VII SA/Wa 1776/15
WyrokWSA w Warszawie2016-06-09
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Mirosława Kowalska, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych, prowadzonych w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, jest dopuszczalne na podstawie art. 105 k.p.a. z powodu rzekomej bezprzedmiotowości postępowania, mimo że nie wydano merytorycznej decyzji legalizacyjnej?Ratio decidendi
Postępowanie legalizacyjne prowadzone na podstawie art. 51 Prawa budowlanego nie może zostać umorzone na podstawie art. 105 k.p.a. z powodu bezprzedmiotowości, jeśli nie wydano merytorycznej decyzji legalizacyjnej. Strony mają interes prawny w uzyskaniu takiej decyzji, a umorzenie w takiej sytuacji pozostawia samowolę budowlaną w stanie nieuporządkowanym prawnie.Stan faktyczny
H. i K. W. zgłosili samowolę budowlaną dotyczącą przebudowy budynku gospodarczego. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie umarzały postępowanie administracyjne, uznając je za bezprzedmiotowe. Skarżący kwestionowali zasadność umorzenia, domagając się merytorycznego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że umorzenie postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 105 k.p.a. było niezasadne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant starszy referent Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi H. W. i K. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz H. W. i K. W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2015r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania H. i K. W., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015r. znak: [...], umarzającej na podstawie art 105 k.p.a. postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy przebudowie budynku gospodarczego usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił następujący stan faktyczny.
Pismem z dnia [...] listopada 2011r. H. i K. W. poinformowali powiatowy organ nadzoru budowlanego o samowoli budowlanej na działce o nr ew. [...] położonej we wsi [...] gm. [...], polegającej zdaniem wnioskodawców na "przebudowie okien zewnętrznych budynku, zamurowaniu drzwi do byłego parnika, wybudowaniu schodów w części byłej obory, wymurowaniu ścianek działowych w pomieszczeniach budynku". Czynności kontrolne przeprowadzone w dniu [...] stycznia 2012r. wykazały, że na w/w nieruchomości stanowiącej własność K. W. znajduje się budynek gospodarczy o konstrukcji murowanej (ze ścianą szczytową od strony północnej konstrukcji drewnianej) o wymiarze rzutu 4,75 m x 12,06 m z dachem dwuspadowym krytym eternitem. W ścianie zachodniej obiektu (od strony działki o nr ew. [...]) istnieją otwory okienne i drzwiowe. W omawianym budynku wydzielonych jest pięć pomieszczeń o funkcji gospodarczej. Nie stwierdzono wykonywania robót budowlanych podlegających reglamentacji Prawa budowlanego z 1994r. Ustalenia stały się podstawą do wydania postanowienia Nr [...] z dnia [...] lutego 2012r., odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie objętej ww. wnioskiem.
W wyniku postępowania zażaleniowego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012r. znak: [...], utrzymał w mocy w/w rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2012r. sygn. akt VII SA/Wa 1228/12, uchylił w/w postanowienie organu wojewódzkiego oraz poprzedzające je postanowienie organu powiatowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, ponownie rozpoznając sprawę, w trakcie przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2013r. czynności kontrolnych stwierdził, iż na w/w nieruchomości znajduje się parterowy budynek gospodarczy o wymiarach rzutu 4,75 m x 12,06 m. Budynek o konstrukcji murowanej ze ścianą szczytową od strony północnej konstrukcji drewnianej. Od strony zachodniej budynku znajdują się trzy otwory okienne i dwa otwory drzwiowe. Od północno-zachodniego naroża budynku w ścianie zachodniej otwór okienny o wymiarach 1,41 x 0,88 m. Drugi otwór okienny usytuowany w ścianie zachodniej przy południowo - zachodnim narożu budynku o wymiarze rzutu 1,42 m x 0,94 m. Od strony zachodniej pierwszy otwór drzwiowy dwuskrzydłowy o wymiarze rzutu 2,25 m x 2,51 m, natomiast drugi otwór drzwiowy jednoskrzydłowy o wymiarze rzutu 2,02 m x 1,06 m. W budynku zostało wydzielonych pięć pomieszczeń o funkcji gospodarczej. W środku budynku od strony zachodniej znajdują się schody łamane z możliwością wejścia na poddasze. Schody konstrukcji betonowej o szerokości 1,24 m i łącznej długości 4,37 m. Budynek z dachem dwuspadowym kryty eternitem. Do protokołu czynności kontrolnych K. i W. W. pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, wskazali, że: " (...) budynek gospodarczy został wybudowany w latach 1950-1955. Od tamtych lat istniały już otwory okienne i drzwiowe od strony zachodniej. W roku 2003 aktem notarialnym umowa o dział spadku i zniesienie współwłasności ja K. W. stałam się właścicielką zabudowanej nieruchomości (akt notarialny nr Rep. A [...] z dnia [...].09.2003r.). W 2011r. zostało wymienione jedno okno oraz zostały postawione dwie ścianki działowe. Według naszej wiedzy schody istnieją ok. 20 lat. W 2011r. dokonaliśmy jedynie drobnych napraw tych schodów w celu możliwości ich użytkowania.". Na podstawie tych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2013r., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy budynku gospodarczym usytuowanym na działce oznaczonej nr ew. [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...].[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. znak: [...], utrzymał w mocy w/w rozstrzygnięcie. W wyniku rozpoznania skargi H. i K. W., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 listopada 2013r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1425/13, uchylił opisane wyżej decyzje organów obu instancji.
Rozpoznając sprawę po ww. wyroku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził w dniu [...] kwietnia 2014r. kolejne czynności kontrolne obiektu. Podtrzymał wcześniejsze ustalenia co do zakresu robót oraz ustalił, że wewnątrz budynek podzielony jest ścianą poprzeczną na dwie części. Część południowo-wschodnią z wejściem od szczytu i od strony południowo-zachodniej. Wewnątrz są trzy pomieszczenia w tym jedno powstałe poprzez wydzielenie pomieszczenia ścianą działową z otworem drzwiowym wykonaną z gazobetonu o grubości 12 cm. Dwa większe pomieszczenia utworzono poprzez przebicie otworu w murze między nimi. Od strony południowo-zachodniej zamurowano otwór drzwiowy - wejście do parnika. Część północno-zachodnia-wejście wrotami drewnianymi od strony północno-zachodniej. Wewnątrz są trzy pomieszczenia i ciąg komunikacyjny ze schodami żelbetowymi. Schody - wejście na spocznik po 10 stopniach z poziomu posadzki poczynając od strony północno-zachodniej wzdłuż ściany południowo-zachodniej. Następnie ze spocznika pod kątem ok. 90° w stosunku do pierwszego biegu prowadzą wzdłuż ściany oddzielającej dwie części budynku po czterech stopniach na poddasze. Komunikacja po schodach jest utrudniona, brak jest wejścia na schody z poziomu posadzki, wejście na spocznik o wysokości 0,60 m. Ścianka działowa z gazobetonu z otworem drzwiowym tworząca pomieszczenie od strony północno-wschodniej. Ściana przytulona jest częściowo do schodów żelbetowych. Ścianka poprzeczna z gazobetonu zamykająca dwa pomieszczenia od strony północno-wschodniej. Ścianki o grubości 12 cm. Budynek ma poddasze nieużytkowe. K. W. pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań wskazała, że naprawa schodów polegała na wyburzeniu starych i zastąpieniu ich nowymi. Wymieniono okno środkowe ze starego, które posiadało w górnej części otwór wylotowy z kratą dla gołębi. Następnie organ powiatowy przyjął od S. B., J. W. i M. T. oświadczenia złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. J. W. i M. T. wskazali, że w 2011r. w okresie wakacyjnym inwestorzy W. wykonali roboty budowlane polegające na przebudowie okien (okna wstawiono większych rozmiarów) od strony zachodniej oraz prace budowlane związane ze schodami wewnętrznymi. S. B. wskazał, że wybudowano schody w ale nie pamięta dokładnej daty ich budowy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2014r. nałożył na K. W. obowiązek przedłożenia oceny technicznej stanu technicznego rozstrzygającej o prawidłowości zastosowanych rozwiązań technicznych wykonanych przy przebudowie budynku gospodarczego pod względem warunków bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa użytkowania oraz rozstrzygającej o zgodności usytuowania spornego budynku z warunkami wynikającymi z § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W dniu [...] kwietnia 2015r. po uprzednich uzupełnieniach dokumentacji do organu nadzoru budowlanego I instancji wpłynęła ocena techniczna sporządzona przez mgr inż. J.K. (nr upraw. [...]) oraz inż. ląd. I. K. (nr upraw. [...]), z której wynika, że ściany nośne obiektu są masywne, nie przejawiają pęknięć ani rozwarstwień. Częściowa przebudowa nie wpłynęła negatywnie na stabilność konstrukcyjną budynku. Po dokonaniu oceny i badań więźby dachowej, ścian zewnętrznych i działowych, wieńców, nadproży i fundamentów obiektu stwierdzono, że roboty zostały wykonane zgodnie z zasadami wiedzy inżyniersko-technicznej i nie przejawiają zmian strukturalnych ani zagrożenia dla zdrowia i życia użytkowników. Budynek nie zagraża bezpieczeństwu pod względem konstrukcyjnym, pożarowym i użytkowym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015r. znak: [...], wskazując jako podstawę prawną orzeczenia art. 104 oraz 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy przebudowie budynku gospodarczego usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...].
W wyniku rozpoznania odwołania zapadła decyzja organu szczebla wojewódzkiego (opisana na wstępie).
Uzasadniając podjęte orzeczenie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w Warszawie z dnia 18 listopada 2013r. sygn. akt VII SA/Wa 1425/13, który zapadł w sprawie wskazano na potrzebę szczegółowego zbadania zakresu wykonanych robót objętych wnioskiem wraz z przeprowadzeniem dowodu z zeznań świadków. Wskazano, że likwidacja otworu drzwiowego przez jego zamurowanie nie stanowi bieżącej konserwacji lecz przebudowę. Z materiału fotograficznego nie wynika też, że schody były poddane tylko konserwacji.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ocenił, że zakres robót wymagał uzyskania pozwolenia na budowę - art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. K. W. wykonała roboty budowlane polegające na przebudowie budynku gospodarczego, co uzasadnia przeprowadzenie postępowania w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Na taką kwalifikację prawną robót wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 listopada 2013r. sygn. akt VII SA/Wa 1425/13.
Następnie organ drugiej instancji ocenił, że doszło do wykonania schodów od podstaw, pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1994r., a przeprowadzone roboty budowlane nie mogą stanowić o zmianie sposobu użytkowania z budynku gospodarczego na mieszkalny. Nie została zmieniona kubatura brutto budynku, przez którą rozumie się sumę kubatury brutto wszystkich kondygnacji, stanowiącą iloczyn powierzchni całkowitej, mierzonej po zewnętrznym obrysie przegród zewnętrznych i wysokości kondygnacji brutto, albo między podłogą na stropie lub warstwą wyrównawczą na gruncie a górną powierzchnią podłogi bądź warstwy osłaniającej izolację cieplną stropu nad najwyższą kondygnacją.
Organ wskazał, że w świetle oceny technicznej sporządzonej przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane obiekt znajduje się w dobrym stanie technicznym i nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i życia użytkowników oraz nie zagraża bezpieczeństwu pod względem konstrukcyjnym, pożarowym i użytkowym. W sprawie nie ma konieczności wydania nakazów ani podejmowania innych czynności wskazanych w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Brak jest podstaw do prowadzenia dalszego postępowania z zakresu nadzoru budowlanego, stąd postępowanie zostało słusznie umorzone. Zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego: "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części".
Dodatkowo organ wskazał, że w 2003r. nastąpił podział działki o nr ew. [...], w wyniku którego powstały m.in. działka o nr ew. [...] i [...]. W sytuacji, gdy przedmiotowy budynek wraz z otworami okiennymi powstał przed podziałem działki to w sprawie nie znajdą zastosowania normy odległościowe wynikające z przepisów techniczno-budowlanych. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2003r., sygn. akt IV SA 2771/02 wskazano, że z faktu zabudowy nieruchomości przed jej formalnym podziałem wynikają istotne konsekwencje w sferze prawa budowlanego w szczególności do obiektów wybudowanych na tej nieruchomości nie mogą mieć odniesienia normy odległościowe.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzje wnieśli H. i K. W.. Zarzucili jej naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 51 Prawa budowlanego i umorzenie postępowania w sytuacji braku jakichkolwiek przesłanek, albowiem prowadzone postępowanie nie stało się z żadnych przyczyn bezprzedmiotowe, a postępowanie legalizacyjne winno być zakończone decyzją merytoryczną. Dochodzili uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w sprawie nie wydano decyzji w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Nie zakończono postępowania legalizacyjnego w związku z czym umorzenie postępowania skutkuje pozostawieniem samowoli w stanie prawnie nieuporządkowanym. Przesłankę dla umorzenia stanowi bezprzedmiotowość postępowania, a za takie nie można uznać postępowania prowadzonego w stosunku do stwierdzonej samowoli budowlanej. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Jeżeli - w ocenie organu odwoławczego - w rozpatrywanej sprawie były podstawy do przyjęcia, że wykonane w warunkach samowoli roboty są zgodne ze standardami technicznymi i nie wymagają żadnych czynności ani robót, to mimo wszystko nie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania legalizacyjnego. Nie zaistniały bowiem takie okoliczności, które czyniłyby wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwą. Ponadto strony postępowania mają interes prawny w uzyskaniu merytorycznej decyzji w sprawie dotyczącej przedmiotowej samowoli budowlanej (por. wyr. WSA w Poznaniu z 26 lipca 2007r., sygn. akt II SA/Po 162/11, dostępne www.cebios.nsa.gov.pl ).
Niesłusznie zatem organ odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. Zgodnie z treścią art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowane w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W sytuacji, gdy wykazane zostanie, że roboty budowlane zostały zakończone i wykonane zostały zgodnie z wymogami sztuki budowlanej oraz obowiązującymi przepisami, zakończenie postępowania legalizacyjnego następuje poprzez wydanie decyzji merytorycznej o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Zatem wyrażone przez organ nadzoru budowlanego II instancji w tym zakresie stanowisko uznać należy za nieprawidłowe (por. WSA w Poznaniu z 13 listopada 2013r., sygn. akt II SA/Po 922/13, dostępne www.cebios.nsa.gov.pl ).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowim.in., że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji obarczona jest ww. wadami, a to skutkuje uchylenie decyzji.
Sąd w pełni podziela stanowisko skarżących. Postępowanie legalizacyjne prowadzone na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane nie stało się bezprzedmiotowe w takim znaczeniu, by mogło zostać zakończone umorzeniem postępowania li tylko na podstawie art. 105 k.p.a. Sprawa nie stała się bezprzedmiotowa, wnioskodawcy są zainteresowani jej merytorycznym rozstrzygnięciem. Ponadto, takie rozstrzygnięcie co do zasady powinno kończyć postępowanie legalizacyjne wszczęte w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych.
Postępowanie poprzedzające wydanie decyzji prowadzone było po raz kolejny. Wcześniejsze decyzje organów uchylane były wyrokami tutejszego Sądu, przywołanymi powyżej. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroków były wiążące dla organów ale także są wiążące dla Sądu rozpoznającego niniejsza skargę.
W ocenie Sądu, organy dążyły do wykonania ww. wytycznych jednak nie zastosowały się właściwie do wskazania zawartego w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 sierpnia 2012r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1228/12. Stwierdzono tu o konieczność wyjaśnienia czy prowadzone roboty zmierzają do zmiany sposobu użytkowania obiektu. Okoliczności tej organ pierwszej instancji nie zbadał w ogóle. Organ drugiej instancji ocenił zaś, że na obecnym etapie postępowania nie można mówić o zmianie sposobu użytkowania, gdyż obiekt nie jest użytkowany jako mieszkalny. Ponadto, nie została zmieniona kubatura brutto budynku, przez którą rozumie się sumę kubatury brutto wszystkich kondygnacji.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 71 ustawy Prawo budowlane przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Przepis art. 71a ustawy Prawo budowlane stanowi zaś o obowiązkach właściwego organu, który stwierdzi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia.
Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia normatywnego zmiany sposobu użytkowania. W treści art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane określił przykładowe i najczęściej występujące w praktyce przypadki, przy czym ten swoisty wykaz poprzedził zwrotem rozumie się w szczególności. Zapis ten powoduje z jednej strony możliwość korzystania przez organ administracji ze swobody decyzyjnej w zakresie oceny zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, ale z drugiej wymaga starannego uzasadnienia podjętej decyzji.
Należy podkreślić, że zmiana sposobu użytkowania nie może być utożsamiana li tylko ze zmianą funkcji (przeznaczenia) obiektu budowlanego lub jego części. Stosując przepis art. 71 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane należy mieć na względzie, że z uwagi na użyty w nim zwrot "w szczególności", określona w nim definicja nie jest pełna. Zawiera przykładowe i najczęściej występujące w praktyce przypadki zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Powoduje to, że w ww. normie prawnej mieścić się będą także inne niż wymienione tam działania, które wpływają na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Będą to więc wszelkie działania (w tym przebudowa), które zmieniają jego dotychczasowy sposób użytkowania, jednocześnie mogą mieć wpływ na warunki bezpieczeństwa, i wobec tego, będą wymagać sprawdzenia. Za zmianę w rozumieniu tego przepisu przyjmuje się także zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania, jeżeli będzie to prowadziło do zmiany ww. warunków.
Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze wskazania Sądu. Zbada – ustali i oceni, czy w związku z samowolnym wykonaniem stwierdzonych robót budowlanych doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu. Wyda w sprawie rozstrzygniecie mając na uwadze, że w dotychczasowym stanie sprawy oparcie go tylko na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (nawet bez powiązania z art. 51 ustawy Prawo budowlane) nie było dopuszczalne. Z uwagi na dotychczasowy przebieg postępowania, organ zwróci szczególną staranność na zachowanie ustawowych terminów przewidzianych w k.p.a. do rozpoznanie sprawy administracyjnej.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit a), c) oraz art. 200 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło