VII SA/Wa 1768/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-06
Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji PINB z dnia 2002-02-[...] w zakresie obejmującym magazyn i zadaszenie, wydana na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., była prawidłowa, czy też organ II instancji (GINB) zasadnie uchylił ją w tej części i odmówił stwierdzenia nieważności?Ratio decidendi
Organ II instancji (GINB) zasadnie uchylił decyzję stwierdzającą nieważność decyzji PINB z 2002 r. w części dotyczącej magazynu i zadaszenia, odmawiając stwierdzenia nieważności. Sąd uznał, że decyzja PINB z 2002 r. nie była obarczona wadą rażącego naruszenia prawa ani innymi wadami z art. 156 § 1 k.p.a., a zatem nie zachodziły podstawy do stwierdzenia jej nieważności. W szczególności, zabudowa magazynowa mieściła się w definicji budynku gospodarczego dopuszczalnego przez plan miejscowy z 1961 r., nie naruszała przepisów technicznych i nie wywoływała skutków społeczno-gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w części stwierdzającej nieważność decyzji PINB z 2002 r. dotyczącej magazynu i zadaszenia, a w tej części odmówiła stwierdzenia nieważności. PINB w 2002 r. nałożył na właścicieli obowiązek przedstawienia dokumentacji i opinii technicznej dla murowanego budynku magazynowego wybudowanego bez pozwolenia na budowę w latach 1992-1994. WINB stwierdził nieważność tej decyzji, wskazując na fałszywe dowody i nowe okoliczności. GINB uchylił tę decyzję w części, uznając brak podstaw do stwierdzenia nieważności. Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa i inne wady decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędziowie sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018 r. znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w części i odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "GINB" lub "organ II instancji") – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołań A. K. oraz J.B. i R. B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB" z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...] - uchylił decyzję [...]WINB z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...] w części, w jakiej decyzja ta stwierdza nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (dalej: "PINB") z dnia [...] lutego 2002 r., znak: [...] w zakresie obejmującym magazyn o wymiarach 4,77 x 4,01 m oraz zadaszenie o wymiarach 4,12 x 5,44 m - zaznaczone na załączniku graficznym stanowiącym integralną część decyzji organu wojewódzkiego i w tej części odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia [...] lutego 2002 r., znak: [...], a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.
Jak wynika z analizy zebranego w sprawie materiału, decyzją z dnia [...] marca 2018 r. [...]WINB stwierdził nieważność decyzji PINB z dnia [...] lutego 2002 r., (nakładającej na J.i R. B.obowiązek przedstawienia określonych dokumentów w celu doprowadzenia murowanego jednokondygnacyjnego budynku magazynowego przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem oraz uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie) w zakresie obejmującym magazyn o wymiarach 4,77 x 4,01 m oraz zadaszenie o wymiarach 4,12 x 5,44 m - zaznaczone na załączniku graficznym stanowiącym integralną część decyzji organu wojewódzkiego.
Od powyższej decyzji [...]WINB z dnia [...] marca 2018 r. A.K. oraz J.B. i R. B. złożyli odwołania.
GINB po rozpoznaniu odwołań i przeanalizowaniu sprawy decyzją z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...] orzekł o uchyleniu decyzji [...]WINB z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...] w części, w jakiej decyzja ta stwierdza nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (dalej: "PINB") z dnia [...] lutego 2002 r., znak: [...] w zakresie obejmującym magazyn o wymiarach 4,77 x 4,01 m oraz zadaszenie o wymiarach 4,12 x 5,44 m - zaznaczone na załączniku graficznym stanowiącym integralną część decyzji organu wojewódzkiego i w tej części odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia [...] lutego 2002 r., znak: [...], a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym stanowiącym wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 k.p.a. Wskazał, że w postępowaniu nieważnościowym organ nie orzeka co do istoty sprawy, a jedynie bada kwestionowany akt administracyjny pod kątem wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Organ wskazał, że pismem z dnia [...] listopada 2000 r. A. K. zwrócił się do PINB o skontrolowanie prawidłowości i legalności zabudowy działki przy ul. [...] w [...].
W dniu [...] listopada 2000 r. PINB przeprowadził oględziny, podczas których ustalono, że na działce przy ul. [...] znajduje się budynek mieszkalny z garażem (z oświadczenia J. B. i okazanych dokumentów wynika, że został wybudowany w latach 1977-79 na podstawie pozwolenia na budowę), murowany budynek magazynowy użytkowany jako magazyn dodatków krawieckich wraz z przylegającymi do niego wiatą o wymiarach 4,15 m x 5,35 m oraz budynkiem magazynowym blaszanym o wymiarach 3,95 m x 4,75 m (według oświadczenia współwłaścicielki nieruchomości – J. B., wybudowany w latach 1992-94 bez pozwolenia na budowę), budynek blaszany wolnostojący o wymiarach 2,90 m x 4,90 m i wysokości 2,10 m (według oświadczenia współwłaścicielki nieruchomości – J. B., wybudowany w listopadzie 2000 r.) i budynek gospodarczy wolnostojący drewniany (altana) wybudowana ok. 40 lat temu, znajdująca się w złym stanie technicznym.
Organ II instancji podniósł, że jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, altana oraz budynek blaszany wolnostojący zostały rozebrane przed wydaniem decyzji PINB z dnia [...] lutego 2002 r.
W dniu [...] września 2001 r. w PINB stawił się R.B. i oświadczył, że murowany budynek magazynowy znajdujący się za budynkiem mieszkalnym na działce przy ul. [...]w [...], a biegnący wzdłuż granicy działki przy ul. [...] w [...] został wybudowany w 1992 r.
Pismem z dnia [...] września 2001 r., znak: [...] organ powiatowy zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie legalności budowy ww. budynku magazynowego.
PINB objętą żądaniem stwierdzenia nieważności decyzją, na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane") nałożył na J. i R. B. obowiązek:
1. opracowania dokumentacji inwentaryzacyjnej, powykonawczej murowanego budynku magazynowego sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane;
2. przedstawienia opinii technicznej potwierdzającej przydatność obiektu do użytkowania opracowanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej;
w terminie 90 dni od dnia, w którym ww. decyzja stanie się ostateczna.
[...]WINB stwierdził nieważność ww. decyzji w części, w jakiej, w jego ocenie, została ona oparta na fałszywych dowodach. Ponadto, w ocenie [...]WINB, w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, ujawnione na znajdujących się w aktach sprawy zdjęciach lotniczych. Organ odwoławczy wskazał, że niezależnie powyższe okoliczności mogą stanowić przesłanki wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a.), a nie stwierdzenia nieważności.
[...]WINB powołując się na orzecznictwo wskazał, że naruszenia przepisów postępowania dające podstawę do wznowienia postępowania nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Ujawnienie się nowych okoliczności, czy też fałszywości dowodów nie może zatem stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności.
Wskazał również, że na dzień orzekania PINB nie miał podstaw, by przypuszczać, że któreś ze zgromadzonych w sprawie dowodów są fałszywe. Jednocześnie podniósł, że nie można zarzucić PINB rażącego naruszenia zasad postępowania dowodowego. Ewentualna fałszywość dowodów dotyczących daty budowy budynku magazynowego nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia [...] lutego 2002 r.
Z uwagi na powyższe w ocenie GINB przejść zatem należy do oceny obarczenia ww. decyzji wadami nieważnościowymi, przy czym ocena ta musi być dokonywana w oparciu o stan faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji PINB z dnia [...] lutego 2002 r. i ustalony na podstawie dowodów zebranych przez organ powiatowy.
Wskazał, że wydanie decyzji na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. było możliwe wyłącznie po ustaleniu, że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 37 ust. 1 tej ustawy. Wyjaśnił, że niezależnie od analizy dokonanej przez organ powiatowy w decyzji z dnia [...] maja 2002 r. należy wskazać, że plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego niektórych terenów przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinną, położonych w dzielnicy [...], zatwierdzony uchwałą nr [...] Prezydium Rady Narodowej M. [...] z dnia [...] lutego 1961 r. (Dz. Urz. Rady Narodowej M. [...] nr [...] poz. [...]), obejmujący m. in. dz. nr [...] przy ul. [...], dopuszczał istnienie na działce budowlanej jednego budynku mieszkalnego i jednego budynku gospodarczego. Jednocześnie należy zauważyć, że w przepisach mających zastosowanie w niniejszej sprawie nie było legalnej definicji budynku gospodarczego, ani magazynowego. Tym samym za dopuszczalne na gruncie tych przepisów należy uznać częściowe utożsamienie budynku magazynowego z gospodarczym.
Organ II instancji stwierdził, że w wyniku rozbiórki altany oraz wolnostojącego budynku blaszanego, na działce przy ul. [...] w [...], na dzień orzekania przez organ powiatowy znajdował się budynek mieszkalny i sporny budynek magazynowy. W świetle powyższych rozważań należy uznać, że zabudowa na tej działce nie naruszała postanowień planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego niektórych terenów przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinną, położonych w dzielnicy [...], zatwierdzonego uchwałą Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z dnia [...] lutego 1961 r., a zatem nie zachodziła okoliczność, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
[...]WINB stwierdził również, że mając na uwadze charakter przedmiotowego budynku należy stwierdzić, że nie narusza on także w sposób rażący przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r., Nr 17, poz. 62). Zgodnie z § 13 ust. 1 tego rozporządzenia, dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto w takim przypadku, ściany budynku gospodarczego, graniczące z działką sąsiednią, nie powinny mieć okien i drzwi, a wody opadowe z dachu od strony granicy działki nie mogą być odprowadzane na teren działki sąsiedniej. Budynki gospodarcze usytuowane bezpośrednio przy granicy działki nie mogą przylegać do budynków mieszkalnych na sąsiedniej działce. Jednocześnie mając na uwadze, że w opinii technicznej budowlanej autorstwa mgr inż. K. P. stwierdzono, że sporny budynek jest dobrze utrzymany i nadaje się do użytkowania oraz, że jego ściany mają konstrukcję murowaną z cegły i bloczków betonowych, a osłonowe z blachy trapezowej, należy uznać, że wymagania przewidziane ww. przepisem nie zostały naruszone.
Ponadto w ocenie GINB, nawet gdyby przyjąć, że naruszone zostały przepisy techniczno-budowlane, to, mając na uwadze, że budynek magazynowy przy ul. [...] w [...] nie powoduje zagrożenia, nie można twierdzić, że decyzja PINB z dnia [...] lutego 2002 r. wywołuje skutki społeczno-gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie, co jest niezwykle istotnym kryterium w przypadku kontroli w postępowaniu nieważnościowym rozstrzygnięć, od których wydania nastąpił znaczny upływ czasu.
W ocenie GINB brak zagrożenia, a co za tym idzie negatywnych skutków społeczno-gospodarczych, jakie mogłaby za sobą nieść decyzja PINB z dnia [...] lutego 2002 r. oraz znaczny upływ czasu od jej wydania należy stwierdził, że nie jest ona obarczona wadą rażącego naruszenia prawa.
Podsumowując GINB wskazał, że decyzja PINB z dnia [...] lutego 2002 r. nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, ani żadną inną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., w związku z powyższym uchylił decyzję [...]WINB z dnia [...] marca 2018 r. w części w jakiej stwierdza ona nieważność decyzji organu powiatowego i w tej części odmówił stwierdzenia jej nieważności, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu wojewódzkiego.
A.K.(dalej: "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej jako: "Sąd") na ww. decyzję GINB z dnia [...] maja 2018 r. W skardze wniósł o uchylenie Decyzji:
- GINB z dnia [...] maja 2018 roku [...];
- [...]WINB z dnia [...] marca 2018 roku – [...];
- PINB z dnia [...] lutego 2002 roku – [...];
Skarżący wskazał, że ww. decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, naruszeniem przepisów o właściwości, były niewykonalne w dniu ich wydania i zawierają wadę powodującą ich nieważność z mocy prawa.
Skarżący wniósł również o uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2009 roku [...] - nr [...] (Pozwolenie na użytkowanie). Podniósł również, że ww. decyzje wydano z pominięciem stanu faktycznego i wbrew obowiązującym przepisom prawa.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł argumenty dotyczące konfliktu z J. i R. B. wskazując, że mogą mieć one wpływ na legalność zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, że żaden organ nie przeprowadził rzetelnego postępowania w celu zbadania zgodności nielegalnej zabudowy z przepisami przeciwpożarowymi. W ocenie skarżącego należało to zrobić, gdyż samowolne zabudowania zostały postawione 1 m od granicy z sąsiadem. Podniósł także, że PINB nie wyjaśnił na czym polegała zgodność wybudowanego budynku magazynowego z obowiązującymi w dacie wydania decyzji przepisami. Zarzucił, że żadna z instancji, nie przywołała prawdziwych zapisów z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla dzielnicy [...], który dopuszczał powstanie na tym obszarze warsztatów rzemieślniczych, nie dopuszczał natomiast zabudowań przeznaczonych na handel, a taką funkcję spełnia magazyn dodatków krawieckich usytuowany na posesji J. i R. B.. W uzasadnieniu skarżący wniósł o przeprowadzenie rzetelnego postępowania i ustalenie czy postawiona samowolnie zabudowa nie stwarza zagrożenia warunków zdrowotnych i użytkowych oraz zagrożenia pożarowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ kontrolowana decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli jest decyzja GINB z [...] maja 2018 r. uchylająca decyzję [...]WINB z dnia [...] marca 2018 r. w części w jakiej decyzja ta stwierdza nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (dalej: "PINB") z dnia [...] lutego 2002 r., znak: [...] w zakresie obejmującym magazyn o wymiarach 4,77 x 4,01 m oraz zadaszenie o wymiarach 4,12 x 5,44 m - zaznaczone na załączniku graficznym stanowiącym integralną część decyzji organu wojewódzkiego.
Z uwagi na powyższe, Sad nie analizował sytuacji prawnej innych budynków znajdujących się na terenie działki J. i R. B., o których mowa w uzasadnieniu skargi i których legalność jest kwestionowana przez skarżącego.
Na wstępie wskazać należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., jest postępowaniem o charakterze nadzwyczajnym stanowiącym wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 k.p.a.
W postępowaniu nieważnościowym organ nie orzeka co do istoty sprawy, a jedynie bada kwestionowany akt administracyjny pod kątem wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Zgodnie z powyższym przepisem, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;
4. została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5. była niewykonalna w dniu jej wykonania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7. zawiera wadę powodująca jej nieważność z mocy prawa.
Powyższe przesłanki należy interpretować ściśle i nie jest w tym zakresie dopuszczalna wykładnia rozszerzająca.
Wreszcie należy wyraźnie podkreślić, że za przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji można uznać tylko nadzwyczajne okoliczności, ponieważ tylko wtedy możliwe jest wzruszenie zasady stabilności obrotu prawnego (zob. wyrok NSA z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt: II OSK 1945/13).
Ocena przesłanek nieważnościowych musi być dokonywana w oparciu o stan faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji PINB dla Miasta [...] z dnia [...] lutego 2002 r. i ustalony na podstawie dowodów zebranych przez organ powiatowy. Celem takiej jest oceny ustalenie czy decyzja ta nie zawiera którejkolwiek z kwalifikowanych wad, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Z dowodów zgromadzonych w aktach administracyjnych w tym oświadczenia J. i R. B. wynika, że przedmiotowy budynek magazynowy użytkowany jako magazyn dodatków krawieckich wraz z przylegającą do niego wiatą, został wybudowany w latach 1992- 94 bez pozwolenia na budowę.
W związku z powyższym PINB dla Miasta [...] objętą żądaniem stwierdzenia nieważności decyzją, na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.), nałożył na Państwo J. i R. B. obowiązek:
1. opracowania dokumentacji inwentaryzacyjnej, powykonawczej murowanego budynku magazynowego sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane;
2. przedstawienia opinii technicznej potwierdzającej przydatność obiektu do użytkowania opracowanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej;
w terminie 90 dni od dnia, w którym ww. decyzja stanie się ostateczna.
Wskazać należy, że żądane dokumenty zostały złożone przez J. i R. B., zaś posiadający stosowne uprawnienia budowlane mgr. inż. K. P., potwierdził wykonanie wzmocnienia konstrukcji wiaty obudowanej zgodnie z "opinią budowlaną określającą stan techniczny i przydatność do użytkowania budynku magazynowego".
Organ odwoławczy kontrolując decyzję [...]WINB, zasadnie wskazał, że podniesione przez organ I instancji okoliczności, że decyzja z [...] lutego 2002 r. oparta została na fałszywych dowodach oraz że w sprawie ujawniły się nowe okoliczności faktyczne, mogą stanowić przesłanki wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a.), nie zaś stwierdzenia nieważności, co wynika z utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa. Skarżący nie udowodnił także, by zgromadzone dowody będące podstawą decyzji PINB z [...] lutego 2002 r. były fałszywe. W szczególności nie udowodnił, by fałszywe były dowody wskazujące na datę budowy przedmiotowego budynku magazynowego.
W toku postępowania administracyjnego, nie wykazano, że budynek został wybudowany w innej dacie niż wynikało to z oświadczenia właścicieli, zasadnie zatem przyjęto, że został wybudowany w latach 1992 -1994.
Stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), zamieszczonym w Rozdziale 11 - "Przepisy przejściowe i końcowe", art. 48 tejże ustawy, dotyczącego orzekania o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy ( 1 stycznia 1995 r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
Biorąc pod uwagę treść oświadczeń i brak dowodów wskazujących na inną datę budowy, zasadnie zdaniem Sądu przyjęto, że została ona zakończona przed dniem [...] stycznia 1995 r., a zatem będzie oceniana według przepisów ustawy Prawo budowlane z 24.10.1974 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.).
Organ odwoławczy odnosząc się do powyższej regulacji, zasadnie wskazał, że wydanie decyzji na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), było możliwe wyłącznie po ustaleniu, że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 37 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1. znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2. powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Organ odwoławczy słusznie także przytoczył uchwałę NSA z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt: II OPS 2/13, zgodnie z którą przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w sprawie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Tym samym już brak sprzeczności z zapisami jednego z obowiązujących od czasu budowy kontrolowanego obiektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyklucza zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
Z uwagi na zarzuty podniesione w skardze w odniesieniu do kwestionowanego budynku, podstawowe znaczenie dla oceny decyzji objętej żądaniem stwierdzenia nieważności ma ustalenie, czy znajduje się on na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Wbrew stanowisku skarżącego organ odwoławczy, dokładnie wyjaśnił zgodność kwestionowanego budynku magazynowego z obowiązującym w dacie wydania decyzji planem miejscowym.
Teren działki, na której zlokalizowany jest budynek magazynowy, objęty był planem szczegółowym zagospodarowania przestrzennego niektórych terenów przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinną położonych w dzielnicy [...]" z 1961 r (zatwierdzony Uchwałą Prezydiom Rady Narodowej m. [...] nr [...] z dnia [...] lutego 1961 r publ Dz Urz. R.N. m. [...] [...] nr [...] poz. [...]). Powyższy plan został utrzymany w mocy Uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z [...] grudnia 1990 r. (publ. Dz" Urz." Woj. [...] nr [...], poz. [...] z [...] stycznia 1991 r.).
Organ odwoławczy skontrolował zgodność budynku z powyższym aktem prawnym i wyprowadził prawidłowe wnioski. Jak wynika z zapisów planu miejscowego, dopuszczał on istnienie na działce budowlanej jednego budynku mieszkalnego i jednego budynku gospodarczego. Skarżący podniósł, że plan ten przewidywał wyłącznie budynki gospodarcze, nie zaś budynki przeznaczone na działalność handlową, jakim jest magazyn dodatków krawieckich. Działalność handlowa według planu obejmowała zdaniem skarżącego wyłącznie planowane pawilony handlowe usytuowane przy ul. [...].
Zdaniem Sądu kwestionowany magazyn dodatków krawieckich, mieści się w pojęciu budynku gospodarczego. W tym zakresie Sąd w pełni podziela argumentację organu i przyjmuje ją jako własną. Nie ma wątpliwości, że zarówno budynek gospodarczy, jak też budynek magazynowy, służą przechowywaniu, przy czym budynek gospodarczy może służyć raczej do przechowywania narzędzi związanych z gospodarstwem domowym lub rolnym, natomiast w budynku magazynowym przechowywane będą raczej towary, surowce, sprzęt, a więc może on mieć bliższy związek z określoną działalnością gospodarczą. Organ trafnie przytoczył orzecznictwo sądowoadministracyjne, zgodnie z którym przyjmuje się, że budynek gospodarczy to taki, który pełni określoną funkcję związaną z gospodarowaniem, przy czym gospodarowanie to może być związane z różnym rodzajem działalności, zaś rodzaj przechowywanych przedmiotów zasadniczo nie wpływa na pozbawienie danego budynku charakteru gospodarczego.
Skarżący podnosi, że plan miejscowy dopuszczał na wskazanym obszarze warsztaty rzemieślnicze wbudowane w budynki mieszkalne. Zdaniem Sądu skoro plan dopuszczał bardziej uciążliwą działalność, jaką niewątpliwie są warsztaty funkcjonujące w budynkach mieszkalnych ( w tym warsztat tapicerski prowadzony przez skarżącego) to brak jest podstaw by zakładać, że niezgodna z planem była budowa budynku gospodarczego będącego magazynem. Ponadto magazyn dodatków krawieckich nie jest obiektem porównywalnym z pawilonem handlowym.
Wskazać także należy, że w przepisach mających zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, nie było legalnej definicji budynku gospodarczego, ani magazynowego, a zatem, jak słusznie wskazał organ, za dopuszczalne na gruncie tych przepisów należy uznać częściowe utożsamienie budynku magazynowego z gospodarczym. Należy zatem stwierdzić, że powyższa zabudowa nie naruszała postanowień planu miejscowego i nie zachodziła przesłanka przymusowej rozbiórki wymieniona art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
Nie było także podstaw rozbiórki przewidzianych w art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Budynek bowiem nie narusza w sposób rażący przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r.
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r., Nr 17, poz. 62). Zgodnie z § 13 ust. 1 tego rozporządzenia, dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto w takim przypadku, ściany budynku gospodarczego, graniczące z działką sąsiednią, nie powinny mieć okien i drzwi, a wody opadowe z dachu od strony granicy działki nie mogą być odprowadzane na teren działki sąsiedniej. Budynki gospodarcze usytuowane bezpośrednio przy granicy działki nie mogą przylegać do budynków mieszkalnych na sąsiedniej działce.
Jak wynika z wcześniej wspomnianej opinii technicznej budowlanej autorstwa mgr inż. K. P., sporny budynek jest dobrze utrzymany i nadaje się do użytkowania oraz, że jego ściany mają konstrukcję murowaną z cegły i bloczków betonowych, a osłonowe z blachy trapezowej. Należy zatem uznać, że wymagania przewidziane w ww. rozporządzeniu, nie zostały naruszone. Gdyby nawet przyjąć, że budynek nie spełnia powyższych wymagań, brak jest podstaw do stwierdzenia, że stwarza on niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Biorąc powyższe pod uwagę, brak jest podstaw by twierdzić że decyzja PINB dla Miasta [...] z dnia [...] lutego 2002 r. wywołuje skutki społeczno-gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt: II OSK 1111/06, opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jak słusznie wskazał organ, kryterium to jest bardzo istotne w przypadku kontroli w postępowaniu nieważnościowym rozstrzygnięć, od których wydania nastąpił znaczny upływ czasu (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt: P 46/13 1 wyroki NSA z dnia 30 marca 2016 r., sygn. akt: II OSK 1871/14 i z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt: II OSK 1603/14).
Należy także zgodzić się z organem odwoławczym, że będący podstawą badanej decyzji art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. uprawnia organ administracji publicznej do nałożenia
obowiązku wykonania "zmian lub przeróbek", a nie jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie przedłożenia określonych dokumentów. Uchybienie to w ocenie Sądu, nie może być rozpatrywane jako rażące naruszenie prawa.
Ponadto organ mógł taki obowiązek nałożyć na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r., a więc decyzja PINB z dnia [...] lutego 2002 r. nie została wydana bez podstawy prawnej.
Reasumując, rozstrzygnięcie PINB z [...] lutego 2002 r. nie pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu zaś wskazane wyżej uchybienia nie uprawniają do stwierdzenia że nie może być ona zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
Nie jest także dotknięta żadną z innych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło