkalnych, w ramach terenów, na których w sposób jednoznaczny, określono formę zabudowy mieszkaniowej, realizowanej jako budynek mieszkalny jednorodzinny wolnostojący, tym bardziej, że definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego jest jednoznaczna i wprost wynika z aktu o randze ustawowej, tj. z przepisu ustawy Prawo budowlane. Wobec tego nie jest możliwe modyfikowanie tej definicji przez organy uchwałodawcze w aktach prawa miejscowego, a więc mających moc powszechnie obowiązującą na danym terenie.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 7 lutego 2001 r. o sygn. akt K 27/00 (publ. OTK 2001/2/29) wskazał, że organy gminy właściwe do sporządzenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i następnie do uchwalenia tego planu, muszą się kierować ogólnymi zasadami określonymi w art. 1 ust. 1 i 2 u.p.z.p., przepisami innych ustaw regulującymi określone sprawy szczegółowe z zakresu gospodarki przestrzennej oraz przepisami Konstytucji RP. Nadanie gminie władztwa planistycznego uprawniającego do autonomicznego decydowania o przeznaczeniu i zagospodarowaniu terenu nie stoi w sprzeczności z koniecznością uwzględniania racjonalności w działaniu gminy w tym zakresie, realizującej się w przyjmowaniu finalnych, optymalnych rozwiązań planistycznych. Przepis art. 4 ust. 1 u.p.z.p nie może stanowić legitymacji do nieograniczonej swobody w działaniach planistycznych, bowiem gminy w tych czynnościach są zobligowane do uwzględniania obowiązujących przepisów prawa w ramach nadrzędnej dyrektywy, sformułowanej w art. 7 Konstytucji RP. Zatem władztwo planistyczne gminy nie ma charakteru pełnego, niczym nieograniczonego. Granicami tego władztwa są konstytucyjnie chronione prawa, w tym przede wszystkim prawo własności. Skoro uchwalając plan miejscowy, rada gminy może ingerować w wykonywanie prawa własności, to taka ingerencja musi także uwzględniać zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, a same ograniczenia nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Ingerując w prawo własności organy planistyczne gminy muszą wskazać, jakie to wartości (cele) są na tyle istotne (ważnie społecznie), aby uzasadniały ograniczenie prawa własności podmiotu prywatnego. Ingerencja w sferę własności musi pozostawać w racjonalnej, odpowiedniej proporcji do wskazanych celów (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 1708/09).
Podnieść dalej należy ustalenia planu powinny być jednoznaczne i zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami rangi ustawowej. Należy też podkreślić, że Rada Miasta nie przeczyła samej zmianie definicji lokalu mieszkalnego jednorodzinnego, jednakże odniosła się do interpretacji definicji ustawowej oraz wskazała na zakres władztwa planistycznego. Tymczasem, jak wynika z akt administracyjnych, usługi lokalizowane w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, na terenach 1.1MNW-U i 2.1MNW-U przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniowa jednorodzinną wolnostojącą lub usługi, nie będą, stosownie do dyspozycji art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane, stanowić budynków mieszkalno - usługowych, lecz nadal będą stanowić budynki mieszkalne jednorodzinne. Wskazać należy, iż stosownie do właściwych przepisów z zakresu Prawa budowlanego, usługi na powyższych terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą lub usługi, mogą być realizowane jako lokalizowane w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, który jednak nie będzie budynkiem mieszkalno - usługowym, lecz nadal pozostanie budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym; - lokalizowane w odrębnych budynkach przeznaczonych wyłącznie pod usługi.
Dalej wskazać należy, iż zgodnie z ustaleniami § 7 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 lit. a uchwały, w brzmieniu: " Obszar planu obejmuje łącznie 59 terenów wyznaczonych w części graficznej planu liniami rozgraniczającymi tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania i oznaczone następującymi symbolami, w tym: 1) na załączniku nr 1: a) teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej lub usług, oznaczony symbolem cyfrowym 1.1 oraz symbolem literowym MNW-U, (...) 2) na załączniku nr 2: a) teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej lub usług, oznaczony symbolem cyfrowym 2.1 oraz symbolem literowym MNW-U, ", w granicach obszaru objętego planem, wyznaczono na rysunku planu tereny pod zabudowę mieszkaniowa jednorodzinną wolnostojącą lub usługi, nie zaś tereny pod zabudowę mieszkaniowo — usługową.
W związku z powyższym Wojewoda zasadnie stwierdził, iż w celu doprowadzenia do zgodności ustaleń uchwały z przepisami z zakresu Prawa budowlanego możliwe jest zakresowe stwierdzenie nieważności jej ustaleń dotyczących budynków mieszkalno - usługowych realizowanych w ramach terenów oznaczonych symbolami: MNW-U, 1.1 MNW-U i 2.1 MNW-U przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą lub usługi, w ramach częściowej regulacji zawartej w:
- § 8, w zakresie sformułowania: "(...) albo mieszkalno-usługowego (...) ";
- § 19 ust. 2 pkt 8 lit. a uchwały, w zakresie sformułowania: " (...), mieszkalno-usługowych (...) ";
- § 19 ust. 2 pkt 10 lit. a uchwały, w zakresie sformułowania: "(...), mieszkalno-usługowych (...)", przy zachowaniu pełnej komunikatywności pozostałej treści normatywnej aktu prawa miejscowego.
Ustalenia uchwały, w powyższym zakresie, stanowią niedozwoloną, z punktu widzenia obowiązującego porządku prawnego, modyfikację przepisu art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane oraz wykraczają poza przyznaną radzie gminy kompetencję dotyczącą zakresu ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co przesądza o konieczności ich wyłączenia z obrotu prawnego. Zdaniem organu nadzoru, nie można dopuścić do odmiennych regulacji w planie miejscowym, niż wynika to z przepisów odrębnych. Powyższe ustalenia uchwały naruszają także dyspozycję art. 15 ust. 1 ustawy o p.z.p., zobowiązującą do sporządzenia planu miejscowego zgodnie z przepisami odrębnymi, co stanowi o istotnym naruszeniu zasad sporządzania planu miejscowego, a tym samym na mocy art. 28 ust. 1 ustawy o p.z.p., winno skutkować stwierdzeniem ich nieważności, w wadliwej części.
Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 ustawy o p.z.p., podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, co w niniejszej sprawie jak wskazano wyżej, nastąpiło.
W pełni zatem podzielając zarzut skargi i przedstawioną argumentację prawną organu nadzoru w powyższym zakresie, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach oparto o przepis art. 200 p.p.s.a. w pkt II sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło